## PAGE 217 ထိုကဲ့သို့သော သံ သ ရာ့ အဆင့် ပုဂ္ဂိုလ် တို့၌ သ ရဲ တစ္ဆေ စုန်း မှ အ စ ၊ စာတ် လုံး ဓာတ်ပြာ ပိ စွာ အင်း အိုင် အ ဆုံး ၊ ဗာ ရ၏ မြှောက် လုံး ၊ ခြောက်လုံး ၊ လက်နက် ရုံး တို့ ကား အ ဆန်း မဟုတ်တော့ ပြီး ကိုယ် မကောင်း သူ က ဆွမ်း ချက် ၊ ကိုယ် ပျက် သူ က ဆွမ်းကပ် ထွဋ် ခေါင် ဆရာတော်သည် တစ် တော ထွက် ဝင် စ က စာ ရီ လှ ည့် လည် အားထုတ် ရာ သက်တော် ပရိသတ် နှင့် နေသော ၅၀- လောက် အခါ ကမ္မဋ္ဌာန်း ကျမှ နေရာ အားထုတ် အတည်တကျ သော နည်း နေ ခံ ဟန် ရဟန်း ရှိသည် သာ ။ မ ဆရာတော်သည် ဏေ တ ပ ည့်များ သုံး ရာကျော် သီပေါမင်း ပင် ရှိ၏ ၏ မယ်တော် ။ သီလရှင် လောင်း ဆရာ နှင့် ရှည် ယောဂီ မိဖုရား များလည်း ကြီးသည် ပင် များပြား ဆရာတော် လှသည် ထံ ၌ သီလရှင် ။ ဝတ် ၍ နေသည် ။ နန်းတွင်း သူ မိဖုရား အပျိုတော် များ ပင် “ ဝဋ် ကြောင် ကို လွတ်အောင် ရုန်း မယ် ပ ၊ ထွဋ် ခေါင် ဘုန်း ထံ ဝယ် ’ ဟု နန်းတွင်း သူ ဘဝ ငြီး ငွေ့ ကြ သောအခါ ထွဋ် ခေါင် ဆရာတော် အ ပါး မှာ ဤနေရာ၌ တရား အားထုတ် ကျွန်ုပ်တို့ ရသည် ဖော်ပြ ကို လို ပင် သည်မှာ ဂုဏ်ယူ ဆရာတော်သည် ရ ကောင်း မှန်း သိ အသက်အရွယ် ကြ လေသည် ။ ကြီး ရ င့်၍ ပရိသတ် အ ကျင့် ခေါင်း နှင့် နေရသော ပါး သည့် အကြောင်း အခါ မင်း မိဖုရား ပင် ဖြစ်ပါသည် တို့၏ အ ကိုးကွယ် ။ ဆရာတော်သည် ခံယူ ရသော်လည်း ရေ နှင့် အ အ လို ဖျော် နည်း၍ များကို သောက်သုံးသော အခါ မင်း သုံး ထီး သုံး စိ န့် တိုင်း ဖြစ် ၊ - ပြင်သစ် ဖြစ် ဖက် ခွက် စ သည် ကို မ သုံး ၊ အုန်း ဆရာတော် မှုတ် ခွက် ထံတွင် ကို သာ ဒေါ် သုံး ဥတ္တရာ တော် မူ အ သည် မှူး ရှိသော ။ ဆွမ်း ချက် ဝတ်ပြု သူ သီလရှင် ဆရာများ လည်း ရှိ ကြ၏ ။ ထိုအထဲတွင် ကိုယ် ပျက် နေသော သီလရှင် ဒေါ် ကုလား မ လည်း ပါဝင် ၏ ။ ဆွမ်း တည်း ကွမ်း ။ ကို အ သာ ဖျော် ဟန် စသည်တို့ကို ကား ကုဋ္ဌ နူ နာ ကိုယ်တိုင် ရောဂါကြီး ဆက်ကပ် စွဲ ကပ် ရသော ဖူး သူ ၊ အ ကပ္ပိယ လျှင်း မ ကား ပျောက် ကို သာ သေး ဟန် သူဖြစ်၏ ဆို သူ ။ လက်ချောင်း နွေ ကာလ ကလေးများ ညနေ ချမ်း ပင် အခါ ပြတ် များတွင် ၍ ၊ တို ၍ ဆရာတော်သည် ၊ ကောက်၍ နေ မန် သ ကျည်း တတ် ။ ဖျော်ရည် ဘုဉ်း ပေး တော် မူ ဆရာတော်၏ လေ့ ရှိ၏ ။ ကုဋ္ဌ ရှေ့မှာ ရောဂါ ပင် ရှိသူ ကို ကပ္ပိယ သာ ဟန် ကို သာ က ဟန် ထန်း ပင် လျက် ဖျော်ရည် ၊ မန် စိမ် ကျည်း ရ စီစဉ် ၊ ရ၏ ဆား ။ ကပ် လျော် ခါနီး အောင် လျှင် လက် သည် ဖြင့် ။ ပြီးမှ နယ် အုန်း ၍ မှုတ် နယ် ခွက် ၍ မွှေ ကြီးကို ရ စစ် ကို ရ၏ သာ ။ ချို ဟန် ၊ ချဉ် ပင် ၊ ပယ် ငန် ပယ် အချိုး နယ် နယ် အစပ် ဆေး တ ၍ ည့် မ ထည့် တ ည့် ၍ မြီး ကပ် စမ်း ရ သည် ကပ် သည် ။ ကို ကို သာ မြင်နေ ဟန် ၏ ရသော်လည်း တို နေသော လက်ချောင်း ဆရာတော် မှာ ရွံ့ လေးများ ရှာ ခြင်း ဖြင့် အလျှင်းမရှိ ရှေ့မှာ ပင် နယ် ၊ မြိန် ၍ မြိန် မွှေ ကြီး ၍ စစ် ဘုဉ်း ၍ ပေး တော် ထိုအချိန် မူ သည် ။ အခါ မျိုးတွင် အနီးအနား သို့ ရောက်လာသူ လူ လူ ရှင် ရှင် ခွဲဝေ မျှတ ၍ နဝမ အကြိမ် ## PAGE 218 အ ကပ် ခိုင်း ၏ ။ ရောက်လာသော ပုဂ္ဂိုလ်များ မှာ ကို သာ ဟန် ရုပ် နှင့် လုပ် ပုံ ကိုင် ပုံ ကို မြင်နေ ရ သ ဖြင့် ဖျော်ရည် ခွက် ကို ယူပြီး ရှေ့မှာ ပင် အ သာ ချ ထား၍ စကားကို သာ တွင် တွင် ပြော ကာ မ ယောင် မ လည် လုပ် နေတတ် ကြသည် ။ “ သောက် ပါ ရှင် ရဲ့ ၊ ဖျော်ရည် က အေး ပါတယ် ၊ ချို ပါတယ် ရှင် ရဲ့ ” ဟု တွင် တွင် တိုက်တွန်း သော ဆရာတော်၏ စကား ကြောင့် အားနာပါးနာ သောက် ကြ ရသော ဟူ၏ ။ ရှင် မဟာ ကဿပ ၏ ထုံး ဆွမ်း ချက် သူ ရော ကပ် သူ ပါ အနာ ကြီး ရောဂါသည် များ ဖြစ်သော်လည်း ဆရာတော် ၌ စက်ဆုပ် ရွံ ရှာ ခြင်း မ ရှိသည် မှာ ပြော စ မှတ် ကြီး ဖြစ်လေ တော့သည် ။ သူတော်ကောင်းတို့၏ စိတ် မနော ကား မြင့် မြတ် လှ ပေ ၏ ။ ထွဋ် ခေါင် ဆရာတော်၏ ထို ( အပ္ပဋိ ကူ လ သညာ = မ ရွံ့ ရှာ မ စက်ဆုပ် သော ) သူတော်ကောင်း လက္ခဏာ သည် ဗုဒ္ဓ လက်ထက် တော် က အရိယာ ကြီး များ၏ မနော နှင့် တစ် သဘော တည်း ဖြစ်ကြောင်း ထွန်း ပြ ရာ ရောက် ပေသည် ။ တစ်ချိန်က ရှင် မဟာ ကဿပ ကြီးသည် သီတင်းသုံးရာ တောင်ပေါ် မှ ရွာ တွင်းသို့ ၏ ဆွမ်းခံကြွ ဆွမ်း ကို လာ အလှူခံ ရာ တစ်နေ့သ၌ ဖူး ၏ ။ ဆွမ်းလောင်း နူ နာ ရောဂါသည် ထည့် လိုက်သော တစ် ဦး အခါ အား ထို ချီး ဒ မြှောက် ကာ၏ လက်ချောင်းများ သော အား ဖြင့် ထိုသူ မှာ သွေး ပြည် ယို စီး ၍ ပုပ် ပွ ဆွေး မြ ည့် နေ သ ဖြင့် သပိတ် ထဲမှာ ပင် လက်ချောင်း ပြတ် ကျ ကျန်ရစ် သည် ။ ရှင် မဟာ ကဿပ လည်း မြင်၏ ။ ဒကာ လည်း သိ သည် ။ ရှင် မဟာ ကဿပ ကား ထို ဒကာ အား စေတနာ ဖယ် ကာ ပွား ဖယ် စေရန် ကာ မြိန် ထို ရှက် အိမ် နံရံ စွာ ဘုဉ်း ခြေ ၌ ပင် ပေး ကျော တော် မူ မှီ ထိုင် ကြောင်း ၍ ဆွမ်း ထေ ထဲမှ ရ ဂါထာ လက်ချောင်း ပါဠိတော် ပြတ် ၌ မှတ်တမ်း ကလေးကို တင် ထားသည် ။ “ ပု ထု ဇဉ် တို့ အ ဖို့ အူ ထွက် ကျ လောက်အောင် ပျို့ အန် ပေ လိမ့် မည် ’ ဟု အဋ္ဌကထာ ဆရာ က မှတ်ချက် ပေးလိုက် ပေ သေးသည် ။ နိဗ္ဗာန် လမ်းခွဲ ကလေးများ ရွံ စရာ ကောင်းသော အာရုံ ၌ မ ရွံ ရှာ ခြင်း ၊ နှစ်သက်စရာ ကောင်းသော အာရုံ ၌ စက်ဆုပ် ခြင်း တို့ကို “ ပဋိ ကူ လေ အပ္ပဋိ ကူ လ သညာ ၊ အပ္ပဋိ ကူ လေ ပဋိ ကူ လ သညာ ' ဟု ခေါ် သည် ။ ဆိုးဆိုး ကောင်းကောင်း မပြောင်းလဲသော သဘောကို ‘ တာ ဒိ ဂုဏ် ' ဟုလည်း ခေါ် သည် ။ “ ဆ ဠင်္ဂ ပေ ကွာ ” ဟုလည်း ခေါ် ၏ ။ ထု သဘော ကား အရိယာ ပုဂ္ဂိုလ် တို့၌ တ မင် လုပ် ရသည် မဟုတ် ။ “ အ ရိ ယိဒ္ဓိ ” ( အရိယာ တို့၏ အလိုလို ပြီး ပြည့် စုံ သော တန်ခိုး ) ဟု ပင် ( တန်ခိုး ၁၀- ပါး တွင် ပါဝင်ကြောင်း ) “ သမ္ပသာဒ နိ ယ သုတ် ၊ ပဋိ သမ္ဘိ ဒါ မဂ် ၊ ဝိသုဒ္ဓိမဂ် တို့၌ ဟော တော်မူ၏ ။ ထိုကဲ့သို့ ရ င့် ကျက် သူ မဟုတ်သေး လျှင် ကောင်း အာရုံ ၌ အသုဘ , အနိစ္စ နှလုံးသွင်း ၍ လည်းကောင်း ၊ ဆိုး အာရုံ ၌ မေတ္တာ နှင့် ဓာတ် သဘာဝ ကို ရှု ဆင်ခြင် ၍ လည်းကောင်း လောဘ , ဒေါသကို ပြစ် ပယ် ရ လေသည် ။ နဝမ အကြိမ် ## PAGE 219 ဤ တန်ခိုး ကား ပြ လို ၍ လင် ဆင်း အမျိုးမျိုး ပြသော တန်ခိုး ထက် အတိုင်းမသိ မြင့် မြတ် ကြောင်း ဟော တော်မူ၏ ။ သို့ရာတွင် - ရာ ဂ သည် မေတ္တာ ဟန်ဆောင် သကဲ့သို့ လည်းကောင်း ၊ - သော က သည် ကရုဏာ ဟန်ဆောင် သကဲ့သို့ လည်းကောင်း ၊ - - ထိ မောဟ န မိဒ္ဓ သည် ကလည်း သမာဓိ ကောင်း ဟန်ဆောင် ဆိုး နှစ် တန် သကဲ့သို့ ၌ လျစ်လျူရှု လည်းကောင်း သည်းခံ ၊ လေ ဟန် ဆောင် တတ် ၏ ။ နှလုံး မ သာ သော ဗျာပါဒ ကလည်း ပဋိ ကူ လ ( စက်ဆုပ် ) ဟန်ဆောင် တတ် ၏ ။ ကာ မစ္ဆန္ဒ ကလည်း ရွံ ရှာ ဖွယ် ၌ အပ္ပဋိ ကူ လ ( မ စက်ဆုပ် ဟန် ) ( ဝါ ) မြင့် မြတ်သော မ ရွံ ရှာ စိတ် ဟန် ဆောင် တတ် ၏ ။ ဤကား နေတ္တိ အဋ္ဌကထာ လာ ယောဂီ တို့အတွက် ( မ လျှောက် ဖူး သေးသော ) နိဗ္ဗာန် ခရီး တွင် ဆင်တူယိုးမှား လမ်းခွဲ ကလေးများ ဖြစ်၏ ။ တောမှာ နေရင်း မင်း ဆရာ ဖြစ် ထွဋ် ခေါင် ဆရာတော်သည် ရဟန်း ၈- ဝါ မှ ၂၇- ဝါ ထိ ( သက္ကရာဇ် ၁၂၀၈- ခု ပုဂံမင်း လက်ထက် တောင်ရိုး ဆင် ) နေရာ မ ချောက် အတည်တကျ ခေါ် ဆင် မ မရှိဘဲ ချောင် သီတင်းသုံး ၌ သီတင်းသုံး သည် တော် မူ ။ ရာ ဆင် ၂၇- မ ဝါ ချောင် အ ရ သည် တွင် လျှို စစ်ကိုင်း မြောင် ထူထပ် တံတိုင်း ခတ် သကဲ့သို့ တောင် ပတ် ရံ နေသော လျှို ကြီး ဖြစ်၏ ။ ရှေးက မင်း သုံး ဆင် တော်များ လွှတ် ကျောင်း ရာ ဌာန ဖြစ်၍ ဆင် မ ချောင် ခေါ်သည် ။ ဆင် မ ချောင် တစ်နေ့သ၌ သို့ တိတ်တဆိတ် ဆရာတော် ရောက်လာကြ၏ တရား ရှု မှတ် ။ နေစဉ် မည်သို့သော လူ ရည် အကြံ သန့် ဖြင့် သန့် ရောက်လာသည် လူရွယ် နှစ်ယောက် မသိ ။ တောင်မြောက် လေးပါး ကြည့် ၍ မယုံ သင်္ကာ စိတ် ဖြင့် ချွေး သိပ် နား ရင်း ဆရာတော်အား လာ၍ ဝတ် ဖြ ည့် ကြသည် ။ ဆရာတော် လည်း ထွေရာလေးပါး မ မေး ၊ တရား ကို သာ ဟော ပေး၏ ။ လူရွယ် စိတ် နှစ်ယောက် ကြောင့် တရားနာ လည်း ရာတွင် လေးလေးစားစား ချီ တုံ ချ တုံ နာယူ စိတ်များ ကြသည် မျက်နှာ ။ တစ်စုံ ၌ ဖော်ပြ တစ်ခုသော နေ ကြသော်လည်း ကြောင့် ကြ တရား အရှိန် ရ သွားသောအခါ နှစ်ယောက်စလုံး သက်ပြင်း ချ၍ ခေါင်း ငိုက် စိုက် ကျသွား ကြသည် ။ “ တ ပ ည့် တော်တို့ ညီအစ်ကို နှစ်ယောက် အား ဆရာ တော့် ထံ ရဟန်းဝတ် ပေးပြီး ကမ္မဋ္ဌာန်း ထိုင် ကလည်း ခွင့် ပြု ပါ သဘောတူ ဘုရား ” ဟု သော အစ်ကိုဖြစ်သူ အမူအရာ က ၊´ ညီ ဆရာတော် င ယ့် မျက်နှာကို ကို အားကိုး ကြည့် ရင်း သော လျှောက် ဟန် ဖြင့် ၏ ။ ညီငယ် ထပ်မံ လျှောက် သည် ။ ဆရာတော် မှာ ခေါင်းညိတ် လျက် ပြုံး ရွှင် သော မျက်နှာ ဖြင့် ..... “ မောင်တို့ က ဘယ်ကလာပြီး ဘယ်သွား ကြ မှာလဲ ” ဟု မေး တော် မူ လျှင် - “ အမရပူရ က ပါ ဘုရား ၊ ရွှေ ဘို ဘက် သွား မ လို ့ ပါ ” ဟု လျှောက် ၏ ။ ဆရာတော် လည်း နဝမ အကြိမ်