## PAGE 388 လှေ သင်း မင်း ကျောင်း ဆရာတော် ( ၁၂၁၅ - ၁၂၈၈ ) “ လှေ သင်း မင်း ကျောင်း ဆရာတော်ကြီး ပျံ တော် မူ တော့ လှေ သင်း မင်း ကျောင်းကြီး ရော ၊ သူ နေ ဖူးတဲ့ တောရွာ က ကျောင်း ရော တစ်ပြိုင်နက် ထဲ လောင်မီးကျ သွားတယ် ” ဟု ဆရာတော်ကြီး၏ တ ပ ည့် ဖြစ်သူ သက်တော် ၉၆- နှစ်ရှိ ကျေးဇူးရှင် မစိုးရိမ်ဆရာတော် ဘုရားကြီး ထံမှ မှတ်သား ရ ဖူး ၍ ယင်း ဆရာတော်ကြီး၏ ထေရုပ္ပတ္တိ ကို လိုက်လံရှာဖွေ ရာ မောင်းထောင် ရွာ နောင်တော်ကြီး ဦး သော ဘိ တ ထံမှ ပင် လွယ် လင့် တကူ ရရှိ၍ ယခုကဲ့သို့ တင်ပြ နိုင်ပါသည် ။ ထေရုပ္ပတ္တိ ၏ အမည်မှာ “ ထေ ရ ဝံ သာ စာ ရက္က မ ပ ဒီ ပိ ကာ ' ဟု ခေါ် ၍ ၁၂၈၉- ခုနှစ် ကဆုန်လ က ပုံနှိပ် သည် ။ ရေးသား သည့် ပုဂ္ဂိုလ် မှာလည်း မစိုးရိမ် နာယက ၊ နောင် စစ်ကိုင်း သစ် ဝင် ချောင် တော ရ ဆရာတော် ဦး သော မာ ဘိ သိ ရီ ဖြစ်သည် ။ ပါဠိ - သက္က တ တတ် ။ ။ လယ်တီဆရာတော်၏ ဆန္ဒအရ ပါဠိ အဘိဓာန် ကြီးကို ဦး စီး ရသော ပုဂ္ဂိုလ် ဖြစ်သည် ။ ငယ် စဉ် မှစ၍ လှေ သင်း မင်း ကျောင်း ဆရာတော် ထံ တ ပ ည့် ခံနေရ သူ ဖြစ်ရာ ကိုယ်စား ထား အားကိုး ခြင်း ခံရသော တ အတွင်း ပ ည့် နေ ကြီး တစ်ပါး ပုဂ္ဂိုလ်များ၏ ဖြစ်၏ ။ ရေးသားချက် ဤ သာသနာ မျိုး ဝင် ကို တွင် ဖတ် ထို သည့် ရ သည်မှာ ပရိယတ် ရှားပါး ၊ ပဋိ လှ ပတ် ပါ၏ ကျွမ်း ။ ကျေးဇူး သော များ လှ ပါ၏ ။ လှေ သင်း မင်း ကျောင်း ဟူသည် စစ်ကိုင်းတောင်ရိုး ဝတ် ချက် ရွာ မြောက် ဧရာဝတီ မြစ်ကမ်း ပတ္တမြား စေ တီ စောင်း တန်း အခြေ ရှိ ၁၂၃၆- ခုနှစ်က ထို ရွာ ဇာတိ လှေး သင်း အတွင်းဝန် မင်း ဆောက် လှူ သော ဗိမာန် ဘုံ သာ ကျောင်းတိုက် ကြီး ပင် တည်း ။ ထို ကျောင်း၌ သီတင်းသုံး စစ်ကိုင်းမြို့ မြောက် နေထိုင် သာစည် ၍ လှေ ဘု ဇင် သင်း ပင် မင်း ရွာ ၌ ၁၂၁၅- ကျောင်း ဆရာတော် ခုနှစ် ၊ နတ်တော်လဆန်း ဟု တွင် လတ္တံ့ နှစ်ရက် သော ၊ သူငယ် သောကြာနေ့ ကား ည သုံး ချက် တီး ကျော် အချိန် အ ဖ ဦး ကာ လီ ၊ အ မိ ဒေါ် မယ် ညှင်း တို့မှ ဖွားမြင်သည် ။ ( မငြိမ်း အောင် ၊ မငြိမ်း တုတ် အစ်မ နှစ် ဦး ရှိ၏ ။ ) ကြန် အင် လက္ခဏာ ခန့် ညား ထွား ကြိုင်း ၏ ။ ( ဆရာတော် စီး သော ဖိနပ် မှာ တစ် ပေ ကျော်၏ ။ ) ငယ် မည် မောင် သာ ဆိုင် ။ ရှင် မည် ဘု ဇင် ပင် ရွာ ဘောဂ တောရကျောင်း ဆရာတော် ထံ ပညာ သင်၏ ။ ထို တောရကျောင်း ဆရာတော် ကား လွင်တီးခေါင် ၌ အမြဲ နေသော ဓုတင် အ ကျင့် ဆောင် တွင် သည် တော် ။ မူ ( သ အရပ် ဖြင့် အ အမ္ဘော ခေါ် ဘောဂ ကာ သိ က ဆရာတော် တောရကျောင်း ။ ) ရှင် ၊ သော အမ္ဘော မ သည် ကာ ဉာဏ် သိ က ဆရာတော် ထက်မြက် ၏ ဟု ။ တစ်ခဏ တွင်း ၌ ပင် ပေ တစ် အင်္ဂါ ( ၁၂ ရွက် ) နှစ် အင်္ဂါ ကို အ လွတ် ရအောင် ကျက် နိုင်သည် ။ ရ လွယ် ၏ ။ ရပြီး စာ မမေ့နိုင် ။ ငယ် က ရသော စာ ပျံလွန် ခါနီး ကာလ ထိ ရွတ်ဆို နိုင်သည် ။ ၁၇- နှစ်သား ရှင် တစ် ဝါ အ ရ ခမည်းတော် ကြီး ကွယ်လွန် ၍ မိခင် အို ကြီး အား လုပ် ကျွေး ရန် ရှင် လူ ထွက် ရ “ မ အကြိမ် ## PAGE 389 အ များ နှင့် မတူသော စာသင် စာ ချနည်း မိခင် အို ၁၂၃၅- ကြီး အား ခုနှစ် ရဟန်း ပါရမီ ပြု ခွင့် နှိုးဆော် တောင်း ရာ လာ မိခင် သ ဖြင့် ကြီး၏ လူ ဝတ် စကား ကြောင် မှာ ဖြင့် မှတ်သား နေ ရန် ထိုက် မ ပျော်ရွှင် ပေ စွာ့ ။ ။ “ တစ်ယောက်တည်း သော သား မို့ အ အ မေ မေ မ ခွဲ ချင် ပေမယ့် အမေ့ကို လုပ် ကျွေး ပြုစု မ ယ့် အစား ဘုရားရှင်ကို လုပ် ကျွေး ပါ ။ အ မေ မွေး ကျိုး နပ် ပါပြီ ” ဟူ၏ ။ ရဟန်း ဖြစ်လျှင် ဘောဂ တောကျောင်း ဆရာတော်၏ တ ပ ည့် ပီပီ ည ဉ့် သုံး ယံ တွင် တစ် ယံ သာ အိပ်စက် ၍ ကျန် အချိန် ဝတ် တက် ၊ စာ ပြန်သည် ။ ဒကာ ဒကာမ များ နှင့် မ ရောနှော ၊ ရှင် ရဟန်း များ နှင့် မ ပြော မ ဖြစ်မှ ပြော၏ 66 ။ “ ပြောလို မူ အကျိုးရှိသော တရား စကားကို သာ ပြော ၊ မ ပြောလျှင် ကောင်းစွာ ဆိတ် ဆိတ် နေ ” ဟူသော ဘုရားရှင် သြ ဝါဒ နှင့် ကိုက်ညီ လှ ပေသည် ။ စာပေ ပရိယတ္တိ ကို ကြိုးစား ရာ တွင်လည်း အချိန် အား မ ထား ။ ဆွမ်းခံ သွား ရာ၌ ပင် သွားရင်းလာရင်း ကျက် မှတ်ရန် ထန်း ဖူး ရွက် အ တို များကို ကြိုတင် ရေးမှတ် ၍ ထား လေ့ ရှိသည် ။ အခါအားလျော်စွာ ဓုတင် များကိုလည်း ဆောင် သည် ။ ရဟန်း တစ် ဝါ အ ရ မန္တ လေး သို့ စာသင် ကြွ ၏ ။ ရွှေ ရ င့် မာ ဆရာတော် ၊ ပေါင်း လဲ တိုက် ( ယခု မဟာအောင်မြေ ) ဆရာတော် ဦး နာဂ ထံ ပညာ သင်သည် ။ နှစ် ဝါ အ ရ မိခင်ကြီး ထံ တစ် ဝါတွင်း ပြန် ကြွ လာ၍ တရား ဖြင့် ချီး မြှောက် ၏ ။ “ ဝိ န ယာ ဘောဂ ’ ကျမ်း ကိုလည်း ပြုသည် ။ လေး ဝါ ငါး ဝါ တွင် မန္တလေး လေး ပြင် လေးရပ် နာမည်ကျော် ဆရာတော်များ ထံ အနည်းဆုံး ခုနစ်ရက် ကျ စီ စာ လိုက် စာနာ ၏ ။ ထို ့ ကြောင့် မိမိကိုယ်တိုင် စာ ချ သောအခါ “ မည် သည့် ဆရာတော် က မည်သို့ စာ ချ သည် ” စ သည် ဖြင့် သိုင်း သိုင်း ဝိုင်းဝိုင်း စာ ပြောလေ့ ရှိသည် ။ ငါး ဝါ မှစ၍ “ သာသနာ တော်၏ အသက်သည် ဝိနည်း ဖြစ်သည် ။ သာသနာ ဟူသည် ဝိနည်း ပင် တည်း ။ ငါ့ တစ်ကိုယ်လုံး သာသနာ တည် ကိန်း စေ ရမည် ” ဟု သဘောကျ ကာ ဝိနည်း ငါး ကျမ်း ပါဠိတော် ကို အာ ဂုံ နှုတ် တက် ဆောင် တော် မူ ၍ ည စဉ် ဘုရား ပူဇော် လေ့ ရှိ၏ ။ တ ပ ည့် များကို စာ ချ သောအခါ တွင်လည်း ယင်း ပါဠိတော် များကို မည် သည့် အခါ မျှ မ ကိုင် ရတော့ ။. အ လွတ် ချ ပို့ နိုင်သည် ။ သက္က တ ၊ ဗေဒင် များကိုလည်း ကြည့် ကာ မတ္တ ဖြင့် တတ် မြောက် လေ၏ ။ မယုံ နိုင် လောက်အောင် ထက်မြက် လှသည် ။ နေတ္တိ ပါဠိ တော်ကြီး ကို ပါ ဆက်လက် ကျက် ဆောင် လေ၏ ။ ( နောင် သောအခါ “ လှေ သင်း မင်း ကျောင်း နေတ္တိ ကောင်း ' ဟု ပင် ဥဒါန်း တွင် သည် ။ ) ငါး ဝါ အ ရ ဝိနည်း ငါး ကျမ်း နှင့် နေတ္တိ ပါဠိတော် ကို ပါ နှုတ် တက် အာ ဂုံ ရပြီးနောက် မြင်း ဝန် တိုက် မြင်း ဝန် ဆရာတော် ထံ ၌ စာ ချ အဖြစ် ခိုလှုံ သည် ။ ကို မြင်း ၁၂၄၄- ဝန် ဆရာတော်ကြီး ခုနှစ် လှေး သင်း အား အတွင်းဝန် တင် မင်း လှူ ရာ က ဝတ် မန္တလေး ချက် ရွာရှိ မြင်း ဗိမာန် ဝန် တိုက် ဘုံ သာ မှ ကျောင်းတိုက် နောက် ပါ သံဃာ ကြီး တစ်ရာကျော် နှင့် ကြွရောက် အလှူခံ သည် ။ စာ ချ ဘုန်းကြီး ဦး သော မ လည်း မြင်း ဝန် ဆရာတော်၏ လက် ရုံး တစ်ဆူ အဖြစ် လိုက်ပါ ရသည် ။ ထို ကျောင်းတိုက် အတွင်းရှိ လှေး သင်း ဗိုလ်မင်း နဝမ အကြိမ် - ## PAGE 390 ဦး တွင် စံ လှ သေး ဆောက် ၏ ။ မြင်း လှူ ဝန် သော ဆရာတော်ကြီး ကျောင်း၌ ဦး ပျံလွန်တော်မူ စွာ သီတင်းသုံး ၍ ရ ၍ ၁၂၄၉- “ ဗိုလ် ခုနှစ်တွင် ကျောင်း ဆရာတော် ဦး သော မ ’ သည် ဟု မင်း ကျောင်း ဆရာတော် အဖြစ် အ ရိုက် အ ရာ ခံယူ ရ သည့် ။ တစ် မူ ဆရာတော် ထူးခြား လှ ၏ စာ ။ မည်သူမဆို သင်ယူ စဉ် က မိမိ အ သင်ယူ များ နှင့် မတူ လိုသော သကဲ့သို့ ကျမ်း စာ ကို ချ နေရာ ပုံ မှာလည်း ၊ အချိန် အ များ သတ်မှတ်၍ နှင့် မတူ ။ တစ် ဦး ချင်း သင်ယူ နိုင် ၏ ။ ပညာပါရမီ ဖြ ည့် သော အား ဖြင့် အချိန် အ အား မ ထား ချေ ၊ အကြောင်း တစ်စုံတစ်ခု ကြောင့် စာ တက် ပျက်ကွက် လျှင် ထို ဦး ပဉ္စင်း ရှိရာ သွား၍ “ ဦး ပဉ္စင်း ၊ စာ တက် ကြရအောင် လေ ” ဟု နှိုးဆော် ၏ ။ ထိုသူက အကြောင်း မ ညီ ၍ စာ မတက်နိုင် မှ သာ အခြား စာ ဝါ အ ပို တက် လိုသူများ အား သင်ကြား ပေးသည် ။ ရံ ခါ စာ တက် သူများ နှစ် ဦး ဆိုင် နေ၍ သူ အရင် ငါ အရင် အငြင်းပွား ရာ မဲ ချပေး တော်မူ၏ ။ ဤမျှ ပညာပါရမီ ဖြ ည့် တော် မူ နိုင်သည် ကို အ ခွင့် ယူ၍ သီလရှင် ဆရာ များသည် မိမိတို့ ဆွမ်း စား၍ ချောင် စာ သို့ ဆွမ်း ချ နေ ကပ်၍ ရ သ ဖြင့် စာ တက် မွန်းလွဲ ကြ မှ ရာ ကျောင်းသို့ ဟို ချောင် သည် ရောက်တော့ ချောင် ၊ ဟို နည်းနည်း ၏ ။ ထို ၊ သည် အချိန်ကျမှ နည်းနည်း သာ ရှင် ရဟန်း များ စာ ဝါ တက် လှ ည့် ရ ကြ တော့သည် ။ ဆရာတော်သည် ဝိနည်း နှင့် နေတ္တိ ကို ဦး စား တစ်ခါက ပေး ပို ့ ချ လေ့ စစ်ကိုင်း ရှိ၏ ။ အနောက်ဘက် ရွာ ထောင် အနီး ကြာနီကန် ကျောင်း ဘုန်းကြီး ကလေး နေ ့ စဉ် က စာ ဝိနည်း သွား ချပေး သင် ဖူး ချင် သည် ကြောင်း ဆို၍ မစိုးရိမ်ဆရာတော် စစ်ကိုင်း တောင်ကြီး အ မိန့် ကို ရှိ ဖြတ်ကျော်ကာ ဖူး ၏ ။ ခြေလျင် ကြွ ၍ စာပေ ကြည့် ရှု ကျမ်း ပြုခြင်း များသို့ ဆရာတော်သည် ရံ ခါ “ ငါ စာ သွား ကြည့် ဦး မည် ” ဟု ဆို ကာ အခြား ကျောင်းတိုက် နှစ်ရက် သုံးရက်ကြာ သွားရောက် ကြည့် လေ့ ရှိ၏ ။ ရေ ဝန်း တောင် ဘီလူး ကျောင်း ၊ ဆင် နင်း ကျောင်း ပိဋက တိုက် များမှာ လောကီ လောကုတ္တရာ စာ စုံ သ ဖြင့် အ ကြွ များ၏ ။ ကျောင်း နေရာ ထိုင် ခံ ဘုန်းကြီးများ ခင်း ပေး၍ ဆရာတော် လည်း အကြောင်း နေသမျှ သိ နေကြ ဆွမ်း ၊ သ ကွမ်း ဖြင့် ပိဋက ၊ ဝေ တိုက် ယျာ ဝစ္စ စာတိုက် ဆောင် ဗီ ရို ကြ ရသည် ဘေးတွင် ။ ရံ ခါ တစ်ဆ ယ့် ငါး ရက် ခန့် ပင် ကြာ တတ် ၏ ။ ဆရာတော် ကြွ လာ လျှင် လောကီ လောကုတ္တရာ လျှို့ဝှက် စာ များမှ အ စ မေး ချင်တာ မေး ၍ ရ သ ဖြင့် စာ ဝါသနာ ပါ သော ကျောင်း ခံ ဘုန်းကြီး များလည်း ဝမ်းသာ ကြသည် ။ ဆရာတော်၏ အရည်အသွေးကို သိ သော တောင် ဘီလူး ဆရာတော်သည် ရှေး ဆရာတို့ အ ပြီး မ သတ် သော “ ဝိသုဒ္ဓိမဂ် မဟာ ဋီကာ ' ဝိပဿနာ ပိုင်း ကို နိဿယ ရေးရန် ပေ ထုပ် များကို ပါ ပို့ ၍ လျှောက်ထား သည် ။ ဝိသုဒ္ဓိမဂ် ဋီကာ နောက်ပိုင်း ကား ဝိပဿနာ ပိုင်း ဖြစ်၍ စာ တတ် ရုံ မျှ ဖြင့် နိဿယ မ ရေးနိုင် ။ ပကတိ ဝါဒ ၊ ဒဗ္ဗ ၊ ဇီဝ ၊ ဒွိ အ ဏု က စ သော အတ္တ ဝါဒ ဆိုင်ရာ နဝမ အကြိမ်