## PAGE 259 “ ကြံစည် စိတ်ကူး သော စိတ် က အ စ လှုပ်ရှား ထိတွေ့ ရသမျှ ပြုပြင် သမျှ ကိုယ် အ မှု အ ရာ ( အားလုံးကို သမ္ပ ဇ ည သတိ ရှု မှတ် ပဋ္ဌာန ၍ ) ရှု သဘော မှတ် ၍ များ နေသည်ကို အလိုလို တည်ရှိနေသော တရား ရှု မှတ် သည် အရိယာ မည် သူတော်ကောင်းတို့၏ ၍ ထို ရှု မှတ် သိမြင် မှု ဆရာတော် သဘော တော် တစ်ပါးတည်း ကား ဤသို့ ပင် ကိန်း တည်း အောင်း ” ဟု ရာ အခန်းထဲ ကောင်းစွာ အထိ နား ချောင်းမြောင်း ရည် မ ဝ သေး ၍ ဘဲ ကြည့် ရှိနေ လိုသော ကြ ရာ စိတ်များ ဘုရားလက်ထက် ပင် ဖြစ်ပေါ် ကာ ဖူး တော် ကြည့် က ဝိသာခါ ၍ မ ဝ နိုင်ကြ ကျောင်း ပေ ။ အ မ ကြီးသည် သမီး များ ၊ မြေး များ နှင့် ခွဲခြား၍ စိုးရိမ် ကြ၏ မရအောင် ။ မော့ နေ အပြိုင် လျှင်လည်း လှ သူဖြစ်၏ ငုံ သွားမှာ ။ မြင်ရ နှ သူ မြော စိတ် နေကြသည် ၌ ဝိသာခါ ။ မိမိ ငုံ ့ မြင်ရ နေ လျှင် တိုင်း မော့ သော သွားမှာ အ မူ ဟန် ဖြစ်၏ ပန် ။ ကလေးများ စင်စစ် အနေအထား ဝိသာခါ ၏အ ပြောင်းလဲ လှသည် မ ပကတိ သွား ဘဲ အ အ လှ လှ အရသာကို သာ မဟုတ်ချေ ခံစား လို ။ ကြသော ဘယ်တော့မှ ကြောင့် ရိုးမ သွား နိုင် သော အမြဲတမ်း လှပ စေ သည့် အ လှ မှာ အရိယာ တို့၏ အ လှ ၊ သတိပဋ္ဌာန် . အ လှ တစ်ခု သာ ရှိ ပေ ၏ ။ ( လှ ချင်သူတိုင်း တရား အားထုတ် ကြ လေ ။ ) . “ ဂေါတမ ဗုဒ္ဓ ဟာ ဆွမ်း စား တာ တောင် အ လွတ် မ စား ပါဘူး ။ ဆွမ်း လုတ် တိုင်း ဆွမ်း အသေးစိတ် လုတ် တိုင်းမှာ လေ့လာသူ ရည်ရွယ်ချက် ဥတ္တရ လုလင် ရှစ်မျိုး က သူ၏ နဲ ့ ပဲ စား ဆရာ တော် ဗြဟ္မာ မူ ပါတယ် ယု ပုဏ္ဏား ” စ ကြီး သည် အား ဘုရားရှင်အား ဘုရားရှင်၏ ကြည်ညို အသေးစိတ် ၍ ကြည်ညိုဖွယ် ( ကြည့် ကောင်း များကို ၍ ) တ ပြန်လည် မင် ဆွမ်း ပြောပြ လာ သကဲ့သို့ ကပ် သူ များလည်း ဆရာတော် မ ဆွမ်း နည်း ဘုဉ်း ချေ ။ ပေးသည် ကို လေးဆယ် ဆရာတော်သည် ကို တိုက် အုပ် ဘုန်းကြီး အ သက်တော် ဦး သု ဒဿန အ တန် အား လွှဲ ထောက် အပ် ၍ လာ မိမိ သောအခါ မှာ မူ အပ္ပမာဒ တ ပ သတိပဋ္ဌာန် ည့် သံဃာ အလုပ် သက်တော် ဖြင့် အချိန် ပြည့် ရှစ် ဆယ်ကျော် မွေ့ လျော် လျှင် တော်မူ၏ သော ။ တ ပသာဒ ချွတ် ယွင်း ( နား မ ကြား ) ၍ စာ ဖြင့် ရေးသား လျှောက်ထား ရသည် ။ ဆွမ်း ပွဲ ပြင် ပြီး ၍ ပ င့် လျှင်လည်း ဦး သု ဒဿန ဆရာတော် က ဆရာတော် သပ္ပာယ် ၍ ဒု အခန်း ကုဋ် သို့ သင်္ကန်း ဝင် ပ င့် ရ၏ ကြီးကို ။ အခန်းမှ လက်ဝဲ ပခုံး ထွက် ထက် ကြွ လာ တင် လျှင်လည်း ကာ ထိုင်နေ သင်္ကန်း ရာ တွင်လည်း များ အဝန်း ညင်သာစွာ ညီ စွာ ပင် ထိုင် တော်မူ၏ ။ အခန်း တွင်းသို့ ပြန်ဝင် ရာ ၌လည်း ထို့အတူ ပင် ညင်သာစွာ လှမ်း ကြွ ဝင် စံ တော်မူ၏ ။ မာန် လည် ဆရာတော် အိပ်မက် ရ ကန်တော့ခန်း ဒေါ် စော ၁၂၆၈- တို့ ခုနှစ်တွင် သီး သန့် ဆောက် ကား သက်တော် လှူ သော တစ် ခုနစ် ထပ်တိုက် ဆယ် ရှိပြီ ၌ ဖြစ်၍ သာ ကလျာ အမြဲ ရှု ပွား ဏီ ပွဲစား ၍ နေတော့ ကြီး ဦး ၏ သာ ။ သက်တော် ရှစ် ဆယ် ခန့် အထိ ညအခါ သုသာန် သို့ ကြွ တော် မူ သည် ။ နဝမ အကြိမ် ## PAGE 260 ဘုရားကြီး ၌ လျှပ်စစ်မီး ပူဇော် ရာ ပုသိမ် ဦး ပ ဒု မ နှင့် အပ် - မ အပ် အငြင်းပွား ၍ ဝိနည်း တရား ဆုံးဖြတ်ရန် ကြွ လာခြင်း ဖြစ်သည် ။ ဘုရား ရင်ပြင် ပေါ်၌ ပင် သီတင်းသုံး ကာ ဒကာ ဒကာမ များအား တရားဟော ပြ ရင်း အဓိကရုဏ်း ကို ငြိမ်း ပြတ် စေ ခဲ့သည် ။ တစ်ည သောအခါ မာန် လည် ဆရာတော် ၌ အိပ်မက် ဆန်း တစ်ခု မြင် မက် ၏ ။ အလွန် သပ္ပာယ် ကြည်ညိုဖွယ် ကောင်း လှသော ဆရာတော်ကြီး တစ်ပါး မိမိ၏ နဖူးပြင် အထက် ၌ စင်္ကြံ ကြွ လျှောက် နေသည်ဟု မြင် မက် ၍ အိပ်မက် အ ရ ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ကို စုံစမ်း သောအခါ မိ ဂ ဒါ ရုံ ဆရာတော်ကြီး အကြောင်း ကြား သိ ကြည်ညို ရ သ ဖြင့် လှူ ဖွယ် ပစ္စည်းများ ဖြင့် သွားရောက် ကန်တော့ ၏ ။ ဆရာတော်ကြီး ကလည်း လှူ ဖွယ် ပစ္စည်းများ တုံ့ ပြန် စွ န့် လှူ ကာ သာသနာရေး ဆွေးနွေး ဦး ချပြီး ပြန်လာခဲ့ သည် ။ ကျောင်းတိုက် အ ဝ သို့ ရောက် ခါမှ ဆရာတော်ကြီး အား ဖူးမြော် ရ သည်မှာ အား မရ၍ တစ် ကြော့ ပြန်ပြီး ဖူး ပြန်သည် ။ ခရီးသွားရင်း လှူ ရ သ ဖြင့် ထိုက် တန် မွန်မြတ် အောင် လှူဒါန်း ပူဇော် ခွင့် မရ၍ မာန် လည် ဆရာတော်၏ စိတ် ၌ အား ရ ကျေနပ် တော် မ မူ လေ ။ သို့ နှင့် ရုတ်တရက် အကြံ ရ သ ဖြင့် မိမိကိုယ် ၌ ရုံ လွှမ်း လာသော အလွန် အဖိုးတန် ကောင်းမြတ် သည့် ကတ္တီ ပါ သင်္ကန်း ကြီးကို အလှူခံ တော် မူ ရန် လျှောက်ထား ဆက်ကပ် ပြန်သည် ။ “ မာန် လည် ဆရာတော် ကား ဘုန်း ကံ ကြီးမားသော ပညာရှိ - ယောက်ျား ကောင်း တစ်ဆူ ဖြစ် တော် မူ တယ် ။ ဒါ့ ကြောင့် သူ လှူ တဲ့ သင်္ကန်း ကြီးဟာ ငါတို့ ဆင် မြန်း ရန် မ ထိုက် တန် ဘူး ။ သိမ် တော်ကြီး ထဲမှာ သီတင်းသုံး တဲ့ လျောင်းတော်မူ ဘုရား ကိုယ်တော်မြတ်ကြီး အား သွားရောက် တင် လွှမ်း ပြီး လှူဒါန်း ကြ ချေ ” ဟု မိန့် တော် မူ သ ဖြင့် အနီးရှိ ဒကာ များ က ရုပ် ပွား ကိုယ်တော်မြတ်ကြီး အား သွားရောက် တင် လှူ ကြ ရသည် ။ သာသနာပိုင် ၏ ကိုယ်ပိုင် ဘဝ မိ ဂ ဒါ ရုံ ဆရာတော် ဘုရား ကြီးသည် ပရိယတ္တိ ဘက်ကလည်း ပြည့် စုံ တော် မူ လှ ၏ ။ ဒသ သီလ ဝိနိစ္ဆယကျမ်း ၊ ဝန္ဒ နာ ဒိ ဝိနိစ္ဆယ ကထာ ၊ သက္ကာ ယ ဒိဋ္ဌိ ကထာ ၊ သြ ဝါဒ ကထာ စာတန်း ၊ ယထာ ဝိ န ယ ဝ ပ နာ ယိ က စာတန်း ( ပ ၊ ဒု ) စ သော ကျမ်း များကိုလည်း ၁၂၇၁- ခုနှစ် အတွင်း ပထမ က ပြုစု , ဒုတိယ တော် မူ ခဲ့သည် ဒွါ ရ ။ သာသနာ ပိုင်း များ ဖြစ် တော် မူ ကြသော အုတ်ဖို ဆရာတော် နှင့် လက် ပံ တန်း မဟာဗောဓိ ဝန် ဆရာတော်တို့ ၁၂၆၀- ခု ၊ ၁၂၇၅- ခုနှစ်များ၌ အသီးသီး ပျံလွန်တော်မူ ကြ ရာ ဆရာတော်ဘုရားကြီး အား ၁၂၇၅- ခုနှစ်မှစ၍ တတိယ ဒွါ ရ သာသနာပိုင် အဖြစ် တင်မြှောက် ခဲ့ကြသည် ။ သို့ရာတွင် ဆရာတော်ဘုရားကြီး ကား သတိပဌာန် အာနာပါန မိမိ၏ ပဓာန အလုပ် ၊ ဘုရားရှင် အလိုတော် ကျ သာသနာ့ အလုပ်ကို သာ ရာသက်ပန် အားထုတ် တော် မူ လေသည် ။ နဝမ အကြိမ် ## PAGE 261 မိမိကိုယ်ကို မိမိကိုယ်ကို မှ ( ဝါ ) ပိုင် မိမိ၏ နိုင်အောင် မျက်စိ လုပ်ခြင်း ၊. နား ၊ နှာ ၊ လောက် လျှာ ၊ ကောင်းသော ကိုယ်စိတ် ကို ပင် ပိုင်ဆိုင်မှု သော် မျှ သည် ပိုင် နိုင် မရှိချေ သ သူ မဟုတ်ပါ သေး ဘဲ လျက် အခြား သက်ရှိ သက်မဲ့ များအပေါ် ပိုင် နိုင် သူ လုပ်ရတာ လောက် ကြောက် သ ဇရာ ရီ ဘဝ ( မ သ ရှိပြီ + ဤ ။ ရ = ပ ဝတ္တ န ) သယံ ဝ သိ = ကိုယ့် သဘောကျ . ကိုယ် စိုး ... ကိုယ်ပိုင် ကိုယ့် ကိုယ် ကို နိုင် နင်း အောင် လုပ်ဆောင် နိုင်ခြင်း ” သည် လောက၌ အရေးကြီး လှ ပေသည် ။ လူများ စု ကား ကိုယ့် ကိုယ် ကို ( ကိုယ့် စိတ် ကိုယ် ) မစိုး ပိုင် မ နိုင် နင်း ကြ သ ဖြင့် မြင်လျှင် မြင် ရာ နောက်သို့ ၊ ကြား လျှင် ကြား ရာ နောက်သို့ ကောက် ကောက် ပါ အောင် လိုက်ပါ နစ် မျော နေကြ ရ လေသည် ။ အလွယ်တကူ အာရုံ တစ်စုံတစ်ခု မရောက် မ ရ လျှင်လည်း ထိုင်နေရင်း အလုပ် ရှုပ် ကာ အာရုံ ကို လိုက်လံရှာဖွေ ကြံစည် နေကြ ရသည် ။ မ သုံး မြင်တိုင်း ဆောင် နိုင် ဘဲ ကြား ( မ ရှု တိုင်း မှတ် လိုက်ပါ နိုင် ဘဲ ) နေကြ ကောင်းမကောင်း သ ဖြင့် မြင်သမျှ အာရုံ ကြားသမျှ အလိုက် ကို ထိခိုက် နာမ် အာဟာရ ရိုက် ပုတ် အဖြစ် ခြင်း ခံရ ကာ လောကဓံ ဒီလှိုင်း တွင် အချိန် ရှိ တိုင်း နှစ် တုံ ပေါ် တုံ ဖြစ်ကြ ရ ကုန် ၏ ။ ထူးဆန်းသော အလောင်းတော် ဆရာတော်ဘုရားကြီး သည် သက် ရွယ် တော် ကြီး ရ င့် ကာ အချိန်အခါ ကို ကြိုတင် သိမြင် တော် မူ သည့် အလျောက် ၁၂၇၉- ခုနှစ် လောက် မှစ၍ အုတ် လိုဏ်ဂူ တစ်ခုကို စိတ်တိုင်းကျ ပြုလုပ် စေ တော်မူ၏ ။ စကား ကိုလည်း နည်း နိုင် သမျှ နည်း ကာ တစ်ပါးတည်း ကိန်း အောင်း တော် မူ သည် ။ ၁၂၈၂- ခုနှစ် သီဟိုဠ် မှ ပ င့် ဆောင် စိုက်ပျိုး ထားသော လင်း လွန်း ပင် ကြီး နှင့် ဦး သာ တိုက် ကျောင်း ကလေး ရှေ့၌ ရှိသော ပိတောက် ပင် ကြီး သုံး ပင် လုံးမှာ အ ကိုင်း အခက် များ ခြောက်သွေ့ ကာ အလိုလို သေ ကုန် ကြသည် ။ ဆရာတော် ဘုရားကြီး လည်း - “ ငါ သေ ရင် အလောင်းကို မီး မ သင်္ဂြိုဟ် ကြ နှင့် ။ ပွဲလမ်းသဘင် တွေလဲ မ လုပ်ကြ နှင့် ၊ ဒီ ၁၂- လိုဏ်ဂူ ရက်နေ့ ထဲမှာ ( သက်တော် သွင်း ထား ၈၉- ကြ ” ဟု နှစ် ) မိန့် တွင် မှာ မည် တော် မူ သည့် ကာ ရောဂါ ၁၂၈၃- . ခုနှစ် ဝေဒနာကို တန်ခူးလ မျှ ပြင်းထန်စွာ ပြည့် ကျော် ခံစားရ သည် မရှိဘဲ အပ္ပမာဒ သတိ ဖြင့် စု တိ ချုပ် ငြိမ်း ခန္ဓာ ဝန် သိမ်း တော် မူ လေ၏ ။ အလောင်းတော် မှာ နု ပျို ပကတိ ရွှန်း အိ သပ္ပယ် တော် မူ သ ဖြင့် ထိုနှစ် တပေါင်းလ အထိ ပင် အ များ ရှင် လူ အပူဇော်ခံ ရ လေသည် ။ အ ကြည်ညို လွန် ကြ သ ဖြင့် မျက်နှာ တော် နှင့် ဦး တပေါင်းလဆန်း ခေါင်း တော်ကို ရွှေ ၁၂- ချ ပူဇော် ရက်တွင် ကြ ပြန်သည် အန္တိမ ပူဇော်ပွဲ ။ အလောင်းတော် ပြု၍ ကျွန်း ကို သား ခိုးယူ ခေါင်း မှု ရှိ ၊ သ ကြေး ဖြင့် နောက်ဆုံး ခေါင်း နှင့် မှန် မည်သူမျှ ခေါင်း သုံး မ ခိုးယူ ထပ် နိုင်အောင် ပူဇော် ထည့် ဂူ ကို သွင်း ပိုမို လျက် ခိုင် ဂူ ခံ့ စွာ သွင်း အုတ် ကြ ပြာ လေသည် သာဒ် ။ ခံ ကျောင်းဒကာ ၍ အပေါ်၌ စေ ဦး တီ သာ ပေါက် ကလည်း ကာ န င့် အကြိမ်