## PAGE 379 ကိုယ်တော် ကျော် လို ့ မှ သံဝေဂ တို့ နှင့် တွဲပြီး မဖြစ်ရင် ပရိယတ္တိ တ ပ သာသနာပြု ည့် တော် ဟော စရာတွေ ပေးပါ့မယ် အများကြီး ။ ယခု ရှိပါသေးတယ် ပါဠိ အဘိဓာန် ။ ငါးဆယ် ကြီး ပြီးစီး အောင် ယင်း ကြိုးစားကြပါ ပါဠိ အဘိဓာန် ဦး ” ဟု ကြီးကို မိန့် ပါဠိ တော်မူ၏ တတ် တ ။ ပ ည့် သုံး ရာကျော် အကူအညီ ယူ၍ အပိုင်း လေး ခဲ့ ကြ ပိုင်း ရသည် ခွဲပြီး ။ ၁၂၉၈- ၁၂၇၈- ခုနှစ် ခုနှစ်မှ အနှစ်နှစ်ဆယ် စတင် ရေးသား ခရီး ခဲ့ တွင် ကြ ရာ စာမျက်နှာ အခက်အခဲ ၁၁၃၄- အမျိုးမျိုး မျက်နှာ နှင့် ၊ ရင်ဆိုင် အုပ်ရေ အား လုပ်ငန်းကြီး ဖြင့် အုပ်ကြီး ရပ်ဆိုင်း လေး အုပ် သွားခဲ့သည် ထွက်ပေါ် ။ ( ယခု ခဲ့ ၏ ။ ထို နောက်တွင် လုပ်ငန်း လက် အကြောင်း ငုပ် ကို ဗုဒ္ဓသာသနာ အမျိုးမျိုး ကြောင့် အဖွဲ့ ထို က ဆက်လက် အကောင်အထည်ဖော် လျက် ရှိရာ မကြာမီ ပြည့် စုံ သော ပါဠိ အဘိဓာန် ကြီး တစ်ခု မြန်မာပြည်က ယင်းသို့ ထုတ်ဖော် ဆရာတော်၏ နိုင်ကြ ကျေးဇူး ပေ တော့မည် ကြောင့် ။ ) အင်္ဂ လန် ပါဠိ အသင်းကြီး ကလည်း ပါဠိ - အင်္ဂလိပ် အဘိဓာန် အဘိဓာန် ၊ က ရီ တိ ကြီး ကယ် တစ်ခု လ် ပါဠိ ထွက်ပေါ် အဘိဓာန် နိုင်ခဲ့ ၏ ( ၁၉၅၂ ။ ( ၁၉၂၁-၂၅ ) များလည်း ။ ) ပါဠိ ထွက် တိပိ ဆဲ ဋ ကံ ထွက် ကွန် လတ္တံ့ ကော ဒင်း ရှိ ပေ စ် သည် . စင်စစ် . အား ဖြင့် ယနေ့ ကမ္ဘာ အရပ်ရပ် ၌ လုပ်ဆောင် ခဲ့ လုပ်ဆောင် ဆဲ ဖြစ်သော ပါဠိ အဘိဓာန် လုပ်ငန်းကြီး များလည်း ဆရာတော် ပျိုး ခဲ့သော အ မွေ များ ဟု ဆိုလျှင် မ မှား နိုင် ချေ ။ မြန်မာပြည်မှ အင်္ဂ လန် ပါဠိ ပါဠိ ပညာရှင်များ အသင်းမှ အဋ္ဌကထာ ထံ အကူအညီ များကို ပါ အင်္ဂလိပ်ဘာသာ တောင်းခံ လျက် ရှိ၏ ပြန်ရန် ။ “ .. ယနေ့ ဗုဒ္ဓဘာသာကို ပင် လျှင် အင်္ဂလိပ် လို ဖတ် ရ မှ ” ဟု ဆိုသော မြန်မာပြည်မှ ပုဂ္ဂိုလ်များ အရင်း အဖျား စဉ်း စားဖွယ် ဖြစ်ပေ ၏ အကယ် ။ အား ဖြင့် လန်ဒန် ပါဠိ ဒေဝီ ခေါ် ဥရောပ ထိပ်တန်း ပါဠိ ပညာရှင် ရီး စ် ဒေးဗစ် တို့ ဇနီးမောင်နှံ များလည်း ဘောင် ပင် လျှင် ဘင် ဗုဒ္ဓဘာသာ ခတ် နေ၏ ၌ သက်ဝင် ။ လုံးဝ ဆ ချဉ်း န့် ကျင် ကပ် ပုံ သော မ တည်ငြိမ် ထာဝရ ခဲ့ အတ္တ ကြ ၊ ပုံစံ သူတို့ ခွက် ရေးသားချက် ၌ အနတ္တ ကို မဝင် ဝင် အောင် လိုသလို ဆွဲ ဆ န့် လှ ည့် ဖယ် ရိုက် သွင်း ရင်း တစ်ဘဝ ကုန် ခဲ့ ကြ ရ ရှာ လေပြီ ။ စိတ်သွားတိုင်း ကိုယ် ပါ အာဇာနည် တန်ခိုး ရှင် အပ္ပစ္စ တာ ပဋိ ပတ္တိ ဂုဏ် ပင် အလုပ် တည်း နှင့် ။ စပ် ဝိနည်း ၍ ရဟန်းတော်များ ဥပဒေ ကလည်း သည် ထို ကိစ္စ အထူး ၌ တင်းကြပ် လျှို့ဝှက် လှ တော် ပေ ၏ မူ ။ ကြ၏ ရံ ခါ ။ အတွင်း နိဗ္ဗိန္ဒ ဆရာတော် နေ တ ပ ည့် အခန်း များထံမှ ၌ ကြည့် တစ် စွန်း ပါ ။ တစ် မီး မ စ ထွန်း သိ ကြ ဘဲ ရသည် ညအခါ ။ ( စာ သူတစ်ပါး ရေးနိုင် ပုံ စိတ် ကို သေ အကြံ ကျွ သိ ပုံ တောင် ကို ဆရာတော် ရှား လှ ၏ ၊ သဒ္ဓါ အခန်း သလောက် ၌ ကြည့် ပါ ပုံ ။ ) ဆရာ့ ကြီး မ ချဲ့ အရည်အချင်းကို ဘဲ ရိုး ဖြော င့် အကဲခတ် တော် တ ည့် နိုင်သော စွာ ပြောဆို တ ပ တတ်သော ည့်လည်း နဝမ အကြိမ် ## PAGE 380 တ ပ ည့် မျိုး ကား ပို၍ ရှား သည် ။ ဤ ၌ ဆရာတော်၏ ပဋိ ပတ် စွမ်းရည် တစ်စိတ်တစ်ဒေသ ကို ပျော်ဘွယ် ဆရာ သက်ကြီး ထံမှ အနည်းငယ် သိရှိ ကြည်ညို ရသည် ။ သူ ကား ဆရာတော် နှင့် ဆယ်နှစ် ခန့် တော အနှံ့ လိုက်ပါ အားထုတ် ဖူး သူ ဖြစ်၏ ။ လုပ်ကြံ ခြင်း ၊ ချဲ့ ထွင်း ခြင်း မရှိ နိုင်သည် မှာလည်း သေချာ ၏ ။ သူ ကား အနာ ဂါမ် ဟု ကျော်ကြား သူ တည်း ။ ဆရာတော် ကိုယ်တိုင် တိုက် တွင်းရှိ သံဃာ များအား ဆရာကြီး ထံ တရား နည်း ခံ ထိုင် စေ ဖူး ၏ ။ ဆရာတော် အထူး ယုံကြည် ကိုး စား သော တ ပ ည့် ကြီး တစ်ခါက ဖြစ်သည် ဆရာတော် ။ ထံ ကန်တော့ ရောက် စဉ် ... “ ဆရာတော်ဘုရား ၊ တ ပ ည့် တော် ဟာ ဆရာ တော့် တ ပ ည့် များတွင် စာ မတတ် ပေ မတတ် ပရိယတ် အညံ့ဆုံး ဖြစ်ပါတယ် ။ ဆရာ တော့် အ မိန့် အ ရ ကမ္မဋ္ဌာန်း ပြ ရ မည့် သာသနာပြု အလုပ် ကြီးဟာ အလွန်ပင် သိမ်မွေ့ ကြီး လေး လှပါတယ် ။ ထို့ကြောင့် ဘုရား တ ပ ည့် ကြီး လျှောက်ထား မေးမြန်းရန် ရှိ သည့် အခါ တ ပ ည့် ကြီး ထံ ကြွရောက် ချီး မြှောက် ပါ ။ ကိုးကွယ်ရာ ဖြစ် တော် မူ ပါ ။ ဆုံး မ သင့် တာ ဆုံး မ ပါ ဘုရား ” ဟု လျှောက်ထား ရာ .... “ ငါ ပရိနိဗ္ဗာန် ပြု မည့် အချိန်ကျ တောင် န င့် ကို ပစ် မ ထား ဘူး ဟဲ့ ” ဟု ပင် ချီး မြှောက် ခြင်း ခံရသူ ဖြစ်၏ ။ ( လျှောက်ထား သော စကား များ အဓိပ္ပာယ် လေးနက် လှသည် ။ ထို စကားကို ဆရာတော် နှင့် ဆရာကြီး တို့ နှစ် ဦး သာ သိ ကြသည် ။ ) ယခုအခါ ထို ဆရာ သက် ကြီး၏ နည်းစနစ် အ ရ ကမ္မဋ္ဌာန်း ပြ လျက် ရှိသော ဌာန အ များ ပင် ရှိသည် ။ ရန်ကုန် ဟံသာဝတီ ကမ္မဋ္ဌာန်း တိုက် ၊ ဉာဏ စာ ဂီ ရိပ်သာ ၊ လယ်တီ မူ ကမ္မ ဌာန်း တိုက် ၊ ဆရာကြီး ဦး ဘ ခင် ရိပ်သာ ( အင်းလျား မြိုင် ) နှင့် မန္တလေး မဟာဗောဓိ ရိပ်သာ စသည်တို့ ဖြစ်၏ ။ ဆရာကြီး ထံမှ တစ်ဆင့် မှတ်သား ရသော ဆရာ တော့် အကြောင်းအရာ များစွာ အနက် အချက် နှစ်ချက် မျှ ထုတ်ပြ လို ပေသည် ။ ဆရာ ကြီးသည် တစ်နေ့သောအခါ သူ၏ လ ပ ည့် ယောဂီ များ ဖြစ်ကြသော ဦး ဘ စိုး အစ်မ ဒေါ် ဖွား ရင် နှင့် တူ ဦး စံ အေး ( ယခု ရှိသည် ) တို့အား တရား ထိုင် ရာ၌ မာရ်နတ် ၏ လှ ည့် စား တတ် ပုံ ကို သူ့ ကိုယ်တွေ့ သာဓက ဖြင့် ဟော ပြ ဖူး ၏ ။ ထို တွင် ဦး ဘ စို ဆို သူ ကား တရားဝင် တိုင်း ဝမ်းပျက် ၊ ဖျား နာ ၊ မူးဝေခြင်း စ သည် ဖြင့် အမြဲတမ်း က သိ က အောက် ဖြစ် အရာများကို လေ့ ရှိသည် ။ နောက်ဆုံး အိမ်သာ တက် ရင်း တရား မှတ်မှ သာ မှတ်လို့ ရ၏ ။ ထို အကြောင်း ရည်ညွှန်း ၍ ဟော ပြ ခြင်း ဖြစ်သည် ။ ထို ဟော ပြ ချက်များ တွင် အကြောင်းအရာ တစ်ခုသည် ဆရာတော် နှင့် စပ် ၍ မယုံ နိုင် လောက်အောင် လည်း အံ့ဖွယ် ရှိသည် ။ တစ်ခါက ဆရာ ကြီးသည် ရွှေ ကျင် မြို့မှ ရာ ဘာ သူဌေး ဦး ဘိုး သင်း ၏ ပ င့် လျှောက် ချက် မုံရွာမြို့၌ အ ရ ရွှေ ကျင် သီတင်းသုံး မြို့ ဓမ္မာရုံ နေသည် တစ် ခု၌ ။ ဆရာ ရက်ရှည် ကြီးသည် တရား ထို ၌ ပြ ရွာ နေ၏ သူ နတ် ။ ထိုအခါ စိမ်း စ လယ်တီဆရာတော် သော အ နှော င့် အယှက် များ ကား များစွာ တွေ့ ရ၏ ။ သို့သော် မာရ်နတ် သည် ဘုရား ကို နိုင် ရိုး မရှိ ၊ တစ်ခုသော ညနေခင်း ၌ ဆရာ ကြီးသည် မြို့ပြင် သို့ လမ်းလျှောက် ထွက် သည် ။ သွားရင်း သွားရင်း နှင့် မျက်စိ လည် သွား ၏ ။ နဝမ အကြိမ် ## PAGE 381 တော သည် နက် ။ နေလည်း သည် ထက် ဝင် နက် လု ဆဲ သွား ၊ လူ သ ဖြင့် စ လူ ဆက်၍ န လည်း မ သွား မမြင် ဘဲ ၊ ညောင်ပင် ပြန် လည်း တစ် မပြန်တတ် ပင် အောက် ။ ၌ ထိုင်လိုက် ရ တန်ခိုး “ ချမ်းသာ အင်း ၊ ဒါ ဖြင့် မာရ်နတ် သံသရာ တ ထဲ ပ လည် ည့် တွေ မ ယ့် လက်ချက် လူ ထင် အောင် ပဲ ။ သံသရာ ပုတီးစိပ် က လေ ထွက် မှ ပဲ ” ဟု မ ယ့် အကြံ လူ မဟုတ် ရ ကာ ၊ အိတ် ထဲ၌ မကြာမီ ပါ ပင် သော ထင်း ပုတီး ခွေ ကို သူ ထုတ် မ တစ် ၍ ဦး ကို ဂုဏ်တော် မ လှမ်း မ စိပ် ကမ်း လေသည် တွင် တွေ့ရ ။ ၍ ဝမ်းသာ သွားသည် ။ 66 မဟုတ်တော့ဘူး “ အင်း ..... ရုပ်နာမ် ” အဖြစ်အပျက် ဟု စဉ်း စား မိ ချည်း ကာ သာ မိမိ မှတ် ရုတ်တရက် သွားရင် ဇရပ် အကြံ ရောက်အောင် ပိုင် ပုံ ကို ခေါင်းညိတ် ပြန် လို့ တတ် ရင်း မှာ သွား ထင်း သ ခွေ ဖြင့် သူမအား မြင်း လှည်း အကျိုးအကြောင်း ငှား ၍ ပင် ခရီး မေး အတန်ကြာ ၍ သူ မ နှင့် စီး အတူ ခဲ့ ရသေး ပြန် ခဲ့ရသည် ၏ ။ “ မာရ်နတ် ။ မကြာမီ နှယ် သူ ၊ ယောက်ျား မ လမ်းခွဲ အဖော် ကလေး ထည့် ပေး တော် ဦး မယ် ၊ ခုတော့ အချိန် မဲ့ မိန်းမသား အဖော်နဲ့ ” ဟု ပင် စဉ်း စား ထို ရင်း ဦး ပြုံး ဘိုး သင်း မိ ဇရပ် လေ၏ ။ ၌ ရှေ့ ပိုင်း က ပင် အ နှော င့် အယှက် အခက်အခဲ တော်တော်များများ နှင့် တွေ့ခဲ့ အလွန် ရသော်လည်း အ ခံရ ခက် နေ သ မိမိ ဖြင့် က ည ပင် အိပ်ရာဝင် အနိုင်ရ၍ ဆီမီး မ ပူဇော် ထောင်း ပြီး တာ ဘုရား လှ ။ ဝတ်ပြု ယနေ့ စဉ် မျက်စိ လယ်တီဆရာတော် လည် သည်မှာ သီတင်းသုံးရာ “ ကျေးဇူးရှင် အရပ် ဆရာတော်ဘုရား သို့ လှ ည့်၍ ရှိခိုး ၊ ပြီး ယနေ့ နောက် တ .... ပ ည့် ကြီး ဖြစ်ပျက် ပုံမှာ မ ခံ ချိ မ ခံ သာ ရှိ လှ ပါသည် ။ မျက်စိ ဝိညာဉ် သညာ အသိ အားကိုး မှား မိပါသည် ။ အကြံ ရ တတ် သ ရွေ့ ဖြင့် ထွက်ပေါက် တရား အ ဆုံး ရ မ ခဲ့ပါ ပေး သနား သော်လည်း တော် စိတ် မူ ထဲ၌ ပါ ဘုရား မ ရှင်းလင်း ” ဟု နှုတ်မှ ပါ ။ နောင်အခါ လျှောက်ထား ဤကဲ့သို့ လိုက်သည် မဖြစ်ရအောင် ။ ထိုအခါ ဆရာတော်သည် ဘုရား ခန်း သို့ ကြွ လာပြီး ခင်း ထားသော နေရာ၌ ထိုင် ဖြစ်တာ တော်မူ၏ ကစပြီး ။ မေတ္တာ “ ဆရာ ပဲ သက် နာ ၊ နာ တစ်စုံတစ်ရာ ဖိ ပို့ ။ ပြီးရင် ဒီ အခက်အခဲ ရုပ်နာမ် အဖြစ်အပျက်ကို တွေ့တိုင်း မိမိ စိတ်မှာ ပဲ ရှဲ့ ရိုး ရှု စနိုး စဉ် စ ရှု နော ရမှာ င့် ပေါ့ ” ဟု မိန့် ဆိုပြီး ပြန် ကြွ တော်မူ၏ ။ ကေ သ ရာ ဉာဏ် အစွမ်း နဲ့ ဈာန် လမ်း ကို အပြီးတိုင် ဇရာ ဒုဗ္ဗလ ယခု အရွယ် ပြ လတ္တံ့ တော်လည်း သော အကြောင်း ကျဆင်း မှာလည်း ၍ စာ ဒဏ် အံ့ဖွယ် ကြောင့် သ မျက်စိ ရဲ ဖြစ်ပေသည် နှစ် ကွင်း ရောဂါ ။ ဆရာတော်သည် ပြင်းထန် ခိုက် ဖြစ်၏ လည်း ။ ဒ မျက်စိရောဂါ လ ၊ ပျော်ဘွယ် ကုသရန် ကြီး ရွာမှ ရန်ကုန် လာရောက် ဗဟန်း သို့ ဖူးမြော် ကြွ လာ ကန်တော့ သီတင်းသုံး ၏ ။ သည် ။ ဆရာ သက်ကြီး တွေ ဆုံ “ တုန်း အေး ဆရာ ရွှေတိဂုံဘုရား သက် တို့ လား ကြီး ၊ ဝမ်းသာစရာ ဆွမ်း ပန်းများ ပဲ ကွ မ ယ့် လှူ ။ ရတာလဲ မ ပြန် နဲ့ အုံး ကြာပြီ နော် ။ ။ တ ဆရာ ပ ည့် အစွမ်း သက် နေနိုင် ကောင်း နဝမ အကြိမ်