## PAGE 541 ဇင် ညွ န့် , ရေစကြို ထံ နည်း ခံ အဲ့ ဗျ မှ မြစ် ငယ် ၊ ပ လိပ် ၊ အင်းဝ ၊ စစ်ကိုင်း ရွာ ထောင်မှ တစ်ဆင့် မုံရွာ ဘက်သို့ ခရီး ဆက် နား လိုက် ခဲ့သည် ၏ ။ ။ မုံရွာ ခင် မွန် မရောက်မီ သုံး ဂိုဏ်း ချုပ် ခင် မွန် ဆရာတော် ရွာ မဟာဗောဓိ ကား တော ရွှေ ကျင် ရ ကျောင်း၌ သာသနာပိုင် တစ် ကြီး ထောက် က ပင် လေးစား ရ ၍ သီလ နှင့် ခု တင် အ ရာတွင် အလွန် ထင်ရှားသည် ။ ရာဇ ဂုရု ဘွဲ့ ရ တည်း ။ ခင် မွန် ဆရာတော် ထံ ခြောက်လ မျှ နည်း ခံ ပြီးလျှင် မုံရွာ မှ လှေ ကြုံ စီး ၍ ရေစကြို မြို့သို့ ခရီးဆက် ပြန်သည် ။ ရေစကြို အနောက် ဂူ ဖြူ တော ရ ဆရာတော်ကြီး ကား ထိုခေတ်က ရဟန္တာ ဟု “ ငါ့ ပင် ယက် ကျော်ကြား သာ သည် ’ လျက် ဟု ရှိ၏ ချီးကျူး ။ ရဟန္တာ ရသော ဟု ကျော်ကြားသော ဆရာတော်ကြီး ပင် ဘုန်းတော်ကြီး တည်း ။ ဂူ ဖြူ ဦး ဆရာ သီလ တော့် က ပင် ထံ ၌ တရား အား ထုတ်နည်း ကို သုံး လ တိတိ နေထိုင်နည်း ယူခဲ့သည် ။ ရေစကြို မှ မုံရွာမြို့ သို့ ဆန် တက် ကာ လယ်တီ တောရကျောင်း သို့ ကြွရောက် ၏ ။ လယ်တီဆရာတော် လည်း မော်လမြိုင်မှ ဝါ ဆိုပြီး ပြန် ကြွ လာ ခိုက် ဖြစ်၍ အလိုက် သင့် ဖူးမြော် ရသည် ။ ဆရာတော်အား အကျိုးအကြောင်း ကို ဝတ်ပြု လျှောက်ထား ရာ - “ တရား အားထုတ် လို သည်မှာ ကောင်း လှ ပေ ၏ ။ ခေတ္တ အပန်းဖြေ နား နေ ဦး ” ဟု အ မိန့် ရှိ ကာ နေရာ ညွှန် ပြပေး လေသည် ။ လယ်တီဆရာတော် သြ ဝါဒ ထို့နောက် ဆရာတော်ဘုရားကြီး က အောက်ပါအတိုင်း သြ ဝါဒ ပေး တော် မူ သည် ။ “ ငါ့ ရှင် သု မ န ၊ အားထုတ် ရ မည့် တရား ကား မ ခက် ၊ ဝီရိယ သာ လို သည် ။ ယခုခေတ် တွင် မဂ်ဖိုလ် ပန်း ဝတ်ရည် ရ နိုင်စွမ်း ယူ အံ့ သော ဟု ဝီရိယ ပျံ သွားသော ကို မ ထူထောင် ပျား ၊ ရေ ကြ အပြင် ဖူး ကွ ယ့် ကြာ ၊ အဋ္ဌကထာ ရွက် ၌ သွေးကြော ဆရာတို့ ဆုံး ဖြတ် မ တဲ့ သင် အတိုင်း သော ဆေး သမား ၊ အသပြာ လေးထောင် ကို လို ၍ ပ င့် ကူ ချည် မျှင် လေးလံ ရအောင် တုတ် တံ ဖြင့် ရစ် ရွက် ယူ တိုက် သော သော ယောက်ျား လှေ ၊ သမား လေ ကြမ်း ၊ အ လျှင် ပေါက် ခါး ကျဉ်း လည် လှသော ကို စည်း ကျည် ၍ လေ ညံ့ တောက် လျှင် ၌ ရွက် မ ဖိတ် ကုန် ရအောင် ဖြ န့်၍ ဆီ သွတ် သော ယောက်ျား ကဲ့သို့ မဆုတ် မ နစ် မ တက် ကြွား စေ ရအောင် စိတ် ကို စဉ်း စား ဆင်ခြင် ၍ သမုဒ္ဒရာ ၏ ဟိုမှာ ဘက်ကမ်း သို့ ကူးသန်း အံ့ သော ယောက်ျား ၏ အာ သာ ဆန္ဒ ကဲ့သို့ လည်းကောင်း သက် စွ န့် “ ကြိုးစားပြီး ရှေးအခါက အားထုတ် ယောက်ျား ရမယ် နှစ် ဦး ကွ တို့ ယ့် တော ” ကြမ်း ခရီး ၌ ရှား နှစ် ကို တွေ့ ၍ “ ရှား နှစ် ကို မီး ပွတ် သော် မီး ရမည် လော ” ဟု တစ်ယောက်က ဆိုလျှင် တစ်ယောက်က “ မစင် ပါ အောင် ပွတ် သော်လည်း မီး မရနိုင် ” ဟု ဆိုသည်ကို မ ခံ ချင် လှ ၍ “ ငါ မစင် ပါ အောင် ပွတ် မည် ' ဟု ကြိုးစား အားထုတ် ပွတ် ရာတွင် အ ခိုး ထ လေ လေ နှိပ်ပြီး ပွတ် လေ လေ ဖြင့် မစင် လဲ ဗျစ် က နဲ ပါ ၊ နဝမ အကြိမ် ## PAGE 542 မီး လဲ ရ လှာ သည် ဟူသော ဥဒါန်း စကားအတိုင်း မီး ပွတ် ယောက်ျား ၏ အာ သာ ဆန္ဒ လုံ့လ ပယောဂ လောက် မျှ မ ရှိကြ ။ “ တရားထူး ရမည် ကို သင်္ကန်း တစ်စုံ သပိတ် တစ်လုံး ရမည် လောက် မျှ ဝမ်း မ မြောက် ၊ ဆွမ်း တစ်အုပ် ရသလောက် မျှ မ ခင်မင် ၊ ပု ထု ဇဉ် ပေ တုံး ပိတ် ဖျင် ကို သာ ဖြုန်း ကြသော ကတုံး တွေမှာ မြေ ကြီး နှင့် ကောင်းကင် အ လား ဤ တရား မြတ် နှင့် ဝေး လိမ့် မယ် ကွ ယ့် ။ “ အရေး အကြော ၊ အ သား ၊ အသွေး အကုန် ခြောက် ပါ စေ ၊ ရ ထိုက်သော တရား မျိုး သာ မှန် ပါ လျှင် မ ရသမျှ ငါ မ နေ ။ မ ပေါက် မရောက် သမျှ ငါ မ နေ ' ဟု ဝီရိယ မ လျှော့ ဘဲ အားထုတ် ရမယ် ကွ ယ့် ” “ ဤသို့ သက် စွ န့် ကြိုးစား အားထုတ် ပါ လျှင် ခ ပေါင်း ရေကြည် စေ့ ခပ် သော ရေ သည် တစ်ခဏ ချင်း စိမ်း မြ ဖြူစင် ကြည်လင် သန့် ရှင်း သကဲ့သို့ တစ်ခုတည်းသော တရား အာရုံ ကို သာ * စူး စိုက် စွဲ မြဲ သော သမာဓိ နှင့် ယှဉ် ရ သ ဖြင့် တရား အားထုတ် သူ၏ စိတ် အ စဉ် သည် လွန်စွာ ကြည်လင် တောက်ပ ပြီး အဆင့် ဆင့် မြတ်သော တရားထူး တရား မြတ်ကို ရ နိုင်တယ် ကွ ယ့် ” ဟု မိန့် “ တော်မူ၏ ဆရာ့ သြ ။ ဝါဒ ထိုအခါ များကို ဦး သံ သု မှို မ နှက် န သည် သကဲ့သို့ - ဦး ထိပ် ရွက် ပန် ဆင် ပါသည် ။ သပ္ပာ ယ ဖြစ်သော ဌာန ကို ညွှန်ကြား က ဘုရား တ ပ ည့် သွားရောက် · အားထုတ် လိုပါသည် ဘုရား ” ဟု လျှောက်ထား ရာ သာဓု ခေါ် တော်မူ၏ ။ တ ပ ည့် တစ် ဗါး ကို ခေါ် ၍ ဆရာတော်ကိုယ်တိုင် ၁၂၆၅- ခုနှစ်က သီတင်းသုံး ဖူး ဟောင်း ဖြစ်သော လက်ပတောင်းတောင် တော ရ သို့ ဦး သု မ န အား ပို ့ လက် စေသည် ပ တောင်း ။ တောင် ကား မုံရွာ ချင်းတွင်းမြစ် အနောက်ဘက် ကမ်း လေး မိုင် ခန့် တွင် ရှိလေသည် ။ ဦး သု မ န သည် ထို တော ရ ကျောင်း၌ ကြွ ရောက်၍ တရား အားထုတ် သည် ။ ဆွမ်းခံ ရာတွင် ဆန် ဆွမ်း မ ရ ၊ ဆတ် ဆွမ်း ၊ လူး ဆွမ်း များကို သာ ရ သ ဖြင့် “ အသက် မ သေ လျှင် တော်ပြီ ” ဟု နှလုံး ပိုက် ၍ တရား ကို သာ ဖိ ၍ အားထုတ် ၏ ။ မကြာမီ ဆတ် ဆွမ်း နှင့် ချဉ် ပေါင် ဟင်း တို့ ကြောင့် ဝမ်းပျက် လာ သ ဖြင့် ဆွမ်းခံ လည်း မ ကြွ နိုင် ၊ တရား လဲ မထိုင်နိုင် ၊ လဲ ယိုင် ချ ည့် နဲ့ သွားတော့ သည် ။ “ ဤ အရပ် ကား ငါ နှင့် သပ္ပာ ယ မ ဖြစ် ။ ဆက် နေ လျှင် သေ ဖွယ်ရာ သာ ရှိသည် ။ အကျိုး ကား ပြီး မည် မဟုတ် ” ဟု ဆုံးဖြတ် ကာ လယ်တီ တော ရ သို့ ပြန် ကြွ ၍ ဆရာတော်ကြီး၏ မေတ္တာရိပ် ကို ခိုလှုံ ရင်း ဆေးဝါး အ ကုသ ခံ ရ၏ ။ တစ်လအတွင်း ပကတိ နီးပါး ကျန်းမာ လာ၍ အခြား သင့် လျော် ရာ ဌာန တစ်ခု ညွှန်ကြား ပါ ရန် လျှောက်ထား ရ ပြန် လေသည် ။ : ၁၀ နှစ် အဓိဋ္ဌာန် ( မ ဟော မ ပြော ) ထိုအခါ “ ကဲ - ငါ ရှင် လယ်တီဆရာတော်ဘုရားကြီး သု မ န ၊ ဝိပဿနာ ဓု ရ ကို က မ - ရ မ နေ အားထုတ် မည်ဆိုလျှင် ဥပဒေ ခြောက်ချက် ကို လိုက်နာရမည် ” ဟု အ မိန့် ရှိရာ “ လိုက်နာပါမည် ” ဟု လေး လေးမြတ် မြတ် ပင် နဝမ အကြိမ် ## PAGE 543 ကတိပြု လေသည် ။ ဥပဒေ ခြောက်ချက် ကား - ၁။ ၂။ ဒကာ ရဟန်းခံ ဒကာမ ၊ ရှင်ပြု တို့ ပြုလုပ်ပေး ပ င့် ဆွမ်း ကို ခြင်း လိုက် ၊ အလှူအတန်း မစားရ ၊ လိုက်ခြင်း မလုပ်ရ ၊ ၃။ ဘုန်းကြီး ပျံ ပွဲ ၊ အစည်းအဝေးပွဲ များ မ လိုက်ရ ၊ ၄။ စကား မ ပြော ၊ တရား မ ဟော ဘဲ ဆယ်နှစ် အားထုတ် ရမည် ၊ ၅။ ဆယ်နှစ် ပြည့် မှ မိမိ ဌာန ၌ သာ တရားဟော ရမည် ။ ၆။ အသက် ၆၀- ပြည့် မှ သာ နယ် လှ ည့်ပြီး တရားဟော ရမည် ။ လယ်တီဆရာတော် သည် ဦး ဉာ ဏော ဘာ သ ( နောင် ဒုတိယ လယ်တီဆရာတော် ) အား မြေ နဲ အဖော် ရွာ ကြားရှိ အဖြစ် ကျောင်း ထည့် ၍ ဟောင်း မြေ နဲ ကြီး တော ဖြစ်သည် ရ သို့ ပို့လိုက် ။ ဘုရား ၏ ငုတ် ။ မုံရွာမြို့ တို များ မှ ၆- နှင့် မိုင်အကွာ ကျောင်း ပျက် အောင် ကြီး သာ တစ်ခု ရွာ နှင့် သာ ရှိသည် ကျောင်းထိုင် ။ ချုံ များ လာသော ထူထပ် ဘုန်းကြီးများ နေ၏ ။ တစ္ဆေ ထွက်ပြေး သ ရဲ ခြောက် ရ၏ သည် ။ မ ဆို ပြေး ကာ သော် နေ ့ လ အခါ , ပိုင်း ပင် နှင့် မဝင် ပျံ ဝံ့ ကြ တော် ။ မူ သည် လယ်တီဆရာတော် ကား များ လှ ပြီ ။ မြွေ စေလွှတ် ဆိုး များကလည်း သော ဘုန်းကြီး သောင်းကျန်း တစ်ပါး လှ ရ ၍ ၏ ။ ပတ်ဝန်းကျင် ရွာသားတို့ ဝမ်းသာ ကြ၏ ။ ကျောင်းဝင်း ဘုရား , သိမ် , ရေ တွင်းဟောင်း များကိုလည်း ရှင်းလင်း တူးဖော် ပေး ကြသည် ။ ထိုနေရာ ကား သက္ကရာဇ် ၇၈၈- ခုနှစ်တွင် အင်းဝ နေပြည်တော် မိုးညှင်း မင်း တရား ကြီး၏ ကုသိုလ်တော် သံဃာ ၂၀၀ သီတင်းသုံး ခဲ့ ဖူး သည့် အဓိက ရ သာသနာပြု မြေ နဲ တော ရ ဌာန မှ “ မိုးညှင်း ကြီး ဖြစ်ခဲ့သည် တော ရ ’ ။ ဟု ယင်း ပြောင်းလဲ မင်းတရားကြီး ခေါ် တွင် အား စေ ခဲ့သည် ချီး မြှောက် ။ ထိုအခါ ဂုဏ်ပြုသော မှစ၍ “ မိုးညှင်း အား ဖြင့် ကိုယ်တော် ၁၂၇၃- ကလေး ခုနှစ် ” ဟု ဟု ဝါဆို တွင် လမှစ၍ ခဲ့သည် ။ သီတင်းသုံး ၏ ၊ ရွာ နီး ချုပ် စပ် ဒကာ များကို ခေါ် ၍ “ စကား ပြောဆို မေးမြန်းခြင်း ၊ ပစ္စည်း အ ပို လှူဒါန်း ပ င့် ဖိတ် ခြင်း ” မ ပြုကြ ရန် မေတ္တာရပ်ခံ ထား ရ၏ ။ ရောက်သော ဆန္ဒ မူ ထား ၏ နေ့မှစ၍ ။ နေဝင် နိဗ္ဗာန်သို့ သည် နှင့် စိတ် ကို ဘုရား တစ် ဝတ် ရှိန် တည်း တက် လွှတ် ၊ ပန်း ထား ရေ ချမ်း ကာ ရွပ် ကပ် ရွပ် ၊ ချွံ မေတ္တာ ချွံ အား ပို ထုတ်ရန် ့ သည် ။ နတ် များကို အော် ၍ အော် ၍ မေတ္တာရပ် ၊ အ မျှဝေ ပေး၏ ။ ဘုရား နှုတ်ထွက် ရသမျှ ရဲ တင်း ဂါထာ ဤမျှ များကို နေ ့ ခင်း ရွတ် မှာပင် သည် ။ ကြောက် ပြီးမှ တရား မက် ကျော ထိုင် ချမ်း ၏ ။ ဖွယ် ကောင်း သည့် ကျောင်း အို , စေ တီ ပျက် ကြားတွင် တစ်ပါးတည်း နေရခြင်း ၊ လေ ဟော ခြင်း ၊ နှင်း ကျခြင်း တို့ကို မ မှု ၊ လွင်တီးခေါင် ၌ အမိုးအကာမရှိ နေထိုင် ရခြင်း ( အမ္ဘော ကာ သိ က ဓုတင် ) ၊ နေ့ရော ည ပါ အိပ်စက်ခြင်း ကိစ္စ တို့မှာ . အ ကို ပြော မ လွယ် ဆိုထား သလောက် ဘိ ကျော အလုပ် စင်း ၍ ခက် ပင် လှ ကိုယ် ပေသည် မ ဆ ။ န့် ထို ရခြင်း အလုပ် ( နိ ကား သဇ် တစ်ရက် ဓုတင် ) မဟုတ် စ သော ၊ တစ်လ ထားသည် မဟုတ် ကား ၊ ဆယ်နှစ် တစ်နှစ် ။ မဟုတ် ခိုင်း သည့် ၊ တရားထူး အ တိုင် · လိုက်နာ မရမချင်း လွယ် ဖြစ်သည် ခြင်း ( ။ သော အနည်းဆုံး ဝ စ ဿ တာ ) ဂုဏ် အာမခံ မှား