## PAGE 430 ညောင် လွ န့် တော ရ ဆရာတော် ( ၁၂၂၉ – ၁၂၉၅ ) ဥပုသ်နေ့ ဖြစ်၍ မိတ္ထီလာ ကန် အထက် အို ဝ့် ရွာ ဘုန်းကြီး ဦး ကေ သ ရ ကျောင်း၌ ‘ ဥပုသ်သည် များ စည်ကား လှသည် ။ ဥပုသ်သည် ဒေါ် ဂုံ သည် ဥပုသ် ဇရပ် အတွင်း ပုတီးစိပ် ရင်း တောင်မြောက် လေးပါး ကြည့် ကာ ကြည့် ကာ နှင့် စိတ် ဂ ဏာ မငြိမ် ဖြစ်နေ၏ ။ သားငယ် ကို ရင် ကို မ တွေ့မြင် ရ သေးသော ကြောင့် ဖြစ်သည် ။ စာ အံ စာ ကျောင်းသား ကျက် လွတ်လပ်မှု ကို ရင် ရ တို့သည် သ ဖြင့် ဥပုသ် ပျော်ရွှင် နေ ့ ကြ ရောက်တိုင်း မြဲ ဖြစ်၏ ။ ကောင်းကောင်း ရံ ခါ မိမိတို့ မယ်တော် စား ရ သည့် များရှိရာ အပြင် ဥပုသ် ရောက် ဇရပ် မ လာ သို့ လာရောက် သေး သ ဖြင့် နှုတ်ဆက် ဒေါ် ဂုံ မှာ တတ် ပုတီးစိပ် ကြသည် ၍ မရနိုင်အောင် ။ ရှင် မေ မာ ဝီ တစ်ပါး ရှိနေတော့ ၏ က မူ မယ်တော် ။ အနား သို့ တော ထွက်သွား သော ကို ရင် ကလေး “ မောင် ပဉ္စင်း ၊ တ ပ ည့် တော် မ တို့ မောင်ရင် လဲ မတွေ့ ပါလား ” ဥပုသ် ဇရပ် အနီးသို့ ရောက်လာသော သား အ ကြီး ဦး ဝိ စိတ္တ အား မယ် တော်ကြီး ၊ ဒေါ် ဂုံ က မေးမြန်း ကြည့် ၏ ။ ဦး ဝိ စိတ္တ . “ က သူတို့ အ ဖြေ ဒီကနေ့ ပေး၏ ။ သို့သော် စာ အံ ရတာ ရှင် မှတ် မေဓာဝီ လို ့ ၊ ကား သွား ဆွမ်းခံ ချင် ရာ ပြန် ချိန် သွားနေကြ ကတည်းက မှာပေါ့ ပျောက်နေ ” ဟု ကြောင်း စုံစမ်း သိရ သ ဖြင့် မယ် တော်ကြီး အတွက် ပို၍ ရင် မ အေး ဖြစ် ရ၏ ။ ကို ရ င့် ဒကာကြီး ဦး နှုတ် ကို ပါ တစ် ကျောင်းတက် ဆင်း ရှာရန် ပူ ဆာ ရ လေ တော့သည် ။ မကြာမီ ဦး မှုတ် လည်း ရေးကြီး သုတ် ပျာ ဖြင့် ဇရပ် သို့ တစ်ခေါက် ပြန်လာ ကာ 1 ခပ် လှမ်းလှမ်း က ပင် - ဆွမ်း စား “ လဲ ဟေ့ မတက်ဘူး .... ရှင် ဂုံ ရေ့ ။ ..... သပိတ် ရှင် ဂုံ တစ်လုံး ၊ ညည်း နဲ ့ တော သား ထွက်သွား မောင် ရင်တော့ လေ ရဲ့ တဲ့ ဆွမ်း ” ဟု စား ပြောလိုက်ရာ ကျောင်းကို ဒေါ် ဂုံ ခမျာ 66 “ ကို ရင်ထဲတွင် မှုတ် ၊ တော် … ဒိတ် . တကယ်ပြောတာ က နဲ ဖြစ်သွား ရှာ လား ၏ ၊ ။ တ ဒေါ် က ဂုံ တဲ သည် တော် နေရာမှ .... ဘုန်းကြီးနဲ့ ပျာ ပျာ မောင် သလဲ ပဉ္စင်း ထ , ကာ များ - က သား လဲ ကြီး တော ဦး ဝိ မ စိတ္တ ထွက်ဖို့ တို့ကို မ ပါ တား အပြစ်တင် ကြ ဘူး တဲ့လား ညည်း ” ဟု တွား လိုက် တူ ဖြစ်သူ ၏ ။ ဘုန်းကြီး ဦး ကေ သ ရ နှင့် ဦး မှုတ် ကား အေးစက်စက် ပြုံးစိစိ လုပ် နေ၍ အားမလို အားမရ ဖြစ်ကာ - “ ကို မှုတ် ..... အ ဟုတ် သား လား ” “ " ဟဲ့ .... ရှင် ဂုံ ၊ ငါ့ မလဲ ဥပုသ် ကြီးနဲ့ ၊ ညည်း ကို အလကား လိမ် နေ ပါ့ မလား ” နု ဝ မ အကြိမ် ## PAGE 431 “ ဒါ ဖြင့် ကို မှုတ် ဘယ်လိုလုပ်ကြမလဲ ၊ ဘုန်းကြီးနဲ့ မောင် ပဉ္စင်းကို လဲ လျှောက် ချေ ပါ ဦး ၊ ခု နေ လိုက်ရင် အချိန်မီ ပါသေးတယ် ။ တ က တဲ တော် ကျုပ် သား ၁၂- နှစ် ပဲ ရှိပါသေးတယ် ” ဒေါ် ဂုံ သည် နေ မ ထိ ထိုင် မ ထိ ဖြစ်နေသည် ။ ဇရပ် ပေါ်ရှိ ဥပုသ်သည် များ ပင် သက်ပြင်း ချ၍ နေကြ လေ၏ ၊ “ .. ဟုတ် မှာတော့ ၊ ညည်း သား ဗိုက် ထဲ ကတည်းက ထူး တဲ့ သား ” ဟု ဥပုသ်သည် အဘွားအို တစ် ဦး က မှတ်ချက်ချ လိုက်သည် ။ မှန် ပေ ၏ ။ ဒေါ် ဂုံ သည် သား ကိုယ်ဝန် ရ သည့် အချိန်မှစ၍ ထူးထူးခြားခြား ချင် ခြင်း တပ် ခဲ့သည် ။ နေ ့ စဉ် သီတင်း သီလ စောင့် ထိန်း ကာ ကမ္မဋ္ဌာန်း ထိုင် လို စိတ်များ မျို သိပ်မ ရအောင် ဖြစ်ခဲ့ရသည် ၊ တူ ဖြစ်သူ အို င့် ရွာ ဘုန်းကြီး ဦး ကေ သ ရ အား လျှောက် ထား၍ ကမ္မဋ္ဌာန်း ထိုင် နည်း ကို သင်ယူ ရသည် ။ ထို ခေတ် အခါ ကား ဝိပဿနာ ကမ္မဋ္ဌာန်း ထိုင် ရသည်ဟု နားလည် ကြ သောအခါ ပင် မဟုတ်ချေ ။ ဦး ကေ သ ရ လည်း ဝိသုဒ္ဓိမဂ် ကို ကြည့် ကာ ဗုဒ္ဓါနုဿတိ ၊ မေတ္တာ ကမ္မဋ္ဌာန်း တို့ကို အ ထိုက် အလျောက် သာ ညွှန်ကြား ပေးနိုင် ခဲ့ ၏ ။ ဒေါ် ဂုံ သည် ထူးခြား လှသော ကိုယ်ဝန် သန္ဓေ ကို ကမ္မဋ္ဌာန်း အာရုံ ဖြင့် စောင့် ရှောက် ၍ လာခဲ့ ရာ ၁၂၂၉- ခုနှစ် တပေါင်းလ ပြည့် ကျော် ၁၂- ရက် ကြာသပတေးနေ့ ည ဉ့် တစ်ချက် တီး ကျော် အချိန်၌ သတို့သား ကို ချမ်းသာစွာ ဖွား မြင်ခဲ့ ၏ ။ သတို့သား ရတနာ သည် ကိုယ်ဝန် သန္ဓေ အချိန် က ထူးခြား သကဲ့သို့ မွေးဖွား လာ သောအခါ တွင်လည်း ထူးခြားသော အမှတ် လက္ခဏာများ တစ်ခုကို ထင်ထင်ရှားရှား ကို တွေ့ရှိရသည် ။ ညာဘက် တွေ့ ကြ ရ၏ ခြေဖဝါး ။ လက် ပြင် ယာ အလယ် ရစ် ခရု ၌ ပတ် ပုံ တောင်း ကြောင်း စက် များ လက္ခဏာ ၊ အလယ်မှ ကြီး အနား စက်ဝိုင်း ကို က န့် လ န့် သွားသော အ က န့် ကြောင်း များကို ကြည့် ၍ “ ထူးခြား မည့် သား ရတနာ ' ဟု အ တပ် ယူဆ ခဲ့ကြသည် ။ ရုပ် လက္ခဏာ လည်း ပီ ပြင် ပြတ်သား လှ ၏ ။ ခုနစ် နှစ်အရွယ် ကျောင်း ထား၍ ကျောင်းသား တို့ တတ် အပ်သော သင်ပုန်းကြီး နှင့် ပရိတ်ကြီး ဆယ် စောင်တွဲ ကို တစ်နှစ်အတွင်း အာ ဂုံ ရရှိသည် ။ သဒ္ဒါ ရှစ် စောင် ၊ သင်္ဂြိုဟ် ကိုး ပိုင်း ကိုလည်း ကျောင်းသားဘဝ က ပင် အာ ဂုံ ရရှိ သ ဖြင့် အစ်ကိုတော် ဘုန်းကြီး နှစ်ပါး ၏ စာပေ အထူး အရေး အ ရာ၌ ပေးခြင်း သာ အရွယ် ကို ခံခဲ့ နှင့် ရ၏ မ ။ လိုက်အောင် “ ဆူး သည် ဖြစ် ထူးချွန် စ ကတည်းက သည် မဟုတ် ချွန် ။ သည် ရတနာသုံးပါး ’ ဆို သကဲ့သို့ နှင့် ဆရာသမား တံ မြက် လှည်း ဝတ် ခြင်း ၌လည်း ၊ ဘုရား မ ခိုင်း ဆွမ်း ရ ဘဲ ပန်း လျက် တင်ခြင်း ကျိတ် ၍ ၊ သောက်ရေသုံးရေ ချီးကျူး ရ လောက်အောင် တည် ကျေ ခြင်း ပွန် .....။ သူ ဖြစ်သည် ။ ၁၂- နှစ် ရွယ် တွင် ရှင် သာ မ ဏေ ပြု ရာ အခြေခံ စာများ အာ ဂုံ ရထား သ ဖြင့် ရှင် ငယ်ဘဝ ဖြင့် ပင် “ ရဟန်းတော်များ ညည်း သား က ဗိုက် သင်ယူ ထဲ ကတည်းက ရ သည့် စာ ထူး ကြီး တဲ့ ပေ သား ကြီးများ အေ့ ၊ တော ကို သင်ကြားနိုင် ထွက်သွားတယ် ပေ ပြီ ဆိုတာ ။ ဟုတ်မှာ ” ဟု ဥပုသ်သည် အဘွားကြီး တစ်ယောက်က မှတ်ချက်ချ သကဲ့သို့ ဥပုသ် ဇရပ် နား ရောက်လာသော “ ဒကာမကြီး ကို ရင် သား ကြီး က ကို တစ်ပါး ရင် မ ဝတ် ကလည်း ခင် ထဲက - သင်္ဂြိုဟ် တွေ ရ နေတာ ၊ ကမ္မဋ္ဌာန်း ၄၀- ' တို့ ၊ ပညတ် ပရမတ် တို့ ၊ နိဗ္ဗာန် တို့ ဆိုတာ သိ နေတာ ဗျ ၊ ကျုပ်တို့ ကို လဲ သူ က တော ထွက် ချင်တယ် ၊ နဝမ အကြိမ် ## PAGE 432 . ကမ္မ ဌာန်း ထိုင် ရအောင် ခဏခဏ ပြော ပြောနေတာ ၊ ခု လဲ မနက် ထဲက ပျောက်သွား တာ ” ဟု လာရောက် ပြောနေ ပြန် သ ဖြင့် ဒေါ် ဂုံ မှာ ဦး မှတ် အား အမြန် လိုက်၍ ရှာရန် စိုးရိမ် တ ကြီး ပူ ဆာ လျက် “ ရှင် ရှိ၏ ဂုံ ရယ် ။ ဒီလောက် လဲ ပူ မ နေ ပါ နဲ့ ၊ တော ထွက် တာ ဝမ်း တောင် သာရ ဦး မှာ ပါ ” ဟု ပြောဆိုသည် ကို လက်မခံနိုင် ဘဲ ဦး မှုတ် အား ဒေါသထွက် ကာ တူ နှင့် သား ဘုန်းကြီးများ ထံ သွားမည် အ ပြု ဦး မှတ် က ဒေါ် ဂုံ အား လက် ကို ဆွဲ ၍ - " “ လာ လာ ၊ ညည်း သား ကို တို့ နှစ်ယောက်လုံး သွား ရှာကြမယ် ” ဟု ဆို ကာ ခေါ်သွား ၏ ။ ဒေါ် ဂုံ သည် ဘုမသိ ဘ မသိ ဦး မှုတ် ခေါ် ရာ သို့ လိုက်ပါသွား ရာ လူ သူ နှင့် ဝေးသော ကျောင်းဝင်း စည်း ရိုး ချုံ ကြီး အနီးသို့ အ ရောက် ဦး မှတ် က ဒေါ် ဂုံ အား “ တိုးတိုး ’ ဟု လက် ရိပ် ကာ ချုံ အတွင်းသို့ လက်ညှိုး ထိုး ပြ လိုက်သည် ။ သား ရှင် မေဓာဝီ မှာ နေ ပြောက် မ ထိုး အောင် ပိန်း ပိတ် နေသော ချုံ ကြီး အတွင်း သပိတ် ကို အနားမှာ ချ၍ သင်း ပိုင် ကလေး ခင်း ပြီး ဣန္ဒြေ ကြီး စွာ ကမ္မဋ္ဌာန်း ထိုင်နေသည် ကို တွေ့ ကြ ရ လေသည် ။ ထိုအခါ မှ ဒေါ် ဂုံ မှာ သက်ပြင်း တစ်ချက် ချ၍ ပြုံး နိုင်တော့ သည် ။ ဦး မှုတ် သည် ဒေါ် ဂုံ အား လက်တို့ ၍ ခြေ ကို ဖော့ ဖော့ နင်း ကာ ပြန်လာ ကြ ပြီးနောက် အသံ မ ကြား လောက် သော နေရာ သို ့ ရောက်လျှင် - “ ရှင် ဂုံ ၊ ညည်း သား ကတော့ ဘယ် အထိ ထူးခြား ဦး မ ယ့် သား လဲ မသိဘူး အေ့ ၊ ကို ရင် တစ်ပါး ကို မေး ကြည့် တော့ မနက် ထဲက ပတ္တ ပိုဏ် ဆွမ်းခံ ပြီး ဧက သ နေ့ ( ဧ ကာ သ နိက် ) စား သ တဲ့ဗျား ၊ ဒီ ချုံ ကို လဲ အစောကြီး ထဲက ရှင်း ထားတာ တဲ့ ။ မောင် ပဉ္စင်း များကတော့ ဥပုသ်နေ့ ဖြစ်နေတော့ စာ ဝါ အား သ မို့ လား ၊ သူ ဘယ်သွား တယ်ဆိုတာ ဘယ် သိ မလဲ ” ဟု ရှင်းပြသည် ။ နှစ်ယောက်သား အပြုံး ကိုယ်စီ နှင့် ဥပုသ် ဇရပ် သို့ ပြန်လာခဲ့ ကြ၏ ။ ရှင် မေဓာဝီ ဟူသည် ညောင် လွ န့် ဆရာတော် လောင်း လျာ ပင် တည်း ။ စာပေ တာဝန် ဆရာ့ ဝန် အား သွန် ကြိုးပမ်း စဉ် မှတ် ရ သည့် ရှင် မေဓာဝီ ပိဋက သည် အခြေခံ ရှင် စာများ သာ မ နှုတ် ဏေ တက် ငယ် ရ ဘဝ ခဲ့ ၏ က ။ ပင် ကိုယ် ရဟန်းတော်များ ကျင့် သိက္ခာ တွင်လည်း သင်ယူ ဝိနည်း ကျက် ကျင့် ဝတ် အတိုင်း ပင် ( စာ ထဲက ကို ရင် ) ဖြစ်၏ ။ အသက် ၂၀- ပြည့် မြောက် ၍ ရဟန်း ဘဝ ရောက်သောအခါ တွင်လည်း သီလ သိက္ခာ လွန်စွာ လေး စား၍ “ စာ ထဲက ရဟန်း ပင် ” ဖြစ်နေ ပေ တော့သည် ။ ရဟန်း သုံး ဝါ အ ရ မန္တလေးမြို့ ဘုရားကြီး တိုက် သို့ စာသင် ကြွ ၏ ။ ထို ၌ နှစ် ဝါ မျှ နေ ရေး ပြီးလျှင် အိုး စင် ရွာ နောင်တော် ကျောင်း ငယ် ဟောင်း ဆရာ ၌ ဦး အ ကေ စောင့် သ ရ၏ အ အ ရှောက် မိန့် အ အဖြစ် ရ ညောင် သီတင်းသုံး ရမ်း မြို့ အနီး ရသည် ( တောင်ဘက်ရှိ ။ ထို အခိုက် ) နဝမ အကြိမ်