## TRANG 619

**Hỏi:** Bạch Ngài, xin hãy nói về chân nghĩa pháp (paramattha).

**Đáp:** Thưa Đại đức, theo ý của U Kawi, nếu nói về chân nghĩa pháp thì chẳng có gì để nói cả, chỉ cần khoanh tay ngồi yên mà thôi.

**Hỏi:** Hãy khoan đã, này Ngài. Chỉ bằng cách gọi thỏi vàng lớn này là hòn đá thì thỏi vàng này có biến thành hòn đá được không? Xin hãy trả lời xem nào.

**Đáp:** Thưa, không thể thành hòn đá được. Tuy nhiên, nó không thể hiển thị rõ ràng thông qua thực thể vật chất như chế định pháp (paññatti). Sự diệt tận của danh và sắc, nơi mà không còn sự sanh (upāda), trụ (ṭhī), diệt (bhaṅga), thì đó gọi là Niết-bàn.

**Hỏi:** Xin hãy nói về việc tu tập **10 loại Tuệ quán** (Vipassanā-ñāṇa).

**Đáp:** (Ví dụ) Khi một hành giả tu tập Anapanasati (Niệm hơi thở) và định lực đã chín muồi, vị ấy dùng chánh niệm để theo dõi cảm thọ trên thân mình. Lúc đầu, nhờ tưởng (saññā) mà cảm thọ hiện khởi, sau đó vị ấy thấy rõ thực tính pháp của sự sanh diệt đúng như thật. Do đó, sự sợ hãi và kinh cảm phát sanh.

**Hỏi:** **10 loại Tuệ quán** đó phải tu tập từng cái một, đúng không?

**Đáp:** Tu tập từng cái một là tùy theo ý muốn của mỗi người, thưa Ngài.

**Hỏi:** Nếu không tu tập từng cái một thì phải làm sao?

**Đáp:** Chỉ cần dùng **Tuệ Kiến sát (Sammasana-ñāṇa)** để quán xét thì sự sanh diệt, sự sợ hãi, kinh cảm, v.v., sẽ tự nhiên phát sanh, bạch Ngài.

**Hỏi:** Khoan đã, chuyện này là thế nào... 

"Khi dùng **Tuệ Kiến sát** để quán xét, thấy được sự sanh diệt thì đó là **‘Tuệ Sanh diệt’ (Udayabbaya-ñāṇa)**. 

Thấy sự tan rã là **‘Tuệ Diệt’ (Bhaṅga-ñāṇa)**. 

Thấy sự sợ hãi là **‘Tuệ Kinh sợ’ (Bhaya-ñāṇa)**. 

Thấy sự kinh cảm là **‘Tuệ Nguy hại’ (Ādīnava-ñāṇa)**."

À, đúng vậy, quả đúng là như vậy.

**Hỏi:** Này U Kawi, trong thế gian này theo chế định thì có các bậc Thánh: Tu-đà-hoàn, Tư-đà-hàm, A-na-hàm và A-la-hán, đúng không?

**Đáp:** Bạch Ngài, đúng là có như vậy.

**Hỏi:** Những vị đó có tiến đắc liên tục theo thứ tự từ Tu-đà-hoàn lên Tư-đà-hàm, A-na-hàm rồi đến A-la-hán không?

**Đáp:** Không phải tiến đắc theo cách đó đâu, bạch Ngài.

**Hỏi:** Vậy thì tiến đắc như thế nào? Xin hãy nói rõ cách tiến đắc xem.

**Đáp:** (Ví dụ) Một hành giả dùng **Tuệ Kiến sát** để quán xét, sau khi đi trọn **10 loại Tuệ quán**, theo chế định, vị đó được gọi là "Bậc Tu-đà-hoàn". 

## TRANG 620

Sau đó, lại tiếp tục dùng **Tuệ Kiến sát** để quán xét, khi đi trọn **10 loại Tuệ quán** lần nữa thì gọi là "Bậc Tư-đà-hàm". Cứ tiến đắc bốn lần như vậy thì được gọi là "Bậc A-la-hán", thưa Ngài.

## CHƯƠNG — Quan điểm của U Kawi về 7 bước Thanh tịnh (Visuddhi)

Khi Ngài Jabin Sayadaw hỏi U Kawi: "Hãy nói về bảy bước Thanh tịnh xem", U Kawi đáp: "Bạch Ngài, con không biết nói về Thanh tịnh theo cách hàn lâm. Xin cho phép con được nói theo cách mà con hiểu."

Được Ngài cho phép: "Cứ nói đi, cứ nói đi", U Kawi đã bạch trình như sau:

1. Một hành giả khi hành thiền, trước tiên phải đảnh lễ Đức Phật, rải tâm từ, hồi hướng công đức. Sau đó, trong khi hành thiền, vị ấy dâng hiến danh sắc này lên Đức Phật, không giới hạn thời gian, nỗ lực hết khả năng. Khi định lực phát sanh, trên thân sẽ hiện khởi các cảm thọ như nóng, lạnh, v.v. Trong khi quan sát những cảm thọ đó, mắt không nhìn đông ngó tây, miệng không nói năng, tay chân không cử động thừa thãi. Khi đó, năm căn là nhãn căn, nhĩ căn, tỷ căn, thiệt căn và thân căn đều được thu thúc. Đó là sự thanh tịnh về giới, gọi là **“Giới thanh tịnh” (Sīla-visuddhi)**.

2. Khi tâm an định trên cảm thọ thì tâm được thanh tịnh. Đó gọi là **“Tâm thanh tịnh” (Citta-visuddhi)**.

3. Khi giới đã thanh tịnh và tâm đã thanh tịnh thì sẽ thấy được sự thật. Thấy sự thật là như thế nào? Giống như khi ta quẹt đá lửa, thấy những tia lửa phát ra liên tục, hành giả cũng thấy rõ từng lỗ chân lông trên thân mình như vậy. Khi thấy được như thế, vị ấy nhận ra: "Ta không có chân, không có tay, không có thân, không có đầu", toàn bộ thân thể dường như trống rỗng. Khi đó, cái nhìn (tri kiến) trở nên thanh tịnh. Đó gọi là **“Kiến thanh tịnh” (Diṭṭhi-visuddhi)**.

4. Khi thấy được như vậy, hành giả khởi tâm tin tưởng: "Quả đúng là như vậy, thật đúng là như vậy" đối với Đức Phật. Khi đó, mọi hoài nghi đều tan biến, gọi là **“Đoạn nghi thanh tịnh” (Kaṅkhāvitaraṇa-visuddhi)**.

5. Khi thấy và chứng nghiệm được như thế, tâm sẽ sanh hỷ lạc. Do sự hỷ lạc đó, một luồng ánh sáng chói lọi hiện ra trước mặt. Tâm vị ấy đi đến và dính mắc vào luồng ánh sáng đó. Trong khi dính mắc như vậy, các cảm thọ trên thân thể 

## TRANG 621

biến mất và trở nên mát lạnh. Đó gọi là đang chìm đắm trong 10 loại phiền não tùy thuộc của tuệ quán (vipassanupakkilesa). Từ sự dính mắc trong ánh sáng đó, hành giả nhận thức rằng: "Cái này không phải là của ta", rồi quay hướng tâm trở lại ghi nhận trên thân mình. Đó gọi là **“Đạo phi đạo tri kiến thanh tịnh” (Maggāmagga-ñāṇadassana-visuddhi)**.

6. Khi hướng tâm quay trở lại trên thân, các cảm thọ lại hiện khởi. Khi đó, tâm có lúc phóng lên cao, có lúc lại rơi xuống thấp, chưa đạt được Trung đạo (Majjhima-paṭipadā). Lúc này, hành giả giữ vững tiến trình của tâm (javana) rồi từ từ hạ xuống, đạt được sự quân bình của Trung đạo. Đó gọi là **“Đạo hạnh tri kiến thanh tịnh” (Paṭipadā-ñāṇadassana-visuddhi)**.

7. Khi đã đạt được sự quân bình trong đạo hạnh, giống như súng đã nạp đầy thuốc nổ và ta bóp cò, một tiếng "đùng" vang lên và mọi thứ đoạn tuyệt. Đó gọi là **“Tri kiến thanh tịnh” (Ñāṇadassana-visuddhi)**.

Ngài Jabin Sayadaw nhận xét: "Cách giải thích về Thanh tịnh của Ngài thậm chí còn hay hơn nữa."

### Cuộc đối thoại đối chiếu giữa Lý thuyết và Thực hành

Vào lúc 6 giờ chiều ngày mùng 3 tháng Tawthalin năm 1287 (P.E), khi Ngài Phak-pin-aing Sayadaw vĩ đại quang lâm, cùng đi với Ngài có các vị Tỳ-khưu như Ngài U Puñña, U Jāgara, v.v.

Trong lúc các thí chủ đang vây quanh đảnh lễ, Ngài Phak-pin-aing Sayadaw vĩ đại đã thẩm vấn Ngài Myingyan Sayadaw U Kawi như sau:

"Này U Kawi, vì trong thư thỉnh có nhắc đến việc các Ngài sẽ đến nên tối nay tôi mới phải đến đây. Nếu không, tôi định bụng sáng mai mới đến cho kịp bữa thọ thực thôi. Vì đã cao tuổi nên việc đi lại nhiều cũng thấy nặng nề, này U Kawi."

"Thưa vâng, bạch Ngài."

"Nào, Ngài U Puñña, Ngài U Jāgara, các vị hãy đàm đạo với Ngài U Kawi đi. Tôi thì vẫn còn hơi mệt."

"Bạch Ngài, xin Ngài cứ nghỉ ngơi cho hồi phục sức khỏe, sau đó xin thỉnh Ngài ban lời chỉ dạy cho chúng con," các vị Tỳ-khưu thưa như vậy, nhưng Ngài không nghỉ ngơi mà tiếp tục nói như sau:

"Này U Kawi, chúng ta không phải là những người mới gặp nhau lần đầu. Trước đây chúng ta cũng đã từng gặp gỡ và quen biết nhau rồi, vì vậy đối với một người...