## TRANG 604

Ngài đã bàn bạc với bà Shwe Yi về việc hoằng pháp thực hành (Paṭipatti Sāsanā), dự định xây chùa bằng cột gỗ Kyun-pho, và thưa rằng: "Khi ngài U Kavi đến, con cũng sẽ xin xuất gia tỳ-khưu".

Sau khi xây chùa tại vực Maung Yin Paw, U San Tin đã mặc y chờ đợi và đến kỳ An cư năm đó, bà Shwe Yi đã đích thân thỉnh ngài U Kavi đến để cúng dường ngôi chùa. Bà Shwe Yi cũng tinh tấn hành thiền. (Về sau bà Shwe Yi kết hôn với quản sự - Kappiya U Pyaung. Khi bà qua đời, do đọa vào cõi ngạ quỷ nên ngài Sunlun Sayadaw đã phải thuyết pháp để cứu độ).

### Anāgāmī Daw Ngwe Bon đến tìm hiểu

Từ đó, Sayadaw bắt đầu hướng dẫn hành thiền tại vực Maung Yin Paw. Khi hướng dẫn, Sayadaw dạy hành giả không nên thở quá mạnh cũng không quá nhẹ, mà chỉ cần đều đặn. Nếu tầm (vitakka) khởi lên, ngài dạy dùng ngón trỏ vuốt từ mũi xuống môi để định tâm. Liên quan đến phương pháp thở mạnh, ngài U San Thein (Chủ tịch Hội Thực hành Giáo pháp Paṭipatti), một đệ tử lớn của Sayadaw và cũng là người đầu tiên thỉnh Sayadaw về Yangon vào năm 1301 (lịch Myanma), đã ghi trong lời tựa cuốn sách "Cẩm nang Như Thật" (Yathābhūta Lanyun - tái bản lần 2 năm 1317) rằng:

"Ngài đại đức **U Sundara**, một vị đệ tử lớn thời kỳ đầu của Sunlun Sayadaw, khi dạy sự chú tâm vào sự xúc chạm của hơi thở ra vào, đã cho một số người thở mạnh, trong khi một số khác lại cho thở nhẹ nhàng theo tự nhiên."

Trong cuốn "Sāraṇīya Kathā" do các đệ tử lớn thời Sayadaw cùng biên soạn cũng có lời giải thích rõ ràng. (Dù có vô số trích dẫn Pāḷi và lý luận logic để tranh luận qua lại, điều quan trọng nhất là phải nỗ lực hoằng dương giáo pháp của mình sao cho phù hợp với ý nguyện của Đức Phật, đúng với sở nguyện của Sayadaw, không rời ròng căn cơ của hành giả và không sai lạc với sự tác ý đúng đắn - yoniso manasikāra).

Một ngày nọ, Daw Ngwe Bon - người nổi tiếng là bậc Anāgāmī (A-na-hàm) và là đệ tử của ngài Minkun Jetawun Sayadaw - đã đến vực Maung Yin Paw, trú tại một nhà nghỉ (zayat) để dành thời gian quan sát và tìm hiểu về Sayadaw. Sayadaw cũng đã biết trước những câu hỏi mà bà định hỏi. Khi Daw Ngwe Bon đến đảnh lễ Sayadaw, rất nhiều hành giả đã tụ tập lại vì muốn lắng nghe.

## TRANG 605

Ngay khi Daw Ngwe Bon vừa đến và đảnh lễ xong, Sayadaw đã giải đáp ngay cả khi bà chưa kịp hỏi. Từ khâu chuẩn bị (parikamma) cho đến tiến trình đắc các Đạo quả (tất cả những gì Daw Ngwe Bon dự định hỏi), ngài đã trả lời và thuyết giảng không sót một chi tiết nào. Bà thưa rằng:

"Bạch Ngài, suốt lộ trình thực hành giáo pháp của Ngài, việc lấy Chánh niệm làm trọng tâm quả thật vô cùng khế hợp với chân lý." Daw Ngwe Bon thấy sự tương đồng trong tu chứng nên vô cùng hoan hỷ, bà vỗ tay reo lên:

"Đúng là con của ta! Đúng là con của ta!" (theo nghĩa đạo vị). Sayadaw như đã biết trước việc bà sẽ cúng dường vật thực, liền phán:

"Nếu muốn nhận làm con thì phải cho ăn thì mới thành mẹ được chứ."

### "Nếu là vị ấy thì chắc chắn là vị ấy"

Ngày hôm sau, sau khi cúng dường vật thực cho chư Tăng và toàn thể hành giả, Daw Ngwe Bon nói lời tùy hỷ (sādhu) rồi ra về. Sayadaw cũng dành nhiều lời tán thán cho bà.

Cũng có những người từng dùng cách thô thiển để thử xem Sayadaw có phải là bậc A-la-hán hay không. Có người đứng phía sau đốt pháo khi ngài đang đi; có người trộn rượu vào nước ngọt (bilat-yay) để cúng dường trong một lễ hội. (Ngài **U Kavi** kể rằng khi uống hỗn hợp nước ngọt pha rượu đó, dù rượu đã vào miệng nhưng độc tính của nó đã bị tiêu trừ).

Một lần khác, khi đang đi trên đường, một chiếc xe ngựa lao trực diện về phía Sayadaw với tốc độ rất nhanh. Sayadaw vẫn bất động không hề nao núng. Chỉ thấy chiếc xe ngựa khi đến gần liền bị lật nhào. Những kẻ muốn thử nghiệm thô bạo cuối cùng lại tự chuốc lấy tai họa.

Về việc chứng đắc pháp thượng nhân, Sayadaw không bao giờ ấn định cho ai là cấp độ nào, ngài thường chỉ nói: "Nếu là vị ấy thì chắc chắn là vị ấy". Điều này cũng là vì chính hành giả có thể tự biết rõ.

Những điều được thấy biết đích thực thì Pháp học (Pariyatti) có thể kiểm chứng, và sự thực hành tự thân (Paṭipatti) cũng có thể dùng làm đá thử vàng.

Vào một ngày lễ Nhập hạ, sau khi thực hiện các nghi thức trước bàn thờ Phật, chư Tăng và hành giả đã vân tập đông đủ. Dù đã đến giờ làm lễ Nhập hạ nhưng Sayadaw bảo: "Hãy đợi một lát", rồi ngài thuyết pháp và mọi người cùng ngồi thiền định trong tĩnh lặng.

Trong khi chư Tăng đang thắc mắc không biết tại sao, thì một vị tỳ-khưu từ xa

## TRANG 606

tiến vào nơi bái Phật và đảnh lễ Sayadaw. Sau đó mọi người mới biết rằng Sayadaw trì hoãn thời gian vì còn thiếu một vị tỳ-khưu nữa mới đủ chúng An cư. Vị tỳ-khưu khách đó chính là ngài **U Sobhana**, hiện là trụ trì tổ đình Sunlun Gu, Myingyan.

Tại đây, tôi xin trích dẫn một bản ghi chép trải nghiệm thực tế của cư sĩ U Thein Aung ở Mandalay.

### Thắng trí và Diệt tận định (Abhiññā & Nirodha Samāpatti)

U Thein Aung, một bậc thầy Abhidhamma (A-tỳ-đàm) nổi tiếng ở Mandalay, vào khoảng năm 1291, theo lời kể của **U Āciṇṇa** (người quê làng Ku-gaung, Wetlet, vốn là học trò cũ của ông và đã có 2 năm tu học dưới sự chỉ dạy của Sayadaw), đã đến gặp Sayadaw và thực hành theo phương pháp của ngài trong khoảng một tuần.

Những gì trải qua lúc đó đã được ông viết lại trong cuốn "Thuyết Phật giáo về sự hình thành Tam giới và Chúng sinh" (mục 22-4). Bản ghi chép này ghi lại những lời dạy của Sayadaw về Thắng trí (Abhiññā) và Diệt tận định (Nirodha Samāpatti). Xin trích dẫn nguyên văn lời viết của ông như sau:

"Tôi cùng với đại đức **U Āciṇṇa** đến đảnh lễ ngài Sunlun Sayadaw tại chùa rừng (taw-ya) ở Myingyan. Khi **U Āciṇṇa** thưa rằng: 'Vị cư sĩ này chính là người đã từng dạy kinh điển cho con', Sayadaw liền cho phép: 'Có điều gì thắc mắc liên quan đến việc thực hành giáo pháp, con cứ hỏi'."

Tôi thưa: "Bạch Ngài, con đến đây không phải để đặt câu hỏi. Con xin được lắng nghe về pháp hành mà Ngài đã nỗ lực thực chứng để từ đó con có thể vận dụng tuệ giác của chính mình."

Khi đó, ngài Sunlun Sayadaw bắt đầu kể từ lúc ngài còn làm người đưa tin tại văn phòng huyện trưởng thành phố Myingyan, bắt đầu nghe và tìm hiểu về pháp hành Ānāpāna do ngài Ledi Sayadaw thuyết giảng, cho đến quá trình nỗ lực thực hành hơi thở ra - vào và sự khởi sinh của các tuệ giác đặc biệt. Ngài đã giảng giải cho tôi và **U Āciṇṇa** nghe suốt từ 8 giờ tối cho đến khoảng 3 giờ sáng hôm sau.

Tôi lắng nghe những lời kể của Sayadaw với niềm hoan hỷ và tin kính. Suốt thời gian đó, tôi không hề đặt một câu hỏi nào. Tuy nhiên, khi đang giảng về lộ trình giáo pháp, Sayadaw đã hỏi tôi: 'Giữa thần thông thắng trí và đạo quả giải thoát, cái nào khó đạt được hơn?'"