## PAGE 166 ' ၁၂၂ ၁။ ဗုဒ္ဓခေတ် ဘုရားဖြစ်တော်မူဦးစ ၄၉-ရက်အရ၊ တပုဿ, ဘလ္လ ိက ညီနောင် နှစ်ပါးကို အကြောင်းပြု၍ သုဝဏ္ဏဘူမိတိုင်း၊ ဥက္ကလာပပြည်နယ်၌ သာသနာ စတင်ရောက်ရှိသည်။ “တပုဿကား သောတာပန်ဥပါသကာ၊ ဘလ္လ ိကကားရဟန္တာ၊ အပဒါန်ကျမ်းဝင်သာဝကဟူ၍ ထေရဂါတာ အပဒါန် ကျမ်းများ၌ ဆိုသည်။” (သာသနာလင်္ကာရ-၂၃-၄။) ၂။ မြတ်စွာဘုရား ရှစ်ဝါအရတွင် အရှင်ဂဝံပတိ ရဟန္တာအရှင်မြတ်ကို အကြောင်းပြု၍ သံဃာတော်နှစ်သောင်း ခြံရံလျက် သုဝဏ္ဏဘူမိ သထုံပြည်သို့ ကြွရောက်၍ တရားအမြိုက် တိုက်ကျွေးတော် မူ၏။ (ရွှေမော်ဓောကျောက်စာနှင့်ရာဇဝင်,သာသနာဝင်, သမိုင်းများ။) သီဟိုဠ်သာသနာဝင် မဟာဝံသကျမ်းမှာကဲ့သို့ မြန်မာနိုင်ငံသို့မူ ဘုရားရှင် အကြိမ်ကြိမ် ကြွရောက်တော်မူလျက် သမာပတ်ဝင်စားကာ ဗျာဒိတ်ထားတော် မူသောအရာတို့ကား စေတီဝံသသမိုင်းကျမ်းဟောင်းတို့၌ များစွာလာရှိကုန်သည်။ ။ မှတ်ချက်။ ။ပါဠိတော်တို့၌ မြတ်စွာဘုရားရှင်သည် မဇ္ဈိမဒေသမှတပါး အခြားဒေသတို့၌ ဒေသစာရီ ကြွချီကြောင်း မတွေ့ရခါမျှဖြင့် ထိုမှတ်တမ်း ဟောင်းများကို တမင်သိဒ္ဓိတင်ပြီးရေးထားသည်ဟုချည်း မဆိုသင့်။ သီဟိုဠ်-မြန်မာစသည်တို့၌ လက်ရှိသာသနာ့ အခြေအနေများအထိ တင်၍ သိမြင်တော်မူကြပြီးပင်ဖြစ်သည်။ ယုံမှားဖွယ်မရှိ။လောက၌ အင်အား ကြီးသော လက်နက်နိုင်ငံရှင်များသည် မိမိတို့အာဏာသက်ရောက်မည့်၊သို့မဟုတ်.. သက်ရောက်ရာ နိုင်ငံနယ်ပယ်ဒေသတို့၌ ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ရိက္ခာအကာအကွယ်များ လိုအပ်သလို တာဝန်ယူလေ့ရှိကြသည်။ ထို့အတူ ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ, နာမ်ပိုင်းဆိုင်ရာ အတုမဲ ့ တန်ခိုးရှင် ဖြစ်တော် မူသော ဘုရားရှင်သည်လည်း မိမိ၏ သာသနာတော် တည်အံ့သော ဒေသများ အတွက်မေတ္တာ,တန်ခိုးသတ္တိအကာအကွယ်များ တစုံတခုသောအတိုင်းအတာအရ စောင်မချီးမြှောက်ခြင်းပြုတော်မူခဲ့မည်ကို ယုံမှားစရာ မရှိပါချေ။ ## PAGE 167 ၃။ " သရေခေတ္တရာခေတ်၊ သာသနာတော် တစ်ရာစု ဘုရားရှင် ပရိနိဗ္ဗာန် ပြုပြီးနောက် သာသနာတော်နှစ် ၁၀၁-နှစ် ရှိသောအခါ သရေခေတ္တရာခေါ် ရသေ့ပြည်၌ ဒွတ္တဘောင်မင်းကြီး လက်ထက် ရဟန္တာအရှင်မြတ်သုံးထောင်ရှိ၏။ နေ့စဉ်ပစ္စည်းလေးပါး လှူဒါန်း၍ဓာတ်တော်မှုတော်များကိုလည်း “ဗောဗော၊ ညဉ်းညဉ်း၊ ဆဉ်းဆဉ်း၊ ယောယော၊ သောကြမာ၊သရမ္မာ၊ မြင်ဗာဟု၊မြသီတင်း၊ မြသိန်းတန်” စေတီကြီး ၉-ဆူ တည်တော်မူ၏။ ယခုတိုင်ဖူးမြော်နိုင် ကြသည်။(ရာဇဝင်ကြီးနှင့် သာသနာဝင်,သမိုင်းများ။) “သိရီခေတ္တ (ရှရှီခရှစ်တရ) ရသေ့လည်း နှစ်သောင်းသော ရသေ့တို့နှင့် တကွ အဘိညာဉ်သမာပတ်ကို ဖြစ်စေလျက်နေ၏။ သိရီခေတ္တရာ ရသေ ့သား ဖြစ်သော နှစ်သောင်းသောရသေ ့တို့မှာ အရှင်ပုဏ္ဏထေရ်၏ တရားကို နာရသဖြင့် ရဟန္တာနှစ်သောင်း ဖြစ်ကုန်၏။” (၁) ဒွတ္တဘောင် မင်းကြီးတွင် မိဖုရားကြီး လေးဦးရှိရာ သီရိစန္ဒာမိဖုရား သည် အရှင်သောဘိတ ရဟန္တာ၊ ဥမ္မာရဒေဝီသည် အရှင်သုမင်္ဂလ ရဟန္တာ၊ (၃) ပိဿတိုး မိဖုရားသည် အရှင် ဗောဓိရက္ခိတ ရဟန္တာ၊ အရှင်မြတ် များကို ကိုးကွယ် ဆည်းကပ်၍၊ ထိုအရှင်မြတ်တို့သည် အရိယာ တပည့်တထောင်စီခြံရံလျက် သီတင်းသုံးတော်မူကြသည်။ (၄) ဘေစန္ဒီမိဖုရားမှ ဖွားမြင်သော သုဝဏ္ဏမာလာ မင်းသမီးသည် မဟာ ယာမရဟန္တာအရှင်မြတ်ကြီး၏ တရားကို နာကြားရသဖြင့် အခြွေအရံ တထောင်နှင့်အတူ ဘိက္ခုနီမဝတ်ကာ သုဓမ္မာထေရီအမည်ဖြင့်ရဟန္တာ မကြီး ဖြစ်တော်မူ၏။ (၅) ဥမ္မာရဒေဝီလည်း ကာလာသောကမင်းကြီး၏ နှမတော်နန္ဒာထေရီ အမှူးရှိသော ဘိက္ခုနီမ -၅ဝဝတို့ထံ တရားနာ၍ အခြွေအရံတထောင် နှင့်အတူသောတာပန်ဖြစ်၏။ မင်းကြီးထံခွင့်ပန်၍၇-ရက်တရားရှုပွားရာ ဥမ္မာထေရီ အမည်ဖြင့် ရဟန္တာမကြီး ဖြစ်တော်မူ၏။ (၆) ဥမ္မာရဒေဝီမှ ဖွားမြင်သော သားကော် ဒွတ္တဇံမင်းသားသည်လည်း အရှင်ဓမ္မရက္ခိတထံ ရဟန်းပြုတော်မူရာ အရှင်စန္ဒသီရိ ဘွဲ့တော်ဖြင့် ရဟန္တာ ဖြစ်တော်မူ၏။ ## PAGE 168 (၇) ပိဿတိုး မိဖုရားမှ ဖွားမြင်သော ဥတ္တရာဇ်မင်းသားလည်း အရှင် စန္ဒသာဂရာဇ် ဘွဲ့တော်ဖြင့် ရဟန္တာဖြစ်တော်မူ၏။ အရိယာတပည့် အခြံအရံ တထောင်စီဖြင့် သီတင်းသုံးဘော်မူကြသည်။ တရံရောအခါ ဒွတ္တဘောင်မင်းကြီးသည် ပိဿတိုးမိဖုရားကြီးနှင့်(တောင် ညာစံဒေဝီ မဖြစ်ရသဖြင့်) ရန်ငြိုးမပြေရှိနေကြ၏။ အရှင်မဟာယသ ရဟန္တာ အရှင်မြတ်ကြီးက မင်းနှင့်မိဖုရားကြီးတို့အား တချိန်က တဦးပေါ်တဦး အလွန် ကြင်နာကြသော ပူးမောင်နှမဖြစ်ခဲ့ကြပုံ အတိတ်ဇာတ်ကို ဟောပြတော် မူရ လေသည်။ အရှင်မဟာယသ ရဟန္တာအရှင်မြတ်ကြီး၏ တရားတော်ကို နာကြား ကြရသဖြင့် မင်းနှင့်မိဖုရားတို့သင့်မြတ်ချစ်ခင်သွားကြသည်။မင်းကြီးလည်းမိဖုရား၊ သားတော်၊သမီးကော်တို့အား ဆန္ဒအလျောက် ရဟန်းပြုခွင့် ပေးတော်မူ၏။ မင်းကြီးကိုယ်တိုင် သားတော်နှစ်ပါး၏ တရားကို နာကြားရသဖြင့် သော တာပန် တည်လေ၏။ " “တနေ့တနေ့လျှင်ကိုးသိန်းကိုးသိန်းသောဥစ္စာတို့ကိုစွန့်ပေ၏။ ရဟန်း ယောက်ျား ၄-သိန်း၊ ရဟန်းမိန်းမ ၃-သိန်း၊ တနေ့ တနေ့လျှင် ၇-သိန်း ၇-သိန်းသော ရဟန်းသာမဏေတို့ကို စွန့်လှူ ကုန်၏။” (၁၂၀ ဂ’ခုနှစ် မင်းကြီးမဟာမင်းလှမင်းခေါင် သေနာပတိအမတ်ကြီး တောင်းပန်၍ ဆရာတော် ဦးမေဓာပြုစုသော ပြည်ရွှေဆံတော် သမိုင်း'နှင့် ပြည်သမိုင်းဟောင်းကျမ်းများမှ ကောက်နုတ်ချက်။) သထုံခေတ်၊ သာသနာ သုံးရာစုမှ ငါးရာစု ၄။ သာသနာတော်-၂၃၅၊ တတိယ သံဂါယနာခေတ်တွင် သုဝဏ္ဏဘူမိ သထုံပြည်၌ သီရိမာသောကမင်း နန်းတက်၏။ သာသနာပြု အရှင် သောဏ, အရှင်ဥတ္တရ ရဟန္တာအရှင်မြတ်ကြီးများဗြဟ္မဇာလသုတ္တန်ကို ဟောပြ သာသနာ ပြုရာ လူပေါင်းခြောက်သောင်း အရိယာဖြစ် ကြ၏။ ယောက်ျား သုံးထောင့်ငါးရာ၊ မိန်းမ တထောင့်ငါးရာတို့ ရဟန်းပြုကြသည်။ (ပါရာဇိကဏ် အဋ္ဌကတာနိဒါန်း။ သုဝဏ္ဏဘူမိ သိမှတ်ဖွယ် အကျယ် ရှေ့၌ပြမည်။)