## PAGE 292 ညောင်လေးပင် တော ရ .. တိုက် ကြီးသည် ရှင်များ အတွက်သာမက “ ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ် သာသနာပြု မောင် မယ် များ ကို ပင် မွေးထုတ်ပေး ခဲ့ရာ လူ အ များအတွက် ပါ သာသနာ မျိုးစေ့ ချ ပေးသော ဌာန ကြီး တစ်ခု ဖြစ်လာခဲ့ ၏ ။ ကျိုက္က စံ ကျောင်းတိုက် ရန်ကုန် ကျိုက္က စံ ကျောင်းတိုက် ကို ၁၂၆၂- ခုနှစ်တွင် တည် ၏ ။ ကျိုက္က ဆံ ဘုရား လူကြီး ဦး သာ ရှိ က ပြည်ကြီး မဏ္ဍိုင် တိုက် ရှင် ဦး ဘိုး ငြိမ်း စက်ဆန်း ဦး ဘိုး ဆင် တို့ နှင့် တိုင်ပင် ဘုန်းတော်ကြီး ကာ ကျောင်း အား တင် မြေ လှူ ရာ ၏ ဝယ် ။ ဘုန်းတော်ကြီး ၍ တိုက် ကျောင်းဆောက် က အလှူခံ ပြီး မန္တ လုပ်ပြီး လေး ဝိ စာသင်တိုက် သုဒ္ဓါ ရာ မ ဆရာတော် လုပ်ရန် အား လွှဲ အပ် ရာ တစ် ဝါဆို ပြီးလျှင် တစ်ဆင့် ကျိုက် ပ တိုင် သိမ် ကုန်း ဘုန်းကြီး ဦး ဥတ္တ မ အား ဘုန်း ဆရာတော်သည် တော်ကြီး၏ သံဃာများ ဆန္ဒ နှင့် အ နှင့် ညီ ကြွ အုပ်ချုပ် ၍ ပဲခူး ဝိနည်း စေ ၏ ။ စာ သံဃာ ပြန် ပွဲကြီးကို တစ်ရာ အုပ်ချုပ် ကိုး ဆယ် ရသည် ရှိ၏ ။ ။ ဂိုဏ်း ဦး ဥတ္တ တွင်း မ မှုခင်း များကိုလည်း စီရင် ဆုံးဖြတ် ပေး ရ၏ ။ ညောင် တုံး ရွှေ ဟင်္သာ တော ရ ၁၂၆၂- ခုနှစ်တွင် ဘုန်းတော်ကြီး အား ညောင် တုံး ဒကာ များ က ပ င့် ရာ “ သာသနာ အရှည် အကျိုးရှိ မှ သင့် မည် ” မိန့် တော် မူ သ ဖြင့် စာသင်တိုက် တည် ရန် မြေ နှင့် သိမ် သ မုတ် ရန် မြေနေရာ တို့ကို စီစဉ် ကြသည် ။ နောင်အခါ “ ရွှေ ဟင်္သာ တော ရ ' ခေါ်သော စာသင်တိုက် ကြီး ဖြစ်လာ ၏ ။ ကျောင်းတော် ရာ ဆရာတော် ဦး သာ သ န အား ဦး စွာ လွှဲ အပ် သည် ။ ပထမ တဲ ကျောင်း ကလေးများ ဆောက် ၍ သီတင်းသုံး ကြ ရ၏ ။ သိမ် သမုတ်သော အခါ အ ဆင် သင့် ကြုံ ကြိုက် လျက်ရှိ သ ဖြင့် မဟာ ဝိ သုဒ္ဓါ ရာ မ ဆရာတော် စ သော သာသနာ့ ဦး ကိုင် ဆရာတော်ကြီး များ ပါဝင် သ ဖြင့် ဝိနည်း ကံ တို့၏ အချက်အချာ ၊ သာသနာ တော်၏ အသက် ပ မာ ဖြစ်သော ထို သိမ် သည် အ ရ တော် ခဲ့ ပေ ၏ ။ ဝိနည်း စာ ပြန် ပွဲများ လည်း ကျင်းပ ကြ၏ ။ သံဃာ တစ်ရာကျော် နှစ် ရာ ဖြင့် မြန်မာနိုင်ငံ ပရိယတ္တိ သာသနာ ဝင် တွင် ယနေ့ ထိပ်တန်း စာသင်တိုက် ကြီး အဖြစ် ရပ်တည် လျက် ရှိ ပေ ပြီ ။ ဖြူး မြို့တွင် လည်း ရွှေ ကျင် တောင် ကျောင်း မြောက် ကျောင်း နှစ်ကျောင်းကို ဘုန်းတော်ကြီး ၏ သြ ဝါဒ ကို ခံ ယူ၍ တိုက် သစ် တည် ကြ လေ၏ ။ ဘုန်းတော်ကြီး ကို အကြောင်းပြု၍ သိမ် နှင့် တောရကျောင်း တို့၏ အရေအတွက် ကား များပြား လှ တော့သည် ။ ဤ ပြ ဆိုပြီး စကားရပ် ဖြင့် ထို ခေတ် အောက် မြန်မာနိုင်ငံအတွက် စတင် အခြေ ပျိုး ခဲ့သော ပရိယတ္တိ သာသနာ ၏ ပမာဏ ကိုလည်း နှိုင်း ဆ နိုင် ရာ ၏ ။ ဗုံ ဝ မ အကြိမ် ## PAGE 293 လာဘ်လာဘ များပြား ခြင်း ဘုန်းတော်ကြီး ဦး သီလ ကြွ လေရာ တိုင်း ၌ ပစ္စည်းလေးပါး ဆွမ်း ကွမ်း များ လှည်း ဖြင့် တိုက် ရအောင် ပင် များပြား ၏ ။ ပို လျှံ သော ပစ္စည်း အားလုံး သံဃာတော်များကို သာ လှူဒါန်း လေ့ ရှိသည် ။ ဘုန်းတော်ကြီး ကြွ မည့် အရပ်၌ သူ့ထက် ငါ ဦး အောင် ဆွမ်း လှူ လို ကြ သ ဖြင့် ကျိတ် ကျိတ် တိုး နေ ကြ၏ ။ တစ်ခါက တောင်ငူမြို့ ထော င့် ကျောင်းသို့ ကြွ စဉ် သူ က အရင် ငါ က အရင် ငြင်း ခုန် နေကြ သ ဖြင့် - “ ကုသိုလ် များများ ရ ချင်ရင် ငါ့ စကား နားထောင် ကြ ၊ သံဃာများကို လှူ ” ဟု မိန့် တော် မူ ကာ ဘုရား ရင်ပြင် ၌ တန်းစီ စေ ၍ သံဃာ အ များ နှင့် ကြွရောက် ဆွမ်း ခံရသည် ။ အခါ တစ်ပါး ကွမ်း ရိုက် ဆရာတော် ၊ မဟာမြိုင် ဆရာတော် ၊ သက် ငယ် တောင် ဆရာတော် များ နှင့် အတူ ကျုံ ဒိုး သို့ လှေ ကြီး ဖြင့် ကြွ ၏ ။ ညအခါ ကျုံ ဒိုး သို့ ရောက်ရန် လည်း ဝေး သေး သ ဖြင့် လမ်း ခု လတ် ၌ လှေ ဆိုက် ၍ ရပ်နား ရန် မိန့် တော်မူ၏ ။ လှေ သမား တို့မှာ ဘုန်းတော်ကြီး အ မိန့် ရှိ၍ သာ နား ကြ ရသည် ။ လူသူမနီး တော ကြီး ထဲ ဖြစ်၍ နံနက် ဆွမ်း ဒုက္ခရောက် မည် ကို တစ်ညလုံး ပူပန် နေ ကြ၏ ။ နံနက် အရုဏ် လင်း လျှင် ဟို တစ် တဲ သည် တစ် တဲ လယ် လုပ် တဲ များမှ ဆူ ဆူညံ ညံ ဖြင့် ဆွမ်း လာ ပို့ ကြ ၍ အံ့အား သင့် ကြ ရ၏ ။ ကျိုက်ထီးရိုး လမ်းတွင် ဆင် ကြော့ မှူး ကို တွေ့ ပြီးနောက် ခရီးဆက် တော် မူ ရာ နောက် တစ်နေ့ ဝေး သေး နံနက်တွင် ၏ ။ တောင်ယာ တော အုပ်ကြီး တဲ များလည်း တစ်ခုအတွင်း မတွေ့ရ သို့ ၊ ရောက် ကပ္ပိယ တော်မူ၏ ဆရာ ဖိုးလေး ။ သက် ငယ် ကား ဆွမ်း တောင် အချိန် လည်း နီးကပ် နေပြီ ဖြစ်၍ ဆွမ်း ရ ရန် လည်း မျှော် လင့် ချက် မရှိသ ဖြင့် ဆွမ်း တစ်နပ် အတွက် စိတ်ပူ နေ၏ ။ မကြာမီ လမ်း ခု လတ် သစ် ငုတ် တို တစ် ခု၌ အငွေ့ တစ် ခြောင်း ခြောင်း ထ နေသော ဆွမ်း ထုပ် ကို ပံ့ သု ကူ ရ လေ၏ ။ ငှက်ပျောသီး ၊ အုန်း ဆံ ၊ မု န့် တို့ ဖြင့် သက်သတ်လွတ် ကပ် ရ ၍ ဝမ်းမြောက် အံ့ သြ မ ဆုံး ဖြစ်ရလေ သည် ။ ဘုန်းတော်ကြီး ရွှေ ကျင် တော ရ ၌ နေစဉ် ကျိုက် ထိုမှ ဦး ရွှေ နှစ် တို့သည် ဘုန်းတော်ကြီး အား ခတ် လှေ ကြီး ဖြင့် ပ င့် ခဲ့ရာ နှစ်ရက် ခန့် စုန် ပြီး စစ် တောင်း အထက် လူသူမနီး တော ကြီး တစ် နေရာ၌ ရောက် လေ၏ ။ အချိန် မှာလည်း နံနက် သုံး နာရီ ခန့် ရှိ လေပြီ ။ ဘုန်းတော်ကြီး က လှေ ကို အရပ် ခိုင်း ပြီး ဇရပ် ဟောင်း ကြီး တစ်ခု ပေါ်သို့ ကြွ ၍ စင်္ကြံ လျှောက် နေ၏ ။ မကြာမီ မှောင် နှင့် မည်းမည်း တွင် လူတစ်ယောက် ရောက်လာပြီး “ ဘယ်သူလဲ ” ဟု မေး ရာ “ ဘုန်းတော်ကြီး ” ဟု ပြောလိုက် လျှင် ချက်ချင်း ပြန် ထွက်သွား ၏ ။ မကြာမီ စစ် တောင်း တစ် မြို့ လုံး မီးထိန်ထိန် လင်း ကာ လူ ပေါင်းများစွာ ဆွမ်း လာ ပို့ ကြ၏ ။ လှေ ကြီး တစ်စင်း ပြည့် လု မတတ် ကျိုက် ထိုသို့ ပင် တင် ယူခဲ့ ရ လေသည် ။ လာဘ် များ ခြင်းသည် ရဟန္တာ ကို ပင် အ နှော င့် အယှက် ပေး၏ ။ လာဘ်လာဘ ကြောင့် တရား လုပ် ချိန် လျော့ သွား တတ် ပေသည် ။ ( လာ ဘ သက္ကာ ရ သံယုတ် ။ ) လာဘ် တိုက် ခြင်းသည် ကပ် တိုက် ခြင်း နှင့် အတူတူ ပင် ။ ဥ မ အကြိမ် ## PAGE 294 လူမသိ နိုင်သော အ ကျင့် စွမ်းရည် ဤ သည် ကား လူ သူ မသိသော အ , ကာလ လူ ခြေ မဲ့ သော ဒေသတွင် တွေ့ကြုံ ရသမျှ တစ်စိတ်တစ်ဒေသ မျှသာ တည်း ။ အထင်ကရ ကြွ ရသော ဌာန များတွင် ကား လှည်း အ စီး များစွာ နှင့် တိုက် ရအောင် ပင် များပြား လှ ၏ ။ ဆွမ်း ကြီး လောင်း ပွဲ ကြီးများ ဖြစ်နေ ပေ တော့သည် ၊ ရသမျှ သံဃာများကို သာ လှူ တော်မူ၏ ။ ထို သဘောကို မသိ သူ အချို့ ကား လာဘ် များစွာ ရခြင်း ခမ်းနား ကြီးကျယ် သော အသုံးအဆောင်များ ကို ( လူတို့၏ စေတနာ့ ကို ငဲ့ ၍ ချီး မြှောက် သော အား ဖြင့် ) သုံး ဆောင် တော် မူ ရ ခြင်းကို မြင် သောအခါ ဣ ဿာ , မစ္ဆေ ရ စိတ် ဖြင့် ပြစ် မှား တတ် ကြ ကုန် ၏ ။ ကြပ် ကြပ် သတိပြုကြပါ လေ သူတော်ကောင်းတွေ တို့ ၊ လာဘ်လာဘ ဟူသည် အခါ နှစ်ဘက် တစ်ပါး သွား ဒကာ ရှိသော တစ် ဓား ဦး သည် ပင် တည်း မိမိ ။ ခြံ ထွက် အုန်း ရည် ကပ် ရာ “ ဟိုနား မှာ ခဏ ချထား ဦး ” မိန့် သည် ကို “ ကြာ လျှင် ပေါ့ သွားမည် ” လျှောက် ၍ ဇွတ် ကပ် သ ဖြင့် ဘုဉ်း ပေး ရ၏ မကောင်း ၊ ဒကာ ကား မိမိ အုန်း ရည် ကပ် ရ ၍ ဝမ်းမြောက် နေ၏ ။ မွန်းလွဲ လျှင် ထို ဒကာ စိတ် ဖြစ်ရသည် ။ အကြောင်း ကား ဘုန်းတော်ကြီး သည် တစ်နေ့လျှင် မည် သည့် အ စာ ကိုမဆို တစ် ထိုင် တည်း တစ်ကြိမ် တည်း သာ ဘုဉ်း ပေး တော် မူ မြဲ ဖြစ်၏ ။ “ ဧ ကာ သ နိက် ဓုတင် ' ဟုခေါ်သည် ။ လူ တို မသိသော ကျင့် ဝတ် တို့ ကား များပြား လှ ပေ ကုန် ၏ ။ မြတ်စွာဘုရား ဝေ ရဉ္ဇာ ပြည်၌ မာရ်နတ် ၏ မှိုင်း တိုက်မှု ( အာ ဝ ဋ နီ မာယာ ) ကြောင် တစ် ဝါတွင်း လုံး ပ င့် ဖိတ် ထားသည်ကို မေ့ လျော့ နေ သ ဖြင့် မြင်း စား ဂျုံများ ကို သာ ဘုဉ်း ပေး တော် မူ ရ၏ ။ ဘုန်းတော်ကြီး နှင့် တကွ ထိုသို့သော သူ တော် သူ မြတ် တို့သည် လည်း သုံး လေးရက် ပင် ဆွမ်း မရ၍ ရေ ဖြင့် သာ ရော င့် ရဲ တော် မူ ကြ ရ သည့် အခါ မျိုးလည်း မ နည်း ချေ . သူတော်ကောင်းတို့၏ အ ကျင့် ပဋိ ပတ် ဂုဏ် ကား လူ သာမန် တို့ သိခဲ မြင် ခဲ ပေ ၏ ။ လာဘ်လာဘ များစွာ ထူးခြားသော ၊ ကောင်းမွန် ခံစားမှု မြိန် ရှိ မြတ်စွာ တော် မ ရလျှင် မူ ကြ ကုန် သော်လည်းကောင်း ။ ၊ လုံးဝ မရလျှင် သော် လည်းကောင်း “ ဣဋ္ဌာ နိဋ္ဌေ သု တာ ဒိ နော = ကောင်း ဆိုး နှစ် တန် ၌ တစ်ချောင်း တည်းသော စိတ် ရှိ တော် မူ ကြ ကုန် ၏ ” ။ ( တာ ဒိ = ဒီအတိုင်း ) ထို့ကြောင့် ရံ ခါ လူတို့၏ သဒ္ဓါတရား ကို ချီး မြှောက် သော အား ဖြင့် များ မြတ် ကောင်းမွန် ၍ တခမ်းတနား အ ဆန်း တ ကြယ် အပူဇော်ခံ တော် မူ ရခြင်း မျိုး ကို ကြည့် ၍ င ရဲ မ ကြီး ကြ ကုန် ရာ သီလ , သမာဓိ , ပညာ တန်ခိုး တို့ ကား ယုတ္တိမ တန် လူ့ ဉာဏ် မ မီ နိုင်သော ရုပ် လွန် စွမ်းရည် ထူး တို့ ဖြစ်ပေ ကုန် ၏ ။ န ဝ အကြိမ်