## PAGE 106 (၄) ရှင်မဟာ ဗုဒ္ဓဃောသနှင့် နိကာယ် အဋ္ဌကထာများ “ရှင်မဟာဗုဒ္ဓဃောသနှင့် နိကာယ်အဋ္ဌကထာများ’ အကြောင်းသည် သီဟိုဠ်သာသနာနှင့် ဤစံတော်ဝင် အရိယာများ အတွက်သာမက ထေရဝ တသာသနာလုံး အတွက် သိရှိ ထားသင့်သော အကြောင်းပင် ဖြစ်၏။ အဘယ့် ကြောင့်ဆိုသော် ရှင်မဟာ ဗုဒ္ဓဃောသသည် “တသာသနာတွင်မှ တယောက်'ဟု ဆိုစလောက်သော အတုမဲ့ ပါရမီရှင်၊ ထေရဝါဒီ အားလုံတို့၏ … အားထားရာ သာသနာ့ မီးရှူးတန်ဆောင်ကြီး ဖြစ်သောကြောင့် ပေတည်း။ ကမ္ဘာပေါ်၌ ယနေ့အချိန်အထိ ရှင်မဟာ ဗုဒ္ဓသောသနှင့် စပ်၍သော် လည်းကောင်း၊ အဋ္ဌကထာကျမ်းများနှင့် စပ်၍သော်လည်းကောင်း၊ အမျိုးမျိုး သော ဆန့်ကျင်ဘက်ဝေဖန်ပြောဆိုခြင်းများ ရှိနေတတ်ကြရာ ထို ဒိဋ္ဌိ ဝိစိကိစ္ဆာ ဆန့်ကျင်ဘက် မိစ္ဆာစက်ကွင်းများမှ လွတ်ကင်းရန် အရေးကြီးလှပေသည်။ ရှင်မဟာ ဗုဒ္ဓဃောသအား မထေမဲ့မြင် အထင်သေး ရှုတ်ချခြင်းသည် သာသနာတော်အား မထေမဲ့မြင် အထင်သေး ရှုတ်ချခြင်းပင်ဖြစ်၏။ အဋ္ဌကထာကျမ်းများအား မထေမဲ့မြင် အထင်သေး ရှုတ်ချခြင်းသည် ထေရဝါဒ သာသနာတော်အား မထေမဲ့မြင် အထင်သေး ရှုတ်ချခြင်းပင်ဖြစ်၏။ ထေရဝါဒ ! ## PAGE 107 ထေရဝါဒ သာသနာတော်အား မထေမဲ့မြင် အထင်သေးရှုတ်ချခြင်းသည် သဗ္ဗညုတ ဉာဏ်တော်သခင် ဘုရားရှင်အား မထေမဲ့မြင် အထင်သေး ရှုတ်ချခြင်း ပင် ဖြစ်၏။ ရှင်မဟာ ဗုဒ္ဓဃောသ၏ ဇာတိ ရှင်မဟာ ဗုဒ္ဓဃောသနှင့် အဋ္ဌကထာကျမ်းများဖြစ်ပေါ်လာပုံကို လေ့လာ သိရှိထားခြင်း၊ လေးစား ကြည်ညိုခြင်းသည် ထေရဝါဒ သာသနာဝင်ကို လေ့လာခြင်းပင်ဖြစ်၍ သာသနာတော်အား လေးစားကြည်ညိုခြင်း မည်တော့ သည်။ ထိုမျှလောက် သာသနာတော်အတွက် အခြေခံကျ၍ ဘာသာဝင်တိုင်း သိအပ်လှသဖြင့် ဤ၌ တတ်စွမ်းသမျှ ခြုံငုံသုံးသပ်ကာ ဖော်ပြပါဦးအံ့။ ရှင်မဟာ ဗုဒ္ဓဃောသ ထေရုပ္ပတ္တိနှင့်စပ်၍ ရေးသားကြရာ၌ ဇာတိဌာနကို ဗောဓိမဏ္ဍိုင်အနီး ဗုဒ္ဓဂယာဟုလည်းကောင်း၊ မြန်မာပြည်ဟု လည်းကောင်း၊ ဣန္ဒိယတောင်ပိုင်းဟု လည်းကောင်း၊ ရေးသားကြလေသည်။ထိုတွင် အဘက်ဘက် က ခိုင်မာ၍ ပညာရှင်များ လက်ခံသော ဝါဒမှာ နောက်ဆုံးဝါဒပင် ‘ဖြစ်၏။ ရှင်မဟာဗုဒ္ဓဃောသ၏ ထေရုပ္ပတ္တိနှင့် စပ်၍ ကျေးဇူးရှင် မဟာစည် ဆရာတော်ဘုရားကြီးသည် ဝိသုဒ္ဓိမဂ် အဋ္ဌကထာ နိဒါန်းတွင် ပါဠိ မြန်မာ နှစ်ဘာသာဖြင့် စိစစ်ဖော်ပြထားပြီး ဖြစ်လေသည်။ ၁၃၁၉-ခုနှစ် သံဂါယနာတင်စဉ် ဝန်ဆောင် သံဃ အဖွဲ့ ကြီး၏ တာဝန်ပေးအပ်ချက်အရ ပါဠိနိဒါန်းကို ရေးသားခြင်း ဖြစ်၏။ ၁၉၅၀-ပြည့်နှစ် ဟားဗဒ် ယူနီဗာစီတီမှ ထုတ်ဝေသော အင်္ဂလိပ်ဝိသုဒ္ဓိမဂ်ကျမ်း ရှေးဦးအမှာစကား၌ ဓမ္မာနန္ဒကောသမ္ဘီ ၏ အဋ္ဌကထာဆရာကြီးအား မချေမငံ မတန်မရာ ပြစ်တင်ရှုတ်ချ ရေးသားခြင်းနှင့် စပ်၍ ဆရာတော် ဘုရားကြီးက သာသနာ့ အထောက်အထား, လောက အထောက်အထားများဖြင့် အခိုင် အမာ စိစစ် ရေးသားထားခြင်း ဖြစ်သည်။ ပထမ မြန်မာနိဒါန်းကို ဆရာတော်၏ ဝိသုဒ္ဓိမဂ်မြန်မာပြန့် တွဲ၌ အပြည့်အစုံ ဖတ်ရှုနိုင်ပါသည်။ စူဠဝင်နှင့် ဗုဒ္ဓဃောသုပ္ပတ္တိ အဆိုများကို “သာသနာလင်္ကာရစာတမ်း’၌ ဖတ်ရှုနိုင်ပါသည်။ ဆရာတော်ဘုရားကြီးက ရှင်မဟာဗုဒ္ဓဃောသ၏ ဇာတိ ဌာနနှင့် စပ်၍ အောက်ပါအတိုင်း စိစစ်ထားပါသည်။ ## PAGE 108 == ထို ့ပြင်…ဝိသုဒ္ဓိမဂ်ကျမ်း၏ နိဂုံး၌လည်းမောရဏ္ဍ-ခေဋကဝတ္တဗ္ဗေန မာရဏ္ဍရွာသားဟု ခေါ်ဆိုအပ်သော” ဟူသောပုဒ်ကို မိန့်ဆိုထား၏။ ဤပုဒ်၌ “ခေ’သဒ္ဒာသည် ရွာဟူသောအနက်၊ တောနယ်သား လယ်သမားတို့၏ နေရာ ဟူသော အနက်, မြိုငယ်ဟူသော အနက်တို့၌ ဖြစ်သည်ဟု အဘိဓာန်၌ ပြဆို ထား၏။ ဣန္ဒိယတောင်ပိုင်း၌ ရွာကို “ခေ”ဟု ယခုထက်တိုင် ခေါ်ဝေါ် သုံးစွဲ လျက်ရှိ၏။ ထို့ကြောင့် မောရဏ္ဍ = ဒေါင်းဥ” မည်သော-ခေဋက’ = ရွာ၌ ဖြစ်သော သူသည် “မောရဏ္ဍ ဋ္ဌက’မည်၏။ “မောရှဏ္ဍ ခေဋက = မောရ ရွာသား'ဟု ခေါ်ဆိုအပ်သော သူသည် “မောရဏ္ဍ ခေဋကဝတ္တဗ္ဗ”မည်၏။ ဤသို့ ဝစနတ္ထပြု၍ “မောရဏ္ဍရွာ၌ ဖြစ်သောသူဟု ခေါ်ဆိုအပ်သော မထေရ်သည် ဟူသော အနက်ကို ယူအပ်၏။ ယခုခေတ် ဣန္ဒိယတောင်ပိုင်း ဂူန္တာ ဒိစတြိတ်တွင် နာဂါရ်ဇုန ကော ခေါ်သောအရပ်မှ ၅၁-မိုင်ခန့်၊ အမရဝတီ ခေါ်သောအရပ်မှမူ ၅ဂ-မိုင်ခန့် ဝေးသောအရပ်၌ “ကောနေလိ ပုရီဟူသော ဌာနနှင့် “ဂုန္ဒလပလ္လ”ဟူသော ဌာနတို့ ရှိကြ၏။ . ထိုအရပ်ဒေသ ပုတ်ဝန်းကျင်၌လည်း ဗုဒ္ဓ သာသနာတော်နှင့် စပ်ဆိုင်သော ရှေးဟောင်းအဆောက်အအုံ ပျက်များ ပြန့်ကျဲလျက် ရှိသည်ကို တွေ့ရ၏။ “နေမလိ’ဟူသော တေလဂူစကားသည် “မောရ = ဥဒေါင်း”၏ အမည် ဖြစ်သည်။ “ဂုရုလုဟူသော တေလဂူစကားသည် အဏ္ဍ = ဥ၏အမည်ဖြစ်သည်။ ထို ့ကြောင့် ထို နေမလိပုရီမည်သောဌာနနှင့် ဂုန္ဒလပလ္လမည်သော ဌာန နှစ်ခု သည် ရှေးက မောရဏ္ဍခေဋကဟု ခေါ်သော အရှင်မဟာဗုဒ္ဓဃောသ၏ ဇာတိရွာ ဖြစ်တန်ရာ၏ဟု ရှေးဟောင်းပစ္စည်းတို့ကိုရှာသော ဣန္ဒိယအစိုးရ စူးစမ်းရှာဖွေ ရေး ပညာရှိတို့က ယူဆထား၏။ ဤမောရဏ္ဍဋက ပုဒ်ကိုလည်း မထေရ်၏ ဇာတိဌာနကို သိသော ထိုခေတ်က ပညာရှင်တဦးဦးကနောက်မှထည့်ထားဟန် ရှိသည်။ ထိုမှတပါး အဋ္ဌကထာ,ဋီကာ ဆရာတို့သည် အများအားဖြင့် ဣန္ဒိယ တောင်ပိုင်းသားတို့ ဖြစ်ကုန်၏။ ၁။ အရှင်မဟာဗုဒ္ဓဂေါသနှင့် ခေတ်ပြိုင် ဗုဒ္ဓဝံသစသော အဋ္ဌကထာ ကျမ်းများကို ရေးသားသူ အရှင်ဗုဒ္ဓဒတ္တထေရ်သည် စောဠတိုင်း တမ္ဗပဏ္ဏိမြစ်အနီး ဥရာ မြို့သားဖြစ်၏။