## PAGE 520 မိမိ အား ထိုး သတ် မည့် ဟန် ဖန်ဆင်း ခိုင်း သောအခါ ဆင် ထိုး ခံရမည် ရှိ စဉ် မထေရ် ကြီး ကြောက် ထို လ ကဲ့သို့ပင် န့် သွားကြောင်း “ ယခု ဆင် ( ဝိသုဒ္ဓိမဂ် သည်လည်း အဋ္ဌကထာ တောဆင်ရိုင်း ၌ ) လာ ဟုတ် ရှိ၏ ။ ကောင်းမှ ဟုတ် မည် ၊ လယ်တီ ဆရာ အားလုံးက တော့် ပင် ဆင်များ ကန့်ကွက် ဖြစ်နေမလား ခဲ့ ကြ၏ ။ မသိဘူး ထို့ကြောင့် ” ဟု ဤ တစ်ချိန်က ၌ ထို စကားကို မိတ်ဆွေများအား ထပ်၍ ပြောရန် ပြောပြ နှုတ် ဖူး ရာ ရွံ့ နေပါသည် ။ ဆင်ရိုင်း နှင့် တွေ့ သည် မှာတော့ အမှန်ပင် ။ မည်သို့ ဆို စေ ၊ ဖြစ်ရပ် အခြေအနေများကို ထောက် ဆ ပါ လျှင် “ တရား မာန် ကို တရား ဖြင့် ဆုံးမခြင်း ” ဟု ပင် သဘော သက်ဝင် စရာ ရှိပါသည် ။ ကမ္မဋ္ဌာန်း အသိ ဖြင့် ကျမ်း ညှိ ခြင်း ဆရာတော် ဦး တိ လောကသည် မိမိကိုယ်တိုင်လည်း ရွပ် ရွပ် ချွံ ချွံ ကြီး အားထုတ် ၏ ။ ´ ယောဂီ တရားဟော တ ပ ၏ ည့် များကိုလည်း ။ ကျမ်း များစွာ လက်ခံ၍ ကိုလည်း ပြု တရား တော် မူ ပြ ခဲ့သည် ပေး၏ ။ ။ မြန်မာနိုင်ငံ အနယ်နယ် ပဋိ သို့ ပတ္တိ ကြွရောက် တရား စည် ၍လည်း ကြီးကို ဆရာ၏ ဆရာတော် ခြေ ရာ လိုက်၍ ပြုစု တီးခတ် သော ကျမ်း နိုင် များမှာ သ သူ ဖြစ်ပါ အောက်ပါအတိုင်း ပေသည် ။ ဖြစ်၏ ။ ၁ ။ နေက္ခမ္မ ဝိ ဓာ န ဒီပနီ ( ၁၂၅၈ ) ၊ ၂။ ( အ လယ်တီဆရာတော်၏ ရိ ယ မဂ္ဂ ဒီပနီ ( ၁၂၆၂ ) ၊ ဝိဇ္ဇာ မဂ္ဂ ဒီပနီ ကို အတွင်း၌ ဌာပနာ ထားသည် ။ ) ၃။ ပဏ္ဍိတ ဝေဒ နီ ယ ဒီပနီ ( ၁၂၆၇ ) ၊ ၄။ တိုင်း ကြီးသော ဠ သ ဒီပနီ နှင့် ယင်း အညွှန်း ကျမ်း ငယ် ( ၁၂၈ ဝ ) ၊ ၅။ နိ ရုတ္တိ ပ ဒ ဗျဉ္ဇ နီ ၊ ၆။ ဝိနိစ္ဆယ ပ ကာ သ နီ ၊ ၇။ ၈။ စ အဘိ တုဗ္ဗိ ဓမ္မတ္ထ ဓ ' ဗျာ သ က ရ ရူပ ဏ ဒီပနီ ၊ ( ၁၂၇၃ ) ၊ - ၁ ၉။ ဝ ။ မင်္ဂ ဓမ္မ ရာသီ လာ အဆုံးအဖြတ် ကျမ်း ။ ( ဆရာတော် ၊ ဝိနိစ္ဆယ မရှိ အမျိုးမျိုး သည့် နောက် နှင့် ရတု ၁၂၉၆- ကဗျာများ ခုနှစ် ၊ တ ပ ည့်များ က ထို တွင် ရိုက် ကမ္မဋ္ဌာန်း ထားသည် အလုပ် ။ ) နှင့် စပ် ၍ “ ပဏ္ဍိတ ဝေဒ နီ ယ ကျမ်း ' ကြီးသည် အထင်ရှားဆုံး ´ ဖြစ်၏ ။ က သိုဏ်း ရှုပွားနည်း များအတွက် ထို မျှ လောက် ပြည့် စုံ သော ကျမ်း မရှိသေး ချေ ။ အဘိ လောက ညာဉ် ဓာတ် လမ်း တစ်ခုလုံး လိုက် လို သူတို့အတွက် ခြုံ ၍ ဓာတ် စိတ်ဝင်စားဖွယ် ခြောက်ပါး ရှု ပွား အထူး ပုံ မှာလည်း ကောင်း လှ လယ်တီဆရာတော် ၏ ။ သက်ရှိ သက်မဲ့ စာများ ထက်ပင် ပြည့် စုံ လှ ပေ ၏ ။ • • # နဝမ အကြိမ် ## PAGE 521 ထို ကျမ်း ကို ရေး ရာ၌ ဘုရားရှင်က တ ပ ည့် များကို ဟော သကဲ့သို့ သူ၏ တ ပ ည့်များ အား ဟော ပုံ ဟော နည်း ရေးထား ၏ ။ သေ ကျ ဘာ သိ တ သုတ် ဂါထာ များလည်း ပါဝင် ရာ နား တွင် အ ဆန်း ဖြစ်ကြ ရ၏ ။ “ တ ပ ည့် တို့ ၊ တ ပ ည့် တို့ ' ဟု ခေါင်း တပ် ခေါ် ငင် ရေး သွား သ ဖြင့် ဘုန်းကြီးတစ်ပါးက “ သူ့ စာ ဖတ်ရတာ လယ်တီဆရာတော် ကောင်းတော့ အား သိပ် - ကောင်း ပါ သ ဖရား ၊ ဒါပေမယ့် “ တ ပ ည့် ’ ခေါ် တာ က ခက်နေတယ် ” ဟု လျှောက် ရာ .... * တ ပ ည့် အ ခေါ် မ ခံ ချင်ရင် သူ့ စာ မ ဖတ် နှင့် ပေါ့ကွယ် ” ဟု မိန့် သ တတ် ။ ပါဝင် ကုန် ၏ ။ ကိုယ်တွေ့ ဝိပဿနာ တရား အန္တ အတွေ့အကြုံများ ရာယ် ဆယ်ပါး နှင့် နှင့် စပ် စပ် ၍ ၍လည်း ရေးထားသည် အလွန် မှာလည်း မှတ်သားဖွယ် စိတ်ဝင်စားဖွယ် များ ကောင်းလှသည် ။ အရောင် အလင်း နှင့် ဝိပဿနာ လမ်းခွဲ များ နောက်မှ ဆရာတော်သည် ရေးသားသော “ ဝိပဿနာ အဘိ ဓမ္မတ္ထ ညစ် သ ရူပ ညူး ဒီပနီ ကြောင်း ” ကျမ်း ဆယ်မျိုး ၌ ပို၍ ပြည့် ကို စုံ ပဏ္ဍိတ စွာ ဖော်ပြထားသည် ဝေဒ နီ ယ ကျမ်း ။ ၁။ သြ ဘာ သ = အရောင် အလင်း ၊ ၂။ ပီတိ = အလွန် ပီတိ ဖြစ်ခြင်း ၊ ၃။ ပ ဿဒ္ဓိ = အလွန် ကြည်လင် ၍ သဒ္ဓါ ဖြစ်ခြင်း ၊ Go ၅။ ၆။ ပဂ္ဂ သုခ ဟ = = အလွန် အလွန် ရွှင်လန်း ဝီရိယ မျှတ ချမ်းသာခြင်း ခြင်း ၊ ၊ ၇။ ဉာဏ = အလွန် အသိဉာဏ် ထက်မြက် ခြင်း ၊ ၈။ ၉။ ဥ ဥပေက္ခာ ပဋ္ဌာန = = အလွန် ဥပေက္ခာ သတိ အား ထင် ကောင်းခြင်း ခြင်း ၊ ၊ ( ဟန်ချက်ညီ ခြင်း ) ၁၀။ နိ ကန္တ = ( ယင်းသို့ ဖြစ်ရသည် များကို ) နှစ်သက် သာယာ ခြင်း ။ ဆရာတော်သည် အထက်ပါ ဆယ်မျိုး တွင် “ အရောင် အလင်း ' နှင့် စပ် ၍ ဤသို့ မှတ်ချက် [ “ ပေး အရောင် တော်မူ၏ သြ ဘာ ။ သ ကား ပုဂ္ဂိုလ် တိုင်းမှာ မ ဖြစ် ။ ဈာ န လာ ဘီ သမာဓိ ကြီးထွား သော ပုဂ္ဂိုလ် ဉာဏ် ကြည် တို့မှာ ဉာဏ် ဖြစ် တတ် လင်း ၏ အရောင် ။ သူတစ်ပါး လည်း မမြင်ရ ဖြစ်ပေါ်လာ ဘဲ မိမိ တတ် သာ မြင်ရသော ၏ ။ သူတစ်ပါး စိတ် တို့ ကြည် ပါ မြင် စိတ် ကောင်း လင်း ၊ လောက်အောင် ထို ဆယ်မျိုး ကိုယ် တွင် ရောင် “ နိ ကန္တိ လည်း ' တစ်ခု ထွက် သာလျှင် တတ် ၏ အကုသိုလ် ဖြစ်၏ ။ ပဓာန ဖြစ်၏ : ။ ကျန် ကိုး မျိုး ကား ဗောဓိ ဉာဏ် ရ င့် သန် ကြောင်း ( ဗောဓိ ပက္ခိ ယ ) တရား ကောင်းများ သာ ဖြစ်ကုန်၏ ။ တရား တိုးတက်လာ သည့် အမှတ်အသားများ တည်း ။ သို့ရာတွင် ထိုသို့ တိုးတက်လာ သည် ကို ## PAGE 522 နှစ်သက် တွယ်တာ နေတတ် သ ဖြင့် … ဝိ ပဿ နု ပက္ကိ လေ သ - ဝိပဿနာ ညစ် ညူး ကြောင်း တရားဆယ်ပါး ၊ ဝိပဿနာ ချေး ညှော် ဆယ်မျိုး ' ဟု ဆို ရသည် ။ ယင်း ဆယ်မျိုး နှင့် စပ် ၍ ဆရာတော် မှတ်ချက်ပေး သည်မှာ မှတ်သားဖွယ် ကောင်း လှ ၏ ။ ပဏ္ဍိတ ဝေဒ နီ ယ ကျမ်း ( ၁၂၆၇ ) တွင် ကား သြ ဘာ သ နှင့် စပ် ၍ အောက်ပါအတိုင်း မှတ်ချက် ပေး တော် [ “ မူ ဖြစ်မှု ခဲ့သည် ပျက် ။ မှု ဥ ဒ ယဗ္ဗ ယ သဘောကို ကောင်းစွာ ထင်မြင် နိုင်သော အနိစ္စ ဝိဇ္ဇာ ဉာဏ် ဖြစ်ပေါ် ၍ လာ ခါနီး သောအခါ ဉာဏ် ၏ . ရှေ့ သွား ဉာဏ် ရောင် စိတ် ရောင် အရောင် အလင်း အာ လော ကလည်း ဖြစ်ပေါ်လာ တတ်သည် ။ ဤ အလင်း အာ လောကကို သြ ဘာ သ ” ဟု ခေါ်သည် ။ ဝင်း ဝင်း ပြောင် ပြောင် ကိုယ် မှ ထွက်တဲ့ ကိုယ် ရောင်ခြည် မျိုး မဟုတ်ဘူး တ ပ ည့် တို့ ကိလေသာ ပါး သ ဖြင့် ` စိတ် ဉာဏ် ကြည် ခြင်း ကြောင့် စိတ် ဉာဏ် လင်း တဲ့ အလင်း အာ လော ကတည်း ။ “ ထိုအခါ ထို ယောဂီ ပုဂ္ဂိုလ်သည် ဒိဗ္ဗ စက္ခု မာ ပုဂ္ဂိုလ် ကဲ့သို့ အဝေး ၌ ၊ ကွယ် ရာ၌ ၊ ည ဉ့် ´ အခါ၌ သော်လည်း ရူပါရုံ တို့ကို မနော ဒွါ ရ ဖြင့် ထင် ရသည် တ ပ ည့် တို့ ။ ထိုအခါ ထို ယောဂီ ပုဂ္ဂိုလ် အား သမထ အ ရာ၌ ပဋိ ဘာ ဂ သို ့ ရောက် ခါနီး အခါ ဈာန် အင်္ဂါ တွေ ပေါ် ဘိ သကဲ့သို့ မဂ္ဂင် တရား တွေ ၊ ဗောဇ္ဈင် တရား တွေ ၊ ဗောဓိ ပက္ခိ ယ တရား တွေလည်း အားကောင်း ၍ ထင်ရှား ပေါ် ၍ လာကြသည် ။ “ ဤသို့ မိမိ သန္တာန် ၌ ရှေးက မတွေ့ စ ဖူး မမြင် စ ဖူး အနည်းငယ် အထူး အ ထွေ ကို တွေ့မြင်ရသော အခါ “ ဤ တရား စု ဟာ မဂ်ဖိုလ် တရား ပဲ ထင် ရဲ့ ၊ ငါ မဂ်ဖိုလ် ကို ရ တော့တာပဲ ထင် ရဲ့ လို့လဲ မှတ် ထင် ခြင်း ဖြစ် တတ်သည် ။ မ မှတ် မ ထင် ရဘူး တ ပ ည့် တို့ ။ မဂ်ဖိုလ် မဟုတ်သေးဘူး ” ] အဘိ ဓမ္မတ္ထ သ ရူပ ဒီပနီကျမ်း ( ၁၂၇၃ ) ရေး သောအခါ ဝိပဿနာ အထင်မှား အမြင် မှား အသိ မှား များကို ပို၍ ပွ င့် လင်း စွာ အောက်ပါအတိုင်း ထုတ်ဖော် သတိပေး တော် မူ ခဲ့ ၏ ။ ကိုယ်တိုင် ထိတွေ့ သော ပုဂ္ဂိုလ် ထူး ကြီး များ၏ အ မိန် ့ အ မှာ များကို လေးစားစွာ သတိ မူ အပ် ၊ လိုက်နာ အပ် ပေ ၏ ။ ကမ္မဋ္ဌာန်း ရူး ၊ သမာဓိ မှော် [ “ တရား လမ်း စဉ် ၌ မ လိမ် မာ သော ပုဂ္ဂိုလ် တို့မှာ ဤ နေရာသို့ ကျ လျှင် ( ဥ ဒ ယဗ္ဗ ယ ဉာဏ် ၊ မဂ္ဂါ မဂ္ဂ ဉာဏ ဒဿန ဝိသုဒ္ဓိ ဟု ဆိုလိုသည် ။ ) “ ဤ ပီတိ ၊ ပ ဿဒ္ဓိ စ သော တရား တို့ သည်ပင်လျှင် မဂ် ပဲ ၊ ဖိုလ် ပဲ ၊ မဂ်ဖိုလ် ကို ရ ၍ သာ အရောင် ( သြ ဘာ သ ) တို့သည် ထွက် ကုန် ၏ ။ ငါသည် မဂ်ဖိုလ် တရားထူး ကို ရပြီ ၊ ကိစ္စ ပြီးပြီ ” ဟု မှတ် ထင် ၍ လမ်း မတ် တတ် တွင် တ န့် ရပ် လျက် ဆုတ်ယုတ် “ ဤကဲ့သို့ ပျက်စီး ၍ မဂ်ဖိုလ် သွား ဟု တတ် မထင်မှတ် ၏ ။ သော်လည်း ဤ သြ ဘာ သ ပီတိ စသည်တို့ကို အား ရ နှစ်သက် သာယာသော တဏှာ နိ ကန္တိ အား ကြီး စွာ ဖြစ်ပေါ် လာ၍ စိတ်ညစ် နွမ်း သ ဖြင့် နဝမ အကြိမ်