## PAGE 346 ပိင်္ဂလဗုဒ္ဓရက္ခိတထေရ် တာဝန်ကြီးလှသော ဆွမ်းတလုတ်ကျေးဇူး g ၃ ဝ ၃ သံဃာတော်ဂုဏ်’ ၉-ပါးတွင် “လူဒါယကာတို့က ပြုလုပ်သော ရိုသေခြင်း, လေးစားခြင်း, လှူဒါန်းပူဇော်ခြင်းများနှင့် ထိုက်တန်အောင် တုံ ့ပြန်သောအား ဖြင့် ကျင့်ကြံသော=သာမီစိပ္ပဋိပန္န’ဂုဏ်တော်ဟူသည် အထက်ပါအတိုင်း ကျေး ဇူးတုံ့ပြန် ကျင့်ကြံခြင်းကို ဆိုလိုပေသည်။ ဝီရိယသမ္ဗောဇ္ဈင်ဖြစ်ကြောင်း=ဝီရိယထွက်အောင်လုပ်ရသော အကြောင်း ၁ ၁-မျိုးတွင်လည်း’ " “ဒါယကာနံ မဟပ္ဖလဘာဝ ကရဏေန ပိက္ခာပစာယနတာ-ဒကာတို့၏ ကောင်းမှုကို အကျိုးကြီးအောင် ပြုလုပ်ပေးသောအားဖြင့် ဆွမ်းတုံ ပူဇော်ခြင်း” ဟူ၍ လာရှိရာ တရားကို ကြိုးကြိုးစားစား အားထုတ်ဖြစ်ခြင်း၏ အကြောင်း တခုပင် ဖြစ်လေသည်။ “မူလပဏ္ဏာသ-မဟာအဿပုရသုတ်သည် စေတနာသဒ္ဓာတရား ကောင်းကြ သော အဿပုရ ရွာသူ ရွာသားများ ရတနာသုံးပါးကြည်ညိုပုံ ထက်သန်လှသဖြင့် ဘုရားရှင်က ရဟန်းတို့အား “ပိဏ္ဍပါတာပစာယန’= ဆွမ်းတုံ ပူဇော်ရန် အထူး သတိပေး ဟောကြားသော သုတ်ဖြစ်ပေသည်။ ခေါင်းတုံးသဌေး အသက်မွေးနည်း . ရဟန်းသည် ဆွမ်းလောင်းသူကို ဒကာပင် ဖြစ်စေကာမူ မျက်'နှာ ကို မကြည့်ရ၊ကြည့်လျှင် ဒုက္ကဋ်အာပတ်သင့်လေသည်။(ဝိ-၄၊၃ ဂ၄။ယင်း ဋ္ဌ-၁၂၁။ ဝိ-၅-၃၆၇။ ဋ္ဌ-၂၃၃။) ဆွမ်းရကြောင်း သွယ်ဝိုက်လှည့်ပတ်၍ ပြောဆိုခြင်းကို “နိမိတ္တကထာ” ရဟန်းတို့ လှိမ့်နည်း မြှူဆွယ်နည်းဟု ဆိုရသည်။ (ဝိသုဒ္ဓိမဂ်-၁၊ ၂၈-စသည်။) ဆွမ်းခံစားလေ့ရှိသော ရဟန်းသူတော်ကောင်းတို့ကား “ဘယ်တော့များမှ မိုးထဲလေထဲ ဆွမ်းခံစားရပါ့မလဲ'ဟုပင် တောင့်တကြ၏။ ဂုဏ်ယူကြ၏။ ဘုရား ရှင်သည်ပင် ဘုရားဖြစ်တော်မူစ ခမည်းတော်ကြီး၏ ဆွမ်းကို မစား၊ ဥတ္တိဋ္ဌ နပွဲမဇ္ဈေယျ=ဆွမ်းခံဝတ်ကို မချွတ်ရာ’ ဟု သင်ခန်းစာ ပေးတော်မူရန် ဆွမ်းခံ ကြွ၍ ဘုဉ်းပေးတော်မူ၏။ ထိုသို့ မဟုတ်မူ၍ ကျောင်းမှာပင် ဆန်ဆီဆား ငါးပိ သိုလှောင်ကာ ချက်ပြုတ် စားသောက်သော ရဟန်းများလည်းရှိတတ်ရာ ထိုရဟန်းမျိုးမှာရဟန်း ## PAGE 347 ၃ ဝ၄. ကျင့် ကျင့်သူ မဆိုရ။ “မုဏ္ဍကုဋမ္မိက ဇီဝိက= ခေါင်းတုံးသဌေးအသက်မွေးနည်း ဟု ခေါ်၏။ (ဒီ-ဋ္ဌ-၁၊ ၈၁-အာမိသပုဒ်အဖွင့်။) ရဟန်းကျင့် မကျင့်၊ လူကျင့် ကျင့်သော ထိုရဟန်းမျိုးသည် သာသနာကွယ်ကြောင်းပင် ဖြစ်၍ သာသနာကို ရ ပြုစော်ကားသူဟုလည်း ခေါ်ရသည်။(ပဉ္စက အင်္ဂုတ္တရ+အနာဂတ ဘယသုတ်။) ရဟန်းတော် အရှင်မြတ်တို့သည် မိမိတို့ အင်အားအလိုက် ပစ္စည်းလေးပါး က, ဒကာမတို့ အကျိုးစီးပွား ချမ်းသာ များအောင် အမြဲတစေ ကြောင့်ကြ စိုက် စောင့်ရှောက်တော်မူကြမြဲ ဖြစ်၏။ ယင်းသို့ အလှူဝတ္ထုစင်ကြယ်အောင်၊ အကျိုးကြီးအောင် ဆောင်ရွက်သူတို့ တွင် “အရှင်သုဘူတိ” သည် ဧတဒဂ်ရတော်မူ၏။ဆွမ်းခံ ကြွတော်မူလျှင် အိမ်တအိမ် ရွှေသို့ ရောက်သည်နှင့် တပြိုင်နက် မေတ္တာဈာန်ကို ဝင်စားတော်မူ၏။ “ဆွမ်းဒကာ ဒကာမတွေကအစ သတ္တဝါတွေအားလုံး ချမ်းသာကြပါ စေ”ဟူသော မေတ္တာဈာန်ကိုဝင်စားပြီးမှသာလျှင် ထိုအိမ်က ဆွမ်းကိုအလှူခံတော် မူ၏။ ရဟန်းတော်များ မေတ္တာပွားရုံကလေး ပွားကာမျှဖြင့်ပင် ဆွမ်းဖိုး ကျေ သည်ဟု (ဧကက အင်္ဂုတ္တရ-အစ္ဆရာသင်္ဃာတဝဂ်၌)လည်း ဟောတော်မူထားလေ သည်။ (အရှင်သုဘူတိအကြောင်းအကျယ်ကို မေတ္တာဝါဒ (ဗြဟ္မဝိဟာရအဖွင့်)၌ ရေးခဲ့ပြီ။) ထို့အတူ အရှင်သာရိပုတ္တရာ အရှင်မြတ်ကြီးလည်း ဆွမ်းခံရာ အိမ်ရှေ့၌ နိရောဓသမာပတ် ဝင်စားပြီးမှသာလျှင် ဆွမ်းကို အလှူခံယူတော်မူလေ့ရှိသည်။ သီဟိုဠ်ကျွန်း၌လည်း ပေါရာဏကမင်း လက်ထက် ပိင်္ဂလ ဗုဒ္ဓရက္ခိတမထေရ် ဟူ၍ ရှိ၏။ ထိုမထေရ်သည် ဥတ္တရဂါမရွာကြီး (ဥတ္တရဝနုမာနတောင်၊ အမ္မရိယ ကျောင်း)၌ သီတင်းသုံးရာ ထိုရွာကြီးမှာ အမျိုး (မိသားစု) ခုနစ်ရာ နေထိုင် ကြသော ရွာကြီးဖြစ်သည်။ ပိင်္ဂလဗုဒ္ဓရက္ခိတ မထေရ် သမာပတ်` မဝင်စား ဖူးသော အိမ်တံခါးဝဟူ၍မရှိ၊ အိမ်ပေါက်စေ သမာပတ် ဝင်စားတော်မူသည်။ ဆွမ်းဒကာ, ဒကာမများ အကျိုးစီးပွားများစေရန် ဒက္ခိဏေယျ, သာမီစိပ္ပဋိပန္န ဖြစ်အောင် ကျင့်ဆောင်တော်မူခြင်း ဖြစ်လေသည်။ ထိုမထေရ်၏ ဒကာတဦးလည်း သီလကို အသက်နှင့် လဲနိုင်သူအဖြစ် ဝိရတီ ဝတ္ထု (မ-ဋ္ဌ-၁၊ ၂ဝ ၇။ သံ-ဋ္ဌ-၂၊ ၁၃၉၊ အဋ္ဌသာလိနီ-၁၄၆ စသည်)များ၌ စံတော်ဝင် ဥပါသကာအဖြစ် မော်ကွန်းတင် ခံရသူဖြစ်လေသည်။ (မ-ဋ္ဌ-၄၊ ၁၉၃-၄-အရဏဝိဘင်္ဂသုတ်အဖွင့်။) ## PAGE 348 ဆင်းရဲသားဆွမ်းကို ကျေးဇူးဆပ်သူ မဟာမိတ္တထေရ် ၃ဝ ၅ ကာက လိုဏ်ဂူ အယျမိတ္တဟုလည်း ခေါ်သော မဟာမိတ္တထေရ်သည် တောကျောင်း၌ သီတင်းသုံးတော်မူ၏။ မထေရ် ဆွမ်းခံရွာမှ သူဆင်းရဲ သားအမိ သည် မထေရ်အား သားရင်းတမျှ ကြည်ညိုလုပ်ကျွေးကြသည်။ တခုသောနံနက် ဆွမ်းခံဝင်ချိန် ကျရောက်သဖြင့် မထေရ်သည် လိုဏ်ဂူမှ ထွက်ကာ သင်္ကန်းရုံပြီးလျှင် အသင့်ထားသော သပိတ်ကို လှမ်းယူလိုက်စဉ် (ဋီကာ အလို အဘိညာဉ်ဖြင့် ရုတ်တရက် သားအမိ စကားပြောဆိုသံကို ကြားလိုက် မိသည်။ မတ်တတ်ရပ်လျက်က စကားဆုံးအောင်ပင် နားထောင်နေမိ၏။ မိမိအား သားတမျှ လေးစားကြည်ညိုကာ ဆွမ်းဝတ်ပြုနေကြသော သားအမိနှစ်ဦး အချီ အချ စကားပြောနေခြင်း ဖြစ်၏။ တောထဲသို့ အလုပ်ထွက်ခါနီး မိခင်ကြီးက သမီးအား- " “သမီးရေ…ခဏလာအံ့း၊ အမေအလုပ်သွားအုံးမယ်၊ မီးဖိုချောင်က အိုးထဲမှာ ဆန်ဟောင်းကလေး … ဖွပ်ရွေးပြီး ထားခဲ့တယ်။ အဲဒီနားမှာ နို ့ရော ထောပတ်တင်လဲရော အဆင်သင့် ထားတယ်။ သင့်အစ်ကိုကြီး ဆွမ်းခံကြွလာတဲ့ အခါ ကောင်းကောင်း မွန်မွန် ချက်ပြီး လောင်းရစ်၊နို ့နဲ့ ထောပတ်တင်လဲ လှူလိုက်၊ ကျန်တာ သမီးလဲစားပေါ့။ အမေတော့ မနေ့က ကျန်တဲ့ ထမင်းကြမ်း အသိုးကိုပဲ ဆန်ပုန်းရည်နှင့် စားပြီးပြီ။” " " “နေ့လယ်စာကော အမေ ဘာစားမလဲ။” “ဆန်ကွဲကလေးကို ဆန်ပုန်းရည်နှင့် ကျိုထား၊ ချခါနီး ဟင်းရွက်ကလေး ခတ်လိုက်၊ ဒါဆို တို့သားအမိ တော်ရောပေါ့။ " မဟာမိတ္တထေရ်သည် သားအမိ ပြောဆိုသံကို အစမှ အဆုံးတိုင် နားစွင့် ပြီးနောက် မတ်တတ်ရပ် သပိတ်ကိုင်လျက် တွေတွေကြီး စဉ်းစားနေမိ၏။ သာမန် အားဖြင့် မိမိထင်ထားသည်နှင့် တခြားစီ ဖြစ်နေ၍ ကြောင်ကြောင်ကြီး ရပ်ကာ ငိုင်နေမိ၏။ " “မဟာမိတ္တ…၊ မင်းကြားရဲ့လား၊ သူ့ခမျာများ ထမင်းကြမ်း ထမင်း သိုးနဲ့ ဆန်ပုန်းရည်နဲ့ ထမင်းတထပ် မသေရုံ စားကြရရှာတယ်။ မင်းအတွက်တော့ ဆန်ကောင်း ဆန်းဟောင်းကလေးနဲ့ နို့ ထောပတ်တင်လဲနဲ့ အကောင်းဆုံး လောင်း လှူဖို့ စိတ်စောနေရှာကြရတယ်။