## PAGE 517 ငယ် စဉ် ကာလ ခေါ သန္တီ ရွာ တောင် အရပ်ရှိ ငှက် ပျော တောရွာ စာ တော် ပြန် ဦး ဇဝန ထံ ၌ ပညာသင်ကြား ၏ တ ပ ည့် “ တိပိဋကဓရ သည် ။ ဆရာတော် ပုဂ္ဂိုလ် ဦး ဇဝန ထူး ဖြစ်သည် ကား ဘိုးတော် ။ . ။ လက်ထက် ရဟန်း ဖြစ်သည် မောင်းထောင် အထိ ငှက် သာသနာပိုင် ပျော တော ရွာ ၌ ပညာသင် ၍ ရဟန်း ဖြစ်ပြီး မကြာမီ လယ်တီဆရာတော်ဘုရားကြီး ထံ လာရောက် ပညာ သင်ယူ ရူပ သိဒ္ဓိ သည် သဒ္ဒါ ။ ကျမ်း မှစ၍ သင်ယူ ရာ ပါဠိ အဋ္ဌကထာ ဋီကာ ကို ငါး ဝါ ၊ ခြောက် ဝါ မျှ ဖြင့် သူ ပညာသင် မတူအောင် ယူခဲ့ ရ၏ တတ် ။ ဦး မြောက် တိ လောက ခဲ့သူ ဖြစ်သည် ကား ဉာဏ် ။ လယ်တီပဏ္ဍိတ ထက် သလောက် ဇွဲလုံ့လ သည် ဦး ဝီရိယ တိ ကြီးမား လောက ထံ သူ ၌လည်း တည်း ။ ပုဂံ ခေတ်၏ ဤ မှာ ဘတ် တွင် ထို ဆရာ တ ပ ည့် ကဲ့သို့ ပိဋက ကို နိုင် နင်း သူ ရှားပါး လှသည် ဟု ပင် အရှင် ကျမ်း တစ် အာ ဒိစ္စ ကျမ်း ဝံ သ ကို ချီးကျူး မအိပ် မ ဖူး နေ ၏ ပြုစု ။ ဦး နေသော တိ လောကသည် အချိန်လည်း ထို ဖြစ်သည် အချိန်၌ ။ ရည်ရွယ်ချက် ထို ကျမ်း ကား တစ်ခု ကမ္မဋ္ဌာန်း ရှိ၍ အစီအရင် ဖြစ်သော “ နေက္ခမ္မ ဝိ ဓာ န ဒီပနီ ” တည်း ။ သူများအား ဦး တိ ထ လောကသည် ၍ မရအောင် မျက်စိရောဂါ တရား ဖိ ၍ ဟောပြော ဖြစ်၍ စာ မ နေ ကြည့် ပြန် ရ သ ၊ စာ တတ် မ နာ ။ ရ စင်စစ် စေ ကာ ထိုအချိန် မူ ရောက်လာ ကား စာပေ ပရိယတ္တိ ကို လို လေ သေး မရှိ လေ့လာ ပြီးလျှင် တော ထွက်ရန် အရှိန် ယူ နေ ခိုက် ဖြစ်၍ နေက္ခမ္မဇ္ဈာ သ ယ ( တော ထွက် လိုသော ဆန္ဒများ ) တက်ကြွ နေချိန် ဖြစ်သည် ။ ပရိယတ္တိ မှ ပဋိ ပတ္တိ သို့ ကူးပြောင်း မည့် ဆဲ ဆဲ ဖြစ်သည် ။ မျက်စိရောဂါ လည်း မကြာမီ လုံးဝ ပျောက် ဂ သွား ၏ “ ။ ရွှေ ပင် နား ရွှေ ကျေး ” ဟူ သကဲ့သို့ လယ်တီဆရာတော် ကြီး နှင့် လက် ပွန်း တ တီး နေ ရ သူ ဖြစ်၍ ဆရာတော်၏ ဓာတ် များလည်း ကူးစက် နေ ပုံ ရ၏ ။ လေး ထော င့် သံ ဖြူ ပုံး မီး ခွက် ကြီး နှင့် စာ ကြည့် စာရေး သည်မှာ ဆရာတော် လည်း ထို ့အတူ ဖြစ်သည် ။ အာဂ အာဇာနည် ကြီးများ ဖြစ်ပါ ကုန် ၏ ။ လယ်တီဆရာတော် ကြီး ကား နောက် ကာလတွင် မီး ကို ပင် မ ထွန်း ညှိ ရ တော့ဘဲ မျက်လုံး တော် အစုံ မှ ထွက်ပေါ် သည့် အလင်းရောင် ဖြင့် ပင် ညအခါ စာရေး ကြောင်း ( မန္တ လေး မြို့ ၊ ပ လိုင်း ရပ် ၊ စက် ဆရာ ဦး ဘ ထွန်း ဆို သူ ဆရာတော် ထံ ၌ သာ မ ဏေ ဘဝ ဖြင့် နေ ရ စဉ် မြင်တွေ့ ခဲ့ရသည် ဟု ) ဆရာ စန္ဒြ က တစ်ဆင့် ပြောပြ ဖူး ၏ ။ အရှင် ဒဗ္ဗ မထေရ် လက်ညှိုး အလင်း ဖြင့် အမှောင် တွင်း သွား သကဲ့သို့ ရှိ၏ ။ များကို မည်သို့ပင် သာမက ပဋိ ဖြစ်စေ ပတ် ဦး အရည်အချင်းများ တိ လောကသည် ကို ပါ ဆရာတော်၏ အတွင်း ကျကျ ပရိယတ် ရိပ် စား အရည်အချင်း သိ ရှိနေပြီ ဟု ယူဆ “ ပဋိ ပတ် ရ၏ ကမ္မဋ္ဌာန်း ။ မျက်စိရောဂါ အလုပ်ကို ဖြစ်ခြင်း အားထုတ် နှင့် စာအုပ်စာတမ်းများ တော့ ” ဟု သတိ ပေးလိုက် အ သိမ်း အ သကဲ့သို့ ဆည်း ရှိ ခံရခြင်း တော့သည် ဖြင့် ။ ထိုအချိန်မှစ၍ ကမ္မဋ္ဌာန်း တရား ရှု ပွား နေ၏ ။ သက်တော် ကား ၂၅- နှစ် မျှသာ ရှိ ပေ သေးသည် ။ နဝမ အကြိမ် ## PAGE 518 ကြိုးစား ဦး တိ တော်မူ၏ လောက ။ ထို ကား ခေတ် တစ်ဖက်က လယ်တီ တော စာ ရ ချ ကား ရင်း အ ရဟန်း ခြောက် အ တရား လှ န့်များ ကို ညအချိန်၌ လှသည် ။ သ . ရဲ အထူး မ ကြီး တစ်ကောင် ကျောင်း လှေကား ၌ ´ မကြာခဏ လာရောက် အိပ် နေသည် ဆို၏ ။ မိုး တစ် မှောင် တိုက် ကျသော လုံး အိပ် ညတစ်ည မောကျ နေကြပြီ ဖြစ်၏ ။ ။ ဆရာတော်ကြီး ကား အ တောင် ၆၀- ရှိ စင်္ကြံ . ကျောင်း၌ ကပ် ကျောင်း လမ်းလျှောက် ကလေး ဆီသို့ လှမ်း တော် မူ ၍ နေ၏ ကြည့် ။ ဦး တော် တိ မူ ရာ လောက စင်္ကြံ နေသော ခြေလှမ်းများ ထ ပင် နောင်း တ န့် ပင် ရပ်သွား အနီးရှိ ၏ ။ အကြောင်းမှာ ဦး တိ လောက နေသော ကျောင်း ကလေး တစ် ဆောင် လုံး အောက် လင်း ဓာတ် မီး ထွန်း ထား သကဲ့သို့ လင်း ထိန် နေသည်ကို တွေ့ မြင်ရသော ကြောင့် ဖြစ်သည် ။ သုံး လေးရက် ရှိသော အခါ ဆရာတော်သည် ဦး တိ လောက အား လူ သူ ရှင်း ခိုက် ခေါ် ၍ တရားဟော တော် မူ ရာ - ခုချိန်ကစပြီး “ မောင် ငါ့ တိ ကျောင်းမှာ လောက ၊ မင်း နေလို့ လဲ စာသင် မ သင့် စာ တော့ဘူး ချ နဲ့ ။ ပရိယတ် သွား လို ရာ ဘက်က သွား နိုင်တယ် တော့ ပြည့် ” စုံ ဟု သွားပြီ မိန့် ။ တော်မူ၏ “ မှန် ။ ဦး ပါ ဘုရား တိ လောက ” ဟု ကလည်း သာ လျှောက် - ၍ ဦး ချပြီး မိမိ ကျောင်း ကလေး သို့ ပြန်လာခဲ့ သည် ။ “ နေက္ခမ္မ နောက်တစ်ရက် ဝိ ဓာ န ဒီပနီ ” စာမူကို သပိတ် ယူ၍ တစ်လုံး လယ်တီ ၊ သုံး တိုက် ထည် မှ ထွက်ခွာရန် သော သင်္ကန်း ကျောင်း နှင့် မိမိ က လေးမှ ရေးထားသော ဆင်း လာ ခဲ့ ၏ ။ ဆရာတော်အား “ တ ပ ည့် တော် ဤ နောက်ဆုံး လယ်တီ တိုက် ဝင်ရောက် ဆရာတော်ဘုရား ကန်တော့ လျက် ထံ - ကောင်းကင် က လာနိုင် မှ ရောက် ပါ ( ဦး တိ တော့မည် လောကသည် ဘုရား ” တရား ဟု လျှောက် သမာဓိ များ ၍ အလွန် ထွက်ခွာ ကောင်း ခဲ့သည် နေပြီ ။ ဖြစ်၍ လယ်တီ တိုက် တွင်း ပရိသတ်များ အကြားမှာ နေ လျှင် ယုတ် လျော့ သွားမည် စိုး ၍ ဆရာတော် က အ မိန့် ရှိသည်ကို မ နေ စေချင် ၍ နှင် သ လော ဟု စိတ် ခု သွားကြောင်း တစ်နေ့တွင် ဆရာတော်ကြီး က ပျော်ဘွယ် ဆရာ သက်ကြီး အား ပြောပြ ဖူး ၏ ။ ) တရား မာန် ကို တရား ဖြင့် ဆုံးမခြင်း ပထမဆုံး ချင်းတွင်းမြစ် ညာ သို့ မြို့ရွာ တောတောင် အဆင့် ဆင့် ဖြတ်ကျော် ၍ ဧက စာ တရား အား ထုတ်ရန် ထွက်ခွာသွား တော့သည် ။ သက်တော် ၂၆- နှစ် အ ရ ၁၂၅၉- ခုနှစ် ဖြစ်၏ ချင်းတွင်းမြစ် ။ ညာ ရာသီဥတု နှင့် သပ္ပါ ယ မ မျှ ၍ ချင်းတွင်း မှ သထုံ မြို့နယ် ကျိုက် ထို အနီးရှိ တောင် တစ် တောင် သို့ ပြောင်းရွှေ့ သီတင်းသုံး သည် ။ ကမ္မဋ္ဌာန်း တရား ရှု ပွား သူ ( သေက္ခ ပုဂ္ဂိုလ် ) တို့ နေရာ ဖြစ်၍ “ သေ ကျ တောင် ” ဟု သ မုတ် ထား ၏ ။ ရဟန်း တရား ကို မ နား မ နေ ကြိုးစား လေ၏ ။ တရား နည်း ခံ တ ပ ည့် များလည်း အဆောက် အုံ များ နှင့် အတူ နေ့ ချင်း ည ချင်း နဝမ အကြိမ် ## PAGE 519 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ၄၆၅ . တိုးပွားလာ သည် ။ အလွန် ခေါင် လှသော ဒေသ၌ မြို့ရွာ တ မျှ စည်ကား သွားသည် ဟု ဆို ကြ သည် ။ ဗြဟ္မ စာ ရူ ပဒ္ဒ ဝ ( အ ကျင့် ဘေး ရန် ) ကြီး ပင် တည်း ။ ဈာန် အဘိ ညာဉ် ရ ရန် အထူး စိတ် သန် တော် မူ ဟန် ´ ရှိ၏ ။ လယ်တီဆရာတော် ကား ဇွတ် တ ရွတ် လုပ် တတ်သော တ ပ ည့် အတွက် စိတ်မချ နိုင်အောင် သံ ယော ဇဉ် ကြီး တော်မူ၏ ။ ခြေ ရာ နင်း နိုင် သည့် တ ပ ည့် ဖြစ်၍ လည်း အားကိုး တော် မူ သည် ။ အကြောင်း အားလျော်စွာ ၁၂၆ ဝ - ပြည့်နှစ် တန်ဆောင်မုန်း လ တွင် ဦး တိ လောက ထံမှ စာတစ်စောင် ရောက်လာ ၏ ။ “ တ ပ ည့် သည် ဆရာသမား အမှီ ရပါ လျှင် နေ့ည ရဟန်း ကိစ္စ ပြီး ရန် ရှိပါသည် ” ဟု ရေး လိုက်သော ဟူ၏ ။ စာ ကို ကြည့် ၍ ပြုံးတော်မူ သည် ။ သို့ရာတွင် သံ ယော ဇဉ် လည်း ရှိ ၊ ကျိုက် ထို ဒေသ တောတောင် များကိုလည်း သဘောကျ နေ၍ ထိုနှစ် ထို လ ပြည့် ကျော် ၉- ရက်နေ့ အ ရောက် လယ်တီပဏ္ဍိတ ကို နောက် ပါ ခေါ် ၍ ကြွ တော် မူ သည် ။ လယ်တီဆရာတော် ဘုရားကြီး ကြွရောက် ချီးမြှ င့် သ ဖြင့် ဦး တိ လောက နှင့် တ ပ ည့်များ အားလုံး ဝမ်းမြောက်ဝမ်းသာ ဝတ်ပြု ကြ ရ၏ ။ တစ်နေ့တွင် ဆရာတော်ဘုရားကြီး တစ်ပါးတည်း ကိန်း အောင်း ရာ သစ် ခက် တဲ သို့ ကပ္ပိယ မောင် စ မုံ ပြော စကားအရ တိတ်တဆိတ် သွားရောက် ဖူး ကြ ရာ ဆရာတော်ကြီး မျက် လွှာ ချ တင် ပျဉ် ခွေ လျက် နှစ်တောင် ခန့် အ မြင့် ၌ တည်ငြိမ်စွာ တက်ကြွ အလုပ် ဖြင့် နေသည် ဆုံး မ ကို တော် ဖူး မူ တွေ့ လေ သ ကြ ရသည် လော ဟု ။ စာ ယူဆရ မာန် တရား ပေ ၏ ။ မာန် ကြီး လှသော ဦး တိ လောက အား သပိတ် . ကိုယ်စီ ကျိုက် ထို ၌ လွယ် ပင် နေ ကာ ခိုက် တောင် တစ်နေ့တွင် ဝှေး ဦး တစ်ချောင်း တိ လောက စီ ကိုင် ၊ လယ်တီပဏ္ဍိတ လျက် ကျိုက်ထီးရိုး တို့ကို နောက် သို ့ ဘုရားဖူး ပါ ခေါ် ၍ ထွက် တော်မူ၏ ။ တော နက် ၍ နက် ၍ လာ သောအခါ တောဆင်ရိုင်း ကြီး တစ်ကောင် သည် ဆရာ ဦး ပဏ္ဍိတ တော့် တို့ ဆီသို့ နှစ်ပါး ရှေးရှု မှာ ရင်ဆိုင် နီး ရာ ပြေး သစ်ပင် လာ လေ၏ ပေါ်သို့ ။ နောက်မှ တက် ၍ လိုက်ပါ ပြေး ကြ လာ သ ကြသော တတ် ။ ဦး ဆရာတော် တိ လောက က နှင့် မူ မ တုန် မလှုပ် ရှေ့မှ ကြံ့ကြံ့ ရပ်တော်မူ လျက် ပြေး လာ နေသော ဆင် ကြီး အား နာ ဠာ ဂီရိ ချွတ် ခန်း ပ မာ မေတ္တာ ပွား ပို့ ၍ နေ တော်မူ၏ ။ မကြာမီ ဆင် ကြီးမှာ ဦး ညွတ် အ ရို အ သေ ပေးလျက် လမ်း ဖယ် ထွက်ပြေး ကြီး ငယ် ဖြင့် သွားလေ၏ သစ်ပင်ပေါ်မှ ။ ဆင် ဆင်း ကြီး မမြင်ရသော လာ ကြ သ တတ် အခါ ။ ကျမှ တ ပ ည့် နှစ်ပါး ချွေး သီး ချွေး ပေါက် သံ ဖြင့် ထိုအခါ “ မောင် ဆရာတော် တိ လောက တို့ က ပြုံး ထံ ရွှင် စာရေး သော မျက်နှာ လိုက်တော့ ၊ ကြည် တစ်မျိုး သာ ပါလား လွင် အေး ကွ သော ယ့် ” ရယ်သွမ်းသွေး ဟု မိန် ့ တော် မူ လေ၏ ။ ထိုအခါ မှ ဦး တိ လော ကလည်း မိမိကိုယ်ကို အနာ ဂါမ် အဓိ မာ န ( အ ထင် ရောက်ခြင်း ) ဟု သဘောကျ သီဟိုဠ် ခေတ် သွား တွင် လေ သ တတ် လောကီ ။ အဘိ ညာဉ် မျှသာ ရ ၍ မိမိကိုယ်ကို ရဟန္တာ ဟု အ ထင် ရောက်နေသော တ ပ ည့် တစ်ပါး က တိပိဋကဓရ ဆရာ ထံ လာ၍ မဟာ ဆင် နာဂ ကြီး တစ်ကောင် မထေရ် ဖန်ဆင်း ကြီး အား ခိုင်း အဘိ ကာ ညာဉ် ၊ တစ်ဖန် ရ ၊ ရဟန္တာ ထို ဆင် ဖြစ်သူ က ပင် : နဝမ အကြိမ် .