## PAGE 304 ဆရာတော် ဦး ကြည် ( ပခုက္ကူ သဲပုံစေတီ တော ရ ဦး ကိတ္တိ ) ( ၁၂၀၄ - . ၁၂၈၈ ) ဆရာတော် တစ်ချိန်က ဦး ကြည် ပခုက္ကူ ဟူ၍ နယ်၌ ရှိ၏ ။ ‘ ဘွဲ့ ရဟန္တာ တော် ' ကား ဟု ကျော်ကြား ဦး ကိတ္တိ ဖြစ်သည် တော် မူ ခဲ့သော ။ သဲပုံစေတီ အ ရ ည ဝါ တော သီ ရ ဆရာတော် ဟုလည်း ခေါ် ကြ၏ ။ ပခုက္ကူ နယ်၌ ဆရာတော်၏ အံ့ဖွယ် နှင့် ကျေးဇူး ဂုဏ် ကား ယခုတိုင် ဆရာတော် ပျံ့ လွ င့် လျက်ရှိသည် သီတင်းသုံး ။ သည့် သဲပုံစေတီ တော ရမှာ ပခုက္ကူမြို့ မြစ် ကိုင်း ရွာ ၏ မြောက်ဘက် တောရကျောင်း တွင် ဌာနများကို ရှိ၏ ။ ထို တောင် တော တန်း အမည်တပ်၍ ခင် ငူ များတွင် ခေါ်ဆို မြစိမ်းတောင် ကြသည် ။ စစ်ကိုင်းတောင်ရိုး ၊ မှန် စီ တောင် စ ချောင် သည် များ ဖြင့် ကဲ့သို့ နှစ် လို ဖြစ်၏ ဖွယ် ဆိတ် ။ ဆရာတော်၏ ငြိမ် အေးချမ်း သဲပုံစေတီ လှ ပေ ၏ တော ။ တော ရ ရ တောင်မှာ ဆိုသော်လည်း ဘာဝနာ နု အခါ ယောဂီ ကြီး ပုဂ္ဂိုလ် ရက် တို့အတွက် ကြီး များ၌ မူ မြို့ပေါ် မှ ဆရာတော်၏ သီလ ယူ တရားနာ ဇာတိ ဘာဝနာ ဌာန ကား ပွား , ညောင် သော ပရိသတ်များ ဦး မြို့ ၊ အ ဖ ဖြင့် လှေ စည်ကား သူ ကြီး နေတတ် ဦး ပေ ခွေး ပေသည် ၊ အ မိ ။ ဒေါ် ဖွား မင်းဘူး မြင်၏ ။ ။ မွေး ၁၂ ဝ ချင်း ၄- ခုနှစ် ငါးယောက် သီတင်းကျွတ်လ တွင် အကြီးဆုံး ပြည့် ၊ ငယ် ကျော် ငါး မည် ရက်နေ့ည မောင် ကြည် နှစ် ၊ နာရီကျော် ဆရာတော်ကြီး အချိန် ဖြစ် သည့် တိုင် ထို အမည် အတိုင်း ပင် ခေါ် ထွန်း ကြ၏ ။ “ တောက် ပညတ် ခဲ့သော သွား ရာ သောက် ဓာတ် သက် ရှူး ကြည် ပါ ဟူ၏ ( ကြယ် သို့ ) မြန်မာနိုင်ငံ ပဋိ ပတ္တိ သာသနာ ဝင် တွင် တစ်လုံး တစ်ဆ ပင် တည်း ယ့် ။ နှစ်နှစ် သား အရွယ်တွင် ပခုက္ကူမြို့ ပုထိုး ကျောင်းတိုက် ခင် ကြီး တိုး ခေါ် ဆရာတော် အနောက်တောင်ဘက် ဦး သု မ န ထံ ရောက်လာ ၌ တည်ရှိသည် ၏ ။ ပုထိုး ။ တစ်ဆ ကျောင်း ယ့် ငါးနှစ် ကား နာမည်ကျော် သား တွင် ရှင် သီဟိုဠ် ဖြစ်၏ ရှင် ။ ဘွဲ့ ဘုရားကြီး၏ ရှင် ကိတ္တိ ဖြစ်သည် ဦး သု မ န ကို ။ ၁၂၂၃- ဥ ပဇ္ဈာယ် ခုနှစ် ပြု၍ န ယုန် မြင့် လဆန်း မြတ်သော ၁၀- ရဟန်းအဖြစ် ရက်နေ့တွင် ထို သို့ တိုက် ရောက် ရှိ ခဏ္ဍ ၏ ။ သိမ် ကျောင်းသားဘဝ ၌ ထို ဆရာတော် မှ ရဟန်း နှစ် ဝါ ကြွရောက် ရ သည့် တိုင် စာ သင်သည် ထို ဆရာ့ ။ ဦး ခြေ ကိတ္တိ တော် စာပေ ရင်း ၌ သင်ယူ ပရိယတ္တိ သော ကျောင်းတိုက် သင်ကြား ၏ ။ ကား သုံး ထိုခေတ်က ဝါ အ ရ တွင် မန္တလေးသို့ သံဃာ တစ်ထောင် ရှိ မန္တ လေး မြောက် ပြင် နာမည်ကျော် စံ ကျောင်းတိုက် ကြီး ဖြစ်၏ ။ ရာဇ ဂုရု တံဆိပ် လောင်း လျာ တော် နှစ်ထပ် ဦး ဉာဏ ရ နှင့် ဆရာတော် ရင်းနှီးသော ဦး သု ဒဿန စာသင် က ဖက် အုပ်ချုပ် မိတ်ဆွေ တော်မူ၏ ဖြစ်ခဲ့သည် ။ လယ်တီဆရာတော် ။ နဝမ အကြိမ် ## PAGE 305 မအိပ် မ စက် သက်ရှည် ကျန်းမာ ပိဋက ကျမ်းစာများ မန္တ လေး ၌ စာပေ ပို့ချ နေ၏ ပရိယတ္တိ ၊ ကိုး သင်ယူ ဝါ ရ သည့် ပြီးနောက် တိုင်အောင် ပုထိုး ပုထိုး တိုက် ၌ တိုက် ပြန်လည် တွင် စာပေ သီတင်း ပို့ချ သုံး၍ လျက် တစ်ဘက် သဲပုံစေတီ က တော ဝိပဿနာ ရ သို့ ဝင် တော်မူ၏ အားထုတ် ။ ဆရာတော်သည် တော် မူ သည် ။ ဆယ် ၇၈- နှစ် ဝါ ရ တိုင်တိုင် သောအခါ တော … အထက်ဖော်ပြပါ ရ ဆောက်တည် ၍ ဆောင် အမြဲတမ်း တော် ဆွမ်းခံ မူ ခြင်း ဖြစ်၏ တော် မူ သည် ။ အတူ ။ ဆရာတော်၏ နေ တ ပ ည့် ကြီးများ အထူးခြားဆုံး ပင် “ ဆရာတော် မှာ နိ သဇ် ဓုတင် တစ်ခါမျှ ကို ရာသက်ပန် လဲ လျောင်း သည် ကို မမြင်ဖူး ” ဟု ဆို ကြ၏ ။ အခြား ဓုတင် များကိုလည်း အခါအားလျော်စွာ ဆောင် တော် မူ သည် ။ ဖြစ်၏ ။ ဓုတင် ကျန် တစ်ဆ တစ်ဆ ယ့် ယ့် နှစ်မျိုး သုံး မျိုးတွင် ကား နိ ကျောင်း သဇ် ဓုတင် ၊ သင်္ကန်း ဟူသည် ဝီရိယ ၊ ဆွမ်း ကို ကိစ္စ အစွမ်းကုန် တို့ နှင့် သာ စိုက် ဆိုင် ထုတ် သည် ခြင်း ။ ဝီရိယ ဖြစ်သည် ကို ။ အစွမ်းကုန် ထိုင် လျက် ထုတ် အိပ်ပျော် ၍ မောဟ သွား ၊ လျှင်လည်း ထိ န ၊ မိဒ္ဓ နိ သဇ် ကို ပြတ်ပြတ် ဓုတင် မပျက် သတ်သတ် ပေ ။ တစ် နှင်ထုတ် တောင် ခြင်း ထက် မ ရပ် မြင့် ခြင်း သော ၊ ထိုင် အမှီ ခြင်း နှင့် သုံးမျိုး လည်း ကို ထိုင် လဲလှယ် ကောင်း၏ ၍ သာ ။ နေ နိ ရ၏ သဇ် ။ အ အိပ်မပျော် ညံ့ စား ခေါ်သည် သော်လည်း ။ လမ်းလျှောက် မည် သည့် အခါ ခြင်း မျှ ၊ မ လျောင်း ရ ။ ဖြစ်၏ ။ ဣ အ ရိ သင့် ယာ ပုတ် လျော် ဆုံး လေးမျိုး ဖြစ်၏ တွင် ။ ခန္ဓာကိုယ်ကို ထိုင် ခြင်းသည် ညှဉ်း သာ ဆဲ ခြင်း တရား မဟုတ် ဘာဝနာ ။ ကိလေသာ အလုပ် ၌ ကို ခွင် ညှဉ်း အကျဆုံး ဆဲ ခြင်း သာ ဖြစ်သည် စင်စစ် ။ အိပ်စက်ခြင်း အ ကျင့် ရလျှင် ဘာမျှ မ ခက် ။ သင် လျှင် တတ် ၏ ။ ကျင့် လျှင် မြတ် ၏ ။ ထိ န မိဒ္ဓ သည် နီဝရဏ တစ်ပါး ကား ဖြစ်၍ ထိ န နိဗ္ဗာန် ၊ မိဒ္ဓ ၊ ရွှေ မောဟ ပြည်၏ ကို တံ လက် တိုင်းကြီး ယပ် ခေါ်သည် တစ် ထပ် နှင့် ပင် တည်း တူ ၏ ။ ။ မောဟ လည်း ထို့အတူ ပင် ။ ရ ခြင်းသည် “ သေ ပု ယျ ထု သုခံ ဇဉ် တို့အား ၊ ပဿ သုခံ ယစ် ၊ မူး မိဒ္ဓ တွေဝေ သုခံ ” ၍ ဟု အရသာ ဟော ဟု တော် ထင် မူ သည့် စေသော အတိုင်း မာ ရ၏ အိပ်စက် မှိုင်းတိုက် ငိုက် မျဉ်း ခြင်း တစ်မျိုး သာ တည်း ။ အိပ် ရ မှ အား ရှိသည် ၊ ကျန်းမာ သည်ဟု ပင် ထပ် ကွန် ၍ ခုခံကာကွယ် ကြ ဖောဋ္ဌဗ္ဗ သေး ၏ အာရုံ ။ ပင် တစ်ဖန် ဖြစ်၍ သိမ်မွေ့ အိပ် ရာ၌ သော ကျော ဖောဋ္ဌဗ္ဗ စ န့် အိပ် ခံစား ခြင်းသည် ခြင်း ( ဇိမ်ခံ ကာမဂုဏ် ခြင်း ) ပင် အာရုံ ဖြစ်ကြောင်း ငါး ဖြာ တွင် ( သက္က ပ ဥ သုတ် ) ၌ ဖွ င့် ဆိုထားသည် ။ သော်လည်း ထို့ကြောင့် ယောဂီ အိပ် တို့အတွက် ခြင်းသည် ကား အလွန် ကောင်းကျိုး အင်အား ပြည့် တစ်စုံတစ်ရာ တိုး အကျိုးရှိသော မပြု ။ အလုပ် အ ဘက် ဟု ဘက် ထင် ၌ ရ အပြစ် ချည်း ဖြစ်သည် ။ ‘ အိပ်စက် မှ ကျန်းမာ မည် ' ဟု ဆိုပါ လျှင်လည်း ယုတ္တိမ တန်း ၊ နှစ်ပေါင်းများစွာ မ အိပ်စက် ဘဲ လျက် ( ဝါ ) မပျော် သော်လည်း ကျော ခင်း ၍ ပင် မ လျောင်း နဝမ အကြိမ် ## PAGE 306 ပါဘဲ ကျန်းမာ လျက် ပကတိ အသက် ပရိနိဗ္ဗာန် တစ်ရာ တမ်း စံ ဝင် တွင် တစ် တော် မူ ရာ့ သွား နှစ်ဆယ် ကြသော ၊ တစ် ရှင် ရာ့ မဟာ ခြောက် ကဿပ ဆယ် အသက်ရှည် ၊ ရှင် ဗာ ကုလ စွာ စ သော ရဟန္တာ အရှင်မြတ် ကြီးများ က ထောက်ပြ တော် မူ ခဲ့ ကြ၏ ။ ( သက္က ပဉ္စ သုတ် အဋ္ဌကထာ ။ ) မ မူ ကြ ။ ရှင် နိ သာ သဇ် ဓုတင် ရိ ပုတ္တ ရာ ဆောင် ၊ ရှင် မောဂ္ဂ တော် မူ လာန် ကြ၏ တို့သည် ။ ထို့အတူ အ နှစ် ရှင် မဟာ သုံးဆယ် ကဿပ လုံးလုံး ရဟန်း ကျော ဖြစ်သည် ခင်း တော် မှ စ၍ သော အသက် ဏ တစ်ဆ တစ် ယ့် ရာ့ ရှစ်နှစ် နှစ်ဆယ် ၊ ရ ဌ ပါ တိုင်အောင် လ တစ်ဆ ၊ ယ့် အနု နှစ်နှစ် ရုဒ္ဓါ ၊ အာနန္ဒာ နှစ်ငါးဆယ် တစ်ဆ ၊ ဘဒ္ဒိ ယ့် ယ ငါးနှစ် နှစ် ၊ သုံးဆယ် ရာဟုလာ ၊ တစ်ဆ စံ သည့် တိုင် ယ့် နှစ်နှစ် ကျော ၊ ခင်း ဗာ ကုလ တော် မ အသက် မူ ခဲ့ ကြ ။ ထို ရှစ် မထေရ် ဆယ် မှ များ တစ် ကျန်းမာ ရာ့ ခြောက် စွာ ဖြင့် ဆယ် ပို၍ ထိ ပင် ၊ နာ အသက်ရှည် ဠ က ပရိနိဗ္ဗာန် တော် မူ ခဲ့ ကြ ပါ၏ နိ သဇ် ။ ဓုတင် အ ကျင့် သည် ယောဂီ တို့အတွက် အကောင်းဆုံး မိတ်ဆွေ ဖြစ်၏ ။ မာ ရ နှင့် စစ် တိုက် ရာ၌ အကောင်းဆုံးသော လက်နက်ကြီး ပင် တည်း ။ သည်းခံ ၍ နိဗ္ဗာန် ရ တော် မူ ကြ ပေ ကုန်ပြီ ။ မြွေ ဆိုး ဆင် ကြမ်း နှင့် မ ဆန်း သော တရား ခန္တီ မေတ္တာတရားကို ဆရာတော်သည် အထူး နိ သဇ် ဓုတင် ဟောကြားတော် ကို အမြဲ မူ ဆောင် လေ့ ရှိ၏ တော် ။ မူ သကဲ့သို့ ဟောပြော သီလ ရာ၌ အခြေ ပြတ်သား ခိုင် ရန် နှင့် ၏ ။ နား ဆရာတော်၏ ဝင် လွယ် ၏ ။ အံ့ဖွယ်များ စိတ်ရှည် ၍ နှင့် တရား၌ စပ် ၍ အလေးပြု ရင်းနှီး သည် သူများ ။ တစ်ခါက က လျှောက်ထား အ များ သိ မေးမြန်း ကျော်ကြား ကြ၏ နေသော ။ ည အခါတွင် အကြောင်း မကြာခဏ ကား ကြွ ဆရာတော်သည် လာ တော် မူ လေ့ ရှိသည် သဲပုံစေတီ ။ ထို နယ် တောင်မှ ဒေသ သည် ပုထိုး အဆိပ် တိုက် သို့ ပြင်းထန်သော အ ကာလ မြွေ မူ ရသည် ပွေး ၊ မြွေ ။ နွေနှောင်း ဟောက် မိုး များ ဦး ပေါများ တွင် ပို၍ သည့် ပေါ ဒေသ ၏ ။ မြွေ ဖြစ်၍ ဆိုး များကို မြွေ ဆိုး အခွေ များ နှင့် ပေါ် မကြာခဏ တက် ၍ နင်း တွေ့ သည့် တော် အခါ နင်း ရှိသည် မိ သည် ။ ဟို ။ မှသည် မိတ် လိုက် မှ ဝိုင်း သည့် အုံ လာ အခါ ကာ မျိုးတွင် အများအပြား ရန် သူ ရှောင် ရှောင် မရအောင် မ လွတ်အောင် ကင်း ချထား တွေ့ ရ တတ် သကဲ့သို့ ၏ ။ တစ်ခါက သော် ဘုံ ဘေ ဘားမား ကုမ္ပဏီမှ မုန်ယိုနေသော ဆင် ကြမ်း ကြီး တစ်ကောင် နှင့် ခရီး ဆရာ ရင်ဆိုင် တော့် အနီးသို့ တွေ့ တော် ရောက်လျှင် မူ ရ ရာ နင်း ဆရာတော် သတ် မည့် အ က ဟန် မည်သို့မျှ ဖြင့် ရှေးရှု အမူအရာ ရင်ဆိုင် မ ပြေး ပြ ရ ၍ ဘဲ လာသော်လည်း လျက် အလိုလို ရှောင် ဖယ် ထွက်ပြေး သွား ဖူးသည် ၊ ထို အကြောင်းကို လျှောက်ထား ကြ လေ၏ ။ အထူး သ ဖြင့် မြွေ ကင်း ပေါများ သော ဒေသ ဖြစ်၍ မြွေ မှော် ၊ မြွေ အင်း ၊ မြွေ ဂါထာ များကို ရ လို ရ ငြား ဟု ဆရာတော်အား “ အေး ၊ ဂါထာ စုံစမ်း သကဲ့သို့ ပေး တေး ဖြစ်တယ် ဖြစ်လေသည် ဆို ။ မဟုတ်လား ၊ ဂါထာ က လွယ်လွယ်လေး ပါ ။ နဝမ အကြိမ်