## PAGE 508 ဓမ္မာစရိယ ဦး ဌေး လှိုင် ၄၅၄ နု ပျို အား ဆရာတော်သည် သန် ဉာဏ် လည်း သက်တော် ထက် တုန်း ၄ ဝ တစ် - က ရှိန် ပင် တည်း လောကုတ္တရာ တစ် သန် နယ်သို့ တည်း စတင် ကြုံး ၍ ဝင်ရောက် ကြိုးစားခဲ့ နိုင်ခဲ့ ပါ ၏ သော် ။ ဖြစ်၍ ပို၍ ချမ်းသာ ပို၍ ခရီး လွယ်ကူ ပေါက် ပေ ကာ ရာ အ ၏ ။ နှော သာသနာပြု င့် အယှက် ရာ များလည်း ၌လည်း အ နည်းပါး သင်္ခ တ ခဲ့ရာ အင်အား ၏ ။ ပရိယတ် အ ပြည့် ရှိ နှင့် တော် မူ လုံ့လ ပြီ ဝီရိယ အင်အား ကို ပါ သာ များစွာ အပြည့်အစုံ မှီခို ထူထောင် အား ထား၍ ရရှိခဲ့ သာသနာပြု ပါ လျှင် သက် နေရခြင်း လည်း သက်သာ ထက် ဓမ္မ ခရီး ဓာတု လည်း ခေါ် တွင် အ ပေ သင်္ခ ရာ ၏ တ ။ စိတ် စော တရား လွန်း ချမ်းသာ သ ဖြင့် ဟော ကို စတင် ရ ရေး တွေ့ ရသော သည် နှင့် အချိန်များ တစ်ပြိုင်နက် က နု ပျို သတ္တဝါများ အား သန် ဉာဏ် အား ချေ ချွတ် ထက် ရန် သော အရွယ် တော်ကို ဝါးမျို ခဲ့ လေပြီ ။ တစ် ထောက် နား လေ မော ရ လေ ရှေ့သို့ ရှင် အား အာနန္ဒာ သွန် မ သည် ကြိုးစား ဘဲ သောတာပန် တရားဟော ဘဝ ကာ ဖြင့် ဟော ကာလအတန်ကြာ ကာ နှင့် လည်း အချိန်တွေ နေ တော် ကုန် မူ ခဲ့ရသည် ခဲ့ ရ၏ ။ ။ သင်္ဂါ အ ဆို ခံရ ယ နာ ၊ တာဝန် ကိစ္စ နီး ၍ ပို သူ တက် မ ပါ ခဲ့ ရ၏ လျှင်လည်း ။ သူ က မ မူ ပြီး ဟော ရ ကား ၍ ကောင်း မထေရ် တုန်း ကြီးများ ။ သင်္ဂါ ပင် သူ့ ယ နာ အတွက် အရေးကြီး အ ပြော ၍ မထေရ် ကြီးများ အလုပ်များ နေကြ စဉ် ရှင် အာနန္ဒာ ကား လူ ပရိသတ်များ စွာ အား တရားဟောကြား နေ သ ဖြင့် 66 “ ဂေါတမ အဘိညာ နွယ် ရ ဝင် ဝဇ္ဇီ ငါ့ ပုတ္တ ရှင် အာနန္ဒာ မထေရ် ၊ ကြီး နိဗ္ဗာန က - ဓာတ် ကို သင်၏ နှလုံးသား ၌ ထည့် သွင်း ၍ သစ်တစ်ပင် ဗိ ဠိ ဗိ ဠိ ကာ က ရင်း ရိ ဿ သို့ ချဉ်း တိ ) = ဗ ကပ် လစ် ကာ ဗ လစ် ဝိပဿနာ လျှောက် ရှု ပွား ဟော ပါ နေ၍ ချေ ။ သင့် မေ့ မှာ လျော့ အ မ ဘယ် နေ လင့် အကျိုး ။ ( ကိ ပြီးတော့ တေ အံ့ နည်း ” ဟု သတိပေး ဆုံး မ လိုက် ရာ မကြာမီ တရားဟော ကောင်းကြီး အရှင် အာနန္ဒာ - ရဟန္တာ မြတ်စွာဘုရားရှင်၏ ဖြစ် တော် မူ လေ၏ ။ ( ပွ ဝဇ္ဇီ င့် ပုတ္တတ္တေ လင်း သော ရ ဂါထာ ဆန္ဒ တော် ၊ ဌ မှာလည်း ။ ) ပစ်လွှတ် သော မြား ပ မာ တစ် ကျင့် ရှိန် ကြံ တည်း စေ တော် ၊ တစ် မူ လို သန် ၏ ။ တည်း ( မဟာ ၊ တစ် ဂေါ ထိုင် သိင်္ဂ တည်း သုတ် ။ မရပ်မနား ) မည် သည့် ဘဲ အကြောင်း အ ရ ဟတ္တ ဖိုလ် ကြောင့် ပေါက် မျှ နား အောင် နေ ရပ်တ လာဘ်လာဘ န့် ခြင်းကို ( အခက်အ လိုလား ရွက် တော် ) ၊ သီလ မ မူ ပါ ( ချေ အ ။ ပွေး ( မူလ ) ၊ သမာဓိ ပဏ္ဏာ ( အ သ - ခွံ မဟာ ) ၊ အဘိ သာ ညာဉ် ရော ပ မ ( သုတ် အ ကာ ၌ ) ) ၊ လောကုတ္တရာ ခက် ရွက် ၊ အ ပွေး တရား ၊ အ ခွံ ၊ ( အ အ နှစ် ကာ ) ဟု ရ ရုံ မျှ ရှိရာ ဖြင့် ကျေနပ် မြတ်စွာဘုရား မ နေ ဘဲ ( အ အဆုံးအမ ကာ နှင့် ကပ် တရားတော် နေသော အ နှစ် သည် ကို ရ ရုံ မျှ ဖြင့် အ လည်း ရယူ နိုင်အောင် ကျေနပ် မ ကြိုးစားကြ နေ ဘဲ ) အ ရ ရန် ဟတ္တ ဆုံး ဖိုလ် မ တော် အ မူ နှစ် ခဲ့ ၏ အ ။ သား သို ့ အထိ မှလည်း တစ်ဘဝ သာသနာပြု တည်း ရာ၌ ဖြင့် အပြတ် ပို၍ တွင် ကျယ် သည် ကို မြင် တော် မူ ၍ ဖြစ်သည် ။ နဝမ အကြိမ် ## PAGE 509 ထောက် သောတာပန် နား ရ ဦး မည့် ၊ သ ဒုက္ခ က ၊ ဒါဂါမ် အနာ ဘဝ ဂါမ် ဖြင့် ဘဝ တစ် ဖြင့် ဌာန လွန် လွန် ရ စေ သော် ကာ မူ လူ့ပြည် အသက်ရှည် နတ် ပြည်၌ လှသော အထောက် ဗြဟ္မာ့ ပြည်မှာ မြင် တော် ခန္ဓာဝန်ကို မူ ၍ တိုက်တွန်း သယ် ပိုး ခြင်း နေ စင်စစ် ရ မည့် ဒုက္ခများ ဖြစ်ပေ ကလည်း ၏ ။ ၃၁- ပျင်း ဘုံ မုန်း ၌ ငြီး ကား ငွေ့ ဖွယ်ရာ တစ် ထောက် ဖြစ်သည် နား ကို လေ မော ရ လေ ။ မြွေ နှင့် ကျီး များ အပူဇော်ခံ ၍ ဆရာတော်ဘုရားကြီး သည် သက်တော် ၈၆- အ ရ ၊ ၁၃၁၆- ခုနှစ် တပေါင်းလဆန်း မှစ၍ ဆယ် ၁၀၀-၁၀၂- ရက် ခန့် အိပ် ရာ၌ လဲ လျောင်း ကာ မ ပြောင်း မ ထ နိုင် ရှိ ရ တော့သည် ။ အဖျား ဒီဂရီ လည်း အောက် မ ကျတော့ ဘဲ ဆယ် ရက် သောကြာနေ့ မွန်း တ ည့် ချိန် ၌ ချွဲ ဆို့ မော ကျပ် ကာ စု တိ ကမ္မ ဇ ရုပ် ချုပ် ငြိမ်း တော် မူ ရ၏ ။ ဒကာ ဒကာမ များလည်း ဝိုင်း အုံ ငိုကြွေး ကြ ကုန် ၏ ။ တရား ပေး မည့် အရှင် မ ရှိပြီ ။ ပတ်ဝန်းကျင်ရှိ ထား ရာ ကျောင်း ကျီးကန်း အထက် များလည်း ၌ အုပ် လိုက် မြင် အုပ် မ လိုက် ကောင်းအောင် ချီ ၍ မြည် စုပေါင်း အော် ငိုကြွေး ပူဇော် ကာ ကြ အလောင်းတော် ကုန် ၏ ။ အစား ကျွေး သည့် သခင် မ ရှိပြီ ။ တန်ခူးလဆန်း ၁၃- ရက်နေ့ ၁- နာရီ ၂၅ မိနစ်တွင် လူအများ ဖူးမြော် စုဝေး နေ သည့် ကြားမှ ငါး ပေ ခန့် ရှည်လျားသော မြွေ ကြီး တစ်ကောင် လည်း တိုး ဝှေ့ ဝင်လာ ကာ ခြေ တော် ရင်း ၌ ခေါင်း တ ညိတ် ညိတ် လုပ် ကာ အ ရို အ သေ ပြု လာ ၏ ။ အားလုံး အံ့အား သင့် ခဲ့ ကြ ရသည် ။ နှစ်နာရီ မိနစ် ငါးဆယ် မျှ ကြာ ၏ ။ ( ထို စဉ် က သတင်းစာ များ၌ ဓာတ်ပုံ ပါ ဖော်ပြသည် ။ ) ထိုအခါ လူ တို့ အမျိုးမျိုး အဖုံဖုံ ပြောဆိုနေ ကြ စဉ် သီလရှင် ဆရာကြီး တစ် ဦး က “ အလောင်းတော် ရိုးရိုး မြွေ မဟုတ်ပါ ခြေ ရင်း လျှင် ၌ ထိုင် သိသာထင်ရှား နေ၏ ၊ အဓိဋ္ဌာန် အောင် ပြီးလျှင် ပြ ပါ ” ကြာ ဟု စိတ်ထဲက ကလပ် အထက်သို့ ကျိတ် ၍ ရောက် အဓိဋ္ဌာန် နေရာမှ ရင်း ဆင်း လာ ကာ ထို သီလရှင် ဆရာကြီး အား တစ်ပတ် ပတ် ၍ ရှိခိုး ပြ ၏ ။ အနား ရှိ သီလရှင်များ အ ပါး နှစ်ဆယ် ခန့် ထ ပြေး ကြ ရ လေ၏ ။ ထို့ထက် စိတ်ဝင်စား ခဲ့ရသော ဖြစ်ရပ်တစ်ခု လည်း ရှိ ပါ သေး ၏ ။ လာရောက် သထုံမြို့ ကန်တော့ တွင်းမှ ကြ အချို့ ခြင်း ပင် ဆရာတော်ကြီးများ တည်း ။ တစ်ချိန်က ည မည်သို့ လူ သူ နှုတ် ရှင်း ချိန် ကျူး ၌ နှုတ် တိတ်တဆိတ် လွန် ပြောဆို ခဲ့ကြသည် မသိ ။ မည်သို့ ရှိ စေ ၊ ထိုသို့ ကန်တော့ ၍ ကုစားခြင်း ကား သူတော်ကောင်းတို့ လိုလားသော ဘုရား သား တော်တို့ ဓလေ့ ပါ ပင် ။ နဝမ အကြိမ် ## PAGE 510 ရုက္ခစိုး ကြီး အ ပြော မီး မ သင်္ဂြိုဟ် အလောင်းတော် ရက် ကြ ၊ သူပုန် မှာ ၂၁- ရန် ရက် လည်း မျှ မ မ သိုး ရှင်း မ ပုပ် သေး ၊ အသားအရေ သည့် အပြင် အ မာ ငြင်း လည်း ကျော ဝါ ဝင်း ပွား ၍ ကြ နေ၏ သ ဖြင့် ။ ၁၃၁၇- အစိုးရ အရာရှိ ခု ၊ ကဆုန်လဆန်း ပိုင်းမှ အဝင်အထွက် ရှစ် ရက်နေ့တွင် လည်း ရှိနေ မှ သ မီး ဖြင့် သင်္ဂြိုဟ် သူပုန် ကြ ကြောင့် ရ၏ တစ်စုံတစ်ခု ။ ဈာပန ပွဲ ရက်အတွင်း ဖြစ်ပွား ရန် အခြေအနေ ရှိသော်လည်း ဆရာတော်ဘုရားကြီး ဘုန်း ကံ ကြောင့် နှော င့် ယှက် မည့် သူ များလည်း အများနည်းတူ အရပ်ဝတ် အရပ် စား ဖြင့် ဝင်ရောက် လုပ်ကိုင် ပူဇော် ရ သူများ ဖြစ်သွား ခဲ့ ကြ ရသည် ။ အရိုး ဓာတ် ဆရာတော်ဘုရားကြီး ကို ကျောင်းတိုက် နှင့် အတွင်း၌ စပ်လျဉ်း ပင် စေ ၍ တီ သထုံ တည်ထား ၌ ကျော်ကြား ကိုးကွယ် ကြ၏ ကာ စ ။ သတင်းတစ်ခု ထွက်လာ ကျိုက် ၏ ။ ကော် သိမ် ဆိပ် ဘက်မှ လောကီ အ ရာ၌ ကျွမ်းကျင် သိမြင် သော ဘုန်းကြီးတစ်ပါးက မဇ္ဈိမဒေသ ရှိ မြတ်စွာဘုရား သီတင်းသုံးရာ ဇေ တ ဝန် ကျောင်းတော် ၌ အ စောင့် ဖြစ်နေသော သောတာပန် ရုက္ခစိုး ကြီး တစ် ဦး အား ဆရာတော်ဘုရားကြီး၏ တရားထူး အဆင့် ကို သိ လို သ “ ဖြင့် တ ပ ခေါ်ယူ ည့် တော် ထက် မေးမြန်းရာ သာ တယ်လို့ ရုက္ခစိုး တော့ ကြီး သိ က ..... ပါတယ် ၊ ဘယ်လောက် သာ တယ် ဆိုတာတော့ မ လျှောက် တတ် ပါ ၊ ဒါပေမယ့် ရဟန္တာ တော့ မဟုတ်သေး ပါ ၊ သူ၏ ဗိမာန်ကို ယခု တုံ သီတာ မှာ တွေ့နေရပါတယ် ထို စကား လည်း ဘုရား ” ပျံလွန် ဟု ပြောကြား တော် မ မူ မီ သ နှစ်ပေါင်း တတ် ။ သုံး လေးဆယ် က ဖြစ်၍ တစ် ထစ် ချ မ မှတ် ယူ ရာ ။ ဘုံ ဗိမာန် များ ကြိုတင် ပေါက် နေ နှင့် တတ် ကြောင်း ၊ ပြောင်း နှစ်ပေါင်းများစွာ လည်း ပြောင်း တတ် ရှု ပွား အားထုတ် ကြောင်း ဗဟုသုတ တော် မူ သော အဖြစ် အာဇာနည် ပြ ဆို ခြင်း ကြီး မျှသာ ဖြစ်၍ ။ ရဟန်း ဆရာတော် ကိစ္စလည်း ကား ပြီးသော် ပြီး နိုင် လောက် သော အချိန် အ ခွင့် ရ တော်မူ၏ ။ စပ် ရာ ပြည်တွင်းပြည်ပ ရဟန်းရှင်လူ အ များ တို့ ကား ‘ ရဟန္တာ အရှင်မြတ် ကြီး ’ ဟု တစ် ထစ် ချ နှလုံး ပိုက် ကြ လေသည် ။ ယခုအခါ သက်ဆိုင်ရာ တ ပ ည့် ကြီးများ ထံ ၌ ဆရာတော် ဘုရားကြီး၏ ဓာတ်တော်များကို ဖူး တွေ့ ကြ ရသည် ။ ဆရာတော် တော ရှင်း ခဲ့သော သတိပဌာန် သာသနာကို အင်းစိန် ရန်ကုန် ၌ ဆရာတော် ဦး ဝိ သုဒ္ဓ ( ၁၂၆၆-၀၃၂ ဝ ) က စတင် ဦး ဆောင် ဖြ န့် ချိ တော် မူ ခဲ့ ၏ ။ ' မင်းကွန်း ရိပ်သာ ' ဟု ခေါ်သည် နှစ် ဌာန လုံး ။ ယခုအခါတွင် ဝေနေယျ အင်အား မူ ကျေးဇူးရှင် များစွာ ဖြင့် မဟာစည် အခိုင်အမာ ဆရာတော်ဘုရားကြီး ရပ်တည် ၍ သတိပဋ္ဌာန် က ပြည်တွင်းပြည်ပ တရား စည် ကို လည် စေ တော် ( အ ပို မ မူ ပါ လျက် ဖတ်ရှု ရှိ၏ ကြားနာ ။ ဖူး ပါ သမျှ စုပေါင်း ရေးမှတ် ၍ တတ်စွမ်းသမျှ ပူဇော် ရပါသည် ကို လျော် ရာ မှတ်သား ၍ မှန် - မှား နှိုင်း ချ င့် ကာ ကျင့် ကြံ တော် မူ နိုင်ကြပါစေ ခ လို ။ အကျယ် လို မူ နဝမ အကြိမ်