## TRANG 163


17

...Thảo luận với một người bạn”) Cũng tương tự như vậy trong các cuộc chiến tranh ở Ấn Độ vào khoảng thế kỷ 12. Thuở xưa, khi vua Kaliṅga và vua Assaka giao chiến, vua Kaliṅga vốn có binh lực hùng hậu nhưng lại quá tin rước vào lời tiên tri của một vị đạo sĩ nên đã phải chuốc lấy thảm bại. Trong cuộc chiến đó, có ghi chép rằng không chỉ con người mà cả các vị thiên thần hộ pháp cũng giao tranh với nhau; đó chính là cuộc chiến thầm lặng đã từng tồn tại từ thời cổ đại. (**Cầu-từ-ca Ni-pát-ta, Chuyện Culasakalaṅga-bodhi - Jātaka 479.**)

Ngày nay, khắp nơi trên thế giới cũng có rất nhiều người có khả năng thấu thị và thần thông. Các quốc gia duy vật thậm chí còn đầu tư nghiên cứu mạnh mẽ hơn vào các năng lực siêu nhiên này. Tại Bulgaria, người ta nói rằng một phụ nữ có khả năng thấu thị tên là “Vanga Dimitrova” thậm chí còn được tuyển dụng làm nhân viên hưởng lương. Thời Đức Phật có những vị ngoại đạo có thể nhìn thấy bốn mươi kiếp quá khí và vị lai, thì nay hẳn cũng vẫn có những người như thế.

Tuy nhiên, những nguồn năng lực tự nhiên vô song có được thông qua Nghiệp - Tuệ - Tinh tấn (Kamma - Ñāṇa - Viriya) có thể làm chệch hướng sự thấu thị của các bậc thần thông, và có thể làm phá sản cả những kế hoạch đại quy mô. Vì vậy, khi thuyết về giáo lý Nghiệp, Đức Phật đã từng ngăn giữ rằng: “Đối với những việc liên quan đến sự vận hành của Nghiệp, chớ vội tin ngay cả lời của những bậc có thể nhìn thấu suốt các hệ thống thế giới.” (**Kinh Đại Nghiệp Phân Biệt - Mahākammavibhaṅga Sutta, Trung Bộ.**)

Do đó, nếu gạt bỏ nghiệp quá khứ và nỗ lực hiện tại, thì bậc thần thông nào có thể thay đổi hoàn toàn trắng thành đen cho được? Tuy nhiên, cũng cần phải hết sức cảnh giác với việc “thịt không ăn được thì vẩy cát cho bẩn” (những thế lực xấu ác phá hoại khi không đạt được mục đích). (**Kinh Vepacitti, Tương Ưng Bộ - Sagāthā-vagga.**)

### Hiểm họa Tà Kiến: Xa mà lại gần

Trước khi bước chân vào đường tu tập, chúng ta thường chỉ nghĩ rằng già, bệnh, chết mới là những mối nguy đáng sợ. Trong đời này, ta chưa từng hình dung ra cơ hội hay lý do nào khiến hiểm họa Tà kiến (hiểu biết sai lầm) có thể xảy ra. Chẳng phải chúng ta đã có đủ trí tuệ để thậm chí không bao giờ mơ tưởng đến việc chuyển sang một tôn giáo khác đó sao? Thế nhưng, khi bắt đầu thực hành, chúng ta lại nghe thấy tiếng gõ cửa của những hiểm họa Tà kiến còn đáng sợ và rùng rợn hơn cả già - bệnh - chết ngay tại cửa thiền đường.

Tuy nhiên, khi mở cửa đón vào, ta lại niềm nở tiếp đãi chúng như những người bạn tốt. Chúng trình diễn những màn ảo thuật khiến hành giả lầm tưởng mình sắp đạt được những gì ưa thích nhất: Pháp cao thượng, quyền lực, tài lộc, sức khỏe, v.v.

## TRANG 164



Chúng đưa ra những ví dụ nhỏ lặp đi lặp lại để dụ dỗ. Hành giả nghĩ rằng: “Pháp của ta đang tiến triển rồi.” Ban đầu đó chỉ là những luồng tư duy và hình ảnh tưởng tượng. Hành giả không còn muốn ăn những món bình thường. Có người lại nghĩ rằng phải ăn uống khổ hạnh theo một cách đặc biệt nào đó thì mới đắc Pháp. Sau đó là đến cách ăn mặc, nơi ở... (Chính vì vướng mắc vào những suy nghĩ này mà vị đại trưởng lão Saṅgharakkhita đã không thể chứng đắc Alahan trong suốt nhiều năm. Vị ấy đã có tư duy sai lầm khi nghĩ rằng “đợi đến thời Đức Phật Metteyya mới đắc”. **Thanh Tịnh Đạo I, 45.** Xem chi tiết trong sách *Bậc Thánh Mẫu Mực*).

Những ảo tưởng trong tâm trí thật đáng sợ. Sau khi suy nghĩ khởi lên, hành giả có thể nghe thấy những âm thanh lạ. Có khi tiếng nói ấy hướng dẫn các đề mục thiền như hơi thở (ànāpāna) hay định (kasiṇa). Nó chưa vội tiết lộ danh tính vị thần thông nào cả. Tiếp đó, như một thước phim lướt qua, nó hiển lộ hình dáng rõ ràng. Nếu cần, nó có thể xuất hiện như thể từ trên trời rơi xuống ngay trước mặt. Khi đó, một số hành giả do yếu lòng đã bị mê hoặc và thay đổi lý tưởng. Họ rời bỏ Trung Đạo để chạy theo những ham muốn phàm tình (trong tưởng tượng): Muốn trở thành đại gia để hộ trì giáo pháp, muốn sống lâu trăm ngàn tuổi để cứu độ chúng sinh và đợi đến thời Đức Phật Di Lặc mới nhập Niết-bàn, hoặc phát nguyện những đại nguyện viển vông. (Những người phát nguyện đại nguyện cần suy xét xem trong đời sống hiện tại họ có giữ được đức hạnh của một bậc Bồ-tát hay không). Hoặc có hành giả lại tự huyễn hoặc rằng mình đã chứng Thánh. Có người lại khao khát đạt được những năng lực Lokāyata (thuật chú thế gian) để mở rộng luân hồi.

Tất cả những điều đó chính là sự kết hợp giữa lòng tôn kính giáo pháp và cái Ngã không muốn rời khỏi cõi dục, tạo thành một loại “rượu mật sâm” ngọt ngào nhưng gây tiêu chảy tâm linh. Loại độc dược này có thể dẫn dụ hành giả từ địa vị một người tu sĩ (Sadhu) đến việc tham đắm quyền năng của các vị Phạm thiên; từ một thầy phù thủy đến vị đạo sĩ (Vijjādhara) tự đắc là bậc Thánh.

Hành giả vốn còn non nớt, trong khi thế giới thì bao la, là địa bàn hoạt động của đủ loại bậc thần thông. Những bậc thần thông ấy đang thở dài đầy uy lực quanh ngôi thiền đường nhỏ của người hành giả đang mải mê tìm kiếm Vô ngã mà quên đi việc phân biệt bạn và thù. Những “đại diện” tự lầm tưởng mình đang hộ trì giáo pháp cũng đang xuất hiện dày đặc quanh đây.

(**Khi ấy, Ma vương ác độc ngồi cách đó không xa, lặng lẽ, sầu muộn, suy tư... Kinh Ái Nữ của Ma Vương, Tương Ưng Bộ - Sagāthā-vagga.**)

## TRANG 165


109

### Pháp vượt ngoài lý luận (Atakkāvacaro Dhammo)

Trong việc phân tích và trình bày về cuộc đời của các bậc thiện tri thức trong giáo pháp này, có thể sẽ xuất hiện những cách viết mà không phải độc giả nào cũng thấu hiểu. Đối với những người quen phê phán dưới góc nhìn thế gian hoặc chỉ bám chặt vào góc nhìn lý thuyết (Pariyatti), có thể sẽ có một vài quan điểm mà họ cho là phi lý, không thể chấp nhận. Nếu bắt gặp những điều đó, mong quý vị đừng vội trách cứ, mà hãy tạm dừng lại và ghi nhớ lấy. Bởi lẽ, những sự quấy nhiễu của kẻ thù cũng như năng lực vô song của Chánh Pháp không phải là những thứ có thể nhìn thấy bằng mắt hay cầm nắm bằng tay. Đó là những điều: **Gambhīra** (Sâu sắc), **Duddasa** (Khó thấy), **Paṇḍitavedanīya** (Chỉ những hành giả có trí mới có thể liễu tri), và **Atakkāvacara** (Vượt ngoài tầm tư duy lý luận của những người chỉ dùng trí thức thời đại để phê phán). (**Luật Tạng, Đại Phẩm 5.**)

Thực sự, khi biên soạn tập tiểu sử này, theo như những gì đã trình bày, nếu nắm bắt được những nguyên lý này, quý vị sẽ cảm nhận được những dư vị không nằm trên trang giấy khi đọc về tiểu sử của các bậc Thánh giả ưu tú. Những đạo lý này không phải được viết ra do sự mê tín, hiểu lầm hay chấp trước, cũng không phải được viết ra bằng trí tưởng tượng thuần túy. Chúng được viết dựa trên những bộ Kinh lớn như Kinh Phấn Đấu (Padhāna Sutta), Kinh Phạm Thiên Thỉnh Mời (Brahmanimantanika Sutta), Kinh Ma Ha Ha (Māratajjanīya Sutta), Kinh Yavakalāpi, Tương Ưng Ma Vương, Kinh Đại Bát Niết-bàn, v.v., cùng với những chứng cứ lịch sử xuyên suốt tiến trình truyền thừa. Tôi cũng đã đối chiếu và kết nối chúng bằng năng lực tư duy với các môn khoa học huyền bí và tâm lý học Đông - Tây trong phạm vi hiểu biết của mình.

Không chỉ có vậy, tập sách còn phản ánh những trải nghiệm thực tế từ các bậc thầy, cha mẹ, anh chị em và bạn đạo – những bậc thiện tri thức. Tóm lại, đây là sự đại diện cho những hiểu biết có được từ sự thực hành Pháp.

Vì vậy, chúng tôi xin được nói trước rằng: “Xin hãy lượng thứ nếu chúng tôi chưa thể trình bày đầy đủ để quý vị hoàn toàn chấp nhận và tin tưởng. Tuy nhiên, xin đừng vội vàng bác bỏ những kiến thức này, mà hãy tạm dừng lại và ghi khắc vào lòng. Thời gian sẽ cho quý vị câu trả lời thỏa đáng.”

Đạo lý thật sâu thẳm thay!

(**Thật không thể có chuyện một người đang mải mê tìm kiếm dục lạc lại có thể hiểu được những gì cần phải hiểu bằng sự xuất hành - ly dục. Kinh Dantibhūmi, Trung Bộ.**)