## PAGE 100 ဝိနည်းပိဋက ပို ့ချရွတ်ဆိုပွဲကြီး ကျင်းပရန် အချိန် ကျရောက်သည်နှင့် သံသာတော်များအားလုံး တရားမဏ္ဍပ်ကြီး အတွင်းသို့ ကြွလာတော်မူကြရာ ဓမ္မာသနပလ္လင်အနီးသို့ရောက်လျှင် မထေရ်မြတ်က လက်ညှိုးညွန်၍- • “ငါ့ရှင် အရိဋ္ဌ…၊ အဲသည်ဓမ္မာသနပလ္လင်ပေါ်ကို ကြွပါ”ဟု မိန့်ဆို၍ မိမိမှာမူ မျက်နှာချင်းဆိုင် မြောက်ဘက် နေရာတော်ပေါ်သို့ တက်ကြွတော် မူသည်။ မထေရ်မြတ်နှင့်တကွ. ရဟန္တာ အရှင်မြတ်ကြီး ခြောက်ကျိပ် ရှစ်ပါး ဦးစီးသော ရဟန်းတော် ခြောက်သောင်းရှစ်ထောင်တို့သည် မဟာအရိဋ္ဌထေရ် သီတင်းသုံးရာ ဓမ္မာသနပလ္လင်တော်ကြီးကို လှည့်ပတ်ဝန်းရံ၍ အသီးအသီး နေရာ ယူတော်မူကြသည်။ မင်းကြီး၏ညီတော် မတ္တာဘယမထေရ်ကြီးမှူးသော သီဟိုဠ်သား မထေရ် ငါးရာတို့သည် မဟာအရိဋ္ဌ မထေရ်မြတ်အနီး ဓမ္မာသနပလ္လင်တော်ကြီး ခြေတော် ၎င်းသို့တိုးကာ ဝန်းရံ၍ သီတင်းသုံးကြလေ၏။ " “ငါတို့တတွေ သာသနာတော်ရဲ့ အသက်ဖြစ်တဲ့ ဝိနည်း ပိဋကတော်ကို အလေးအနက်ထားပြီး နာကြားသင်ယူကြမည်”ဟု `သဒ္ဓာ ဆန္ဒ မလျော့သော ဝီရိယဖြင့် ကျုံ့ကျုံ့ကလေး ဝန်းရံရှိခိုး၍ နေကြလေသည်။ မင်းကြီးလည်း မင်းပရိသတ်ကြီးနှင့်အတူ ရွှေဆုံး၌ လက်အုပ်ချီ ထိုင်နေ လျက် တူတော် မဟာအရိဋ္ဌထေရ်သင်ကြားပို ့ချမည့် ဝိနည်းပိဋကဘော်ကို နာယူ ဆိုင်းငံ့ကြည်ညိုနေ၏။ ဝိနည်းပိဋကတော်ကို သင်ယူရွတ်ဆိုကြမည့် ရဟန်းတော် များကို ဖူးလိုက်ပြန်ပါလျှင်လည်း ညီတော် မတ္တာဘယထေရ်နှင့် တူတော်, ဆွေ တော်မျိုးတော်တွေချည်း ဖြစ်နေသည်ကို ဖူးမြင်ရရာ လွန်စွာရွှင်လန်းတက်ကြွနေ လေ။ အနုရာဓ နေပြည်တော် ဒကာဒကာမများလည်း ပန်းဆီမီး အမွှေးနံ့သာ များ အသီးအသီး ယူဆောင်၍ “သာသနာတော် အမြစ်အရင်း သက်ဆင်းတာ ကြည်ညိုကြရအောင်”ဟု ဆိုကာ ကြိတ်ကြိတ်တိုး လာရောက်နာယူကြလေသည်။ မဟာအရိဋ္ဌမထေရ်သည် . သံဂါယနာ သုံးတန် ရဟန္တာဆရာမထေရ်ကြီး အဆက်ဆက်တို့ လက်ဆင့်ကမ်းသင်ယူလာသော ဝိနည်းပိဋကကို အနက်အဓိပ္ပာယ် (အဋ္ဌကထာ)နှင့် တကွ ရှင်မဟာမဟိန္ဒမထေရ်မြတ်ကြီးထံမှ သင်ယူတတ်မြောက် ပြီး ဖြစ်သည့်အတိုင်း မဆိုင်းမက္ခ ဦးစွာရွတ်ဆို၍ပြတော်မူလိုက်ရာ " “တေန သမယေန ဗုဒ္ဓော ဘဂဝါ ဝေရဉ္စာယံ ဝိဟရတိ နဠေရူပုစိ မန္ဒမူလေ”ဟူသော အသံတော်မှာ တခဲနက် ပဲ ့တင်ထပ်ကာ ပရိသတ် အများ ## PAGE 101 ဒီဟိုဠ်ခေတ် စံတော်ဝင် အရိယာများ နားပီတိ ဖြစ်ကြရလေ၏။ အသံတော်မှာ ကောင်းကင်သို့ ပျံတက် မြည်ဟိန်း သွားသည်နှင့် တပြိုင်နက် ကောင်းကင်တခုလုံး ပြိုအက်မတတ် လျှပ်စစ်မိုးချုန်းသံ များ ထွက်ပေါ်လာကုန်၏။ သီဟိုဠ်တကျွန်းလုံး ရေအဆုံးတိုင်အောင် မြေငလျင် ကြီး လှုပ်ခါ၍ နတ်ဗြဟ္မာတို့လည်း သာဓုခေါ်ကြလေသည်။ သာသနာတော် အမြစ်အရင်း သက်ဆင်းလေပြီ။ “ [မင်းကြီးသည် မဟာအရိဋ္ဌမထေရ် စာချရန် ကျောင်းတိုက် ကြီးတတိုက်ကိုလည်း ဆောက်လှူလေ၏။ ထိုကျောင်းတိုက်ကြီး ကား ယခုအခါ လောဟပါသာဒ၏ အနောက်မြောက်၊ မဟာ စေတီအနောက်ဘက် တံတိုင်းကြီး၏ အပြင်ဘက်၊ အဘယဝါပိ ရေကန်အကြား၌ တည်ရှိ၍ ကျောင်းတိုက်ကြီး အလယ် ဗဟို၌ မဟာအရိဋ္ဌမထေရ် စာပို ့ချစဉ် ထိုင်သော ကျောက်ဖျာကြီး တချပ်နှင့် ကျောက်မဏ္ဍပ်ကြီး ရှိလေသည်။] “ဝိနည်းသည် သာသနာတော်၏ အသက် ဖြစ်၍ ဝိနည်းတည်မှသာလျှင် သာသနာတော်အသက် ရှင်တည်နေသည်မည်၏။ ဝိနယေ ဌိတေ သာသနံ ဌိတံ၊ ဝိနယော ဟိ နာမ သာသနဿ အာယု”ဟု အဋ္ဌကထာဆရာတို့ မိန့်ကော်မူ ကြ၏။ ဝိနည်းတရားကို ကျင့်ဆောင်ထားသူမှ သာလျင်လည်း သာသနာတော် အရှည် ့တည်တံ ့အောင် ပြုလုပ်သူ မည်ကြောင်း၊ (သဒ္ဓမ္မဋ္ဌိတိယာ ပဋိပန္နော ဟောတိ - ဝိ၊ ၅− ၂ ၃ ၆) ဟောတော်မူရာ သာသနာတော်၌ အဘယ် အရေးအကြီးဆုံးဖြစ်သည်ကို သတိပြုရန်ပင် ဖြစ်၏။ - ရှင်ရှင်လူလူ ဝိနည်း(သီလ) ရှိသူသည်သာ သာသနာတည်သူ၊ သာသနာပြုနေသူမည်၍၊ သာသနာတော် တည်ထံ ့ ပြန့်ပွားရေး ဆောင်ရွက် လိုသူတိုင်း သီလ မခိုင်မာ၍ မရချေ။ သီလသည်အာ စရဏ= ခြေလက်မည်၍ ခြေလက်ကျိုးသူ၏ လုပ်ဆောင်ချက်ကား အားကိုးဖွယ် မရှိ။ ရှင်မဟိန္ဒူပေးခဲ့သော သာသနာ သင်ခန်းစာ အရာ ဗုဒ္ဓသာသနာတော် စစ်မျက်နှာသစ်ဖွင့်ရာ၌ သင်ခန်းစာယူရမည့် အချက် များကို ဤသီဟိုဠ် သာသနာဝင်က ဖော်ပြလျက် ရှိ၏။ ## PAGE 102 အကျဉ်းချုပ်ကား…. + ၁။ သာသနာပြုပုဂ္ဂိုလ်သည် သီလ, သမာဓိ, ပညာ ပြည့်သော အရိယ ``တပည့်တော်ဖြစ်ရုံမျှမက တန်ခိုး ဣဒ္ဓိပါဒ်များပါ ပြည့်စုံမှ ပို၍ခရီး ရောက် အောင်မြင်ခြင်း၊ ဝါ-ပဋိပတ္တိနည်းဖြင့် ဦးစွာသာသနာပြုမှ အောင်မြင်ခြင်း။ ပရိယတ္တိစာပေလက်နက်တခုတည်းကိုသာ အားကိုး၍ ဗုဒ္ဓဟူသည်ဘယ်သို့ စသည်ဖြင့် ဟောပြော ဖတ်နာစေကာ “ဗုဒ္ဓံ သရဏံ ဂစ္ဆာမိ” ရွတ်ဆိုပါ ခိုင်း သော်လည်း ချွတ်မည်မဟုတ်၊ ဤဂုဏ်တော်ကို ကျက်မှတ်ပါ ဆိုသော်လည်း ကျက်မှတ်မည် မဟုတ်ချေ။ i သဒ္ဓာတရားသည် လူတဦးထံမှရယူရန် အခက်ခဲဆုံးသော ရတနာဖြစ်၏။ သားအမိချင်းပင်လျှင် ပေးနိုင် ယူနိုင်ခြင်းမရှိ၊ “ယုံပါ”ဆိုတိုင်းလည်း ယုံကြသည် မဟုတ်။ စာမျှဖြင့် ယုံခြင်းသည်လည်း လေတိုက်မခံ၊ ပထမဦးဆုံး နှလုံးသားမှာ ယုံကြည်စိတ်ဝင်လာအောင် လုပ်ဖို့ အရေးကြီး၏။ တနည်းနည်းဖြင့် ဖျောင်းဖျ သိမ်းသွင်းကာ လက်တွေ့ (ပဋိပတ်) လုပ်စေခြင်းမှတပါး အခြားနည်း မရှိချေ။ ယင်းပဋိပတ်တွင်လည်း ကိုးတိုင်း ကိုးဌာန သာသနာပြု အရှင်မြတ်များ ကဲ့သို့ လိုအပ်၍ တန်ခိုးကိုသုံးနိုင်ပါမူ သာ၍ ခရီးရောက်၏။ သို့ရာတွင် ရေရှည် အတွက်ကား ပဋိပတ်မျှဖြင့်လည်း ရင်တည်၍မရ၊ တစတစ အယူအဆ ရှုပ်ထွေး လာကာ သာသနာ: ညစ်မှေးစေနိုင်၏။ ထို့ကြောင့်… ၂။ အတန်အသင့် ပဋိပတ်အရည်အသွေးများ ပြည့်စုံလာလျှင် (သီဟိုဠ် သာသနာ၌ကဲ့သို့) ပရိယတ္တိကိုပါ ပူးတွဲကျင့်ဆောင်ရ၏။ ပရိယတ္တိ ဆိုရာတွင်လည်း ဘာသာစာပေတရပ် သဘောမျှလောက် လေ့လာ ရုံမျိုးကို မဆိုထားဘိ။ သာမန် စာသင်စာချခြင်းမျိုးနှင့်လည်း မလုံ လောက်။စင်စစ် ဝိနည်း အဓိက-ပရိယတ္တိကို ထူထောင်ရပေလိမ့်မည်။ ဥရောပနိုင်ငံ၌ ပါဠိစာပေကို လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်နှစ်ရာခန့်ကပင် လေ့ လာခဲ့ကြသော်လည်း ဘာသာခြား စာပေတရပ် လေ့လာခြင်းမျိုး လောက်သာ ရှိခဲ့ကြ၍ အောင်မြင်သင့်သလောက် မအောင်မြင်ခဲ့ကြ။ နှောင်းခေတ် သီဟိုဠ်မှ ဘာသန္တရ ကျွမ်းကျင်သော ပါဠိပညာရှင် ရဟန်းတော်များလည်း အပြည်ပြည်၌ ကျောင်းတည်၍ပင် သာသနာ ပြုခဲ့ကြစေကာမူ ပဋိပတ်ကိုထား၍' ပရိယတ်သည် ပင် လိုအပ်သော “ဝိနည်းအဓိက ပရိယတ်' မဟုတ်တတ်သဖြင့် လ ကမ္ဘာသို့ သွား နိုင်သည်ဆိုသော်လည်း ရောက်ရုံမှတပါး အကျိုးထူး မပေါ်သကဲ့သို့ ဖြစ်ခဲ့ကြရ လေသည်။