## PAGE 277 " သာရိပုတ္တရာ…၊ ပရိယာယ်အားဖြင့် သင်တို့ ထင်မြင် ဖြေဆိုချက်တွေ့ အားလုံး အကောင်းချည်းပါပဲ။ ဒါပေမယ့် ငါဘုရား၏ ထင်မြင် ယူဆချက် ကိုလည်း နားထောင်ကြဦးလို့ မိန့်တော်မူကာ “ဆွမ်းခံသွား, ဆွမ်းစားပြီးသည် နှင့် တင်ပျဉ်ခွေထိုင်ကာ အရဟတ္တဖိုလ်မရသမျှ ဒီတင်ပျဉ်ခွေ မဖျက်တော့ဘူး၊ မထတော့ဘူးဆိုတဲ့ ဇွဲလုံ ့လဆန္ဒယုံကြည်ချက်နှင့် ရှုမှတ်နိုင်တဲ့ပုဂ္ဂိုလ်မျိုးသာလျှင် အင်ကြင်းတောပမာ ဒီသာသံနာတော်ကို တင့်တယ်စေနိုင်တယ်၊တည်တံ ပြန့်ပွား အောင် ဆောင်ရွက်နိုင်မယ်’ လို့မိန့်တော်မူခဲ့ဖူးပါတယ်။ (မူလပဏ္ဏာသ၊ မဟာ ဂေါသိင်္ဂသုတ်၊ မ–၁၊ ၂၇၂-၂၈၁။) " “ကဲ…ယခုလဲ အရှင်မြတ်များအားလုံးဟာ ဘုရားရှင်၏ အလိုတော်ကို ဦးတိုက်ပြီးသကာလ ပရိယတ်နှင့် ပဋိပတ်သည် ဝေါဟာရအားဖြင့် ကွဲပြား သော်လဲ အငြင်းပွားစရာ မရှိ၊ ထသားတည်း ဖြစ်အောင်သာ မိမိတို့အင်အား အလျောက် ဓုရနှစ်ဖြာစလုံး ပူးတွဲကာ ဆောင်ရွက်တော်မူနိုင်ကြပါစေ။” . [အဋ္ဌကထာ၌ ပံသုကူဆောင်နှင့် ဓမ္မကထိကများ စကား အချေ အတင်ဆိုပုံကိုသာ တိုက်ရိုက်ပါရှိ၍ သံဃမထေရ်ကြီးများ ပြောပုံ တိုက်ရိုက်မလာရှိပါ။ ထိုထိုအဋ္ဌကထာဖွင့်များကို ခြုံငုံ သုံးသပ်၍ “ဉာဏဝခုန=ဉာဏ်ပွား”စေရန်နှင့် သဘောသက်ရောက်သလို နှလုံး သွင်းနိုင်ကြပါစေရန် ရည်သန် ရေးထည့်လိုက်ပါသည်။] တကမ္ဘာလုံးရှိ ထေရဝါဒီ အားလုံးတို့၏ ကိုယ်စား စတုတ္ထ သံဂါယနာတင်ပွဲ ယင်းသို့ မထေရ်ကြီးများ တွေ့ဆုံပြောဆိုညှိနှိုင်းစိစစ်ကြခြင်းသည် စတုတ္ထ သံဂါယနာတင်ရန် အနီးကပ်ဆုံးသော အကြောင်းကြီးဖြစ်ကာ ရဟန္တာအရှင် မြတ်ငါးရာတို့ဦးစီးကာ ပေထက်အက္ခရာ တင်တော်မူခဲ့ကြလေသည်။ တင်ရာဌာနကား မလယဇနပုဒ် မာတုလ (သီဟိုဠ်အခေါ် မာတလေ့မြို့) အနီး ဖိုခနောက်ဆိုင်သဖွယ် ကျောက်တောင်များတည်ရှိရာ တောင်နှစ်လုံးတို့၏ နံပါး အာလောကလိုဏ် (သီဟိုဠ်အခေါ် အာလုံတ ဝိဟာရ)၌ သာသနာတော် နှစ် ၄၅၅-ခုနှစ်မှာပင့် အဋ္ဌကထာနှင့်တကွ ပါဠိတော်များကို စတုတ္ထ သံဂါ ယနာ ပေထက်အက္ခရာ တင်တော်မူခဲ့ကြလေသည်။ ## PAGE 278 ဤ၌ အထူးသတိပြုသင့်သည်မှာ - လက်ရှိပိဋကတော်များသည် သီဟိုဠ် ကျွန်း၌ ပေထက်တင်အတည်ပြုခဲ့ရသဖြင့် သီဟိုဠ်မထေရ်များ၏ ဆန္ဒနှင့် ပညာ အရသာလျှင် အတည်ပြုခဲ့ခြင်း မဟုတ်၊ ခေတ်ပြိုင် တကမ္ဘာလုံးရှိ ထေရဝါဒီ မထေရ်ကြီးအားလုံးတို့၏ ဆန္ဒနှင့်ပညာကိုလည်း ရယူပြီးမှ အတည်ပြုခြင်း ဖြစ် ကြောင်း တိဿမထေရ်အကြောင်း၌ ရေးခဲ့ပြီ။ အပေး ထိုမျှသာမက သီဟိုဠ်ကျွန်း ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်တို့သည် အရှေ့ဘက် ထေရ ဝါဒီနိုင်ငံတို့နှင့်လည်း ယုတ်စွအဆုံး စစ်ရေးကအစ ခေတ်အဆက်ဆက် အယူရှိခဲ့ကြလေသည်။ သီဟိုဠ်ကျွန်း၌ မဟာစေတီ ပန္နက်ချပွဲကဲ့သို့ သာသန ရေးကိစ္စကြုံတိုင်း တကမ္ဘာလုံးရှိ ထေရဝါဒီမထေရ်ကြီးများ ပါဝင်အားပေးခဲ့ ကြသည်ကိုလည်း ထောက်ဆ၍ လက်ရှိပိဋကသည် ထေရဝါဒီအားလုံးတို့၏ အတည်ပြုချက်ပင်ဖြစ်ကြောင်း အကြွင်းမဲ့ ယုံကြည်ထိုက်ပေ၏။ ယင်းစတုတ္ထသံဂါယနာကို အဋ္ဌကထာ, ဋီကာနှင့် ဝံသကျမ်းတို့၌ အပြည့် အစုံ တခန်းတကဏ္ဍအဖြစ် ရေးသားမှတ်တမ်းတင်ခြင်းမရှိသဖြင့် ရာဇဝင်နောက်ခံ နှင့်တကွ တတ်စွမ်းသမျှ ကွင်းဆက်ပြု၍ ရေးသားလိုက်ပါသည်။ ဒီပဝံသ(၂ဝ၊၂၀-၁)နှင့် မဟာဝံသ(၃၃၊၁၀၂-၃) တို့၌ အောက်ပါ အတိုင်း ဂါထာနှစ်ပုဒ်ဖြင့်သာ မှတ်တမ်းတင်ခဲ့ကြလေသည်။ (၁) ပိဋကတ္တယပါဠိစ၊ တဿ အဋ္ဌကထမ္ပိစ။ မုခပါဌေန အာနေသုံ၊ပုဗ္ဗေ ဘိက္ခူ မဟီမတီ။ ´။ (၂) ဟာနိ ဒိသွာန သတ္တာနံ၊ တဒါ ဘိက္ခု၊ သမာဂတာ။ စိရဋ္ဌိတတ္ထ ံ ဓမ္မဿ၊ ပေါတ္ထကေသု လိခါပယုံ။ ။ သံဂါယနာတင်သည့်နှစ်ကိုလည်း ဝဋ္ဋဂါမဏိမင်းကြီး နန်းစံနှစ်ကိုယူ၍ ၄၅၅-ခုနှစ် ဟုသာ ပြဆိုကြလေသည်။ အချိန်အခါ အတိအကျမပြု။ အမှန် အားဖြင့် ဗြာဟ္မဏတိဿဘေးကြီးကင်းဝေးပြေငြိမ်းစ၄၅၅-ခုနှစ်၌ တင်ဟန်မရှိ၊ အဘယဂိရိ ရဟန်းတော်များအတွင်းသို့ မိစ္ဆာအယူဝါဒ ဝေတုလ္လ အယူမှားများ ဝင်ရောက်ပြီးသည့်နောက်မှ သာသနာ့အတွင်းရန်၊ အပြင်ရန်များကို သံဝေဂ ယူကာ သာသနာအရှည် တည်တံ ့ပြန့်ပွားအောင် လုပ်ဆောင်တော် မူကြဟန် ရှိပေသည်။ မဟာဝံသဂါထာ အသွားအလာကို ကြည့်လျှင်လည်း ဤအဓိပ္ပာယ်ပင် ရလေသည်။ မဟာဝင် မြန်မာဝတ္ထု(၃၂၄-နှာ)၌ကား ဤသို့ ပြန်ဆိုထား၏။ [ဒက္ခိဏကျောင်း၌, နေသော ရဟန်းတို့လည်း အဘယဂီရိ ကျောင်းနေ ရဟန်းတို့နှင့် ကွဲပြားကုန်၏။ ## PAGE 279 ဤသီဟိုဠ်ကျွန်း၌ . အရှင်မဟိန္ဒ ရောက်သည်မှစ၍ ဝဋ္ဋဂါမဏိ မင်း၏ လက်ထက် တိုင်အောင် အဆက်ဆက်သော ဆရာတို့သည် ပိဋကသုံးပုံဖြစ်သော ပါဠိတော်၊ အဋ္ဌကထာကို နှုတ်ဖြင့်သာ ဆောင် ရွက်ခဲ့ကြကုန်သည်။ စက္ကူထက်၊ ပေထက်၌ကား အနည်းငယ်သာ ရေးထားကြသည်။ (ဝဋ္ဋဂါမဏိ)မင်း၏လက်ထက်၌ကား’ နောင်သောအခါသတ္တဝါတို့၏ ပညာသတိ ဆုတ်ယုတ်ကြသဖြင့် မုခပါဌပြု၍ မဆောင်နိုင်အံ့သည်ကို ဆင်ခြင်မိရကား မင်းကြီးအား အကြောင်းကြားပြီးလျှင် အညီအညွတ်စည်းဝေးကြ၍တရားတော်၏ မြင့်ရှည်စွာ တည်ခြင်း အကျိုးငှာ ပါဠိတော် အဋ္ဌကထာတို့ကို ပေ ထက်၌ ရေးတင်၍ ထားကုန်၏။ ] ဝဋ္ဋဂါမဏိမင်းကြီး လက်ထက်၌ သံဂါယနာတင်သည် ဆိုသော်လည်း မင်းကြီးကား သံဂါယနာဒါယကာ မဟုတ်ချေ။မင်းမှူးမတ်တို့၏ အကူအညီကို မရ၊ ကိုယ့်အားကိုယ်ကိုးကြိုးစားတော်မူခဲ့ကြရလေသည်။ (မင်းကြီးကားမဟာ ဝိဟာရကိုဆန့်ကျင်သော အဘယဂီရိဂိုဏ်းကို အားပေးသူဖြစ်၏။) အထူးမှတ်သားရန်မှာ အဋ္ဌကထာတို့၌ သံဂါယနာသုံးတန်ကိုသာ ဖော်ပြ၍ စတုတ္ထသံဂါယနာကို မဖော်ပြ။ဝဇီရဗုဒ္ဓိ(၅၄၃)၊ (၃၊၄၅၆)နှင့် ဝိမတိ (၂၊၂၇၂) ဋီကာတို့၌လည်း “စတုတ္ထသင်္ဂ သာရတ္ထ သဒိသာ ပေါတ္ထကာရုဒ္ဓ-သင်္ဂတိ=စတုတ္ထ သံဃာယနာ တင်သည့် အလား ပေထက်တင်သော သံဂါယနာ” ဟူ၍သာ သုံးနှုန်းကြ၏။ သံဂါယနာဟု ဆိုရလောက်အောင် လေးနက် ခိုင်မာခြင်း မရှိသော ကြောင့် မဟုတ်တန်ရာပေ။ စင်စစ် စုပေါင်း ရွတ်ဆိုခြင်းကို ပဓာန မထား၊ပေ၌ရေးသားခြင်းကိုသာ ပဓာန ပြုခဲ့သောကြောင့် သံဂါ ယနာဟု တိုက်ရိုက်မသုံးနှုန်းခြင်းသာ ဖြစ်ရာ၏။ သာသနာတော်နှစ်၂၄၂၃-ခုနှစ်က သီဟိုဠ်ကျွန်း အမရပုရ နိကာယဝင် ဝိမလသာရမဟာထေရ်ရေးသားသော ၈ါထာ-၁ ၆၇၁-ဂါထာရှိ “သာသနဝံသ ဒီပပါဌ်၌ စတုတ္ထ သံဂါယနာတင်ခန်းကို ၁၀၇၅-နံပါတ် ဂါထာမှစ၍ ဂါထာ နှစ်ဆယ်မျှ မှတ်တမ်းတင်ထားသည်ကို တွေ့ရ၏။ ဂါထာနံပါတ် ၁၀၉၀၌။ “နိဋ္ဌာပေ”သေကဝဿန၊ စတုတ္ထ ဝိယ သင်္ဂဟံ”ဟု ဖော်ပြကာ တနှစ်တိုင်တိုင် ပေထက်၌ ရေးတင် ရသည်ဟု ဆိုထားရာ ယုတ္တိတန်၍ အမှန်ဖြစ်သင့်သောအချက်ဟု ဆိုရပေမည်။