## PAGE 442 ကောဋ္ဌာ ဦး သ မေဓာဝီ ကမ္မဋ္ဌာန်း သည် ၊ ကိုရင်ငယ် ပထဝီ က သိုဏ်း ကလေး တို့ကို ပ မာ ဆရာ၏ ကြိုး ကြား ဝတ် ကြီး ကြိုး ကြား ဝတ် ငယ် သာ ကို ရှု ပွား ပြု ၍ မြဲ ပြုသည် ပင်တိုင် ။ ( ပဓာန ၊ မူလ ) အား ဖြင့် အာနာပါန ကို ရှု ပွား တော် မူ သည် ။ ဘုရား ဝတ် ၊ ဆရာ့ ဝတ် နှင့် ဆွမ်းခံ ဝတ် များကို ဆောင်ရွက် ရသော အခါ မျိုးတွင် ကား သတိပဋ္ဌာန် ( ဣ ရိ ယာ ပထ နှင့် သမ္ပ လည်းကောင်း ဇ ညပိုင်း ) ၊ ကို ရံ ရှု ခါ မှတ် ချုံ တော်မူ၏ ကြီးများ ။ အတွင်းသို့ ရံ ခါ သစ်ရွက် ဝင်၍ မိုး လေး လည်းကောင်း တိုင် စင် ကျောင်း ရှု ပွား ကလေး တော် မူ ရ၏ တွင် ။ နေရာဒေသ “ ဆရာတော်ကြီး လည်း ကြမ်းတမ်း နှစ်ပါး လှသည် တော ထွက်သွား ။ အစားအသောက်များ ကြ ပြီ တဲ့ ” ဟူသော လည်း သတင်းသည် ခေါင်း ပါး လှ ရက်ပိုင်း ၏ ။ အတွင်း ပြ န့် ပွား သွား ၏ ။ အနယ်နယ် ရှိ တ ပ ည့် ကြီးများ ကိုယ်ပိုင် ကျောင်းတိုက် များကို စွန် ့ ပယ် ကာ နည်း ခံ ကျင့် ရန် လာ ကြ ရာ ရက်ပိုင်းအတွင်း ဆယ်ပါး ခန့် ရှိလာ ၏ ။ ဦး မေဓာဝီ ဆရာ စိတ်ထဲတွင် တူ အတူ လေး နေ ၍ မထေရ် သွားသည် ကြီးများ ။ မိမိ ကဲ့သို့ ဖြစ်၍ ဝါ ၂၀- မ ငြင်း ကျော် သာ စာ တော့ တတ် ပေ ။ ပေ တတ် ဆရာတော်ကြီး ကျောင်း ပိုင် ကိုလည်း တိုက် ပိုင် ပ ( အ င့် လာ ကျင့် မိ ခဲ့ပြီ ဘေး ဖြစ်၍ ရန် ) ရှောင် ယခင် ၍ တစ်ခါ မရသော ကဲ့သို့ အ ထွက်သွား မွှေ ဓာတ် ရန် ကား လည်း အကြပ်ကိုင် မဖြစ်တော့ လေတော့ ပြီ ။ ဗြဟ္မ ၏ ။ စာ ထိုအခါ ရူ ပဒ္ဒ ဝ ရှောင် ၍ မ ရ သည့် အတူတူ ဆရာ့ ဝတ် ၊ သံဃာ့ ဝတ် များ လာသည် နှင့် အမျှ ကမ္မဋ္ဌာန်း ဝီရိယ ကိုလည်း မ ရှောင် “ ဘဲ တ ထိပ်တိုက် ပ ည့် တော်များ တိုး ၍ ကို ကမ္မဋ္ဌာန်း ရင်ဆိုင် သည့် ပေး ပ တော် မာ မူ တိုးမြှင့်၍ ပါ ဦး ဘုရား ပင် ” ဟု ကြိုးစား အာ ဂန္တု က တော် ဘုန်းကြီး မူ ရ လေသည် အချို့က ။ ကြ ဆရာတော်ကြီး ပြန်သည် ။ နေဝင် ထံမှ ဝတ် ရိုး တ ဖြ ရီ ည့် တွင် ပြန်လာသော သစ်ပင် အောက် ဦး မေဓာဝီ ၌ ထိုင် အား ၍ - ကမ္မဋ္ဌာန်း အ ခွင့် ချောင်း အားထုတ် ၍ တောင်းပန် သူများ ရှေး ဦး စွာ လုပ် ရ မည့် · ပရိ ကံ ဝတ် တက် ၊ မေတ္တာ ပွား အ မျှဝေခြင်း စသည်တို့ကို ညွှန်ကြား ၏ ။ ပြီးလျှင် အချိန် ပြည့် အာနာပါန အားထုတ် ရှု ပွား တော် ပုံ မူ ကို ကြ ဟော ရ၏ ။ ပြသည် ။ စာ တက် ၊ စာ ချ ခြင်း ကိစ္စများ မရှိသ ဖြင့် ကြည်ကြည် “ အရှင်ဘုရား နှင့် လုပ် များ ဖို ့ ပဲ လိုပါတယ် စာ တတ်ပြီး ။ သာ ဖြစ်၍ တစ္စ အထူး ကာ ရီ = ပြောပြ စွဲစွဲမြဲမြဲ ရန် တစ် မလိုပါ စပ် ။ ထဲ ဝီရိယ ရအောင် ရှိရှိ ယုံယုံ လုပ်ဖို့ အ ဖြစ်အောင် ရေကြီး သလို သွေး ၊ တဲ့ သက္ကစ္စ ယောက်ျား ကာ ရီ = လို လေးလေးစားစား အထပ်ထပ် ဆင်ခြင်ရပါမယ် လုပ် ဖို ့ လဲ လိုပါတယ် ။ သတ္တဝါ ။ သံ တို့ တုံး သဘော ကို အပ် ဟာ ပကတိ မြစ်ရေ ယဉ် ဖြစ်ပွားနေတဲ့ လို စိတ် အ လို အ တိုင်း မိ ဝမ်းတွင်း ဖြစ် နေကြပြီး ပါ စိတ်ကြိုက် ရေ ကို ဆန် ကို မ အောင်လုပ် လိုက်ပါ ရတာ မိ အောင် ခက် တားမြစ် သလို မိမိတို့ ဖို့ က နေ မလွယ်ဘူး လျှင် အခြား ။ ဒါ စိတ်တွေကို ကြောင့် နှာ သီး အထူး ဝ မှာ မ စိတ် နှင် ရ ကို ဘဲ နှင့် အမြဲ အလိုလို စိုက် ထားပြီး ရေ ညာ ထွက်လေ ဆန် တက် ဝင် လေ လာပါ ကို လိမ့် မှတ် မယ် သိ ။ “ အာနာပါန နဲ့ စပ် လို ့ သည့် ပြင် အားကျစရာ သိမှတ်စရာ တွေကိုတော့ အရှင်ဘုရား များ ( သံယုတ် မူလ ပဏ္ဏာ - အာနာပါန သ - မဟာသတိပဋ္ဌာနသုတ် ဿ တိ သုတ် ၊ ပဋိ ၊ သမ္ဘိ ဥပရိ ဒါ မဂ် ပဏ္ဏာ ) ပါဠိ သ - တော်ကြီး အာနာပါန တွေမှာ ဿ တိ လေ့လာ သုတ် ၊ မဟာ ကြ ရုံ ပါပဲ ဝဂ္ဂ ။ နဝမ အကြိမ် ## PAGE 443 ဘုရားရှင် တိုင်း ကြွ တော် မူ တဲ့ လမ်း ရိုး လမ်း ဟောင်း အလွန် လဲ အားရစရာ ကောင်းတဲ့ ကမ္မဋ္ဌာန်း နည်း ကြီး ပါ ။ ” နှာ ရည် တ ရွှဲ ရွှဲ နှင့် ပစ် လဲ သော အာနာပါန ပျောက်သွား “ တစ်ခါတစ်ရံ တတ်ပါတယ် ထွက်လေ ။ အဲဒီအခါမှာ ဝင် လေ အထူး တဖြည်းဖြည်း အား မစိုက် ရ ပါဘူး သိမ်မွေ့ ။ ပြီး “ လာ ရှာ လိမ့် မည် မရအောင် ” ဟု ` စောင့် မှတ် နေ လျှင် ပေါ်လာ တာပါပဲ ။ ပင်ပန်း အောင် အထူး ကြိုးစား လျှင် ကိုယ်စိတ် ပင်ပန်းပြီး သမာဓိ မရတော့ဘူး ။ “ သုခံ သ မာ ဓတ္ထာ ယ ’ - ကိုယ် စိတ်ချမ်းသာ မှ သမာဓိ ဖြစ်ပါတယ် ။ ( ကာ ‘ သု ခိ ယ နော သင်္ခါ စိတ္တံ ရံ ..... သမာဓိ သိက္ခ တိ ယ - ” တိ ံ ကြမ်းတမ်းတဲ့ ) သမာဓိ ဖြစ်မှ ယထာ ထွက်လေ ဘူ ၀ င် တ ဉာဏ် လေ ကို ဖြစ်မယ် သာ သိမ်မွေ့ ။ “ ပ ဿန္တ အောင် ယံ လုပ် ယူ ရပါတယ် ။ အထူး အား ထုတ်ပြီး ပင်ပင်ပန်းပန်း ကြီး ရှု ရှိုက် လျှင် ဘုရားဟော နဲ့ မ ညီ ဘူး ။ ဒါ သတိပြု ရမယ် ။ ကမ္မဋ္ဌာန်း နှင့် ဆ န့် ကျင် တဲ့ ကြမ်း ကြမ်းတမ်း တမ်း အပြုအမူ များ ကို လဲ ရှောင် ရမယ် ” ။ [ ၁၂၉၅- ခုနှစ် ရိုက် ပ ကိဏ္ဏ က ဒီပနီ ခေါ် မိုး နံ ကုန်း ဝိနိစ္ဆယ ဒုတိယတွဲ ၃၉၃- လာ “ သမထ ဝိပဿနာ န ယ သင်္ခေ ပ ဝိနိစ္ဆယ ” အခန်း နှင့် “ ဂ ဏ စာ ရိ က ပဋိ ပတ္တိ ကျမ်း ” မှ ။ ] မှတ်သားဖွယ် ပရိယတ် ကောင်း ပဋိ ပတ် လှ ၏ နှစ်ဘက်စလုံး ။ “ လူကြမ်းတွေ ပြည့် ဆိုတော့ စုံ သော ကြမ်း ဆရာတော်၏ ကြမ်း ရှု မှ သမာဓိ စကား ရ လွယ်တယ် မှာ အထူး ” - ဟု ယူဆ သူများ ရှိနေကြပါသည် ။ အခိုက် အ တ န့် အား ဖြင့် ဟုတ် မှန် သကဲ့သို့ ရှိသော်လည်း အသိဉာဏ် နည်းပါး သော ဒကာ ဒကာမ များအတွက် လှေ နံ ဓား ထစ် ယူဆကာ ရုပ်ပျက်ဆင်းပျက် ဖြစ်နေကြ ရှာ သည် ကို တွေ့နေရ ပါသည် ။ လူတစ်ယောက် တရား ထိုင် တော့မည် ရှိလျှင် ခေါင်း အုံး နှင့် လူနှစ်ယောက် ( လဲ ကျ သွား လျှင် ဖေးမ ရန် ) စောင့် ရ သည့် အဖြစ်မျိုး ၊ တရား ပွဲကြီး များတွင် တရားနာ ရင်း ရှု မှတ် ကြ ရာ ဟော သော တရား ကို ပင် မ နာယူ တော့ဘဲ ( ဓမ္မ အ ဂါရဝ ဖြစ်ကာ ) နှာ ရည် တ ရွှဲ ရွှဲ ၊ အသံ လည်း တစ် ခူး ခူး ၊ စူးရှ ကျယ် လောင် ကာ အခြားသူများ ကို ပင် နှော င့် ယှက် ရာ ကျ နေတော့ သည် ။ ထို့ပြင် သတိလစ် ၍ ပစ် လဲ သောအခါ စုန်း ၊ တစ္ဆေ ၊ နတ် ပူး သကဲ့သို့ ကြည့် မကောင်း ရှု မကောင်း ဖြစ်ကာ ပရိသတ် ထဲမှ ဆွဲယူ ထမ်း ချီ သွား ရသော အဖြစ်မျိုး များ အထိ နယ် လွန် ကုန် ကြ လေသည် တည်ငြိမ် ။ အေးချမ်းစွာ အလွန် ကြည်ညိုဖွယ် ဆောင် စေ ရ မည့် မြတ်စွာဘုရား၏ တရားတော် သည် အ ဘယ်မှာ လျှင် ရုပ် ပျက် ဆင်း ပျက် ဖြစ်ပါ လေ မည် နည်း ။– တော်တော့ ခွန်အား နား ယောင် ဗလ နှင့် ရှုပ်ထွေး ဗမာ ဥပုသ် သွား မရဘူး စေနိုင် သ ” ဖြင့် ဆို သတိပြု သကဲ့သို့ အခြား သင့် ကြ သူများ၏ ပေသည် ။ အသိဉာဏ် သဒ္ဓါတရား ကို ဝိပဿနာ သဒ္ဓါ ယာဉ် နှင့် ပညာ သည် နိဗ္ဗာန်သို့ ၊ သမာဓိ နှင့် ရောက် ဝီရိယ နိုင်ကြောင်း နွား နှစ်ကောင် [ အင်္ဂုတ္တရ ပါဠိတော် က , သကဲ့သို့ တိ က နိ မျှတမှု ပါတ် နိ ရှိ မိတ္တသုတ် စေ မှ သာ နဝမ အကြိမ် ## PAGE 444 ( ၂၅၈ ) ဆက္က နိ ပါတ် သီ တီ ဘာဝ သုတ် ( ၃၇၉ ) ၊ မဟာ ဝဂ္ဂ ဗောဇ္ဈင်္ဂ သံယုတ် အဂ္ဂိ သုတ် ( ၉၉ ) နှင့် ဝိသုဒ္ဓိမဂ် - ပထမ ( ၃၇၉ ) တို့၌ ] ရွှေ ပန်း ထိမ် သည် ဥပမာ ၊ မီး မွှေး သူ ဥပမာ တို့ ဖြင့် - ... “ တွ န့် ဆုတ် နေ လျှင် မြှောက် တင်ပေး ၊ ပျံ့ လွ င့် နေ လျှင် နှိပ် ပေး ၊ ပေါ့ ရှပ် ရှပ် အရသာ မတွေ့ မ တ ည့် မ မတ် ဖြစ်နေ လျှင် သံဝေဂ ဖြစ်ဖွယ် စ သည် ကို ဆင်ခြင် ၍ ပေး ၊ နွား နှစ်ကောင် ထမ်း ရှု ပေး ပိုး ” ညီ စ သည် နေ လျှင် ဖြင့် အ တည်ငြိမ် သာ ပင် လိုက်ပါ အေးဆေး ရသကဲ့သို့ စွာ ပြုပြင် မျှတ နေ ပေးရ လျှင် မည့် အလိုက် နည်းများ သင့် ( ကို ဗောဇ္ဈင်္ဂု အတိအလင်း ပေက္ခာ ) ဟော တော် မူ ထား လေသည် ။ ဘုရားရှင် လက်ထက် တော် က ပင် နိ ဂဏ္ဌ နာ ဋ ပုတ္တ ဂိုဏ်း မှ ရိုက်ခတ် လာ သ ဖြင့် “ ဆင်းရဲ နှင့် ရင်း မှ ချမ်းသာ ရမည် ” ထင် သော ဗောဓိ မင်းသား စ သူတို့အား “ အဆင့် ဆင့် ချမ်းသာ လွယ်ကူသော နည်း ” ဖြစ်ကြောင်း ဟော တော် မူ ခဲ့ ဖူး ၏ ။ မဇ္ဈိမ ပဋိပဒါ ကျအောင် ယူဆ ကျင့် ကြံ တော် မူ နိုင်ကြပါစေ ။ ဝေဒနာ လိုက် ပုံ နှင့် အတွင်းအပြင် ရှု ပုံ ကမ္မဋ္ဌာန်း လျှောက် သော ဆရာတော် များတွင် အထိုက်အလျောက် ကြားဖူးနားဝ ရှိသူ ၊ လေ့လာ “ ဖူး ဝေဒနာ သူ များလည်း + . လိုက်ရတယ် ပါဝင် သ ဆိုတဲ့ ဖြင့် .. ဆရာတော်တစ်ပါးက အဓိပ္ပာယ် များကို လဲ - အ မိန် ့ ရှိ ပါ ဦး ဘုရား ” ဟု လျှောက် ရာ ဆရာတော် က အောက်ပါအတိုင်း အ မိန့် ရှိ၏ ။ " “ ဝေဒနာ ရှိရာသို့ စိတ် ကို စေလွှတ် ပြီးတော့ ထို ဝေဒနာ ရဲ့ အမြဲ မရှိတဲ့ အနိစ္စသဘော ၊ အမြဲ မရှိခြင်း ကြောင့် ဆင်းရဲတဲ့ ဒုက္ခ သဘော ၊ ဆင်းရဲခြင်း ကြောင့် အစိုးမရ အ လို သို့ မ လိုက်တဲ့ အနတ္တ သဘောကို အာရုံ ပြုပြီး “ သိ - သိ - သိ ’ ဟူ၍ အထပ်ထပ် ဆင်ခြင် သုံးသပ် ရမယ် ၊ ဝေဒနာကို အာရုံ ပြုပြီး ဝိပဿနာ ရှု လျှင် ရုပ် - သညာ - သင်္ခါ ရ - ဝိညာဉ် တို့ လဲ မ ကင်း တဲ့ သဘောနဲ့ ပါဝင်ပြီး သား ဖြစ်တယ် ။ “ အဲသလို မိမိ နဲ့ မ တန်တဲ့ ဝိပဿနာ ဘုံ ကျယ် ဘုံ လက်တို့ ကို မ လိုက် ဘဲ ဝိပဿနာ ဘုံ ကျဉ်း ကို သာ လိုက်တော့ မိမိတို့ ဉာဏ် နဲ့ ဝိပဿနာ ဘုံ ဟာ အိုး တန် ဆန် ခတ် ဖြစ် လို ့ အမြန်ဆုံး ဉာဏ် ပွ င့် နိုင်တယ် ၊ ခန္ဓာ လေးပါး ငါးပါး ကို ရှု လျှင် ဘုံ ကျယ် ၊ နှစ်ပါး သုံးပါး ကို ရှူ လျှင် ဘုံ လတ် ၊ တစ်ပါးတည်း ကို သာ ရှု မှ ဘုံ ကျဉ်း ဖြစ်တယ် ။ “ အဇ္ဈတ္တ ( အတွင်း ) ဗ ဟိဒ္ဓ ( အပြင် ) ရှု ပုံကတော့ အဇ္ဈတ္တ ကို သုံးသပ် တဲ့အခါ အဇ္ဈတ္တ တရား ထင် မှ ဗ ဟိဒ္ဓ ကို ရွှေ့ ရမယ် ၊ မ ထင် ဘဲ မ ရွှေ့ ရဘူး ။ ဗ ဟိဒ္ဓ ကို သုံးသပ် လျှင် လဲ ဗ ငြိ ဟိဒ္ဓ တွယ် ထင်ရှား ခြင်း ( မှ တဏှာ အဇ္ဈတ္တ နိ ကို ကန္တိ ရွှေ့ ) ကို ရမယ် မ ။ ငြိ မ တွယ် ထင် ရအောင် လျှင် မ ရွှေ့ ဖယ်ရှား နှင့် ၊ အဇ္ဈတ္တ ၍ အားထုတ် ဗ ဟိဒ္ဓ သင်္ခါ လျှင် ရ မကြာခင် တရား တို့၌ ဘဲ မဂ် ဉာဏ် ဖိုလ် ဉာဏ် ဆိုက်ရောက် ပါ လိမ့် မယ် ။ ( ဗ ဟိဒ္ဓ ဖြစ်ပျက် ကို ပါ မြင် မှ ကိစ္စ ပြီး ကြောင်း ဝိသုဒ္ဓိမဂ် ၌ ဆို၏ ။ ) နဝမ အကြိမ်