# Tiểu sử Ngài Mogok Sayadaw (1261-1324)

## TRANG 58

Ngài Mogok Sayadaw (1261-1324)

## TRANG 59

### Lời nói đầu

Lời mở đầu

**Namō Vibhajjavādino Mahākāruṇikassa**

Đối với các bậc Ariya (Thánh nhân) khác tại Myanmar, dù là về phương diện Pháp hành (Paṭipatti) hay lịch sử các bậc Thánh, (để đạt được tuệ giác siêu thế Ariya-ñāṇa thông qua định luận), việc các bậc Thánh nhân đã thực hành một cách ngay thẳng, thanh tịnh và phù hợp là một yếu tố cần thiết cho các hành giả đặc biệt sau này. Đây sẽ là một tập tư liệu tập hợp các nhóm hành giả, và cũng sẽ là một liều thuốc bổ trợ sức mạnh cho họ.

Vấn đề rằng: “Trong thời đại này, liệu có thể chứng đắc A-la-hán tại nơi thực hành hay không? Liệu còn có thể đạt được Thiền định và Thắng trí (Abhiññā) hay không?” là điều mà mỗi cá nhân cũng như các bậc trí giả thường xuyên thầm kín chất vấn và cảm thấy hoài nghi. Do có nhiều câu trả lời khác nhau, một số người đã rời bỏ việc thực hành giáo điển (Pariyatti), một số buông xuôi, nản lòng và tinh thần trở nên yếu ớt.

Điều này đã rõ ràng. Trong “Kinh Đại Bát Niết-bàn” (Mahāparinibbāna Sutta), Đức Thế Tôn đã thuyết giảng cho du sĩ Subhadda rằng: Giáo pháp là không có giới hạn, Giáo pháp đích thực luôn tồn tại bất kể thời gian, và chừng nào còn có những người nỗ lực thực hành đúng đắn, thì thế giới sẽ không vắng bóng các vị A-la-hán. Các ân đức **Akkhāto Sandhiṭṭhiko Akāliko** (Được khéo thuyết, Thiết thực hiện tiền, Không có thời gian) cũng làm sáng tỏ ý nghĩa này một cách trực tiếp, không che đậy.

Tuy nhiên, một số người lại quá chấp trước vào các phân chia thời đại của các nhà Chú giải sau thời Đức Phật (chia thành 5 thời kỳ giáo pháp), rồi từ đó nảy sinh tâm lý buông xuôi mà không hề hay biết. Họ tự đóng lại cơ hội của chính mình bằng những câu hỏi tiêu cực. Cuối cùng, trong thời đại ngày nay, đức tin đối với việc chứng đắc Thánh quả bị lung lay, đến mức việc cho rằng ai đó có Thắng trí bị xem như một sự phạm lỗi lớn (Ariyūpavāda - phỉ báng bậc Thánh). Dù có cố gắng, họ cũng nghĩ rằng mình không thể đắc Đạo Quả. Ngay cả khi không phạm lỗi lớn, họ cũng đã nhiều lần thối thất đức tin.

## TRANG 60

### Lời nói đầu

Người ta bắt đầu xem nhẹ Đạo Quả Niết-bàn. Những lời biện hộ và phê phán cứ thế nảy sinh. Con người ngày nay dường như cảm thấy Thiền định và Thắng trí là điều gì đó xa vời, không xứng hợp với đời sống của mình. (Đây chính là cái nhìn phiến diện của những người tự xưng là trí thức, chỉ dựa trên kiến thức chữ nghĩa bề nổi mà thiếu đi Tuệ thấu suốt (Nibbedhikapaññā) – một cái nhìn sai lệch được gọi là **“Keraṭiyapakkha”**).

Sự thực chứng trên thân và Pháp hành tà kiến (Đắc pháp do nhập xác/lên đồng)

Mặt khác, nếu Pháp học (Pariyatti) không được vững vàng thì vấn đề Pháp hành lại càng trở nên phức tạp và khó gỡ. Có những người chỉ dựa vào (Định của bậc Thánh - Ariya Samatha) một cách thuần túy, tin vào năng lực định tâm rồi tự cho mình đã đắc A-la-hán, tuyên bố rằng: “Đạo Quả chỉ là thế này thôi, đắc A-la-hán là như vậy đó”. Họ trương biển hiệu “Thực chứng trên thân” rồi lại tỏ lòng thương hại đối với các bậc bậc thầy tinh thông Tam Tạng kinh điển.

Họ còn trích dẫn trường hợp của Trưởng lão Poṭthila, Trưởng lão Nāga để phê phán rằng: “Đó chỉ là mớ kiến thức sách vở”, tạo nên những cuộc tranh luận ồn ào. Trong các hội nhóm bàn luận về Pháp hành, người ta thường bảo nhau: “Đừng nói về lý thuyết, chỉ nói về trải nghiệm cá nhân thôi”. Điều này gợi nhớ đến những nhóm bàn luận Thắng Pháp (Abhidhamma) chỉ để tranh cãi về các thuật ngữ như “Asaṅkhārika, Sasaṅkhārika” bên bàn trà hay bàn tiệc. Chính những người tranh cãi, gây gổ ngay trên giảng đường hay nơi làm phước đã làm cho danh tiếng của giáo lý Vi diệu pháp bị tổn hại.

Do đó, những người hành thiền ngày nay dễ bị rơi vào hai thái cực: hoặc là nản lòng, hoặc là đi lệch lối. (Điều này xảy ra do chỉ có đức tin thuần túy mà thiếu đi tầm nhìn của trí tuệ).

Vì vậy, các bậc thầy luôn giáo giới rằng cần phải giữ sự cân bằng giữa Đức tin (Saddhā) và Trí tuệ (Paññā) như hai đầu của một đòn gánh. Vấn đề trong việc thực hành không chỉ dừng lại ở đó. Có người giỏi Pháp học, cũng nỗ lực hết mình trong Pháp hành, nhưng khi đối mặt với sự trì trệ mệt mỏi hoặc những khó khăn không ngờ tới, họ lại bỏ cuộc. Thay vì đạt được định hướng tâm linh đúng đắn, họ lại bị cuốn vào những tư tưởng lệch lạc, có người phải vào bệnh viện tâm thần, người thì đi làm thầy bùa, thầy bói, thầy luyện kim... xoay chuyển đủ mọi hình thức tà kiến.

Một số người khác, vì quá mong cầu vào lợi ích trước mắt, đã xem việc trở thành những “vị thầy” như vậy là một cơ hội hiếm có. Họ lấy mục tiêu là những lời tán dương bên bàn trà, và cuối cùng, thay vì thiền quán thực thụ, họ lại ngồi chờ “đắc pháp” theo kiểu nhập xác (đánh bóng tên tuổi bằng các hiện tượng lạ trên thân).