## TRANG 403

# Các vị Alahan và các bậc đặc hiệu

Vào khoảng một hoặc hai ngày trước ngày thí chủ thỉnh mời, ngài (Mahāgandhārum Sayadaw) thường âm thầm thực hiện nghi thức hồi hướng công đức (ရေစက်ချ - ye-set-cha). Việc này nhằm giữ cho tâm ý không phóng dật, giúp cho đại hạnh thí tị ngạn (Wiwuṭa Pāramī Dāna) được thành tựu một cách vẹn toàn.

Đối với những hành giả đến tầm học pháp hành, ngài chỉ hướng dẫn ở mức độ đầy đủ vừa phải, rồi sau đó ngài thường ẩn cư trú xứ một mình.

### Hào quang thân (Thân quang)

Một ngày nọ, Ngài Cố vấn (tức Mahāgandhārum Sayadaw) bảo vị đệ tử thân cận là **U Saddhamma** (sau này là Chan-myay Sayadaw) vào trong hang để lấy một số cuốn sách mà ngài muốn sử dụng. Khi vị đệ tử bạch rằng trong hang tối quá không nhìn thấy gì, ngài vừa bước chân vào hang thì cả hang động bỗng trở nên sáng rực. Ngài cấm vị đệ tử không được kể chuyện này với bất kỳ ai. Mãi cho đến sau khi ngài viên tịch, ngài **U Saddhamma** mới tiết lộ điều này với ngài **U Aggadhamma** (Sayadaw chùa Aung-myay-thar-zi).

Một lần khác, trong khi đang cử hành nghi thức Uposatha tại giới đàn chùa Mahāgandhārum, ngài ngồi cùng hàng với các bậc trưởng lão khác. Ngài **U Aggadhamma** khi ấy ngồi ở hàng phía sau đã nhìn thấy những luồng hào quang phát ra từ phần vai và cánh tay để trần của ngài.

Lại có lần, khi ngài đang lưu trú tại thị trấn Paleik, gần chùa có một nhà vệ sinh. Ngài bảo **U Saddhamma** hãy dời nhà vệ sinh đó sang chỗ khác. Dù không được giải thích lý do, **U Saddhamma** vẫn miễn cưỡng thực hiện theo lời dạy. Chẳng bao lâu sau, vị đệ tử đã hiểu ra ý định của ngài: một cành xoài lớn ngay phía trên vị trí nhà vệ sinh cũ bất ngờ gãy xuống.

Các hành giả đều tin tưởng rằng việc đến tầm học và thực hành thiền định dưới sự hướng dẫn của ngài rất dễ nắm bắt và chứng đắc. Một bà lão hành giả (vốn là thí chủ của ngài So-yein Sayadaw ở dặm số 8) kể lại rằng: Tại trú xứ của ngài có một vị nữ đệ tử (Thāvikāma) thuộc dòng dõi hoàng gia, vừa hộ trì các việc vặt cho ngài vừa hỗ trợ hướng dẫn pháp hành. Vị này luôn dùng lời lẽ dịu dàng gọi các hành giả mới đến là "con ơi" và tận tình giúp đỡ. Bà lão kể rằng khi bà đến, vị nữ đệ tử ấy đã khích lệ và trìu mến xoa nhẹ vào lưng bà; ngay lúc đó, bà cảm thấy một luồng điện râm ran chạy khắp cơ thể như bị thôi miên, tâm ích phấn chấn và nhuần nhuyễn hẳn lên.

## TRANG 404

Dù một mặt gánh vác các trọng trách Phật sự như quản lý tăng đoàn, ngài Mahāgandhārum Sayadaw vẫn luôn tận tụy dành toàn bộ thời gian cho việc thực hành pháp hành (Paṭipatti). Vào ngày 8 tháng suối (Wagaung) năm 1281 (Âm lịch Myanmar), ở tuổi 61 và 42 hạ lạp, ngài đã viên tịch ngay tại trú xứ Mahāsu.

Đêm ngài viên tịch, ngài **Ghositawana** (Hòa thượng tông chủ tông phái Sudhamma), vị đang lưu trú ở phía tây rặng núi, đã kể với ngài Chan-myay Sayadaw rằng ông đã nhìn thấy những luồng ánh sáng rực rỡ bay qua lại giữa các đỉnh núi trên toàn bộ vùng đồi Sagaing suốt cả đêm.

### Cuộc đàm đạo với đại trưởng lão Ledi Sayadaw

Trong thời gian đại trưởng lão Ledi Sayadaw (bậc ân sư tôn kính) lưu trú tại rặng núi Sagaing, ngài Mahāgandhārum đã đến đảnh lễ và đàm đạo. Cuộc đối thoại này đã được ngài Sayadaw chùa Thein-taung-se-gyi (hơn 70 tuổi) ghi chép lại trong tác phẩm "Ariyā-vijjā-magga Alin-pya-kyan" (1955), trang 369, với những nội dung vô cùng đáng chú ý:

**Gandhārum**: Bạch bậc Thầy, khi con hướng dẫn đề mục **Phật tùy niệm** (Buddhanussati), các đệ tử hành giả thường đắc được tướng (Nímitta) về đức Phật rất rõ ràng chỉ sau 4, 5 hoặc 7 ngày. Sau đó, khi con hướng dẫn quán chiếu sự sinh diệt của danh sắc, có những hành giả đã thấu đạt **10 tuệ quán** (Vipassanā-ñāṇa) chỉ trong vòng 7 đến 10 ngày. Trong khi đó, theo Thanh Tịnh Đạo (Visuddhimagga), việc này được mô tả là cực kỳ khó khăn. Nhưng với những người đang thực hành hiện nay, con thấy sao mà dễ dàng quá, bạch Thầy.

**Ledi**: Này Hiền giả, ông hướng dẫn **Phật tùy niệm** như thế nào?

**Gandhārum**: Bạch Thầy, con hướng dẫn họ quán tưởng đức Phật đang ngự trên bảo tòa vàng dưới cội đại Bồ-đề, sau khi chiến thắng ngũ ma và thấu đạt Tứ Thánh Đế. Con bảo họ trải một tấm da thú trước mặt, dâng cúng hoa, nước và đèn dầu. Họ phải dâng hiến thân tâm này cho đức Phật, đảnh lễ tôn kính trong khoảng cách hai tỳ (khoảng 1 mét) và liên tục tác ý "**Arahaṃ, Arahaṃ**". Các hành giả đều thấy hiện ra tướng như một pho tượng sống động với hào quang sáu màu rực rỡ, được chiêm ngưỡng đức Thế Tôn một cách rõ ràng, bạch Thầy.

## TRANG 405

Các vị Alahan và các bậc đặc hiệu

**Ledi**: "Trong **Thanh Tịnh Đạo** có dạy rằng đề mục **Phật tùy niệm** không thể hiện ra tướng (Nímitta), mà chỉ sinh khởi hỷ (Pīti). **Phật tùy niệm** nghĩa là sự tỉnh giác, ghi nhớ lặp đi lặp lại về các ân đức của đức Phật.

Người thực hành **Phật tùy niệm** có tâm thiết lập vững chãi trên đối tượng duy nhất là ân đức Phật. Khi thường xuyên tưởng nhớ và tu tập về ân đức Phật như vậy, các tâm tham, sân, si không có cơ hội khởi lên. Tâm trở nên ngay thẳng, định tĩnh trên đối tượng Phật bảo. Các triền cái (Nīvaraṇa) bị đẩy lùi. Khi ấy, **Tầm** (Vitakka) và **Tứ** (Vicāra) hướng về ân đức Phật sinh khởi, dẫn đến niềm vui **Hỷ** (Pīti), sự tĩnh lặng **Khinh an** (Passaddhi), và cảm giác an lạc của thân tâm là **Lạc** (Sukha).

Với người có lạc, tâm lấy ân đức Phật làm đối tượng nên sẽ trở nên định tĩnh. Cứ như vậy, trong một sát-na, các thiền chi đồng loạt sinh khởi. Tuy nhiên, vì ân đức Phật vô cùng sâu sắc và đa dạng, tâm ghi nhớ với sự tôn kính sâu sắc nên không thể đạt đến **An chỉ định** (Appanā), mà chỉ dừng ở mức **Cận định** (Upacāra-jhāna).

Vì loại định này sinh khởi nhờ năng lực của việc ghi nhớ lặp đi lặp lại ân đức Phật, nên nó chỉ được gọi là **Phật tùy niệm**. Do đó, việc nói rằng Phật tùy niệm chỉ sinh hỷ mà không hiện tướng là điều hiển nhiên trong kinh điển. Tuy nhiên, vì Hiền giả đã đưa ra một nghi thức chuẩn bị (Parikamma) cụ thể, nên tướng hiện ra tương ứng với cách chuẩn bị đó. Việc hiện ra tướng đức Phật - một đối tượng cực kỳ tốt lành (Ati-iṭṭhā-rammaṇa) - là điều tốt. Không nên phá bỏ tướng đã đắc được. Nhưng nếu gọi đó là Phật tùy niệm thì sẽ không phù hợp với giáo lý. Phải xếp nó vào một trong bốn loại Kasina màu sắc và gọi là **Phật-Kasina** thì mới tương hợp với tướng đã đắc được," ngài Ledi Sayadaw chỉ dạy như vậy. Về **10 tuệ quán**, ngài tiếp tục hỏi:

**Ledi**: Còn việc Hiền giả hướng dẫn 10 tuệ quán thì sao?

**Gandhārum**: Con hướng dẫn cách quán chiếu **Tuệ Thẩm thấu** (Sammasana-ñāṇa). Các hành giả đều thấy rõ như lời con giảng. Sau đó, con giảng về **Tuệ Sanh diệt** (Udayabbaya-ñāṇa) - sự sinh và diệt của danh sắc. Tiếp đến, con dạy họ hãy buông bỏ sự sinh mà chỉ tập trung quán chiếu sự diệt. Họ đều thực chứng được theo đúng lời hướng dẫn, bạch Thầy.