## PAGE 349 ဈာန် အဘိ ညာဉ် ရ နေ လေပြီ လော ” ဟု လည်း ထင် ဖွယ် ရှိ၏ ။ “ မေတ္တေ ယျ လက်ထက် ကျမှ ” ဟု အဆုံးသတ် စင်စစ် နောက် လျှော့ချ ဘုရား ထား ဝါဒ သည်မှာ သည် ဖတ် လယ်တီ ရ သူ အတွက် ဆရာတော်၏ ဟင် က နဲ ပင် ဖြစ်စေ ကို စိတ်ထား ၏ ။ မဟုတ် ။ ဖြစ်ရာ အရပ်ရပ် ၏ သူ့ ။ ထိုနှစ် စာများ တပေါင်းလ နှင့် လည်း မ ညီ တွင် ။ ထို မုံရွာ အဆုံးသတ် မှ အဘိဓမ္မာ အတွေး ဆရာ အကြံ သဲ အာရုံ ကြီး တို့ သည် ပ င့် အာရုံ လျှောက် လိမ် ချက်အရ ကြီး သာ မုံရွာ သို့ ပြန်လည် လိုက်ပါ တော် မူ ရ ပြန် ၏ ။ ၁၂၅၉-၁၂၆ ဝ ၊ နှစ်နှစ် ပတ်လုံး လယ်တီ တိုက် ကြီး ပုဏ္ဏော အတွင်း ဝါဒ ဒီပနီ အ ” တောင် ကျမ်း ခြောက် များကို ဆယ် ရေး ရှိ တော်မူ၏ စင်္ကြံ ကြီး ၌ ။ ဝါ ကပ် တော် မူ သည် ။ ထို ၌ “ လက္ခဏ ဒီပနီ ၊ လယ်တီ အား မုံရွာ သံဃာများ ကန့်ကွက် စပ် ၍ တစ် ၁၂၅၉- မြို့ လုံး ခုနှစ် ဥက္ကော မုံရွာ သံဃာများ ဋေ ယျ ဖြစ်အောင် က လယ်တီဆရာတော် အတိုက်အခံ အား လုပ် ဆုတောင်း ကြ၏ ။ ပြည့် ကျောက်စာ နှင့် ပြိုကွဲ ပျက်စီး အကြောင်း တော် ကား မူ ခဲ့ရာ မုံရွာမြို့ ပြင်ဆင် မည့် ဆုတောင်း သူ မရှိ၍ ပြည့် လယ်တီဆရာတော် စေတီတော်ကြီး က သည် ဂေါပက ၁၂၅၄- လူကြီးများ ခုနှစ်က နှင့် ဟု ရေး ဦး ထိုး၍ ဆောင် မြို့နေ ပြုပြင် သံဃာ အောင်မြင် စု က ကန့်ကွက် ရာ ကျောက်စာ ကြသည် ထိုး ။ ပိဋက သောအခါ ပါရဂူ မိမိကိုယ်ကို မဖြစ်နိုင်ဟု “ ယူဆ ပိဋက ပါရဂူ ကြ ဟန် ’ ဒကာ တူ ၏ ။ များလည်း ကျောက်စာ ကွဲ ကို ကြ၏ ဖျက်ဆီး၍ ။ သူ့ဘက် ချင်းတွင်းမြစ် ကိုယ့် ဘက် ၌ အ ပစ်ချ လျှော့ ရန် မ ပေးကြ အသံ ပေး ။ လယ်တီ ကြသည် ဘက်ကလည်း ။ ဆရာ ကွဲ ၍ အ မ နာယူ ဟုတ် ကြတော့ တတ် ၍ ပိဋက ။ ပါရဂူ ရေးထိုး ကြောင်း တင်း ၍ ခံ နေ ကြ၏ ။ ဆရာတော် ဆုံး မ သည် ကို ပင် ကွဲ စေ့ မယ် “ တ ” က ဟု ယ့် ကြိမ်း ပိဋက ဝါး ပါရဂူ ကြ ကာ ဟုတ် ပိဋက , မဟုတ် သုံးပုံ သိ မှ အခက်အခဲ ရော ပေါ့ ၊ ရဟန်းရှင်လူ ပြဿနာများကို ပရိသတ် မေး ထဲ မည်ဟု အရှက် အသံ လွှ င့် လိုက် ကြ ပြန် ၏ ။ “ ကဲ ... မေး ချင် ကြ လဲ ဖြေ ရ ပေ သာ ပ ” ဟု ဆရာတော် ကိုယ်တိုင် ပင် ဖျန် ဖြေ ၁၂၅၉- ရာ မှ ရှေ့ ခု ၊ တိုး ကဆုန်လ ထွက် ရသော ပြည့် အခြေ ကျော် သို့ ငါး ဆိုက် ရက်နေ့ ခဲ့ ၏ ။ ။ မုံရွာမြို့တွင် မဏ္ဍပ်ကြီး ထိုး ကာ နှစ်ဖက် အများအပြား သံဃာများကို လာရောက် ပ င့် ဖိတ် ကြသည် ၍ ။ ဆွမ်းကျွေး တစ် ဘက်ကလည်း ကြ၏ ။ သံဃာ စ နှင့် ရှစ် မ နိုင် ကျိပ် လျှင် ကျော် နိုင် နှင့် သည့် လူ နည်း ပရိသတ် ဖြင့် ဇာနန္တိ ဖိ ရန် နောက်ပိုင်းမှ ၊ မိ ဿံ ဗာ လေ လျှို့ဝှက် ဟိ ပဏ္ဍိ စီစဉ်ထား တံ ” ဟူ သည့် ကြ၏ အတိုင်း ။ လယ်တီဆရာတော် ) ဆို ရေး ရှိ က ဆို အပ် သည် လှ ( သ “ ဖြင့် နာ ကျရောက် ဘာ သ မာ နံ ` သည့် ခြင်း ကင်း အခြေအနေ ရဲ တင်း အတိုင်း တည်ငြိမ်စွာ ရင်ဆိုင် ထိုင်နေ ရန် သံဃာ့ တော်မူ၏ ပရိသတ် ။ အလယ် ၌ ထယ် ဝါ ခန့် ညား ရွံ့ ရှား အတိုက်အခံခေါင်းဆောင် ဆရာတော် ဦး ပုလဲ ကြီး ၊ ဦး ဥတ္တ မ တို့ ကား မိမိတို့ တ ပ ည့်များ နဝမ အကြိမ် ## PAGE 350 ခြံ ရံ လျက် ဟန် ကိုယ့် ဖို့ လုပ် ကာ ရှေ့သို့ မ တိုး ဘဲ မ ရွံ့ မ ရဲ ထိုင် နေကြသည် ။ လယ်တီဆရာတော် က တည်ကြည်ပြတ်သား ခန့် ညား ရိုး ဖြော င့် သော အသံ ဖြင့် “ ဆရာတော် အရှင်မြတ်များ နှင့် မည်သူမဆို ဒကာ ဒကာမ မေး အပေါင်းတို့ လို ရာ မေး ၊ ပိဋက ကြ ပါ ” သုံးပုံ ဟု မှ စိန်ခေါ် ခက် နိုး လိုက် ရာ ပြဿနာများကို ရာ ပရိသတ် မှာ စစ်မေး ရင် တ မည် ဖို ဖို နှင့် ဆို ရာ သူ့ ကိုယ် ကြည့် .. ကိုယ့် သူ ကြည့် ဖြစ်နေကြသည် ။ အတိုက်အခံ ဘုန်းတော်ကြီးများ လည်း တက်ကြွ သော ဒေါသ မှ ဆုတ် နစ် သော ဒေါသ သို့ ကူးပြောင်း ကာ မ ရဲ သော်လည်း ပြေး ခဲ စေ မ တုန် မလှုပ် ထို အခိုက် ရှိကြ အသက် လေ၏ ။ သိက္ခာ ကြီး ရ င့် သော မထေရ် ကြီး တစ်ပါး သည် လူ ပရိသတ်များကို ကျော် ဖြတ်၍ စည်းဝေး မဏ္ဍပ် သံဃာ စင် သို့ ရုတ်တရက် ဝင်လာ ရာ ပရိသတ် အားလုံး အတွေး ကိုယ်စီ နှင့် ထို ဆရာတော်ကြီး အား ကြည့် နေ ကြ၏ ။ ထို ( အမည်မသိ ထူးခြား သိ ခက် လှသော ) ဆရာတော်ကြီး ကား မ ထိုင် ဘဲ မတ် တတ် ရပ် လက်ညှိုး ထိုး လျက် “ .. ဟေ့ - ဟို သံဃာ့ အလယ်က ရဲ ရ င့် တည် ကြည် စွာ ထိုင်နေတာ ဘယ် ပုဂ္ဂိုလ် လဲ ” ဟု မေးလိုက်ရာ ပရိသတ် မှာ လန် သွားသည် ။ လယ်တီဆရာတော် ကား အသက် သိက္ခာ ကြီးသော ဆရာတော်ကြီး ကြွ လာ သ ဖြင့် မူလ နေရာမှ ရွှေ့ ကာ လက်အုပ်ချီ နေ၏ ။ ထို ဆရာတော်ကြီး က ဆက်လက်၍ - “ ကိုင်း - ကိုယ်တော် တို့ သံဃ အလယ်က ရဲတံခွန် အောင်လံ ကြီး ပြိုလဲ သွားပါပြီ ။ ပုစ္ဆာ မေး မ ယ့် ပုဂ္ဂိုလ်တွေ က လဲ ကိုယ့် ကျောင်း ကိုယ် ပြန်ပြီး ဓု ရ နှစ်ပါး ကိုယ့် တရား ကိုယ် အား ထုတ် ကြ ။ ပိဋက ပါရဂူ ကိုယ်တော် က လဲ ပိဋက တော်ကို ကမ်း တစ်ဖက် ရောက် တတ် မြောက် တဲ့ အတိုင်း မိမိ တ ပ ည့် များကို တတ်မြောက်အောင် သင်ကြား ပေးရမည် ” ဟု မဆုတ် မ ဆိုင်း အ မိန့် ရှိ လိုက် ရာ သံဃာများ လက်အုပ်ချီ ၍ ပြန် ကြွ ကြ ရ၏ ။ ကေ သ ရာ ဖန် ဂူ ကို ရန် သူ ဝက်ဝံ တို့ ရွှံ့ ညွန် ဖြင့် ပွတ် ပက် ခါမှ အရောင် သည် ပို ထွက်လာတော့ သည် ။ ( အ မွှေ ဓာတ် ကို သတိပြုရန် ။ ) မှန် ပါသည် ၊ ၁၂၇၃- ခုနှစ်တွင် “ အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ ” ဘွဲ့ကို လည်းကောင်း ၊ ၁၂၈၃- ခုနှစ်တွင် “ ဒီ - လစ် ပိ ဋ ကတ္တ ယ ပါရဂူ ” ဘွဲ့ကို လည်းကောင်း ဆက် လှူ ခံရသည် ။ ထို ဘွဲ့ ထူး ကြီးများ ကို ပင် ကိုယ်တိုင် ကြွ ရောက်၍ ယူ တော် မ မူ ခဲ့ ။ ကျောက်လုံး ကလေးများ သည် တောင်ထိပ်မှ သည် ချောင်း ရိုး မြစ် ရိုး တစ် လျှောက် ထိပါး ခြင်း ဒဏ်ကို ခံရ ရာ မှ ချောမွေ့ လုံး မွတ် ၍ လာ သကဲ့သို့ လူသားတို့၏ ဘဝ သည်လည်း အ နှော င့် အယှက် အတိုက်အခံများ နှင့် တွေ့ရသော အခါ မ ခံ ချ ည့် မ ခံ သာ ရှိ စေ ကာ မူ တု ပ ၍ မရနိုင်သော အရည်အသွေး တို့ ကား ဒုက္ခ နှင့် တွေ့တိုင်း တက် ၍ တက် ၍ လာ မြဲ ဖြစ်သည် ။ ဋီကာ စစ်ပွဲ ကြီး လယ်တီဆရာတော် အတွက် ကျောက်စာ နှင့် စပ် ၍ အ ထု အ နှက် ခံရ မှုသည် ကွက် ကွက် ကလေး မျှသာ တည်း ။ မြွေ ဟောက် ကို မထိခ လုပ် တုတ် နှင့် တို့ ခြင်းသည် သူ၏ ဗီဇ စွမ်းအင် ကို နဝမ အကြိမ် ## PAGE 351 နှိုး ဆွ လိုက် သကဲ့သို့ ဖြစ်၏ ။ ၁၂၅၉- ခုနှစ် တန်ဆောင်မုန်း လ တွင် သင်္ဂြိုဟ် ကျမ်း အ ဖွ င့် “ ပရမတ္ထ ဒီပနီ ” မဟာ ဋီကာ ကျမ်း ကြီးကို ရေးသားပြီး သည် ။ စံ ကျောင်းတိုက် ကြီး မီး သင့် ရာ မှ ငုပ် ကွယ် ခဲ့သော ဆန္ဒ သည် ပြည့် ဝ လေတော့ ၏ ။ နိဒါန်း ကစ၍ ဋီကာ ကျော် နှင့် မဏိ မဉ္ဇူ ကျမ်း ကြီးကို ဖွဲ အိတ် ကြီး ဖြစ်အောင် ပယ် ပယ် နယ် နယ် ဝေဖန် ထား ၏ ၊ “ တံ န သုန္ဒ ရံ ၊ ဒီအချက် သည် မကောင်း ၊ အမှား ” စ သော စကား လုံး ပေါင်းများစွာ ပါ၏ ၊ မြန်မာ တစ် ပြည်လုံး ပညာရှိ လောက၌ တုန် ဟည်း သည်းထန်စွာ ဂယက်ရိုက် သာသနာ သွားသည် ဝင် တစ် ။ လျှောက် “ ဋီကာ လှ ဋီကာ ကျော် ” ဟု အ မွမ်း တင် ယုယ ခဲ့ ကြသော ကျမ်း ကို ဝေဖန် ၍ ဆတ် ဆတ် ခါ နာ ကြည်း နေ ကြ၏ ။ ဋီကာ ကျော် ဘက်မှ ပြန်လည် ချေပ ကြ သည့် ပါဠိ ရေး ဋီကာ ကျမ်း တို့လည်း အ လျှို အ လျှို ထွက်ပေါ်လာ ခဲ့ကြသည် ။ အချို့ မ ခံ ချင် စိတ် ဖြင့် ထ ၍ ရေးကြ ရာ ( ဝါ ) ပညာရှိ တိုက်ပွဲဝင်ကြ ရာ တစ်ပိုင်းတစ်စ နှင့် ပြတ် ၍ ကျန်ခဲ့ သူ များလည်း မ နည်း ချေ ။ အချို့ လည်း ထိုအခါ က ကျမ်း တတ် အ ကျော် ာန် လည်း ဝိသုဒ္ဓါရုံ ဆရာတော်ကြီးများ ကို ချေပ ရန် လျှောက် ကြ ရာ လယ်တီ ဘက်မှ ထောက်ခံ မိန့် ကြား ကြ သ ဖြင့် အားမလို အားမရ ဖြစ်ကြ ရသည် ။ ရန်ကုန် သံဃာ ထု က မူ လယ်တီ ဋီကာ ကန့်ကွက် ပွဲကြီး စည်းဝေး ပြုလုပ် ကြ၏ ။ လယ်တီ အား ပရိသတ် ရှေ့၌ ဋီကာ ကျော် အပေါ် စွပ်စွဲချက်များကို ပင် တစ်ခုချင်း အ ရှင်း ခိုင်း မည်ဟု ... တာ စူ နေ ကြ၏ ။ အဘိဓမ္မာ အ ကျော် မြို့ပြင် ကြီး ဆရာတော်ကြီး က အမှန် ရပ်တည် ဖြေရှင်း သော အခါ လယ်တီ မှ အားလုံး တော ရှဲ ရ သွား ဘုန်းကြီး ကြ၏ က ။ “ ငါတို့ ၂၃၀- က ကျော် ဋီကာ တောင် ကျော် အမှား တွေ့ တယ် ၆ ” ဝ -၇ ဟုလည်း ဝ လောက်ပဲ မိန် ့ တော် တွေ့တာ မူ သည် ။ ၊ အမှားများ ကို အ စဉ် အ ဆက် မ စစ် မ ဆေး ငေးမော သိမ်းပိုက် နေ ခဲ့ ကြ ရာ မှ လယ်တီ ဋီကာ ထွက်လာသော ဋီကာ စစ်ပွဲ ကြီး အခါ ပြေ ငြိမ်း ပညာရှိ ၍ လယ်တီ များ ပင် ဋီကာ ကယောင်ကတမ်း သာလျှင် ‘ ဋီကာ ဖြစ် မော် ’ ကုန် ဟု ကြ၏ ကင်ပွန်းတပ် ။ နောက်ဆုံး ခံရ လေ တော့သည် သဒ္ဒါ ။ ထွင်း ဖောက် နိုင် ပေ စွာ ။ အမှားကို အမှား ဟု ပြော ရဲ ပေ စွာ ။ ဘက်တွင် လည်း “ နိ ရုတ္တိ ဒီပနီ ” ဟု ပါဠိ ဘာသာဖြင့် ရေးသား ခဲ့ရာ အဘိဓမ္မာ ရော သဒ္ဒါ ပါ ၊ အရေးအသား ရော အဟောအပြော ပါ ဆို ဖွယ်ရာ မရှိ ( ဝါ ) ပြိုင်ဘက်မရှိ က ဝိ တစ်ဆူ တံ ခွန် ထူ တော် မူ လေပြီ ။ မြေ ပြင် မ ထိ ဈာန် ပီတိ ဆရာတော် ပုသိမ်မြို့ သို့ တရားဟော ကြွ စဉ် နာမည်ကျော် ဦး ပ ဒု မ၏ တ ပ ည့် မ တစ် ဦ သည် ဆရာတော် ထံ လက်ဖက် အုပ် ကို ကိုင် ၍ ရောက်လာ ပြီးနောက် - " “ အရှင်ဘုရား ရေး တော် မူ တဲ့ ဋီကာ ကြီး ထဲက မရှင်းလင်းတဲ့ အချက်တွေ နဝမ အကြိမ်