## PAGE 115 သီဟိုဠ်ခေတ် စံတော်ဝင် အရိယာပျား ကထာတို့၌ မည်သို့ဆိုထားကြောင်း၊ နိကာယ်ဆောင် ပုဂ္ဂိုလ်တို့က မည်သို့ယူဆကြောင်း ပြဆိုထား၏။ အထူးသဖြင့် မဂ္ဂာ မဂ္ဂ ဉာဏ ဒဿန ဝိသုဒ္ဓိအခန်း၌ မဟာဝိဟာရဝါသီ မထေရ်ကြီးများ အလေးမူ သင်ယူပို့ချချက်ဖြစ်သော “ဝိသုဒ္ဓိကထာနှင့် အရိယ ဝံသကထာ” ခေါ် အဋ္ဌကထာ အမည်မခံသောကျမ်းများ၏ အဆိုအမိန့်များကိုပါ တွေ့နိုင်ပေသည်။ နိဒါန်း နိဂုံးများအရလည်း ‘မဟာဝိဟာရဝါသီ မထေရ်မြတ် တို့၏ သင်ကြားပို့ချနည်းကို မူထား၍ နိကာယ်ငါးရပ် အဋ္ဌကထာ အဆိုအပိန့် များကို စုရုံးယူငင်၍ ရေးသားထားကြောင်း' ဝန်ခံထားပြီး ဖြစ်လေသည်။ ဂါထာပါဠိ နှစ်ပုဒ်ထဲသို့ ပိဋကသုံးပုံလုံးကို အနှစ်ချုပ်၍ နိကာယ်အဋ္ဌ ကထာကြီးများနှင့်မဟာဝိဟာရဝါသီဆရာ့ ဆရာကြီးများ၏အဆိုအမိန့်များအား လုံးကို သိမ်းကျုံး ယူငင်လျက် အပြစ်ကင်းစင်၍ ပညာရှင်အားလုံးတို့၏ အားထား ရာ၊ နိကာယ်အားလုံးတို့အတွက် တခုတည်းသော အိတ်ဆောင် အဋ္ဌကထာအဖြစ် ရေးသားတော် မူနိုင်ခြင်းသည်ပင်လျှင် အရှင်ဗုဒ္ဓဃောသ၏ ဉာဏ်စွမ်းသည် ပေါ် လွင်လှပါပေ၏။ အဋ္ဌကထာနှင့်တကွ ပိဋကသုံးပုံကို ကုန်စင် ပြီးဆုံးအောင် ဖတ်ရှုသင်ယူ ရန်မှာ မလှယ်ကူလှပေ။ စာသင်သားတထောင်လျှင်တဦး ကျမ်းပေါက်သင်ယူနိုင် သူ မရှိသလောတ်ဖြစ်လေသည်။ ထို ့ကြောင့် အဋ္ဌကထာကျမ်းများစွာတွင် ဝိသုဒ္ဓိ မဂ်ကို ဦးစွာ သင်ယူပို့ချနိုင်ကြပါလျှင် ထေရဝါဒ သာသနာတော်သည် ပို၍ ခိုင်မာကျစ်လျစ်ကာ အနှစ်အသားပြည့်ပြည့် ရပ်တည်နိုင်ရန် အကြောင်း များစွာ ရှိလေသည်။ အရှင် မဟာဗုဒ္ဓဃောသ၏ ကံကိုစမ်းခြင်း အရှင်ဗုဒ္ဓဃောသသည် ဝိသုဒ္ဓိမဂ်ကျမ်းကို လက်စွမ်းပြ ပထမကျမ်းစာ အဖြစ်ရေးသားပြီးလျှင် ဘုရားအလိုတော်၌ လိမ္မာသောရဟန်းသံဃာတော်များ ကို စည်းဝေးပင့်ခေါ်လေ၏။ ဒက္ခိဏသာခါ မဟာဗောဓိပင်အနီး၌ ဝိသုဒ္ဓိမဂ်ကျမ်းကို သံဃာတော် များ ရွှေမှောက်၌ ဖတ်ကြားတင်ပြရန် စီမံလိုက်၏။ သို့ရာတွင် ဝိသုဒ္ဓိမဂ်ကျမ်း စာမူပေထုပ်ကြီး ရုတ်တရက်ပျောက်သွားသဖြင့် အကြံရခက်နေ၏။ မည်သို့မျှ ရှာဖွေစုံစမ်း၍မရသဖြင့် အသစ်တမူ ထပ်၍ရေးရ၏။ ရေးပြီး၍ စည်းဝေးကင်ပြ မည်ရှိစဉ် ထိုဒုတိယမူလည်း ပျောက်ခြင်းမလှပျောက်သွားပြန်၏။ သို့နှင့်သုံးကြိမ် တိုင်တိုင် ထပ်၍ရေးရပြန်သည်။ 127 ## PAGE 116 သံဃအစည်းအဝေး၌ သုံးကြိမ်မြောက် ရေးသားသော စာမူတော်ကို ဖတ်ကြားမည်ရှိစဉ် သံဃာ့အလယ်၌ပထမ,ဒုတိယမူနှစ်မူလည်း ထူးဆန်းစွာရောက် ရှိနေနှင့်သည်ကို တွေ့ကြရလေ၏။ သုံးမူစလုံးကိုပင် တပြိုင်နက် ဖတ်ရှုနာယူကြ သောအခါ သုံးမူစလုံး တစုံတရာ ကွဲလွဲခြင်းမရှိ၊ တထပ်တည်း ဖြစ်နေသည်ကို ကြားသိတွေ့မြင်ရလျှင် သံဃမထေရ်ကြီးများ ပို၍ပင် အံ့အားသင့်ကာ- “အင်း ငါ့ရှင်ဗုဒ္ဓဃောသကား သာမညမဟုတ်၊ ဘုန်းနှင့်သမ္ဘာ ထက် ကြပ်ပါ၍ ပါရမီရင့်ညောင်းသော မေတ္တေယျဘုရားအလောင်းတော်ကြီး အစစ် ပါပဲ” ဟု ကောင်းချီးပေးတော်မူကြလေသည်။ မဟာဝံသဂါထာ နံပါတ်-၂၃ ဂ၌— “အရှင်ဗုဒ္ဓဃောသ၏ သိမ်မွေ့ တက်မြက်သောဉာဏ်စွမ်းရည် ကို များစွာသော လူအပေါင်း၌ ထင်ရှားဖော်ပြခြင်းငှာ နတ်တို့ သည် ဝိသုဒ္ဓိမဂ် ပေစာထုပ်ကို ဝှက်ထားကြကုန်၏” ဟု ပြဆိုထား လေသည်။ ကျမ်းပြုရန် တောင်းဆို တိုက် တွန်းကြခြင်း မဟာဝိဟာရ သံဃာတော်များလည်း ထိုအခါမှစ၍ အရှင်ဗုဒ္ဓဃောသ၏ ဉာဏ်အစွမ်းနှင့် ကြီးမားသော လုံ့ လဝီရိယကို သိရှိတော်မူကြသဖြင့် အလိုရှိသော ပိဋက, အဋ္ဌကထာ ပေစာထုပ်များကို ပေးအပ်ကြလေ၏။ အရှင်ဗုဒ္ဓဃောသ လည်း ထိုအခါမှစ၍ လူသူကင်းဆိတ်သော ပိဋကတိုက်ကျောင်း၌သီတင်းသုံးလျက် ထိုခေတ်က ရှိနေနှင့်သော သီဟိုဠ်ဘာသာ အဋ္ဌကထာ ကျမ်းအားလုံး တို့ကို ညှိနှိုင်းကာ မာဂဓဘာသာဖြင့် ပြန်ဆိုတော်မူလေသည်။ 66 မဟာဝံသ-၂၄၅-ဂါထာ၌ ယင်းအဋ္ဌကထာသစ်များနှင့်စပ်၍’ “ပါဠိဘာသာဖြင့် ပြန်ဆိုထားသော အရှင်ဗုဒ္ဓဃောသ၏ အဋ္ဌကထာသစ်သည် ဘာသာအမျိုးမျိုးကို တတ်သိပြောဆို ကြသော ပုဂ္ဂိုလ်အားလုံးတို့အား အကျိုးကျေးဇူး များလှပါပေ သည်။ (သီဟိုဠ်ဘာသာဖြင့်သာ ရှိနေလျှင် သီဟိုဠ်သားတို့သာ အကျိုး၎ရှိမည်၊ ယခုမူ ပါဠိဘာသာပြန်ဆိုထား၍ လူမျိုးတိုင်း အား အကျိုးများသည်ဟု ဆိုလို၏။ “အလုံးစုံသော ထေရဝါဒ ဆရာ မထေရ်မြတ်တို့သည် ထို အဋ္ဌကထာသစ်ကို ဘုရားဟော ပါဠိတော်ကဲ့သို့ပင် အလေးတမူ အရေးယူလျက် နှစ်သက်လက်ခံတော် မူကြလေသည်” ဟု (နိဂုံး ဂါထာဖြင့်) ပြဆိုကာ- ## PAGE 117 * အရှင်ဗုဒ္ဓဃောသ သီဟိုဠ်ကျွန်း၌ ပြုဖွယ်ကိစ္စ ပြီးဆုံးသောအခါ မဟာ ဗောဓိကို ဖူးမြော်ရန် ၊ ဇမ္ဗူဒိပ်သို့ ပြန်ကြွတော်မူကြောင်း မှတ်တမ်းတင်ထား လေသည်။ စင်စစ်ထေရ၀ါဒ၏ အဆီအနှစ်များအားလုံးကို ရည်ရွယ်သည့် အတိုင်း ရရှိ၍ ဣန္ဒိယ ဇာတိမြေ၌ ပြန်လည်သာသနာပြုရန် ကြွတော်မူခြင်းပင်တည်း။ (အရှင်မဟာဗုဒ္ဓဃောသ ကျမ်းပြုရာဌာနမှာ စတုတ္ထသံဂါယနာတင်ရာ မယဇန ပုဒ် = ယခုမာတလေ့မြို့အနီး အာလောကလိုဏ်ဂူ = အလုဝိဟာရ ဖြစ်သည်ဟု လည်း သီဟိုဠ်မှတ်တမ်းအချို ့၌ တွေ့ရ၏။) - အရှင် မဟာဗုဒ္ဓဃောသ၏ ဂုဏ်သတင်းသည် ဝိသုဒ္ဓိမဂ်ကျမ်းနှင့်အကူ သီဟိုဠ်ကျွန်း၌ထင်ရှားလာလေတော့၏။ ဆရာသမားများနှင့် သီတင်းသုံးဖော် များကမူ သီဟိုဠ်အဋ္ဌကထာများကို သင်ယူစဉ်ကပင် အရှင်မဟာ ဗုဒ္ဓဃောသ၏ ဉာဏ်ရည် ဉာဏ်သွားကို သိရှိခဲ့ကြပြီးပင်ဖြစ်၏။ အထူးသဖြင့်- “မြတ်စွာဘုရား သာသနာတော်၌ သစ္စာနှင့် ပညာ ညီညွတ် မျှတ၍ ဝီရိယကြီးမားသူဖြစ်ကြောင်း၊ စာရိတ္တသီလ, ဝါရိတ္တ သီလရှိ၍ ဖြောင့်မတ်သူ၊ သိမ်မွေ့ နူးညံ့သူဖြစ်ကြောင်း၊ ထေရ ဝါဒ ဗုဒ္ဓသာသနာတော်ဟူသော မိမိ၏ အယူဝါဒနှင့် ထိုခေတ် အခါ၌ ထင်ရှားသော အခြားစင်ပြိုင် အယူဝါဒများအပေါ်၌ နှိုင်းယှဉ်သုံးသပ်၍ ဆုံးဖြတ်နိုင် လောက်အောင် ဉာဏ်အစွမ်း ထက်မြက်သူ ဖြစ်ကြောင်း' ရင်းနှီးသော မထေရ်များလောက၌ ထင်ရှားတော်မူပြီး ဖြစ်နေခဲ့၏။ ဤကား အများသိနေကြသော အရှင်မဟာဗုဒ္ဓဃောသ၏ ကျေးဇူးဂုဏ် များ ဖြစ်ကုန်၏။ တို ့ကြောင့်လည်း ကျမ်းဆရာကိုယ်တော်တိုင် မိမိ၏ကျမ်း များ၌ ဖော်ပြထားလေသည်။ ထူးခြားထက်မြက်သော အရည်အချင်းများကို အတွင်းသိ အစင်းသိ သိတော်မူကြသဖြင့် မိမိတို့ ထက်သန်စိတ်ဝင်စားရာ နိကာယ်များကို အဋ္ဌကထာ သစ်များ ပြုစုပါရန် တောင်းပန်တိုက်တွန်းကြ၏။ အဋ္ဌကထာကျမ်းတိုင်း၏ နိဒါန်း, နိဂုံးတို့၌ တောင်းပန် တိုက်တွန်းသူများ၏ အမည်များ ကိုလည်း အသီးသီး ဖော်ပြပါရှိသည်။ အရှင်မဟာ ဗုဒ္ဓဃောသ ပြုစုခဲ့သော အဋ္ဌကထာသစ်များမှာ (ဝိနည်း ပိဋကဒီဃ-မဇ္ဈိမ-သံယုတ္တ-အင်္ဂုတ္တရ-နိကာယ် အပြည့်အစုံ။ အဘိဓမ္မ ပိဋက =