## PAGE 70 များ ပို၍ လျော့ပါး လာပါ လျှင် “ ပိဋက သူရဲကောင်း ကြီးများ ' ထို့ထက် များစွာ ထွက်ပေါ် လာ မည်မှာ သေချာ လှ ပါသည် ။ ) ပဋိ ပတ္တိ ရေစီးကြောင်း ထက်ပင် ဗြိတိသျှ ခေတ် ခေတ် စော ၍ မှ နိုး လွတ်လပ်ရေး ကြား တက်ကြွ ခေတ် လာသည် အထိ ကို ပဋိ တွေ့ရ၏ ပတ္တိ သာသနာ ။ ပဋိ ပတ် ၏ ၏ ခရီး အရှိန်အဝါ စဉ်မှာ ပရိယတ္တိ ကြောင့် လည်း နိကာယ် ပရိယတ် ကျမ်း သည် ခေတ် ကြီးများ ပြောင်း ကျမ်း အိပ် တိုးတက်လာ ( အိပ် နေသော ရသည် ကျမ်း ဟူ၍ ) ဆို ဖြစ်ကာ သင့် သည် စာတိုက် ။ ဗီ ရို့ ၌ ဓမ္မစေတီ အဖြစ် ကိုးကွယ် ပူဇော် ခဲ့ ကြ ရာ မှ ယခုအခါ အမျိုးသမီးငယ် များ ပင် ဖတ်ရှု လေ့လာ နိုင်ကြ ပြီ ဖြစ်၏ ။ ရွတ် ဖတ် ပူဇော် ရုံ အဖြစ် ကျက် မှတ် ခဲ့ ကြသော ဓမ္မစကြာ ၊ အနတ္တလက္ခဏသုတ် နှင့် မဟာသတိပဋ္ဌာနသုတ် စသည်တို့ သည်လည်း လက်တွေ့ ကျင့် ရ သည့် စာများ ဖြစ်လာ ကြ ကုန် ၏ ။ ဂုဏ်တော် နှင့် မေတ္တာသုတ် စ သည် ကို ဘုရားရှိခိုး စာ အဖြစ် ရွတ်ဆိုမှု နှင့် စပ် ၍ မိုးကုတ်ဆရာတော် မိန့် ဆို ဖူး ၏ ။ စင်စစ် က “ အ သောက် ရွတ် သည် ဆေး ကို အ လိမ်း သား ဆေး လောက် လုပ်နေကြ မကောင်း တာ ၊ ရောဂါ ၊ ဘယ်ပျောက် မှာလဲ ” ဟု ထုံး အိုင် ၊ အင်း အိုင် များ ပြည့် လျှံ သောအခါ ချောင်း ၊ မြောင်း အဖြစ် စီးဆင်း သွားကြ ကုန် ၏ ။ အရပ်ရပ် ချောင်းမြောင်း များ စုပေါင်း၍ မြစ် ငယ်များ ဖြစ်လာ ကုန် ၏ ။ မြစ် ငယ်များ မှ မြစ်ကြီး များ အသွင် ကူးပြောင်း ကာ သမုဒ္ဒရာ ကြီး ဖြစ်လာ ၏ ။ ဟို တစ် ကွက် ထို ဥပမာ သည် ကဲ့သို့ တစ် ကုန်းဘောင်ခေတ် ကွက် ထုံး အိုင် ၊ ဦး အင်း ပိုင်း အိုင် အထိ များ ပဋိ သဖွယ် ပတ် သာသနာ ရှိခဲ့ ၏ ။ ကား စီးဆင်း မပြတ် နိုင်အောင် မ လပ် ရုံ အင်အား မ ပြည့် ခဲ့ ။ ကုန်းဘောင်ခေတ် နှောင်း ထွဋ် ခေါင် ဆရာတော် ( ၁၁၆ ဝ -၁၂၄၂ ) ခေတ် တွင် ကား ဘုန်းတော်ကြီး ချောင်းမြောင်း ဦး သဖွယ် သီလ ( ၁၁၉၄-၁၂၆၉ အနယ်နယ် အရပ်ရပ် ) တို့ စီးဆင်း လာ ၏ ။ အတန်ငယ် ထူထပ် မြင့် မား သော တောအုပ် , တောင် စွယ် များကို မူ ကျော်လွှား ဖြတ်သန်း နိုင်သော | အင်အား မရှိသေး ။ လယ်တီဆရာတော် ၁၈-၁၂၈၅ ) သေက္ချ တောင် ဆရာတော် ( ၁၂၃၃-၁၂၉၃ ) နှင့် မိုးညှင်းဆရာတော် ( ၂၃၄- ၁၃၂၆ ) တို့ လက်ထက်တွင် ပဋိ ပတ္တိ ရေစီးကြောင်း သည် သိသိသာသာ အားကောင်း လာ ကာ ချောင်းမြောင်း အသွင် ရိုက်ခတ် မှ မြစ် သွားခဲ့သည် ငယ်များ ။ အသွင် စီးဆင်း လာခဲ့ ၏ ။ ရေ စီး အား ထက် ရေ စီး သံ သည် နိုင်ငံ အဝန်း ( ယခုအခါ အမေရိက နှင့် ဥရောပ တို့၌ “ မြန်မာပြည် ပြန် ’ နိုင်ငံခြားသား တို့မှ တစ်ဆင့် ကိုယ်တွေ့ ဝိပဿနာ ကျမ်း များ ၊ ရုပ်မြင်သံကြား သတင်းများ ကြောင့် ၄ အကြိမ် ## PAGE 71 မြန်မာနိုင်ငံ ဆရာ သက်ကြီး နှင့် တို့၏ ဗုဒ္ဓဝါဒ ကျေးဇူး ကို များစွာ ကြောင့် ကွယ်လွန်သူ အာရုံစိုက် လာကြသည် ဆရာကြီး ဦး ။ လယ်တီဆရာတော် ဘ ခင် ( အင်းလျား မြိုင် ၊ သူဌေးကြီး ပဋိ ပတ္တိ ဌာန ဦး ) ဂို ၏ အင် တ ကာ ပ က ည့် စီးပွားရေး ကြီးများ ဖြစ်ကြသော လုပ်ငန်းများကို မန္တလေး လျစ်လျူ ပြု၍ သား အိန္ဒိယ မာ ရ ဝါရီ ပြည် လူမျိုး အနှံ့ တရား နှစ်သောင်းကျော် ဌာနများ ဖွ င့် လှစ် ပြသခဲ့ ရာ ၁၉၇၄- ခုနှစ် ဦး က ပင် ယောဂီ ပေါင်း အမေရိကန် နှင့် ကနေဒါ လေပြီ ၊ နိုင်ငံ၌ အမေရိကန် ယောဂီ အမျိုးသား ပေါင်း ၁၀၀၀ မစ္စတာ ကျော်ကို ရောဘတ် တရား ဟိုး ဗား ပေးခဲ့ သည် ၏ ။ သူ သုတေသန ကား တိုက်ချင်းပစ် ပါရဂူ တစ် ဒုံးပျံ ဦး ဖြစ်သည် နှင့် အာကာသ ။ အင်္ဂလိပ် ယာဉ် လူမျိုး တည်ဆောက်ရေး မစ္စတာ ကိုး လ် ကို မင်းကလည်း အစပြု သူ အင်္ဂ လန် ၌ တရား ပြ သ လျက် ရှိ သည့် အပြင် ထို သုံး ဦး စုပေါင်း၍ လည်း အိန္ဒိယ ၊ အမေရိက တည်ထောင် နှင့် ကာ ဥရောပ ပဋိ ပတ္တိ နိုင်ငံများတွင် သာသနာကို ဆက်လက် ယာယီ နှင့် ဖြ န့် ချိ အမြဲတမ်း နေကြသည် ကမ္မဋ္ဌာန်း ဟု ကြားသိရ ဌာနများ ပေ ရာ တစ်ခေတ် ခန့် မျှော် နိုင်ကြ ဆန်း ပေသည် လာ ဦး မည့် ။ “ ပဋိ အနာ ပတ္တိ ဂါမ် သာသနာ ဆရာ သက်ကြီး ၏ ' အနာဂတ် စာအုပ် ၌ အတိုင်း အပြည့်အစုံ တာ ကို ဖော်ပြထားပါသည် ။ ) အစိုးရ၏ အား ပေးမှ တိုးတက် ၁၃၀၉- ကာ ခု ဧရာဝတီ ၊ လွတ်လပ်ရေးရပြီး စ သော မြစ်ကြီး သည့် များ နောက်ပိုင်းတွင် သဖွယ် အသွယ်သွယ် ကား ရေလှိုင်း သော စီး မြစ်ကြောင်း အား မြင့် မား ကြီးများ အားကောင်း ချင် တိုင်း ကောင်း ၍ လာ ပေ တော့သည် ။ သထုံ စွန်းလွန်းဆရာတော် ဇေ တ ဝန် ဆရာတော် ( ၁၂၃၁-၁၃၁၆ ) ( ၁၂၃၉-၁၃၁၄ ) ကန္နီ ဆရာတော် ( ၁၂၄၁-၁၃၂၈ ) ဝေဘူဆရာတော် မိုးကုတ်ဆရာတော် ( ( ၁၂၅၇-၁၃၃၉ ၁၂၆၁-၁၃၂၄ ) ) ပဋိ ပတ္တိ ဝန်ဆောင် မဟာစည်ဆရာတော် ဆရာတော်ဘုရားကြီး များသည် ( ၁၂၆၆-၁၃၄၄ သာသနာ ) ( ၂၅၀၀ စ သော ) လွတ်လပ်ရေး - ကာလတွင် သာသနာ့ ကျက်သရေ ကို တိုးမြှင့် စေ တော် မူ ခဲ့ ကြ၏ ။ ထို တွင် ဝေဘူဆရာတော် ၊ မိုးကုတ်ဆရာတော် နှင့် မဟာစည် ဆရာတော်တို့၏ အရှိန်အဝါ များသည် အ လွှမ်းမိုး ဆုံး ဖြစ်ကုန်၏ ။ အားပေး ၁၃၈၃- ချီး မြှောက် ခုနှစ်မှစ၍ ခဲ့သည် ။ နှစ်စဉ် နိုင်ငံတော် ငွေ တစ် အစိုးရ သိန်းခွဲ ကိုယ်တိုင် ည် း ဆုံး ပဋိ ပတ္တိ လျား ထားခဲ့ သာသနာ ၏ ။ အား သာသနာရေး သီးခြား ဝန်ကြီး လက်အောက်ရှိ ဗုဒ္ဓသာသနာ အဖွဲ့ ပဋိ ပတ္တိ သာသနာ ပြု ဌာနတွင် တစ်နိုင်ငံလုံးရှိ နဝမ အကြိမ် ## PAGE 72 ကမ္မဋ္ဌာန်း ခွဲခြား၍ ထောက်ပံ့ ဌာန ပေါင်း လှူဒါန်း ၃၃၆ လျက် ဌာန ရှိသည် ရှိသည် ။ ။ လေးမျိုး ယောဂီ ဦး မှာ ရေ ယောဂီ အလိုက် ၅ အတန်း ဦး မှ ၂၀ အစား အထိ လေးမျိုး ရှိသော ဌာန အား ဆွမ်း ဆန် တော် ငွေ ကျပ် ( ၁ ဝဝ ) ၊ ၂၁-၃၀ ( ၁၅ ဝ ) ၊ ၃၁-၄၀ ( ၂ ဝဝ ) ၊ ၄၁- နှင့် အထက် ( ၂၅၀ ) ဖြစ်၏ ။ ပဋိ ပတ္တိ ကျက်သရေဆောင် ကမ္မဋ္ဌာနာစရိယ ဆရာတော်ကြီး ကိုး ပါး အား ကျပ် ( ၇၅၀ ) စီ နှင့် သင်္ကန်း ဒွိ စုံ နှစ်စဉ် ဆက် ကပ်လျက် ရှိပေသည် ။ ပဋိ ပတ္တိ ဌာနများ နှင့် စာ သော် အစိုးရ ထောက်ပံ့ငွေ မှာ မ ပြော ပ လောက် စေ ကာ မူ နိုင်ငံတော်အစိုးရ ကိုယ်တိုင်က အသိအမှတ်ပြု လေးမြတ် ပူဇော် သည့် သဘောကို ဖော်ပြ ခြင်း ဖြစ်၍ လိုအပ် လှ ပေသည် ။ ဆွမ်း ဆန် တော် ငွေ အစား ပဋိ ပတ္တိ ဆိုင်ရာ ကျမ်းစာများ ကို အခါအားလျော်စွာ လှူဒါန်းခြင်း ၊ သို့မဟုတ် ပဋိ ပတ္တိ ဆိုင်ရာ မှတ်သား ကြည်ညိုဖွယ် ‘ လ စဉ် သတင်းစာစောင် ” မျိုး ယုတ် ဝေ ခြင်း ဖြင့် အားပေး ရ သော် ပို၍ ပင် ကျေးဇူး ကြီး မြတ် ပေ ရာ ၏ ။ လွတ်လပ်ရေး ခေတ် မှ ဤ ယနေ့ အရိယာ ကျ အေင် လျှော့ ပဋိ ပတ္တိ ဈေး သာသနာတော် အရှိန်အဝါ အင်အား ကြီးမား တိုးတက်လာ သည် နှင့် အမျှ ပင် မြင်ရ - မမြင်ရသော မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ ဝါဒ များလည်း အကွက် စေ့ စေ့ ထိုးနှက် ဝင်ရောက်လာ သည် ကို တွေ့ရ ပေသည် ။ အ မြွက် မျှ ဆို ရ သော် - ၁။ “ ကမ္မဋ္ဌာန်း တရား အထူး ရှု ပွား ဖို့ မ လို ' ( မောဟ ကို နိဗ္ဗာန် ထင် ) သော ဝါဒ များ ၊ ၂ ။ ‘ သ မာ ပတ် ဝင်စား သည် ' ဟု ဆို ကာ ရှင် ငယ် ၊ အမျိုးသမီးငယ် များကို ပင် ဓာတ်ပုံ ဖြင့် ဖော်ပြ ၃။ ရဟန္တာ ကာ ပဋိ ဟု ပတ် လူ ပြိန်း သာသနာကို တို့ သ မုတ် ဂုဏ် သည် ငယ် ကို စေသော သာယာ ကမ္မဋ္ဌာန်း လျက် ‘ မဂ် အမည်ခံ လေး ဆင့် စိတ် ၊ ဖိုလ် ညှိ ဝါဒ လေး များ ဆင့် ၊ ' ဆိုက် ပုံ ကို ပွ င့် ပွ င့် လင်းလင်း ကြီး ကြေ ညာ သော ဝါဒ များ ၊ ၄။ အရိယာ ဖြစ် လက်မှတ် ' ထုတ်ပေး သော ဝါဒ များ ၊ ၅။ ပရိယတ္တိ မတတ် ဘဲ လျက် အတွေး ကောင်း အရေး ကောင်း သ ဖြင့် အကြောင်း ယုတ္တိ ဆင်ခြေဆင်လက် အ ထွ န့် တက် ကာ မိမိကိုယ်ကိုလည်း အရိယာ ထင်မှတ် ၍ “ အကျဉ်း အ ကျပ် အခက်အခဲ နှင့် ကြုံ လျှင် သောတာပန် သည် ငါးပါးသီလ မ လုံ ၊ သောတာပန် အရက်သောက် သေး သည် ' ဟု ဤသို့ ခံယူ စ သည် သော အတွေး ဖြင့် “ ဆွမ်း ပဋိ ဆန် ပတ် ထဲ ကြွက် များ ။ ချေး ရော ” သကဲ့သို့ မြတ်စွာဘုရား သာသနာ အား အ အ နှစ် ညံ့ စား ၃၀- ( အပေါစား ကျော် တရား ) ဖြစ်အောင် ထိုင် မိ ညစ် ကာ မှ ပေ မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ စေသော ဖြစ် အ ယူ ခဲ့ရသော မှား တို့လည်း သီဟိုဠ် များပြား ခေတ် ရှုပ် မှ ဒကာ ပွေ လှ မျိုး ၏ . ။ ၊ ရဟန္တာ မ လျှော ကျစေရန် ဟု ထင် စေရန် ငါးပါးသီလ အိုး စ ရည်း ကို မဲ ထဲ ဟင်း ဝင် ပုန်း အော ရသော င့် ထား ရသော ရဟန္တာ သောတာပန် မျိုး နှင့် သောတာပန် ၊ မ အော င့် နိုင်တော့ အဖြစ်မှ သောအခါ “ စာ ကို ပင် အမှား ဖြစ်အောင် ကောက် ကျစ် စဉ်း လဲ သော အရိယာ ' မျိုး တို့လည်း များ ကုန် ၏ ။ နဝမ အကြိမ်