## PAGE 109 ၂။ အဘိဓမ္မတ္ထ သင်္ဂကစသော အဋ္ဌကထာကျမ်းများကို ရေးသားသူ အရှင်အနုရုဒ္ဓာထေရ် သည်လည်း ကဉ္စိဝရတိုင်း, ကာဝေရိမြို့သ ဖြစ်သည်။ ၃။ ဥဒါန်းအဋ္ဌကထာစသော အဋ္ဌကထာ, ဝိသုဒ္ဓိမဂ် မဟာဋီကာ စသေ ဋီကာကျမ်းများကို ရေးသားသူ အရှင် ဓမ္မပါလထေရ်လည်း ဣန္ဒိယ တောင်ပိုင်းကဉ္စိပုရမြို့ (မဒရယ်မြို့၏ အနောက်တောင်ဘက် ၄၅-မိုင် က္ခာ ကဉ္စိဝရံမြို့)သားပင် ဖြစ်၏။ အရှင် မဟာ ဗုဒ္ဓဃောသ ကိုယ်တော်တိုင် ရေးသားသော အင်္ဂုတ္တရ အဋ္ဌကထာ နိဂုံး၌– ““ရှေးအခါက ကဉ္စိပုရမြို့ စသည်၌ အတူ နေဖူးသူ အရှင် ဇောတိပါလ မထေရ်က တောင်းပန် တိုက်တွန်း၍” ဆိုသော စကားသည်လည်းကောင်း၊ မဇ္ဈိမအဋ္ဌကထာ နိဂုံး၌လည်း’ “ရှေးအခါက မယူရဒူတသင်္ဘောဆိပ် (ယခု မဒရသ်မြို့အနီး “မိုက်လပိုရ်” အရပ်) ၌ … အတူ နေဖူးသူ အရှင် ဗုဒ္ဓမိတ္တထေရ်က တောင်းပန်တိုက်တွန်း၍” ဆိုသော စကားသည် လည်းကောင်း ဣန္ဒိယဘောင်ပိုင်းသား ဖြစ်ကြောင်း တနည်း တဖုံ အထောက် အထားပြုသင့်သော အချက်များပင် ဖြစ်လေသည်။ မဟာဝံသ၌လာသော အရှင်မဟာဗုဒ္ဓဃောသ ထေရုပ္ပတ္တိအကျဉ်း ခေတ်အဆက်ဆက်သောသီဟိုဠ်ပညာရှင်တို့သည် အရှင်မဟာ ဗုဒ္ဓဃောသ အလွန်လေးစားခဲ့ကြ၏။ သီဟိုဠ်ကျွန်း၌ အရှင်မဟာမဟိန္ဒ ထေရ်မြတ်ကြီးကို ထောက်ထား၍ ဒုတိယမြောက် သီဟိုဠ်သာသနာပြုသူမှာ အရှင်မဟာဗုဒ္ဓဃောသ ဟုပင် ဂုဏ်ယူကြကုန်၏။ အရှင်မဟာဗုဒ္ဓဃောသနှင့် `ခေတ်ပြိုင် ဣန္ဒိယတောင်ပိုင်းသား ပညာ ရှင်များ၊ မရှေးမနှောင်းနှင့် အဆက်ဆက်သော ပညာရှင်များ အားလုံးကလည်း အရှင်မဟာဗုဒ္ဓဃောသကဲ့သို့ အဋ္ဌကထာကျမ်းကြီးများကို ရေးသားနိုင်စွမ်းသော အရည်အချင်း ရှိကြသော်လည်း အရှင်မဟာဗုဒ္ဓဃောသကို မကျော်လွန်ကြ၊ အရှင်မဟာဗုဒ္ဓဃောသ၏ အဋ္ဌကထာများကို အဖွင့်ဋီကာရေးခြင်း,သင်္ခေပ အဋ္ဌ ကထာရေးခြင်းအားဖြင့်ပင် အလေးအမြတ် ထားကြလေသည်။ ## PAGE 110 6 6 ထိုသို့သော အကြောင်းများကြောင့် သီဟိုဠ်နိုင်ငံ၏ တခုတည်းသော သာသနာဝင်ကျမ်းဟု စံတင်ထားသောမဟာဝံသ ၃၇-အခန်း၌ အရှင်မဟာဗုဒ္ဓ ဃောသ၏ ထေရုပ္ပတ္တိကို ဂါထာပေါင်း ၃၂-ဂါထာတို့ဖြင့် ... မှတ်တမ်းတင်ထား ကြရ၏။ [မဟာဝံသ ဒုတိယပိုင်းကို စူဠဝံ့သဟုလည်းခေါ်ကြ၏။ ဒုတိယ ပရက္ကမဗာဟုမင်းလက်ထက် ခရစ်နှစ် -၁၂၃၆နှင့်၁၂၇၁-ခုနှစ် အတွင်း ထင်ရှားခဲ့သော ဓမ္မကိတ္တိမထေရ်က မဟာဝံသကို ဆက်၍ ရေးသည်ဟုဆို၏။ ယင်းသို့ဆက်၍ ဆက်၍ သမိုင်းတင်ခဲ့ကြရာ အင်္ဂလိပ်ခေတ်အထိ အခန်းပေါင်း ၉၉-ခန်းရှိ၏။] ယင်းမဟာဝံသအခန်း- ၃ ၇၊ဂါထာနံပါတ်၂ ၁၅-မှ၂ ၄ ၆.အထိပါရှိသော ထေရုပ္ပတ္တိကို မူထား၍ နှောင်းခေတ် သုတေသနပညာရှင်တို့၏ အဆိုများကိုလည်း ဟန်သလောက်ဖြည့်စွက်ကာ ပြဆိုပါဦးအံ့။ အရှင်မဟာဗုဒ္ဓဃောသကား ခရစ်-၉၀၁မှ ၁၀၀၀-အတွင်း ပေါ်ထွန်း ခဲ့သောပုဂ္ဂိုလ်ထူးတပါးဖြစ်၏။ ဝါဒပြိုင်ရာ အနိုင်အရှး အရှင်မဟာဗုဒ္ဓဃောသလောင်းလျာသည် ဗောဓိမဏ္ဍိုင်အန်း (ဗုဒ္ဓယာ) အရပ်၌ ဖွားမြင်၍ ဝိဇ္ဇာသိပ္ပ ကလာခေါ်သောအတတ်များ တတ်မြောက်၍ ဗေဒင်သုံးပုံ၌ ကမ်းတဘက်ရောက်သူ ဖြစ်၏။ အယူဝါဒအမျိုးမျိုးတို့ကိုလည်း ကောင်းစွာတတ်သိ၍ အယူဝါဒရေးရာ၌ ပါရဂူမြောက်ရဲရင့်သူဖြစ်၏။ထိုလုလင်သည် အယူဝါဒရေးရာ အချေအတင် ပြော ဆိုမှု၌ အထူးစိတ်ဝင်စားသူဖြစ်၍ ဇမ္ဗူဒိပ်(ဣန္ဒိယ)တကျွန်းလုံးသို့ လှည့်လည်ကာ ါဒပြိုင်ဆိုင် ပြောဆိုနေခဲ့လေသည်။ (ဂါထာနံပါတ် ၂၁၅-၆။) 0 “ပီ-တီ-အက်စ်’သာသနဝံသကျမ်း၌ကား ဗုဒ္ဓဂယာရွာ၌ မဂဓပြည့်ရှင် ဘုရင်သင်္ဂါမမင်း၏ ပုရောဟိတ် ပုဏ္ဏားကြီးဖြစ်သူ ခမည်းတော် ကောသနှင့် မယ်တော် ကေသိနီပုဏ္ဏေးမကြီးတို့မှ မွေးဖွားသည်ဆို၏။ ငယ်မည် သေ၊ အရွယ်ရောက်လျှင် ပညာထူးချွန်၍ ဗြာဟ္မဏပဏ္ဍိတ်များ၏ အငြူအစူကိုပင် ခံရသည်။ ဃောသလုလင်သည် တနေ့သောအါ ဗြာဟ္မဏပဏ္ဏိတ်ကြီးများ စည်းဝေး နေကြစဉ် ဗြာဟ္မဏတို့ ကိုးကွယ်သော လိဝဘုရား စင်မြင့်ပေါ်သို့ တက်၍ ထိုင် ## PAGE 111 လေ၏။ ဃောသသည် ဘုရားစင်မြင့်ပေါ်၌ ထိုင်လျက် မုယောမုန့်ကြွပ်များ ကိုလည်းစားလေ၏။ ထိုအခြင်းအရာကိုမြင်လျှင် အားလုံးက ဝိုင်း၍ရှုတ်ချကြ၏။ ဘုရင့် ပုရောဟိတ်ကြီး၏ သားဖြစ်၍ မည်သူ တဦး တယောက်ကမျှ ကိုယ်ထိ လက်ရောက် နှိပ်စက်ဝံ့ဟန်မတူချေ။ ဗြာဟ္မဏပဏ္ဏိတ်များနှင့်တကွ ပရိသတ်အားလုံးက ပြစ်တင်ရှုတ်ချလေလျှင် ဃောသလုလင်သည် မုန့်ကြွပ်ကိုဝါးစားလျက်က’ “မိတ်ဆွေတို့၊ ငါကဲ့သို့သောသူသည်သာလျှင်သတို့၏ ကိုး ကွယ်ရာ ဗိဿနုမည်၏။ ငါမှတပါးအဘယ်သူအား ဗိဿနု ဆိုအပ်ပါသနည်း” (မာသောဝ ဗိဿနုနာမ၊ ကော ဗိဿနုတိ ဂုစ္စတိ) စသည်ဖြင့် ထပ်၍ပင် ပြောဆိုလိုက်၏။ ဇာတ်ဝါဒကို ပထမဆုံး တော်လှန်စွန့်ပယ်ခဲ့လေသည်။ ထိုလုလင်သည် အယူဝါဒရေးရာ အချေအတင် ဆွေးနွေးပြောဆိုယှဉ်ပြိုင် ရန် လှည့်လည်စဉ် ကျောင်းတိုက်ကြီးတတိုက်သို့ ရောက်သွား၏။ ထိုကျောင်း တိုက်၌ ညအိပ်တည်းခိုကာ ညအခါတွင် ပတဉ္စလိ၏ အယူဝါဒကျမ်းစာကို အသံ နေ အသံထားဖြင့် ရွတ်ဖတ်သရဇ္ဈာယ်နေလေသည်။ ထိုကျောင်းတိုက်၌ သီတင်းသုံးလျက် ရှိသော အရှင်ရေဝတ မထေရ်ကြီး သည် တရားစာပေ အသံနေ အသံထားဖြင့် ရွတ်နေသော လုလင်အနီးသို့ လာ၏။ အသံ၏ ထူးခြားမှုကို သတိပြုကာ “ဤသူက ဉာဏ်ပညာကြီး၏၊ ဆုံးမသွန်သင်ရလျှင် သင့်တော်မည်ဟု စဉ်းစားမိ၍ " ဟေ...ဒီနားက မြည်းအော်သလို အော်မြည်နေတာ ဘယ်သူလဲဟော ဟု ပြောလိုက်ရာ . ထိုလုလင်က- " “မြည်းအော်တဲ့ အသံရဲ့ အဓိပ္ပာယ်ကိုကော နားလည်ပါသလား ဟု စကားအတင်မခံ ပြန်၍ပြောလိုက်၏။ " “မင်းရွတ်ဆိုနေတာတွေ ဘာတွေဆိုတာ ငါမသိပဲ နေပါ့မလား၊ သိလို့ ပြောနေတာပေါ့၊ မင်းရွတ်ဆိုနေတဲ့ တရားစာတွေထဲက မင်း အဓိပ္ပာယ် မရှင်း တာ ရှိယင်လည်း မေးပေါ့”ဟု စိန်ခေါ်လိုက်ရာ လုလင်က ပြဿနာ တခုပြီးတခု ငမေးလိုက်သည်။ အရှင်ရေဝတမထေရ်လည်း မဆုတ်မဆိုင်းပင် မေးတိုင်းဖြေတော် မူလိုက်၏။ မေးခွန်း၏ချွတ်ယွင်းချက်ကိုပင် ထောက်ပြတော်မူလေသည်။ လုလင် သည် မိမိဝါဒနှင့်စပ်၍ နောက်ထပ် မေးစရာမရှိတော့သဖြင့်’