## PAGE 688 ဆို ခဲ့ပြီ ။ လောကုတ္တရာ အ မ တေ ဓာတ် များကလည်း ( အ မ တ ဓာတ် သာဓက - နိဗ္ဗာန ပြု ဓာတ် တတ် ) ပါ ပေ ခဲ့ ၏ သည့် ။ ပုဂ္ဂိုလ် ဟုတ် နိုင် မဟုတ် နိုင် အို - ထိုသို့သော ယောဂီ ၊ သင် ဘေး ကား ရန် အ ဘယ် ဘေး ရန် ကြောင့် မျှ သေ လို ့ ရ မည့် သူ ဟုတ် ဟန် တစ်နေ့ မရှိ ။ အသက်ကို စွ န့်၍ ကြိုးစား ပါ လေ ။ သင် က အသက်ကို မ စွန် ့ လို သော်လည်း • အသက် က သင့် ကို စွန် ့ လိမ့် မည် ။ အချို့တွင် ‘ ပျား သ ကာ ’ ၊ တရား တွင် “ အဘိဓမ္မာ ’ တက် ခွင့် ရှင် မ ဝိ ရ ၊ မ လ “ သည် သည် အတိုင်း ဆရာ ဘုန်းကြီးလည်း နေ သွားရင် စာ အိုမင်း တတ် ရ မ စွမ်း တော့မှာ ရှိလာ မဟုတ် သည် နှင့် ’ ဟု စာ ဝါ ပူပန် များ · နေ၏ မှန်မှန် ။ အ ရာတွင် အစ်မ လွန်စွာ အရင်း ထင်ရှားသော ဖြစ်သူ မ သု စာ ပထမ ရီ လည်း ကျော် အမရပူရမြို့ ဆရာ အုန်း မင်္ဂ ထံ ၌ လာ ပညာသင် ကျောင်းတိုက် လျက် ၌ ရှိရာ အဘိဓမ္မာ အစ်မ ဖြစ် ပြင်း သူ၏ ပြ လျက်ရှိသည် ပြော စကားအရ ။ ( ဒေါ် သု စာ ရှင် ရီ ဝိ ကား မ လ ယခုအခါ လည်း မြို့ ပဲခူးမြို့ တက် ၍ လိပ်ပြာ အဘိဓမ္မာ ကန် ကျောင်းအုပ် သင် လို စိတ် စာ မျာ ချ ဆရာကြီး ရှင် ဝိ ဖြစ်သည် မ လ သည် ။ ) မိဘ ဆရာသမား များထံ ခွင့် ပန် လျှောက်ထား ရာ မိဘများ က နှစ်ကြိမ် မိဘများ လိုက်၍ သုံးကြိမ် ခေါ် တိုင် သော်လည်း ခွင့် မ ပြုကြ တရားဟော သ ဖြင့် အမရပူရ ၍ ပြန်လွှတ် သို့ တိတ်တဆိတ် လိုက် ၏ ။ အစ်မ ထွက်ခွာ သီလရှင် လာခဲ့သည် ဆရာ နှင့် ၊ ဒေါ် အပ်နှံ ပုည ကြ၏ ၊ ဒေါ် ။ မ ဝိ ကု စာ ဋ ရီ တို့ ကျောင်း၌ က မင်္ဂ နေရသည် လာ တိုက် ။ မင်္ဂ ဆရာတော်ကြီး လာ တိုက် ကား ဦး သာမည သု ဇာတ ထံ ဌာန သွားရောက် မဟုတ်ချေ ၊ ဘူမိနက်သန် အမရပူရ မှန်သော နန်း တည်မည် နေရာ ဖြစ်ပေ ရှိသော ၏ ။ အခါ ဦး ပေါ် ဦး နှင့် တကွ မင်းကြီး လေးပါး မြင် သည် နေ ခဲ့ ကြသော တော် နှင့် နေရာ ဗိသုကာ ဖြစ်၏ တစ်ရာကျော် ။ ကြက်သွန် တို့ ခင်း စခန်း တော ချ ရ တည်းခို ကျောင်းတိုက် ၍ မင်္ဂ လာ ဌာန အချိန် လည်း ကို စောင့် ဖြစ်သည် ဆိုင် . “ ဆရာတော် သီလ ဝိ သော တစ်ပါး ဓ နီ ကျမ်း ဖြစ်ကြောင်း ၌ ” ကြက်သွန် ရေးထားသည် ခင်း ဆရာတော်သည် ကို တွေ့ ရ၏ ။ ပဋိ ရှင် ပတ် ဝိ မ လ အ ကား ရာ၌ မိမိနေရာ ထင်ရှားသော ဟောင် သို့ ပင် ပြန်လည် ရှင် ဝိ မ လ သည် ရောက်လာ မင်္ဂ လာ ခြင်း တိုက် လော ဆရာတော် မ ဆို နိုင် ချေ နှင့် ။ မင်း တုန်း ၊ သီပေါ ၊ အင်္ဂလိပ် ခေတ် သုံး ကြိုးစား ခေတ် ၍ တွင် ပညာ အဘိဓမ္မာ သင်ယူ နာမည်ကျော် ၏ ။ ရှင် ဝိ မ လ ပထမ သည် ထူးခြား ကျော် ဆရာကြီး ထက်မြက် ဦး အုန်း သော ( ၁၂ ဥပ ဝ ဓိ ၈-၁၂၈၇ နှင့် ဉာဏ်ရည် ) ထံ ၌ တို့ ကြောင့် အထူးတလည် အ ရေးပေး ခံ ရ၏ ။ သို့ရာတွင် ရှင် ဝိ မ လ ကား ဥပုသ် ဇရပ် များတွင် နှေးမည် “ စိုး တရားဟော သော ကြောင့် ကောင်းသည် တရား မ ဟော ” ဟု ရန် တစ်စတစ်စ တားမြစ် ချော့ ကျော်ကြား မော့ ထား လာ ကြ ရ သ ဖြင့် လေသည် ပညာရေး ။ ကို ရင် နှော ဘဝ င့် ဖြင့် ပင် ရု ဝ မ အကြိမ် ## PAGE 689 ဆရာကြီး ဦး အုန်း ၏ အဘိဓမ္မာ အ မွေ ကို အတွင်း ကျကျ ရရှိ လေတော့ ၏ ။ တက် သည် ရှင် ဝိ ။ မ ၁၂၈၁- လ အသက် ခုနှစ် ၊ ၂၀- ဝါဆိုလ ရှိသော ဆန်း အခါ ရှစ်ရက် ဦး ဝင်း ။ ရဟန်း ဒေါ် စော သစ် တို့ ဦး က ဝိ မ ဒကာ လ သည် ခံ ၍ ရဟန်း သိမ် မှ အ ဘောင် ထွက် သင်္ကန်း ၌ ခဏ တစ် ချွေး ဖြုတ် စို နေ အနီး၌ သ ဖြင့် မ သင်္ကန်း ကု ဋ ကျောင်း လှန်း ( ထား ယခု ရာ စင်္ကြံ မိနစ်ပိုင်းအတွင်း ကျောင်း မြောက်ဘက် ပျား များ စု ဘုံ အုံ ပျံသန်း ကျောင်း လာ နေရာ ကာ ) အသိုက် အအုံ လုပ် ကြ၏ ။ ဒုတိယမ္ပိ သင်္ကန်း ပျား စွဲ ခြင်း ဖြစ်သည် ။ လူ တို့အတွက် အကောင်းဆုံး အ ခုနှစ်တွင် ချို မြိန် ဆုံးသော အစ်မ ဒေါ် ဆေး သု စာ အာဟာရ ရီ နှင့် စာသင် ကို ပေးနိုင် ဘက် သူမှာ မိုးကုတ် ပျား သူ သတ္တဝါ ဒေါ် ဝိ စာ တို့ ရီ ပင် က တည်း သိမ် ။ ထပ် ၁၂၈၃- မင်္ဂ လာ ပြု ပြန်သည် ထိုအခါ ။ ဆရာကြီး ဦး အုန်း က ဦး ဝိ မ လ အား ကိုယ်စား အဘိဓမ္မာ ည ဝါ များကို စမ်းသပ် သော ဆရာတော်များ ပို့ချ ခိုင်း ၏ ။ နေ မှာ ့ အခါ ခေ မာ ရထား သီ ဝံ ဆရာတော် ဖြင့် မန္တလေးသို့ ၊ ဘုရားကြီး သွား၍ စာ တိုက် လိုက် ဦး ပြန်သည် ခန္တီ နှင့် ။ ဆရာတော် စာ လိုက် ခဲ့ ဦး ကြည် ၁၂၈၆- တို့ ဖြစ်ကြ၏ ခုနှစ်တွင် ။ မင်္ဂ လာ တိုက် အတွင်း အလယ် ပိဋက တိုက် ကျောင်းကြီး ၌ ကျောင်းထိုင် စာ ချ ဖြစ်ကာ အ နှစ် သုံး ဆယ်ကျော် အထူး သ ဖြင့် အဘိဓမ္မာ ည ဝါ များကို ချ ပို့ တော် မူ စာ ၏ လိုက် ။ မာတိကာ သံဃာ များမှာ - ဓာတု ကထာ သုံး ၊ လေး ယ ရာ မိုက် ရှိ သ ၊ ပဋ္ဌာန်း ဖြင့် ကျောင်း သုံးမျိုး မလုံလောက် ကို တစ်နှစ် သုံးကြိမ် ၍ မယ် စီ ဇယ် ချ ပို့ ပင် ရိပ် တော် ခို မူ ရာ ကာ စာ အံ ဆရာတော် စာ ကျက် ကြ ဦး ရ၏ ဝိ မ ။ လ နှင့် အဘိဓမ္မာ ည ဝါ သတင်းသည် တစ်နိုင်ငံလုံး၌ မသိ သူ မရှိ ဖြစ်သွား ဆရာကြီး ၏ ဦး ။ “ အုန်း တောင် လက် မြို့ စ , မ မ နေ သတ် ဖူး ခဲ့သော လျှင် အဘိဓမ္မာ နာမည်ကျော် မတတ် “ အဘိဓမ္မာ ” ဟု ပင် တံ သတ်မှတ် ခွန် ” ကျမ်း ကြ ကြီး လေသည် ကိုလည်း ။ လက် စ သတ် ရေး တော်မူ၏ ။ “ ယ မ က မဉ္စ ရီ ” ကျမ်း နှင့် “ ပု ထုဇ္ဇန အလင်း သည် ယခုတိုင် ပြ ” ကျမ်း များကိုလည်း သောက် စို့ ပြုစု တော် မူ သည် ။ ဆရာတော်၏ အဘိဓမ္မာ ပျား လ ဘို့ မ ကုန် ပါ ချေ ။ လယ်တီ ကိုယ်စား တရား စင် မြင့် တက် ရပြီ လူ များအား ဆရာတော် တရားဟော ကလေး ၏ ။ ဦး ဝါတွင်း ဝိ မ လ သုံးလပတ် သည် စာသင်သား လုံး တောင် များအား မင်းကြီး စာ ဘုရား ချ ရင်း ရဲ လောင်း တစ်ဖက်က ဇရပ် နှင့် အောင်မြေ အချို့ ဒကာ ရွှေ များ ဘုံ က ဘုရား တရားနာ တောင်ဘက်ရှိ ရုံ မျှ အား မရဘဲ ဇရပ် ရဟန်းတော်များ ကြီး များ၌ အ လှ အား ည့် ကျ ချပ် နေ့စဉ် သော ဟော - ည ဝါ များကို တော်မူ၏ ပင် ။ လာ၍ “ နာယူ ဦး ပဉ္စင်း ကြသည် စာ ချ တာ ။ ကုသိုလ် ရ ရုံ ပဲရှိတယ် ၊ တရားဟော တာလဲ ကုသိုလ် ရ ရုံ ပဲ ၊ မိမိကိုယ်တိုင် ## PAGE 690 ဦး ပထမဆုံး နာဂ ဝံ သ သိအောင် က ဆုံးမစကား ၊ ကိစ္စ ပြီးအောင် ပြောကြားသည် လုပ် ပါ ဦး ကို ” ဟု မ မျှော် အောင်ခြင်း လင့် ဘဲ ကြား ရှပ် ရ ပါး ရာ ဆရာတော်ကြီး ဆရာတော်၏ စိတ် တရား ထဲ၌ ရှု မှတ် န င့် က တော် နဲ ဖြစ်ကာ မူ တော့သည် သံဝေဂ ။ ဟန် ဝင်လာ ကျ မည့် ၏ ။ သူ ထိုအခါ ကို သတိပေး မှ စတင်ကာ ရ သည်မှာ ညအခါ လွယ်ကူ အချိန် လှ ပေ ထား၍ ၏ ။ “ အောင်ခြင်းရှစ်ပါး ဆရာတော် ' ဟူသည် အမရပူရမြို့ တောင်သမန် အင်း အနောက်ဖက် ကမ်း ဖြစ်၏ ရှိ ။ မိုးကုတ်ဆရာတော် အောင်ခြင်းရှစ်ပါး နှင့် ကျောင်းတိုက် ဆရာ တူ တ ပ ည့် ဆရာတော် ဖြစ်သည် ။ အဘိဓမ္မာ အရှင် နာဂ ည ဝါ ဝံ များ သ သင်ယူ ( ၁၂၄၈-၁၃၃၂ ပြီးနောက် ) လျောင်း ရာသက်ပန် ၏ ။ ဧက ၁၂- စာ နာရီခွဲလောက် နေ တော်မူ၏ ။ တွင် ခေါင်း မျက်နှာသစ် ခေါင်း ပါးပါး သည် နေသည် ။ မဟာဂန္ဓာရုံ ။ ည ဉ့် သုံး ၊ ယံ မင်္ဂ တွင် လာ တစ် ၊ တူး ယံ မောင်း မျှသာ ဆရာတော်များ မူ ပုံ ရသည် ။ ရံ ခါ ပင် ကျောင်းဝင်း မကြာခဏ တစ် ဆည်း ဝင်း ကပ် လုံး ကြ၏ လင်း ။ ထိန် အာနာပါန နေ၏ ။ ဈာန် နှင့် ပျံ က သည် သိုဏ်း ၊ ရဟန္တာ များ နိုင် ဖြစ်သည်ဟု နင်း တော် ပွ ဖျော် င့် ကြား ပွ င့် လင်းလင်း ၍ ဒကာ ကြီး မိန့် ဒကာမ ဆို နှင်ထုတ် များ သည် စည်ကား ။ တံတား လာ ဦး သောအခါ မြို့ နယ် ဖောင်း ရဟန္တာ ကား မဟုတ်ကြောင်း လေး ရွာ ညောင် ကုန်း ကြီး ဦး ရပ် ဝိ ၊ မ ဦး လ စိုး လည်း ဒေါ် ' အဟော အေး မ တို့မှ ကောင်း ဘွား မြင် ၊ စာ ချ တော် မူ ကောင်း သော ' ပုဂ္ဂိုလ် ဟူသော မြတ် ယာယီ ပုဂ္ဂိုလ် ထူး အ ကြီး ကောင်းများ ပင် တည်း ကို ။ လုပ် ရှောင် ယူ နေ လွှဲ ရ၏ သာ ။. သေး မုံရွာ သ - ဖြင့် မန္တလေးမြို့ အိပ်ချိန် မှ များသို့ ပင် ဖဲ့ ၍ လည်း အကောင်းဆုံး သွားရောက် ပဓာန အားထုတ် အလုပ်ကို လုပ် တော် မိ အောင် မူ သည် ။ နံနက် နှင့် ညနေပိုင်း တို့၌ အမြဲ လမ်းလျှောက် လေ့ ရှိ၏ ။ ပ င့် လျှောက် ဆရာတော်သည် ချက်အရ ဆောင်း ၁၂၈၆- လေး ခုနှစ်မှစ၍ လ တွင် အမကြီး မင်းကွန်း ဒေါ် သု မိုးကုတ် စာ ရီ နှင့် ချောင် စာသင် ၌ ဖက် စာ ဒေါ် ဝါ မိ ချ လာ ပို ့ သိ၏ ဘော် မူ လေ့ ရှိသည် ။ ထို ချောင် ၌လည်း ဆရာတော် ကို အကြောင်းပြု၍ ဇရပ် ကျောင်း ကန် များ တစ်နေ့ တခြား ထိုအချိန်က စည်ကား အောက် လာ ပြည် ၏ ။ အောက် ရွာ ၌ အဘိဓမ္မာ တရားပွဲများ လည်း အလွန် ခေတ်စား လျက် ရှိ၏ ။ လယ်တီဆရာတော် နှင့် တ ပ ည့် ကြီး များဖြစ်ကြသော လယ်တီ ဦး ပ ဒု မ ၊ သေ ဟောကြားတော် ကျ တောင် ဦး မူ တိ လေ့ ရှိကြသည် လောက စ သော ။ နိုင်ငံကျော် ဓမ္မကထိက ကြီးများ တစ်ပါး ဆင်း တက် အဘိဓမ္မာ ၁၂၉၁- တရား ခုနှစ်တွင် ပွဲအတွက် ညောင်လေးပင် စစ်ကိုင်းတောင်ရိုး မြို့ ပြည်လုံး ဇမ္ဗု ပတိ ချမ်းသာ ချောင် ဘုရား ဦး ပ ဒု ၌ မ နှစ်စဉ် ဆရာတော်အား ကျင်းပ မြဲ လာရောက် “ ငါ့ မှာ ပ င့် သူ ကြ ရာ ကျ ပါ - ဒ ဖြစ်နေပြီ ၊ ဒါပေမယ့် မင်းတို့ အဘိဓမ္မာ တရားပွဲ နှင့် သင့် တော် မ ယ့် ကိုယ်တော် ကလေး တစ်ပါး တော့ တွေ့ ထား ပြီ ။ ဆယ် ဝါ ပဲ ရှိသေးတယ် ” ဟု ဆို ကာ နေ့တိုင်း ဆရာတော်အား ကြွရောက် ညွှန်ကြား ဟောပြော သ ဖြင့် ရ၏ ၁၂၉၂- ။ ခုနှစ်မှစ၍ နှစ်စဉ် တပေါင်းလဆန်း ရှစ်ရက် ရုံ ဝ မ အကြိမ်