## PAGE 250 ငယ် တ ပ ဈာပန ည့် ရင်း ပွဲကို ဖြစ်သူ ဘုန်း မန္တ တော်ကြီး၏ လေး မြို့ သံ ဆန္ဒ တော် တော် ဆင့် နှင့် မင်း အ ဦး ညီ ဆု စီမံ ပန် ( ကြ အ ရ၏ မေ - ။ ကုတ် ဘုန်း ကို စု တော်ကြီး၏ ၊ အ ဖေ - က တိုး ) က နိဗ္ဗာန် စံ ကျောင်းကြီး နှင့် တကွ လာသမျှ ပရိသတ် တို ့ အား စ တု ဒိ သာ ကျွေးမွေး ဧ အကုန် ည့် ခံ သည် အ ကျ ။ ခံ ရပ်ရွာ ၍ သင်္ဂြိုဟ် ဒကာ လေ၏ ဒကာမ ။ များ တာဝန် မ တက် စေရန် သံ တော် ဆင့် မင်း က ပင် မီး သင်္ဂြိုဟ် ပြီးသော အခါ ပေါင် ရိုး ၊ တင် ပါး ဆုံ ရိုး ၊ ခြေသလုံး ရိုး များ သာ အရိုး ပကတိ ကျန် ၍ အခြား အသွေး အ သား အရိုး များအားလုံး ဓာတ်တော်များ ဖြစ်ကုန်၏ ။ အချို့ ဓာတ်တော်များ မှာ အရိုး ကြီး သုံးခု တွင် အ ညှာ လေးများ ဖြင့် အ ဆုပ် ဆုပ် သီး ၍ နေကြသည် ။ အရိုး ကြီး သုံးခု ကို မူ အုတ် အိုင် ရွာ တောင် ကျောင်း အ ဝင် ရှိ အရိုး အိုး စေ တီ ၌ ဌာပနာ ထား ကြ၏ ။ ဆိုသည် ထို ။ ဓာတ်တော်များကို အရိုး အိုး တွင်လည်း မူ အသီးသီး အခြား ဘုန်းတော်ကြီး ခွဲ ယူ ပူဇော် ကြ နှစ်ပါး ရာ အုတ် ၏ အရိုး အိုင် များ ကျောင်း၌ နှင့် ရောစပ် လည်းကောင်း နေပြီ ဟု ၊ မောင်းထောင် ယွန်း ဆက်တိုက် ၌ လည်းကောင်း ဖူးမြော် နိုင်သည် ။ ကန္နီ ဆရာတော်ဘုရား လည်း ဓာတ် တော် ခုနစ် ဆူ ပ င့် ဆောင် ၍ ည စဉ် ဆီမီး ပူဇော် လေ့ ရှိ၏ ။ ထား ရှိပါသည် ဤစာရေးသူ ။ ယင်း ကိုယ်တိုင် ဓာတ်တော်များ ယွန်း ဆက်တိုက် မှာ အုတ် ဆရာတော် အိုင် ကျောင်း၌ ထံမှ ဘုန်းတော်ကြီး ခွဲ ယူ ပ င့် ဆောင် ပရိနိဗ္ဗာန် ၍ ပူဇော် ပြု စဉ် က ထဲက အ လုံ ပိတ်ဆို ့ ထားသော ဓာတ် တော် ကြုတ် မှ ပထမဆုံး ခွဲ ယူ ပူဇော်ခဲ့သော ဓာတ်တော်များ ဘုန်းတော်ကြီး ဖြစ်ပါသည် အလောင်းတော် ။ ( ဓာတ်ပုံ တွင် ကို မီး ကြည့် သင်္ဂြိုဟ် ပါ ။ ) ၍ ဓာတ်တော်များ ကျ လာသည် ကို ဖူး ဖြစ်ကြ တွေ့ ရ ကြ သ ရ တတ် သောအခါ ။ အချို့က ရဟန်းရှင်လူ ဘုန်းတော်ကြီး ပရိသတ်များ အား “ သမ ဝမ်းနည်းဝမ်းသာ သီ သီ ရဟန္တာ ” ဟု နောင်တ ယူဆ ကြ၏ ကြီး စွာ ။ ရဟန္တာ ဖြစ်လျှင် ဖြစ် ချင်း ပရိနိဗ္ဗာန် ပြု ရသော ရဟန္တာ မျိုး ဟု ဆိုလို ၏ ။ ( သမ သီ သီ ရဟန္တာ သုံးမျိုး , လေးမျိုး ရှိကြောင်း ပုဂ္ဂလ ပညတ် ပါဠိတော် -၁၁၆ ။ အဘိ - ဋ္ဌ - ၃။ ၃၇၊ ရဟန္တာ အံ - ဋ္ဌ -၃ အဖြစ် ၊ ၁၄၉။ နှင့် ကာလ သံ - ဋ္ဌ -၁ မ ၊ ကြာ ၁၆၈။ မြင့် ပဋိ သော်လည်း သံ - ဋ္ဌ -၁ သမ ၊ ၃၉- သီ သီ တို့၌ ရဟန္တာ အကျယ် မျိုး ကြည့် ဖြစ် ။ လိမ့် ) မည် ဟု ကား တစ် ထစ် ချ မ ယူဆ သာ ချေ ။ ရဟန္တာ တိုင်း ဓာတ် တော် ကျ သ လော အမေးကို ဤနေရာ၌ ဗဟုသုတ “ ရဟန္တာ အဖြစ် ဖော်ပြရန် များ ပရိနိဗ္ဗာန် လို ပေ စံ လိမ့် ဝင် တိုင်း မည် ။ ဓာတ် အကျဉ်း တော် ချုပ် ကျ ၍ သ ဖော်ပြပါ လော ” ဟူသော အံ့ ။ မြတ်စွာဘုရားရှင် များ ပရိနိဗ္ဗာန် စံ ဝင် သောအခါ ဓာတ် တော် ဖြစ်ကြောင်း အထူး ဖော်ပြရန် မ လို ။ မဟာ ပစ္စေ ပရိ က ဗုဒ္ဓါ နိဗ္ဗာန အရှင်မြတ်များ သုတ် ဖြင့် ထင်ရှား မှာ ကား ပြီး ပရိနိဗ္ဗာန် ။ ( သုတ် စံ မဟာ ခါနီး အဘိ ဝါ အဋ္ဌကထာ ညာဉ် ဝင် စား၍ -၁၉၆ ။ အဓိဋ္ဌာန် ) နဝမ အကြိမ် ## PAGE 251 ပြု တော် မူ မှ သာ · ဓာတ် တော် ကျ နိုင်သည် ။ ( သုတ္တ နိ ပါတ် . အဋ္ဌကထာ - ရတနသုတ် ။ ခဂ္ဂ ဝိ သာ ရဟန္တာ ဏ သုတ် အရှင်မြတ်များ -၁၁၇ ။ ) မှာလည်း အဓိဋ္ဌာန် မှ သာလျှင် အဓိဋ္ဌာန် သည့် အတိုင်း ဖြစ်နိုင် လေ သည် ။ အရှင် ( အံ ၊ ဌ သာ ၊ ၁။ ရိ ပု ဝင်္ဂီ တြာ သ ဝတ္ထု ဓာတ်တော်များ -၂၀၉ ။ ) ပွတ် သစ် စ ခရု သင်း ကဲ့သို့ ကြွင်း ကျန် ၏ ။ ( မဟာ ဝဂ္ဂ အရှင် သံယုတ် ဒဗ္ဗ မထေရ် အဋ္ဌကထာ ကား ကောင်းကင် - စုန္ဒ သုတ် ၌ - တင် ၂၅၄။ ပျဉ် ) ခွေ ၍ သ မာ ပတ် ဝင် စားပြီး အဓိဋ္ဌာန် တော် မူ သည့် အတိုင်း ပြာ မျှ မကျန် ရအောင် တေဇော ဓာတ် လောင်ကျွမ်း သည် ။ ( ဥဒါန်း အဋ္ဌကထာ - ခံရခြင်း ဒဗ္ဗ သုတ် စ -၃၈၉ သည်ဖြစ် ။ ) ရှင် ခဲ့ရာ ဒဗ္ဗ သူ၏ ကား ရဟန္တာ ဓာတ်များ ပင် စင် ဖြစ်သော်လည်း ကြယ် မှု မရှိ လှ အ သ ဖြင့် သက်တော် ဓာတ် ရှိ တော် စဉ် မ က ထားခဲ့ ပင် စွပ်စွဲ ခြင်း ဖြစ်ပေ မည် သက်တော်ရှည် လား မသိ ။ အရှင် ဗာ ကုလ မထေရ် ကား အခြား သူတို့အား မိမိ အတွက် တာဝန် ပို မ တက် စေရန် ထိုင် လျက် တေဇော ဓာတ် လောင် ၍ ပရိနိဗ္ဗာန် ပြု ရာ မြတ်လေး ပန်း ငုံ ပ မာ ဓာတ်တော်များ “ ထိုမှ တစ်ပါး ကျ ကုန် ၏ ကိလေသာ ။ ( ဥပရိ ပဏ္ဏာ အာ သ သ အဋ္ဌကထာ ဝေါ ကုန် သော ဗာ ရဟန္တာ ကုလ သုတ် အရှင်မြတ် -၁၄၀ ။ ) များ၏ အလောင်းတော် သည်လည်း အ ပုပ် နံ့ မထွက် ကြောင်း ” ( သုတ္တ နိ ပါတ် - အာ မ ဂန္ဓ သုတ် အ ဖွ င့် - ၃ ဝ ၃ ) ၌ ( အရိုး ဖွ င့် ကွင်းဆက် ဆိုထား သည်မှာ , ချိတ်ဆက် မှတ်ဖွယ် , တေ့ တစ်ရပ် ဆက်များ ပင် အကြောင်း ။ မိုးကုတ်ဆရာတော် အခန်း ရှု ။ ) ဘုန်းတော်ကြီး ဤမျှ သော ဦး သီလ စကား နှင့် အ စဉ် ဤ ဖြင့် ယခု ဓာတ် ဘုန်းတော်ကြီး တော် ကျသော စ သည် “ မြန်မာနိုင်ငံ တို ့ ကား ပဋိ ဓာတ် ပတ္တိ သာသနာ တော် ကျ သည် ဝင် ကို ” ထောက် ဆ ၍ ခီ ဏာ သ ဝ အ စစ် ရဟန္တာ ပုဂ္ဂိုလ်ကြီးများ ဖြစ်ကြောင်း မ မှိတ် မ သုန် ယုံကြည် ဝမ်းမြောက် ထိုက် လှ ပေ စွာ့ ။ နဝမ အကြိမ် ## PAGE 252 ပိန္နဲ ကွင်း ဆရာတော် ဦး ကလျာ ဏ ( ၁၁၈၈ - ၁၂၇၀ ) ပျံလွန် ပိန္နဲ ကြ ကွင်း သောအခါ ဆရာတော် သုံးပါး ဦး လုံး ကလျာ ပင် အလောင်းတော် ဏ နှင့် တကွ နောက် များ ဒုတိယ မ ပုပ် မ , နံ တတိယ ပကတိအတိုင်း ဆရာတော်များ ယခုထိ ပါ ရှိ နေကြသည် ။ လွန်ခဲ့သော ပထမ အ နှစ် ဆရာတော်ဘုရားကြီး ရှစ် ဆယ် ခန့် က ရေးသား ဦး ကလျာ ခဲ့ ဖူး ၏ ဏ ။ ကာ အတ္ထုပ္ပတ္တိ ရန် န ကို ဘေ များ မောင် ဖြင့် ရေး ကျော် ထား၍ ဒင် ဆိုသူက အချို့ အဓိပ္ပာယ် ကို တွေ့ ရသည် များ မ ။ သဲ စုစုပေါင်း မ ကွဲ ဖြစ်နေ၏ တစ်ဆ ။ ယ့် မျက်နှာဖုံး ရှစ် မျက်နှာ ၌ မျှသာ ဒုတိယ ။ ကျောင်းဒကာ ဆရာတော် ဦး များမှာ ဝါ ယ မ၏ ဘိုး ပန်း ပုံ ရ တော် နှင့် ဦး ပါ ဟု တွေ့ရ၏ ။ ၁၃- ရက် ဆရာတော်သည် တ နင်း လာ နေ့ ဖွား ရွှေတောင် ၊ ငယ် မည် မြို့၌ မောင် မိခင် ချိန် ဒေါ် ။ စာပေ ရစ် မှ ကျမ်း ၁၁၈၈- ဂန် များ ခုနှစ် တတ် ဒုတိယ မြောက် ဝါဆိုလ ပြီးနောက် ဆန်း ရွှေတောင် မြို့မှ ပိန္နဲ ကွင်း ရွာသို့ ကြွရောက် သီတင်းသုံး သည် ။ မိခင်ကြီး ကို ပါ ပြုစု လုပ် ကျွေး ၏ ။ ရွာ တိုက် ပိန္နဲ အပါအဝင် ကွင်း ဟူသည် ဖြစ်၏ အုတ်ဖို ။ ( ရွာ အင်္ဂ ပူ ကျောင်း၌ ) မြို့နယ် ခုနစ် အပိုင် ဝါ အနောက် မျှ နေ ပြီးလျှင် ရိုးမ အနီးရှိ ၁၂- ကွင်း ဝါ အ ကောက် ရ အနောက် ခြောက် ရိုးမ ကျွဲ မ တွင် သနား အ မြင့် တောင် ဆုံး ၊ ကိုးကွယ် ဖြစ်သော သစ် တောင် စေး ၊ ကိုး တောင် မောင်း ၊ က ဗျို့ တောင် ( ၊ ကမ်းပြို စိုင် ) တောင် တောင် စ သည် ၊ ရန်ကင်း ဖြင့် ၁၅- တောင် ဌာန ၊ တော တည် ရ ထားခဲ့ စခန်း ၏ တို့၌ ။ လှ ည့် လည် သီတင်းသုံး သည် ။ ၁၅- ဌာန လုံး ၌ အထိမ်းအမှတ် စေ တီ များ တရား အစွမ်း ထူးဆန်းအံ့ဖွယ် အသွယ်သွယ် ဆရာတော်သည် အလွန် လူ သူ ဝေးခေါင် သော တောတောင် အရပ်၌ နေ တော် မူ သည့် အလျောက် အမျိုးမျိုးသော ဆင်ရိုင်း ဝေ မာ ၊ နိ ကျား က များ ရိုင်း ၊ ပေ နှင့် တ ကျွဲ များ နွားများ နှင့် လည်း ကို ပင် ကြိမ်ဖန်များစွာ ကိုက် သတ် မျို တွေ့ကြုံ နိုင်သော ရင်ဆိုင်ရ မြွေ ဆိုး လေသည် ကြီးများ ။ ၊ ထိုသို့ တွေ့ရှိ ရ ပုံများကို ကာ ရန် န ဘေ လင်္ကာ သွားများ ဖြင့် တစ်ခု စီ တစ်ခု စီ ရေးသားထားသည်ကို အတ္ထုပ္ပတ္တိ စာတန်း ၌ ဖတ်ရှု ရသည် ။ မေတ္တာ တန်ခိုး သည် မြေ လျှိုး မိုးပျံ နိုင်သော တန်ခိုး ထက် အားကိုး ရသည် ကို သာဓက မူ သင့် ကြ ပေ ၏ ။ ဦး လူ လှ ( ဆရာတော် ကို သိ မီ သူ ) ၏ သား ဦး အုန်း မြင့် စ သူတို့ ထံမှ တစ်ဆင့် မှတ်သား ရသော အံ့ဖွယ်များ လည်း မ နည်း ချေ ။ နဝမ အကြိမ်