## PAGE 118 ခုဒ္ဒကပါဌ၊ ဓမ္မပဒ၊ သုတ္တနိပါတ်၊ ဇာတ်-၇ အုပ်၊ ပါတိမောက်နှင့် ဝိသုဒ္ဓိမဂ် ဟူ၍) ဆဋ္ဌသံဂါယနာ စာတော်မူအရ ကျမ်းစာအုပ်ကြီးပေါင်း ၃၅-အုပ်၊ စာမျက်နှာပေါင်း တသောင်းသုံးထောင် (၁၃၀၀၀)ကျော် ရှိလေသည်။ ဤမျှ များပြားသောစာများကို ပေရွက်၌ ရေးတင် ဖွင့်ဆိုတော်မူသည်ကို ကြည့်ရုံမျှဖြင့် အရှင်မဟာ ဗုဒ္ဓဃောသ၏ ကရုဏာ, သဒ္ဓာ ဆန္ဒနှင့် လွန်ကဲ ကြံ့ခိုင်သော ဝီရိယဦးစီးသော ဉာဏ်တော်ကို ကြည်ညိုမဆုံး ရှိကြရလေသည်။ ထို ့ကြောင့်လည်း အဋ္ဌကထာ နိဂု ံးတို့၌’ " “အဋ္ဌကကာနှင့်တကွ ပိဋကသုံးပုံဟူသော ထူးထွေများပြား သည့် ပရိယတ်ကျမ်းဂန်နှင့် ပြည့်စုံသော (ဝါ-စာပေကျမ်းဂန် ဓမ္မက္ခန္ဓာတို့ဖြင့်အခိုင်အမာရပ်တည်လျက် ရှိသော) မြတ်စွာဘုရား ၏ သာသနာတော်၌ အပိတ်အပင် အဆီးအတားကင်းသည့်ဉာဏ် စွမ်းရည်နှင့် ပြည့်စုံသော (အကျွန်ုပ် = ဗုဒ္ဓဃောသ)” ဟူ၍ လည်း ရဲရင့်စွာ ဝန်ခံတော်မူထား၏။ (မိမိစာအတွက် အာမခံ လက်မှတ်ရေး၍ တာဝန်ယူလိုက်ခြင်းပင်တည်း။) သီဟိုဠ်ရှေးဟောင်းအဋ္ဌကထာနှင့် ကျမ်းစာများ ဤနေရာ၌အဘယ့်ကြောင့် အဋ္ဌကထာသစ်များရေးသားပြုစုရကြောင်း” ကို ဖော်ပြသင့်၏။မဖော်ပြမီ သီဟိုဠ်ကျွန်း၌ အရှင်မဟာဗုဒ္ဓဃောသ မရောက်မီက ရှိနှင့်သော အဋ္ဌကထာဟောင်းများအကြောင်း “အဋ္ဌကထာ သမိုင်း' အကျဉ်း ချုပ်ကို သိထားသင့်လေသည်။ အဋ္ဌကထာ(အတ္ထကဋ္ဌ = အနက်အဓိပ္ပာယ်ကို+ ကထာ = ဖွင့်ပြသော စကား) ဆိုသည်မှာ ပါဠိတော်ဟူသော ပိဋကသုံးပုံကို အနက်အဓိပ္ပာယ် အယူ အဆ မတိမ်းမယိမ်းရအောင် ထိန်းကွပ်ပေးသော အဖွင့်ကျမ်းဟု အဓိပ္ပာယ် ရ၏။ ယင်းသို့ဝေါဟာရ အထိန်းအကွပ် ကန့်သတ်ချက် မူချပေးမထားလျှင် မိမိ တို့ ထင်ရာ ဆွဲငင်၍ လိုသလို (ဝါ) ကြိုက်လျှင် ကြိုက်သလို၊မကြိုက်လျှင် မကြိုက် သလိုကိုယ့်ယူဆချက်အမှန် ဟု ယူဆကြသော် ကာလကြာလျှင် မြတ်စွာဘုရား၏ ဒေသနာစကားတော်များ အမှားမှား အယွင်းယွင်း ဖြစ်ကာ သတ္တဝါအများ အတွက် များစွာအကျိုးယုတ်စေနိုင်လေသည်။ ၁။ ထိုသို့သော အကြောင်းများကြောင့် မြတ်စွာဘုရားရှင် ကိုယ်တော် တိုင်ပင် အနက်အဓိပ္ပာယ်ကို ဖွင့်ဆို ပေးတော် မူခဲ့ရလေသည်၊ ## PAGE 119 - 29 ဝေါဟာရ ကန့်သတ်ချက် ပေးတော်မူခဲ့ရလေသည်။ ယင်းကို “ပကိဏ္ဏာကဒေသနာ = အထွေထွေ တရားတော်၊ ဗုဒ္ဓသံဝဏ္ဏ အဋ္ဌကထာ- ဘုရားရှင်ဖွင့်ပြသော အဋ္ဌကထာ” ဟု ခေါ်၏။ (အနုဋီကာ-၁၊ ၁ ၁။ ဒီ-ဋီ-၁၊ ၁၅။) ၂။ အရှင်မဟာကဿပစသော သံဂါယနာတင် ထေရဝါဒီ မထေရ် ကြီး အဆက်ဆက်တို့၏ အဆုံးအဖြတ် ဖွင့်ဆိုချက် - အနုဗုဒ္ဓသံဝဏ္ဏိတ အဋ္ဌကထာ=သာဝကကြီးများ၏ အဖွင့် မဂဓအဋ္ဌကထာ၊ (ဒီ-ဋ္ဌ-၁၊ ၁၊ သာရတ္ထ-၃၊၆။ မဟာခံသ-၃၇-၂၄၄။) ယင်းသို့ သံဂါယနာ သုံးတန်တင်ပြီး မထေရ်ကြီး အဆက်ဆက်တို့ ဖွင့်ဆိုခဲ့ကြသော အဋ္ဌကထာများကို အရှင် မဟာမဟိန္ဒထေရ်မြတ် သည် သီဟိုဠ်ကျွန်းသို့ ယူဆောင်သွားပြီးလျှင် သီဟိုဠ်ကျွန်းသားတို့ အတွက် သီဟိုဠ်ဘာသာဖြင့် ပြန်ဆိုရေးတင်ထားသည်။ ယင်း အဋ္ဌကထာကိုပင် မူလအဋ္ဌကထာဟု လည်းကောင်း၊ မဟာ အဋ္ဌကထာဟုလည်းကောင်း ခေါ်ဆိုသည်။ (ဒီ-မ-သံ-အံ-နိကာယ် အဋ္ဌကထာကြီး၏ ပဏာမနိဒါန်းဂါထာ။) ယင်း မူလ, မဟာအဋ္ဌကထာများကိုပင် ပေါရာဏအဋ္ဌကထာ၊ သီဟိုဠ်အဋ္ဌကထာကြီးများဟုလည်း ခေါ်တွင်သည်။ (စရိယာ-ဋ္ဌ၊၃၂၇။ ဥဒါန-ဋ္ဌ၊၃ ၉ ၃)။ ၃။ အရှင် မဟာ မဟိန္ဒထေရ်မြတ်၏ အဆက်အနွယ် ဖြစ်သော မဟာ ဝိဟာရ ထေရဝါဒီ မထေရ်မြတ်ကြီး သီဟိုဠ်ဘာသာသက်သက်ဖြင့် ဦးစွာရေးသားသော မဟာပစ္စရိအဋ္ဌကထာဟူ၍လည်းရှိ၏။ ပစ္စတိ သဒ္ဒာ ဖောင်ကိုဟောသဖြင့် ဖောင်ပေါ်၌နေ၍ ရေးသားပြုစုသော အဋ္ဌကထာဟုဆို၏။(ဝဇိရဋီကာ၊ ၁ဂ။) ၄။ ကုရုန္ဒီဝတ္ထိမည်သောကျောင်း၌ ရေးသော ကုရုန္ဒီအဋ္ဌကထာ၊ အရှင် မဟာဗုဒ္ဓဃောသ အဋ္ဌ ကထာသစ် ရေးစဉ် အခိုင်အမာ ကိုယ်ထည်အနှစ်သာရထား၍ အားကိုးရသော အဋ္ဌကထာများမှာ ယင်းသီဟိုဠ်အဋ္ဌကထာကြီး ၃-စောင်ပင်ဖြစ်၏။ (ဝိ-ဋ္ဌ-၁၊ ၁။ဝိ-ဋ္ဌ- ၄၊ ၂၆၃။) ယင်းအဋ္ဌကထာကြီး သုံးစောင်တွင်လည်း အရှင် မဟိန္ဒမထေရ်မြတ်ရေးပြုတော်မူသော မူလ အဋ္ဌကထာကြီးမှ တပါး ကျန်အဋ္ဌကထာကြီး ၂-ဧစာင်သည် ဝိနည်းပိဋက (ခုဒ္ဒက နိကာယ်) မှတပါး အခြား နိကာယ်များအတွက်ကား ရှိဟန်မတူချေ။ ## PAGE 120 ၅။ စူဠပစ္စရီအဋ္ဌကထာ (မဟာပစ္စရီ၏ အကျဉ်းချုပ်)။ ၆။ သင်္ခေပ အဋ္ဌကထာ-အဋ္ဌကထာအကျဉ်း။ ၇။ အန္ဓက အဋ္ဌကထာမှာ ဣန္ဒိယ တောင်ပိုင်း အန္ဓကတိုင်း ဘာသာ (တေလဂူဘာသာ) ဖြင့်ရေးထားသော အဋ္ဌကထာဖြစ်သည်။ ယင်းအဋ္ဌကထာကြီးများအပြင် သီဟိုဠ်သာသနာဝင်၌ပရိယတ် ပဋိပတ်အရာ ကျော်ကြားထင်ရှားသော ထေရဝါဒီ မထေရ်မြတ်ကြီး များ၏ အယူအဆဆုံးဖြတ်ချက်=ထေရသလ္လာပများ (ဒီ-ဋ္ဌ-၃။ ၆ ၆) ဇမ္ဗူဒိပ်ကျွန်း၌ ထင်ရှားသော မထေရ်ကြီးများ၏ အယူအဆများ (မ-ဋ္ဌ-၃၊၁၉၅၊၁၉၈၊၂၁၀)၊ဝိသုဒ္ဓိမဂ်၌ ညွှန်းပြထားသော “ဝိသုဒ္ဓိ ကထာ၊ အရိယဝံသကထာ” စသော ကျမ်းစာများ၊ အေ-ဒီ၄-ရာစု အတွင်း(မဟာသေနမင်း သာသနာ ဂ၀ဂ-ဂ၃၅၊အေ-ဒီ ၃၂၅- ၃၅၂)က ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သော ဒီပဝံသခေါ် ပထမဆုံး သာသနာဝင် ကျမ်းစသည်များသည် အရှင်မဟာဗုဒ္ဓဃောသ သီဟိုဠ် မရောက်မီက ရှိနှင့်သည့် ထေရဝါဒဆိုင်ရာ ခိုင်မာသန့်ရှင်းသော အဋ္ဌကထာနှင့် သီဟိုဠ် ကျမ်းစာများ ဖြစ်ပေသည်။ စံတော်ဝင် ထေရုပ္ပတ္တိများ ယင်းအဋ္ဌကထာကျမ်းကြီးများမှာ အရှင် မဟာဗုဒ္ဓဃောသ မရောက်မီ လွန်ခဲ့သော အနှစ်သုံးရာကျော်က ရှိနှင့်ကြသော သီဟိုဠ် အဋ္ဌကထာကြီးများ ဖြစ်ကုန်၏။အဘယ့်ကြောင့်ဆိုသော် ထိုအဋ္ဌကထာ ဟောင်းကြီးများမှ ဘာသာ ပြန်ဆို ထည့်သွင်းထားသော စံတော်ဝင်မထေရ်ကြီးများ၏ ထေရုပ္ပတ္တိများကို ကြည့်လျှင်သာသနာတော်၆၀၉-၆၅၃ နှစ်များအတွင်း ဝသဘမင်း၏ လက် ထက်မှ နောက်ကာလ၌ ဖြစ်ပေါ်သော ထေရုပ္ပတ္တိများကိုလည်းမတွေ့ရ၊(နောက် အကျဆုံး မဟာသေနမင်း(၁၉-၈၄၆) ဝတ္ထုမှတပါးအခြား ဝတ္ထုများလည်း ပါရှိသောကြောင့်ဖြစ်၏။ မပ အရှင်မဟာဗုဒ္ဓဃောသကား ဝသဘမင်းမှ နောက်နှစ်ပေါင်း သုံးရာခန့် နောက်ကျသော မဟာနာမမင်းလက်ထက် (၉၅၃-၉၇၅) ရောက်မှ သီဟိုဠ်သို့ ကူးကြွခြင်း ဖြစ်ပေသည်။