## PAGE 367 ရဟန္တာနှင့်ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ရှေ့သို့ သာသနာပြု၊ နောက်မှ သာသနာပျက် ၃၁၁ လယ်တီဆရာတော် နယ်လှည့်၍ တရားဟော ထွက်တော်မူသောအခါ လယ်တီ ပဏ္ဍိတ၊. လယ်တီဝါယာမ (ဆရာမြို့)၊ လယ်တီကိတ္တိ (ဆရာစိန်)၊ လယ်တီ ဝဏ္ဏိတ (ဦးလှတင်) စသော ရုပ်ချောအဟောင်ကောင်း စာတတ်တပည့်ကြီးများလည်း ခြံရံလိုက်ပါ ကြရလေ၏။ မကြာမီ တပည့်ကြီးများ မရှေးမနှောင်း လူထွက်ကုန်ကြသည်။ ထိုအကြောင်းနှင့် စပ်၍ မဟာဝိသုဒ္ဓါရုံဆရာတော် က လယ်တီ ဆရာတော့်ထံ ဂါထာတစ်ပုဒ်ရေး၍ ပို့လိုက်၏။ ထိုဂါထာ၏ အဓိပ္ပာယ်ကား- “ခွန်အားကြီးသော ကြံ့သတ္တဝါသည် သန်မာသော တစ်ချောင်းတည်းသော ချိုဖြင့် မိမိရှေ့၌ တွေ့သမျှ အရာဝတ္ထုတို့ကို ချိုဖြင့်ကော်တင်၍ နောက်သို့ ပစ်လွှင့်ချလျက် မိမိ နောက်မှ လိုက်ပါလာသော သားသမီးများကို ထိမှန် သေပျောက်စေသကဲ့သို့ ဉာဏဗလ ကြီးမားလှသော လယ်တီလည်း ထို့အတူ တပည့်များကို သတ်လေ၏” ဟူသတည်း။ ထိုစာကို ဖတ်ရသောအခါ ဆရာတော်က “စာချနေတုန်းကသာ မဟာဝိသုဒ္ဓါရုံ ဆရာတော် အဆုံးအမ ရခဲ့လျှင် နယ်လှည့်တရား မဟောဖြစ်ပါဘူး။ ခုတော့ ဟောမိရက် ဖြစ်နေပြီ။ တစ်ဗိုလ်ထဲကျန်လဲ ဆက်ချီရတော့မှာပဲ၊ စစ်တိုက်ရတယ်ဆိုတာ ကိုယ့်ဘက်က စစ်ဗိုလ်တွေလည်း ကျဆုံးရတာပဲပေါ့” ဟု တပည့်များကို မိန့်တော်မူသတတ်။ " မာန်လည် ဆရာတော်ကလည်း ဆရာတော်တရားဟောကြွပြီဟု ကြားလျှင် “အင်း ကြံ့ကြီးတစ်ကောင်တော့ ထွက်ပြန်ပဟေ့။ သားဘယ်နှစ်ကောင် သေခဲ့မလဲမသိဘူး” ဟု ပြောလေ့ရှိရာ “သားတစ်ကောင် နှစ်ကောင်သေတာ အရေးမကြီး၊ တောရှင်းဖို့လိုတယ်။ တပည့်တစ်ပါး နှစ်ပါး လူထွက်တာ ဂရုမစိုက်နိုင်၊ လူတစ်ထောင် တစ်သောင်း ဉာဏ်အလင်း ရဖို့က အရေးကြီးတယ်” ဟု ပြောကြားသတတ်။ မာရ်နတ်နှင့် အမြဲတိုက်ပွဲဝင်နေရသော သူတော်ကောင်းကြီးတို့၏ အပါးတွင် သာမည ကိုယ်ခံအင်အားဖြင့် မရနိုင်သည်ကို သင်ခန်းစာ ယူကြရာ၏။ ထိုအချက်ကို ထင်ရှားစေရန် ဤ၌ လယ်တီပဏ္ဍိတကိုယ်တော်ကလေး၏ လျှို့ဝှက် ဇာတ်သိမ်းခန်းကို အနည်းငယ် ဖော်ပြသင့်၏။ တစ်ချိန်က ဆရာတော်ကြီးစာများ ပုံနှိပ်ရာ လယ်တီ ပဏ္ဍိတသည် ကြည့်ကြပ် ပုံနှိပ် ရန် ရန်ကုန်ဗဟန်း၌ လာရောက်နေထိုင်ရသည်။ ထိုအခါ ဘယ်ကမှန်း မသိသော လူရွယ် လူနီကလေးတစ်ယောက် သူ့ထံ ရောက်လာ၏။ တရင်းတနှီး နေထိုင်၍ ကူညီလုပ်ပေးသည်။ သူ့အကြောင်း စစ်ဆေးမေးမြန်းခြင်းလည်း မပြုမိ။ ရံခါ လူနီကလေး ရက်ပေါင်းများစွာ တိတ်တဆိတ် ပျောက်သွား၏။ ပြန်လာလျှင် ရှေးဟောင်း ရတနာပစ္စည်းများ ယူလာတတ်သည်။ နောက်ဆုံး ထိုလူနီကလေး ပျောက်သွားကာ ပျဉ်းမနား မမကြီးဆီက မေတ္တာစာများ ယူလာ ပြန်၏။ ဦးပဉ္ဇင်းထံက စာကို မမကြီးထံ ပို့သည်။ သည်လိုနှင့် ဆရာတော်အားကိုးသော လယ်တီ ပဏ္ဍိတ ရေတိမ်နစ်ခဲ့ရသည်။ မမကြီးနှင့်ချိန်းကာ မန္တလေးတွင် လူဝတ်လဲသည့် ## PAGE 368 ၃၁၂ ဓမ္မာစရိယ ဦးဌေးလှိုင် အခါ လူနီကလေး ရုတ်တရက် ပေါ်လာပြန်၏။ နောက် မတွေ့ရတော့ချေ။ ထိုအကြောင်းကို “လယ်တီဂန္ထဝင်ကျမ်းပြု ဆရာက သူတော်ကောင်း နတ်ကောင်းမသည် ဟု ဂုဏ်ယူဖော်ပြ၏။ ပဋိပတ္တိနောက်ကွယ်မှ လျှို့ဝှက်ဆန်းကြယ်သော အန္တ ရာယ်ကို မမြင်ကြလေ။ -သစ္စာဖြင့် မိုးရွာပေးခြင်း ၁၂၆၈-ခုနှစ် ဝါကို ပြည်မြို့ ဝိပဿနာကုန်းတောရ၌ ဆိုတော်မူ၏။ ထိုအခိုက် ဟင်္သာတနယ်တွင် နောက်မိုးမသိမ်း၍ လယ်ဧကများစွာ ပျက်စီးရမည့် ကပ်ကြီးဆိုက်နေစဉ် အင်္ဂလိပ်လူမျိုး ဧရာဝတီမင်းကြီး “မက်ကဆွဲ” က ဆရာတော်ကိုပင့်၍ တရားပွဲလုပ်ရန် အမိန့်ချသည်။ ဆရာတော်လည်း လာရောက်ပင့်သည့် အချိန်မှစ၍ အနှစ်နှစ်ဆယ်ကျော် ရေအလှူ နိဗဒ္ဓဝတ်ကြီးကို နေ့စဉ်ဆင်ခြင်၍ သစ္စာပြုတော်မူလျက် မိုးနတ်သား စသည်တို့ကို မေတ္တာ ပို့တော်မူသည်။ သင်္ဘောဖြင့်ကြွတော်မူရာ ကမ်းလုံးညွတ်မျှ ကြိုဆိုကြ၏။ သင်္ဘော ဆိုက် ကပ်မည်ရှိစဉ် ရုတ်တရက် မိုးဆင်၍ ရွာသွန်းချရာ တစ်နာရီခန့် ကြာလေသည်။ မြစ်လယ်၌ သင်္ဘောကျောက်ချပြီး ဆိုင်းငံ့နေရ၏။ လူတိုင်း အံ့သြမဆုံး ဝမ်းသာမဆုံး ကြတော့။ “အနှစ် နှစ်ဆယ်ကျော် ရေဝတ်ကြီး၏ အစွမ်းကွယ့်” ဟုလည်း မိန့်တော်မူသည်။ ထိုအချိန်မှစ၍ မိုးခေါင်ဒေသများအတွက် “မိုးပရိတ်၊ မိုးကမ္မဝါ၊ မိုးအမိန့်တော် ပြန်တမ်း' များ ရေးသားကာ မိမိ၏ သီလ၊ မေတ္တာ၊ သစ္စာ၊ သမာဓိစွမ်းအားဖြင့် သတ္တဝါ များအတွက် မိုးကိုလည်း ရွာသွန်းပေးတော် မူခဲ့ရသည်။ . သူတော်ကောင်းကြီးတို့၏ စွမ်းအားကား လူသာမန်တို့ မယုံကြည်နိုင်လောက်အောင် ကမ္ဘာ့နိယာမကြီးများကို ချိုးဖောက် ပစ်နိုင်သည်တကား။ သီလက မပေးနိုင်သော ပစ္စည်းဥစ္စာဟူသည် မရှိသကဲ့သို့ ခန္တီ မေတ္တာမနိုင်သော ဘေးရန် ဟူ၍လည်း မရှိစကောင်း။ ထို ့ထက် သစ္စာတရားက မပြုလုပ် မစွမ်းဆောင် နိုင်သော အရာဟူ၍ မရှိချေ။ တိရစ္ဆာန်များ၏ သစ္စာဖြင့်ပင် မိုးကိုရွာချစေနိုင်ခဲ့၏၊ လောင်နေသော မီး၊ စီးနေသော ရေကိုပင် ငြိမ်းစေ ရပ်တန့်စေနိုင်ခဲ့သည်။ သစ္စာကား ကမ္ဘာ့နိယာမ၊ အမှန်သဘာဝ တရား ကြီး သက်သက်တည်း၊ ပညာမျက်စိဖြင့် ကြည့်လျှင် လူပဓာန မဟုတ်။ မှန်ကန်ခြင်းသာ ပဓာနဖြစ်၏။ သတ္တဝါတို့သည် အကျဉ်းအကျပ် မတွေ့သေးသမျှ အစွမ်းအစများ တုံးကာ ရေသာခို၍ နေတတ်ကြ၏။ မျက်စိ၊ နား၊ နှာ၊ လျှာနှင့် ခန္ဓာကိုယ်ကိုသာ အားကိုးရာဟု ထင်မှားကြသည်။ (ဝါ) ရုပ်ကိုသာ အားကိုးကြကုန်၏။ တစ်သိန်းအားနှင့်ယူ၍ မရသော လွယ်ကူကြီးမားသည့် အားများရှိသည်ကိုပင် မယုံကြည်ကြလေ။ တကယ့်ယောဂီ အာဇာနည်ကြီးများပင်လျှင် ဤ ## PAGE 369 ရဟန္တာနှင့်ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ၃၁၃ လက်နက်ကောင်းများကို တစ်ခါတစ်ရံ မေ့နေတတ်ကြ၏။ အထင်မကြီးသော ဆရာတော်၏ နောင်တ ယင်းသို့ အနယ်နယ်အရပ်ရပ် လှည့်လည်၍ တရားဟောတော်မူရာ ၁၂၇၇ ခုနှစ် တောင်တွင်းကြီးမြို့ တရားပွဲ၌ ထူးခြားချက်တစ်ခု ရှိခဲ့သည်။ တောင်တွင်းကြီးသားတို့သည် ဆရာတော်အား မိကျောင်းရဲသို့လာ၍ သုံးဆယ့်ငါးမိုင်ခန့် ထမ်းစင်ဖြင့် ပင့်ကြရသည်မှာ သာမည သဒ္ဓါ၊ ဝီရိယမဟုတ်ချေ။ ထို့ကြောင့်လည်း ထို၌ ခုနစ်ညတိုင်အောင် အထူးဟောကြား ချီးမြှင့်၏။ တရားဟော၍ လေး-ငါးရက် ရှိသောအခါ ဆရာတော် တည်းကျောင်းသို့ ဗိုလ်ကုန်းဆရာတော် ကြွလာပြီး ဆရာတော်အား ကျေးဇူးတင် ဝန်ခံစကား လျှောက်ထားသည်။ “တပည့်တော် မန္တ လေးက ဗိုလ်ကုန်းကျောင်းဘုန်းကြီးပါဘုရား။ မန္တ လေး လေးပြင် လေးရပ် ဆရာတော်တရားဟောနေသော်လဲ တစ်ခါမျှ မနာဖူးပါ၊ သူ့လိုငါ့လိုထင်ပြီး “လယ်တီလိုတော့ တို့လဲ ဟောတတ်သားပဲ၊ ဘုရားဟောတဲ့အတိုင်း စာကြည့်ဟောကြရတာ၊ လယ်တီလဲ ဒီစာကလွဲပြီး မဟောနိုင်ပါဘူး” ဆိုပြီး အထင်သေးခဲ့မိပါတယ် ဘုရား၊ ယခုမှ အစမ်းသဘော အပြောများလို့ နာကြည့်ရာ တပည့်တော်အထင်တွေ လွဲကုန်ပါပြီ။ ပြစ်မှား မိသည်များကိုလဲ သည်းခံပါဘုရား” ဟု လျှောက်ထားသည်။ " ထိုအခါ လယ်တီဆရာတော်က- “ဗိုလ်ကုန်းဆရာ၊ တပည့်တော်နဲ ့တကွ သတ္တဝါတွေဟာ ကိုယ့်အသိကလေးကို တယ်ပြီး ထင်တတ်ကြတယ်၊ ကိုယ့်အမှား သိတဲ့နေ့ဟာ တိုးတက် ကြီးပွားဖို ့ စတဲ့နေ့ပဲ၊ ခု ဒီတောင်တွင်းမှာ ဟောတဲ့ တရားတွေကတော့ လူများစုအတွက် ခြုံပြီး ဟောရတာ။ ခု ဗိုလ်ကုန်းဆရာအတွက်ဆိုရင် သီးခြားဟောရသေးတာပေါ့” ဟု ဆိုကာ သုံးညဆက်၍ ပရိယတ္တိအသိဉာဏ်၊ ပဋိပတ္တိအသိဉာဏ်တို့၏ အတိမ်အနက်ကို ခွဲခြားစိတ်ဖြာ၍ ဗိုလ်ကုန်း ဆရာတော် သိသာအောင် ဟောတော်မူသည်။ “တပည့်တော်လဲ ငယ်ငယ်က ကိုယ့်ဟာကိုယ် တယ်ပြီး အထင်ရောက်တာကလား။ မျက်စိ၊ နား၊ နှာ၊ လျှာ၊ ကိုယ်အသိလောက်ကို အမှန်ဆုံးဖြတ်ပြီး နေကြပေမယ့် အဲဒီ အသိ တွေဟာ တကယ့် ရှပ်ရှပ်ကလေးပဲ။ အမှန်တရား အပုံတစ်ရာပုံ တစ်ပုံတောင် သိတာမဟုတ်ဘူး။ စာချဘုန်းကြီး ဘဝတုန်းက အနက်အဓိပ္ပာယ်သိနေတဲ့ “နမောတဿ” ဟာ သစ်ပင်အောက် ရောက်တော့ ရယ်စရာ ဖြစ်နေတယ်။ ဟိုတုန်းက အနက်ထင်ကြတာက အလုပ်ဖြစ်အောင် ထင်တာမဟုတ်ဘူး၊ ဟောပြောပို့ချလို ့ ရရုံလေးပဲ။ ဆားဟာ ငန်တဲ့ အရာဝတ္ထုလို့ ပြောလို့ ရရုံပဲ။ ပူငန်၊ အေးငန်' ချိုငန်၊ ခါးငန်၊ ပေါ့ငန်၊ လေးငန်ဆိုတာတွေ ဘာမှမသိဘူး။ “ဗိုလ်ကုန်းဆရာရေ၊ ပုံရိုင်းရိုင်း ပြောရရင်တော့ စိတ်မနှံ ့တဲ့ လူတစ်ယောက်ဟာ ပညာ. စီးပွား မရှာနိုင်တဲ့အပြင် တတ်သိထားပြီးတဲ့ ပညာတွေ၊ စည်းစိမ်ဥစ္စာတွေဟာ သူ့ အတွက်ရော သူများအတွက်ပါ တယ်ပြီး အသုံးမဝင်သလိုပဲ။