## PAGE 226 အ စ သော စောင့် နယ် စွန် ထား ဖူးသည် နယ် ဖျား ။ ဘုရ “ င့် သို့ နောင် ရ ’ လူ ပြန်မလာ များကို မီ အရေးပေါ် မြို့ စောင့် . စုစည်း၍ တပ် သည် မြို့ မင်း စည်းစိမ် စောင့် တပ် ခုနစ်ရက် ဖွဲ့စည်း ရ ကာ ၍ ကောင်း ကို ပင် ပြန်၍ မှန်း သိ သ တော်လှန် ဖြင့် လက်မ ကြသည် လွှတ် ။ ချင် နောက် ၊ ဘုရင် စိတ် အင်အား ပေါက် မ မျှ လာ သ ဖြင့် ကြ ရာ အရေး ကျေးဇူးရှင် နိ မ့် ကာ ဘုရ မြို့ င့် နောင် စောင့် တပ် ခေါင်းဆောင် အရေးပေါ် ဗိုလ်မှူး များ နှင့် နောက်လိုက် ငယ် သား အားလုံး အား တဲ ကြီး ထိုး၍ လှောင် ထွက်ပေါက် သွင်း မ ထားပြီး ရ ။ နောင်တ မီးရှို့ သတ်ရန် ကြီး စွာ ကြောက် စီစဉ် သည် လ န့် ငို ။ ယို တပ်သားများ ကြ ကုန် ၏ ။ ဘုရင် မှာ ခြင်း ကလည်း ထဲက ထို ကြက် အတိုင်း ကဲ့သို့ ပင် လှန် တစ်ဖက် ထားသည် လှ ည့် ။ မေတ္တာရပ် မီးရှို့ ၍ သတ် စေ ၍ မည် အသက် ရှိသော ဘေး အခါ အလှူခံ ဆရာတော်များအား စေ ခဲ့ ဖူး ၏ ။ ( ဘုရင် ခေါင်းဆောင်များ ကိုယ်တိုင်က ပင် သာ ကွပ်မျက်ခံရ သည် ။ ) သာသနာ တော်လည်း ဂုဏ် တက် ၍ သုံး ဦး သား သား ရွှေ အိုး ထမ်း သော ရာဇ ဥ ပါယ် ယခုအခါ ပေ တည်း တွင်လည်း ။ အခါ ကြီး နေ့ ကြီးများ ကို ရည်ညွှန်း ၍ အပြစ် မှ ပ လှပ် ခြင်း ရက် လျှော့ ခြင်းများ ပြုလုပ်နေ ကြ ရသည် မဟုတ် လော ။ လုပ် သင့် သည် ကို လုပ်ခြင်း ပေ တည်း ။ ´ ဂျာမန် ဆရာဝန်ကြီး မာ ဘိ ထွဋ် ခေါင် ဆရာတော်၏ ဘာဝနာ တရား ကို စဉ်း စား တွေး ကြံ လက်ခံ နှစ်သက်သူများ တွင် မြန်မာများ သာမက ထိုခေတ်က ရှိသော ဥရောပ တိုက် သား များလည်း ပါဝင် ၏ ။ ထိုအထဲတွင် ဂျာမဏီ လက်ထက် လူမျိုး တွင် သူ ဆရာဝန်ကြီး အို သူ နာ ရုံ ( ဆေးရုံ မာ ဘိ ) များ ကား ဆောက်လုပ် ရှေ့တန်းမှ ကာ ပါဝင် လ ခ ကြေး ၏ ။ ငွေများ မင်းတုန်းမင်း ထုတ် ပေး၍ ကြီး ဖြစ်သည် ကျန်းမာရေး ။ သူ့အကြောင်း ကို အား ပေးခဲ့သည် ၁၂၃၈- ။ ဆရာဝန် ခုနှစ် တ ပို မာ တွဲ ဘိ လဆန်း ကား ဘုရ ၇- င့် ရက် ရိက္ခာ စနေနေ့ တော် ရ ( သမား ၂၀၊ ၁၊ ၁၈၇၇ တော်ကြီး ) ထုတ် ရန်ကုန်မှ “ လောကီ သုတ ပညာ ' သတင်းစာတွင် အောက်ပါအတိုင်း ဖော်ပြထားသည် ။ သစ်တော “ ဇာ မ နီ တိုင်း သား မာ ဗိ သခင် သည် ရှေး အထက် ကျော်ကာလ ရန်ကုန်မြို့ တွင် ဝန် အ ရာ နှင့် အင်္ဂလိပ် အစိုးရ မင်း များ၏ အ မှု တော်ကို ကောင်းမွန်စွာ ထမ်းရွက် ပြီးနောက် မန္တ လေး မြို့ သို့ ဆန် ၍ မြန်မာရွှေ နန်းရှင် ဘုရင်မင်းမြတ် ၏ သစ္စာ တော် ရေ ကို သောက် ၍ အင်္ဂလိပ် အဝတ်အစား ကို ပယ် ပြီးလျှင် မြန်မာတို့ အဝတ်အစား ကို ဝတ်ဆင် လျက် ရှေး ဦး အ စ သစ်တော ဝန် အ ရာ နှင့် ထမ်း နေစဉ် ၁၂၃၈- ခုနှစ်အတွင်း အနိစ္စ ရောက်၍ ၎င်း၏ နေအိမ် ဝင်း အတွင်း၌ ပင် မြန်မာ ဘုန်းတော်ကြီးများ ကို ပ င့်၍ ဖုတ် ကြည်း သင်္ဂြိုဟ် ကြောင်း ။ ” စင်စစ် ဆရာဝန်ကြီး မာ ဘိ ကား ခရစ်ယာန်ဘာသာ မှ ဗုဒ္ဓဘာသာ အဖြစ် ကူးပြောင်း ကာ ဥပါသကာ အဖြစ်သို့ ဖြစ် ရုံ မျှ မ က ဓမ္မိက ချောင် ၌ ပင် ကျောင်း တစ် ဆောင် ဆောက် လှူ ၍ ကျောင်းဒကာ ပင် ရောက်ခဲ့ သူဖြစ်၏ ။ နဝမ အကြိမ် ## PAGE 227 ဘုန်း ကံ ကြီးများ လာဘ် ပေါများ ဆရာတော်သည် ငယ် စဉ် ကစ၍ ဘုန်း ကံ ကြီးမား လာဘ် ပေါများ သူ ဖြစ်သည် ။ အထူး သ ဖြင့် မန္တ လေး ခေတ် တွင် သူ မတူအောင် ဘုန်း ကံ ကြီးမား လာဘ် များ ကြောင်း သိ မီ ခဲ့ သူ မန္တလေး အနောက် ပြင် ငါး ဆူ ဆရာတော်ဘုရားကြီး က ပြောကြား ဖူး သ တတ် ။ ဆရာတော် ထံ ၌ ဦး ရွှေ ရင်း ခေါ် ကပ္ပိယ : ဒကာ တစ် ဦး လည်း ရှိသည် ။ သုံ ကား . ` ဆရာတော် နှင့် အတူ နန်းတော် သို့ ရောက်၍ အတွင်း တော် က ဝင် စေ ထွက် စေ အ ခွင့် ရထား သူ ဖြစ်၏ ။ “ ဟဲ့ - ဒီ ကျေးတော သား လူရိုင်း ကြီးဟာ ရွှေ နန်းတော် ကို မမြင်ဖူး ရှာ ပါဘူး ဟယ် ၊ ဝင် ပါ ထွက် ပါ စေ ” ဟု ဆရာတော် က ချီး မြှောက် ၍ အနောက် ဆောင်သော မြောက် ဆောင်သော တံခါး မရှိ “ ဟဲ့ ဓား - မရှိ ရွှေ ရင်း ဝင်ထွက် ၊ ငါ နက်ဖြန် ခွင့် ရထား နံနက် ၏ ။ သံဃာအပါး အခါ တစ်ပါး သုံး ရာ ဆရာတော် ကို သပိတ် က စုံ နေဝင် အိတ် ခါနီး စို့ အုန်း မှ - ငှက် စီစဉ် ရန် ပျော ခက် အစုံ နဲ ့ မှန်း ဆွမ်းလောင်း သိ သော်လည်း လှူ ချင် အလိုတော် သ ကွ ယ့် ၊ ဖြစ် ပြည့် ပါ့ မလား စေရန် ” ပါရမီ ဟု မေး ဖြ ည့် တော် သော မူ ရာ အား ည ဖြင့် ကြီး မင်းကြီး “ မှန် ပါ ၊ ဖြစ်နိုင် ထွက်၍ ပါ ခို သ ဖရား တောင် ” ကု ဟု တို လျှောက် ့ ဆိပ် လှေ ရသည် တော်များ ။ ဦး ရွှေ ကို ရင်း ဆရာတော် သည် ချက်ချင်း အ မိန့် စီစဉ် ဖြင့် ကာ ဆင့် ဓမ္မိက ဆို စီးနင်း ချောင် မှ ၍ ရွှေ မြို့ တော် အတွင်းသို့ သွား ရ၏ ။ မြို့တော် တွင်း အိမ် တစ် အိမ်သို့ ရောက်သွား ရာ စာရေး တော်ကြီး အိမ် ဖြစ်နေသည် ။ စာရေး တော်ကြီး က အကျိုးအကြောင်း မေးမြန်း ၍ ပြောဆိုသော အခါ စာရေး “ တော်ကြီး ကောင်းပါပြီ မှာ ဝမ်းသာအားရ ၊ သူများကို · အသိ , ဖြစ်ကာ မ ပေးပါ နှင့် ၊ ကျွန်တော် ပဲ ကုသိုလ်ယူ ပါရစေ ၊ သံဃာ အ ပါး သုံး ရာ မ က ငါးရာ ပင် ´ လောင်း လှူ ပါမည် ” ဟု ပြောဆို လေသည် ။ ချက်ချင်း စီစဉ် လူ ရောက် သူ စုဆောင်း ချင်း ချက်ပြုတ် ၍ စစ်ကိုင်း ၍ နံနက်တွင် သို့ ကူး ကြ ရာ သံဃာအပါး ည ဉ့် သန်းခေါင်ကျော် ငါးရာ ပင် မှ လောင်း ရောက် ကြ၏ လှူ နိုင် ။ ရောက်လျှင် ကြသည် ။ ဆရာတော် မှာ ဆွမ်းလောင်း လှူ ရာ၌ ကိုယ်တော်တိုင် ကြပ် မတ် ၍ အနီးမှ ကြည်ညို ဝမ်းမြောက်စွာ ကြည့် ရှု တော်မူ၏ ။ ရှင် သာ မ ဏေ ငယ် ကလေးများ အ လှ ည့် ရောက်လျှင် “ ထည့် ပါ စာရေး ဦး ဟဲ့ ” တော်ကြီး ဟု ဆို လည်း ကာ မ တို ဆန် နေ့ ့ အတွက် မ ပြဲ လောင်း ညီလာခံ လှူ စေသည် မ ဝင်နိုင် ။ ဘဲ ရှိရာ နောက်တစ်နေ ့ တွင် မဇ်း တရား ကြီး က အကျိုးအကြောင်း မေးမြန်း သ ဖြင့် အကြောင်းစုံ သံ တော် ဦး တင် ရာ - ကွ ယ့် ၊ မောင်မင်း “ မောင်မင်း တယ် ကံကောင်း ကံကောင်း လိုက်ပါ ပါ ပေ ဘိ တယ် ၊ ငါ ။ ကိုယ်တော်မြတ် အိမ်း .... ငါ ကိုယ်တော်မြတ် ထံ . ဆရာတော် က က လဲ သံဃာအပါး အလှူ မခံဘူး သုံး ရာ အတွက် ကုသိုလ်တော် ပါဝင်ပါရစေ ကွယ် ” ဟု မိန့် တော် မူ ကာ ငွေ တော် သုံး ရာ ဆု ချ လိုက် သ " တတ် ပုည ဝန္တာ ။ နံ ဒေဝတာ ပရိ ပါ စေန္တိ = ဘုန်း ကံ ရှိ သူတို့အတွက် နတ် တို့သည် အ စာ ကို ကျက် စေ ကြ ကုန် ၏ ” ( သမ္မော အဋ္ဌကထာ ) ဟု လာ သည့် အတိုင်း သံဃာငါး ရာ အတွက် နဝမ အကြိမ် ## PAGE 228 သပိတ် လူ တို့ စုံ အစွမ်း အုန်း မျှ ငှက် လောက် ပျော စုံ နှင့် ဖြင့် ဖြစ်သည်ဟု ချက်ချင်း ဖြစ်ပေါ်လာသော ကား မထင်မှတ် ဆွမ်း ဝံ့ ပါ သည် ချေ ။ သာမန် သီလ ၊ သာမန် ကြိုးစား ထို့ကြောင့် ဖြ ည့် ” ဟု “ ရှင် “ မဇ္ဈိမ ရှင် - လူ အာ လူ ကင်္ခေ ပစ္စည်းလေးပါး ယျ သုတ် နှင့် ပေါများ ဣတိ ဝုတ် လိုသော - သုခ သူ ပတ္ထ သည် နာ သုတ် သီလ ' ကို တို့၌ သာ တိုက်ရိုက် ကြီး ဟော တော် မူ ခဲ့ပြီ ။ ခု တင် ကို ဆရာတော် ဖျက်၍ တစ်နေ့လျှင် ဘုရား ကြီးသည် ဆွမ်း သက် သုံးကြိမ် ရွယ် ဘုဉ်း တော် ကြီး ပေး ရ င့် တော်မူ၏ သောအခါ ။ နံနက် ပတ္တ ပိုဏ် အရုဏ်ဆွမ်း , ဧ ကာ သ နိက် ကို ဟင်း ခွက် ငါးဆယ် ဖြင့် ဘုဉ်း ပေး တော် မူ သည် ။ နံနက် ဆွမ်း ပြီးလျှင် ခေတ္တခဏ စောင့် ငုံ ၍ ဆွမ်းခံကြွ သည် ။ မန္တ လေး ၊ အ မ ပူ ရ ၊ စစ်ကိုင်း ၊ အင်းဝ စသည်တို့ မှ ဆွမ်းလောင်းလှူသူ များသည် ဆရာတော် မ ကြွ မီ ကတည်းက အုတ် စ ရပ် ကြီး ၌ အ သင့် စောင့် လင့် နေကြ မြဲ ဖြစ်၏ ။ ဆရာတော် သည် ကျောင်းသို့ ဆွမ်းခံ ပြီးလျှင် ရောက်သောအခါ ထို အုတ် ဖ ရပ် တစ်ကြိမ် ကြီး ၌ ပင် တစ်ကြိမ် ဘုဉ်း ပေး တော် မူ ရ ပြန် ၏ ။ ထို့နောက် သဒ္ဓါတရား ကို ငဲ့ ရ ဟန် တူ လေသည် ။ ဘုဉ်း ပေး တော် မူ ရသည် ။ ဒကာ ဒကာမ တို့၏ ပို လျှံ သော သူတော်ကောင်း အခါ များ ရှိ သကဲ့သို့ ကြီးများ အ လုံးဝ ဖို့ ဤသို့ မ ဘုဉ်း လာဘ်လာဘ ပေးရ သော ရက် များ များလည်း လိုအပ်သည် ရှိ ထက် တတ် များပြား ပေသည် ။ မည် ဖြစ်ပေ သည့် ၏ ။ အ ရဟန်း ရာ မ ဆို ကိစ္စ လိုအပ်သည် ပြီး သူ တို့၌ ထက် မ များပြား ထောင်း တာ နေ လှ လျှင်လည်း သော်လည်း အ ကျင့် နှော င့် အယှက် ကြံ ဆဲ ပုဂ္ဂိုလ် တစ်ခု တို့၌ ပင် “ ဘုန်း ” တွင် မျော ပါ မ သွားရန် သတိပြု ကြ ရ လေသည် ။ ဆရာတော်ဘုရားကြီး၏ ဤသို့သော အာ သီလ ဟု နေ သမာဓိ ယျ ၊ ပါ ပညာ ဟု နေ ကို ယျ ခန့် ဂုဏ် မှန်း တို့ကို ကြ ရာ ကြည့် ၏ ။ တစ်စုံ ၍လည်း တစ်ခုသော ထွဋ် ခေါင် ဒိဋ္ဌ တစ်ကိုယ်တော် ဓမ္မ သုခ ဝိဟာရ ( တည်း လက်တွေ့ တော ချမ်းသာစွာ ကြီး မျက် မည်း နေ ၌ နိုင်ခြင်း ဆင်းရဲ ) မရှိလျှင် ပေါင်း များစွာကို လည်း နှစ်ပေါင်း တ မင် သုံးဆယ် အော င့် အည်း ခန့် သည်းခံ လာဘ်လာဘ ရန် လွယ်ကူ လှ များပြား မည် မဟုတ်ပါ သည့် အရွယ် ချေ ၌ ။ အတိုင်းမသိ များပြား ခြင်း ၊ ခေါင်း ပါး သည့် အချိန်၌ ဖြစ်သလို စားသောက် နေထိုင် ရခြင်း ဟူသော အစွန်း နှစ်ဖက် လုံး ၌ ချိန် ချက် ကျ ကာ မဇ္ဈိမ ပဋိပဒါ သူတော်ကောင်း ‘ တာ ဒိ ဂုဏ် ကြီး ” တို့၏ နှင့် လျော် အ လေ့ စွာ ပင် ဘဝတစ်သက်တာ ဖြစ်ပါ၏ ။ ကို လွန် စေ နိုင်သည် မှာလည်း အရိယာ အကျိုးကို ယင်းသို့ သည် ပိုး လျှင် ရာ၌ အတိုင်းမသိ နှစ်ပေါင်းများစွာ အင်အားကြီး မိမိကိုယ်ကို မား လှသော ဦး စွာ ပဋိ အ ပတ် နွံ တာ လုပ်ငန်း ခံ ၍ သတ္တဝါ ဖြင့် အမျိုး အ များ၏ ဘာသာ သာသနာ လဆန်း ၁- ပြု ရက် တော် နေ့ မူ ခဲ့သော နံနက် ထွဋ် မြန်မာ ခေါင် နာရီ ဆရာတော်ဘုရားကြီး ၁- ချက် တီး အချိန် ၊ သည် သက်တော် ၁၂၄၂- ခုနှစ် ၈၁၊ သိက္ခာ ပထမ ၆၁- ဝါဆို လေ၏ ဓမ္မိက ။ ချောင် ရှိ ဂျာမနီ ဆရာဝန်ကြီး မာ ဘိ ၏ ကျောင်း၌ ပင် စု တိ ကမ္မ ဇ ရုပ် ချုပ် ငြိမ်း နဝမ အကြိမ်