## PAGE 403 ၃၆ဝ တတိယ သံဂါယနာတွင် ရှင်ဥပဂုတ် ပဓာနလော အဋ္ဌကထာဆရာကြီးများနှင့် သံဂါယနာမတင်သော်လည်း ဆရာစဉ်ဆက် ပမာဏပြုရသော မဟာဝံသကျမ်းများ (နောက်ဆုံး မကြာမီက သီဟိုဠ်မှ“ဒေါက် တာ မာလလာဆေက ပြုစုသော ပိဋကတော်လာ ပဓာနအမည်များ အဘိဓာန်) ၌ပင် မပါဝင် မဖော်ပြသော ရှင်ဥပဂုတ်အား တတိယ သံဂါယနာခေတ်တွင် ပဓာနပုဂ္ဂိုလ်ကြီးအဖြစ် ဖော်ပြ ရေးသားကြသည်မှာ အလွန် စဉ်းစားသင့်သော ကိစ္စရပ်ကြီးတခု ဖြစ်ပေသည်။ အလွန် တာဝန်ကြီးလေးသော ရေးသားမှုကြီး ဖြစ်ပေ၏။ ပို၍ ဆိုးသည်မှာ အသောကမင်းကြီး၏ သာသနာပြုဘက် ဆရာများ ဖြစ်သော ဣန္ဒဂုတ္တ မထေရ်ကြီးနှင့်(ပြဆိုခဲ့ပြီး သကုလုဒါယီ ပရိဗိုဇ် ဝင်စားတော် မူသော) အဿဂုတ္တ မထေရ်ကြီးများကိုပင် “ဂုတ္တ” ပါနေ၍ ရှင်ဥပဂုတ်၏ အမည် ကွဲများဖြစ်သည်။ “ရှင်ဥပဂုတ်ဟူသည် ဣန္ဒဂုတ္တမထေရ်ပင်တည်း၊ အဿဂုတ္တ မထေရ်ပင်တည်း”ဟု ရေးသားကြသည်မှာ ပို၍ပင် တာဝန်လေးသော စကားများ ဖြစ်ကုန်တော့သည်။ ထိုမှတပါး ဤကျမ်း တန်ခိုးအဘိညာဉ်အရာစံတော်ဝင်များတွင် ပြခဲ့သော ကိုရင်သံဃရက္ခိတ ဦးလေးဆရာ မဟာနာဂ (သမုဒ္ဒရာ၌နေသော) မထေရ်နှင့် မာရ်နတ် မီးကျီးမိုးရွာစဉ်တားသော မထေရ်များကို ထိုပုဂ္ဂိုလ်များ ဖတ်ရှု မိကြ ပါမူ လွယ်လွယ်နှင့်ပင် “ရှင်ဥပဂုတ်”ဟု ယူမှားနိုင်တော့သည်။ အကယ်စင်စစ် ရှင်ဥပဂုတ်သည် တတိယသံဂါယနာ(မဟာယာနဝါဒ များကို ရှင်းလင်းပွဲ)၌ ပဓာန မဟုတ်စေကာမူ အတန်အသင့် တာဝန်ရှိသူတပါး ဖြစ်ခဲ့လျှင်သော်မှလည်း မဟာယာနဝါဒီတို့က ခေါင်းဆောင်အဖြစ် လေးစား သည်မှာ စဉ်းစား၍ မရအောင် ရှိပေ၏။ အောင်ဓာတ်စေနိုင်သူ ရှင်ဥပဂုတ် ရှင်ဥပဂုတ်အကြောင်း ဖျာပုံမြို့၊ စကြာရန်အောင်ဆရာတော်ရေး ဗုဒ္ဓနိုင်ငံ တော်(၄၉ဝ)စာအုပ်၊ ဓမ္မာစရိယ ဦးခင်မောင်လင်း တည်းဖြတ်၍ “ဆရာဇာဂရု’ ဆိုသော ပုဂ္ဂိုလ်တဦး ရေးသားသည့် “ရှင်ဥပဂုတ္တရဟန္တာပူဇော်နည်းနှင့် ပရိတ် တော်'၊ မိုးကုတ်မြို့၊ အရှင်ပညိန္ဒာဘိဝံသ(ပထမကျော် သကျသီဟ ဘီအေ) ရေးသော “စင်ကြယ်သော ဗုဒ္ဓဘာသာ” စာအုပ်များကို ဖတ်ရှုရာ ရှင်ဥပဂုတ် သံသယသည် အတော်ပင် ရှင်းလင်းသွားရပါ၏။ ## PAGE 404 သံဟိုဠ်ခေတ် စံတော်ဝင် အရိယာများ ထိုတွင် ဆရာတော် အရှင်ပညိန္ဒာဘိဝံသ, စာအုပ်မှာ ရှင်ဥပဂုတ်သည် မဟာယာနဝါဒသာ ဖြစ်၍ ထေရဝါဒတွင် ရောနှောလာကြောင်း(ဝါ)စင်ကြယ် သော ဗုဒ္ဓဘာသာတွင် အမည်းစက် တခု ဖြစ်ကြောင်း ရေးထားသော စာအုပ် ဖြစ်ရာ ထေရဝါဒ သာသနာအတွက် ကျေးဇူးများလှပေသည်။ ဗုဒ္ဓနိုင်ငံတော် စာအုပ်တွင်လည်း “မဟာယာန ဗုဒ္ဓဘာသာ မှတ်တမ်းများ အရ အသောက မင်းတရား လက်ထက်က မဓုရအနီး နတဘာသိက တောအုပ် ကြီးအတွင်း ဂုရုမုဏ္ဍတောင်ပေါ်၌ သီတင်းသုံးသော ဥပဂုတ္တမထေရ် စသည်ဖြင့် မဟာယာန မထေရ်တပါးသာလျှင် ဖြစ်ကြောင်း ပြဆိုထားလေသည်။ “ရှင်ဥပဂုတ္တ ရဟန္တာပူဇော်နည်းနှင့် ပရိတ်တော်” စာအုပ်၌ ရဟန္တာဟု ပြဆိုထားရုံမျှမက ဣန္ဒဂုတ္တ၊ အဿဂုတ္တ မထေရ်ကြီးများသည်ပင် ရှင်ဥပဂုတ် ဖြစ်ကြောင်း ပြဆိုထားရာ များစွာ ရောထွေးသွားပေ၏။ သို့ရာတွင် မဟာယာန သာသနာဝင် ဖြစ်သော သက္ကဋ ဘာသာရေး ဒိဗျာဝဒါန” ကျမ်းမှ ရှင်ဥပဂုတ် အတ္ထုပ္ပတ္တိကို ဖတ်ရှုရပေရာ တနည်းအားဖြင့် ထိုကျမ်းဆရာအား ကျေးဇူးတင်ရ ပေသည်။ ထိုစာအုပ်မှာ ဒိဗျာဝဒါန မဟာယာန သာသနာဝင်ကို မူထား၍ ဟိန္ဒူ ပညာရှင်များ၊ ခရစ်ယာန် သာသနာပိုင် ‘ကာလ်ဒဝဲလ် စသော ပညာရှင်များ၏ (သက္ကတ၊ ဟိန္ဒီ၊ အင်္ဂလိပ်) အဆိုအမိန့်များကို ပေါင်းစပ်သုတေသန ပြုထားသည့် ကျမ်း ဖြစ်၏။ ရှင်ဥပဂုတ်သည် မဓုရပြည်သား ရေမွှေးကုမ္ပဏီပိုင်ရှင် ဂုတ္တ၏ သားငယ် ဖြစ်ပုံမှအစ အပြည့်အစုံ ဖော်ပြထားရာ ရှင်ဥပဂုတ်သည် လက္ခဏာ ကြီးငယ် မပါသော ဘုရားတဆူဖြစ်ပုံ၊ အသတ်စ်တျသံဟိတာကျမ်း၊ အသတ်စ်တျဂီတာ ကျမ်း၊ သတလ အာဒိကာရကျမ်း’ များ ပြုစုခဲ့ပုံ၊ ဂဏန်းကျမ်း၊ ကောင်းကင် နက္ခတ်၊ ကုမ္ဘစက်ဂြိုဟ် နေကြတ် လ-ကြတ်စသည်တို့ကိုလည်း ဓာတ်စေတော် မူသည့် တန်ခိုး ဣဒ္ဓိပါဒ် အရှင် ဖြစ်ပုံကို အပြည့်အစုံ ဖတ်ရှုရပေသည်။ ထိုအချက်များကပင် ရှင်ဥပဂုတ်ဟူသည် မည်သို့သော ပုဂ္ဂိုလ်ဖြစ်ကြောင်း သံသယရှင်းစေလေသည်။ လောက၌ “ငါဗုဒ္ဓဃောသ' ဟု ဆိုကာ ဓာတ်စီး၍ တန်ခိုးပြသူများပင် ရှိနေလေရာ လောကီ စီးပွားဥစ္စာ အာဏာ ရာထူးစသည့် အတွက် ကိုးကွယ် ပသခြင်းကား ပြောဖွယ်မရှိ၊ မိမိတို့ ယုံကြည်ရာ အလိုက် ကိုးကွယ်ပသ နေကြသည်ပင် ဖြစ်၏။ အကျိုးရသည် မရသည်မှာလည်း စိစစ်ဖွယ် မရှိပြီ။ သို့ရာတွင် အရွှေ့နှင့် အနောက် ခြားနားလှသော သဘာဝနှစ်ခုကိုမူ ထပ် တူပြု ခံယူရေးသားခြင်းကားစဉ်းစားကြရပေလိမ့်မည်။ ## PAGE 405 အနှစ်သာရ ရှုထောင့်မှ အမြင် လောက၌ တောင်နှင့်မြောက် ဝါဒနှစ်ခု ခြားနားနေရာ “ဤကျမ်းစာက ခိုင်မာသည်၊ ထိုကျမ်းကား မခိုင်မာ၊ ငါတို့ မှတ်တမ်းသာ မှန်ကန်၏။ သူတို့ မှတ်တမ်း မှားယွင်းသည် စသော အယူအဆ အပြောအဆိုများကား သန်ရာ သန်ရာ ယူဆပြောဆိုနိုင်ကြသည်ပင် ဖြစ်လေသည်။ သို့ရာတွင် ၀ါဒတခုတွင် အနှစ်သာရမှတ်ကျောက်ဟူသည် ရှိစမြဲ ဖြစ်၏။ မည်မျှ ရွှေနှင့် တူလှစေကာမူ၊ ရွှေအစစ်ပင် ဖြစ်စေကာမူ မှတ်ကျောက်တင်သော အခါ အဖြေထွက်လာရ၏။ သံယုတ်ပါဠိတော် “သဒ္ဓမ္မပ္ပဋိရူပကသုတ်၌ သာ သနာအစစ်ကို ကွယ်ပစေနိုင်သော သာသနာအတု၊ တရားအတု၊ ကျမ်းစာအတု များအကြောင်း ဟောတော်မူထားပြီး ဖြစ်လေသည်။ ဤ၌ အမြွက်မျှ ဖော်ပြလိုသည်မှာ “ထေရ ဝါဒ”ဗုဒ္ဓဘာသာတွင် ဒါန၌ လည်းကောင်း၊ သီလ၌ လည်းကောင်း၊ ဘာဝနာ၌ လည်းကောင်း လုပ်နည်း လုပ်ဟန် ခြားနားချင် ခြားနားနေစေကာမူ အနှစ် သာရကား တူညီမှု ရှိရ၏။ ထိုအနှစ်သာရ ဆိုသည်မှာလည်း‘ဤသို့ ဤသို့”ဟု နေရာတိုင်းတွင် မူသေ သတ်မှတ် ချက် ရှိချင်မှလည်း ရှိတတ်လေသည်။ သို့ရာတွင် ရွှေ ငွေ ကျောက်သံကို လုပ်ကိုင် နေသူများသည် ရွှေငွေ ကျောက်သံအကြောင်း သာမန်မြင်ရုံနှင့်ပင် အကဲဖြတ်နိုင် ကြ၏။ ရှင်ဥပဂုတ် ဝတ္ထုကြောင်းတွင် လာယာ- (၁) အသောက မင်းကြီး ကျောင်းအလှူပွဲတွင် ဝါဂွမ်း ဆီစိမ်များကို ခန္ဓာကိုယ် ပတ်၍ မီးရှို့ပြီး အမြတ်ဆုံးဒါနဖြစ်အောင် စေတီ ပူဇော်သည် ဆိုရာ ထိုဒါနမျိုးကို ရဟန္တာ အရှင်မြတ်ကြီးများ ခွင့်ပြုတော်မူပါမည်လော။ ထိုဒါနမျိုးကို ဘုရားရှင်ကော လက်ခံ တော်မူပါမည်လော။ (၂) ရှင်ဥပဂုတ်သည် သပိတ်ပိုက်၍ ခေါင်းမော်ကြည့်လျှင် “နေသည် မည်သည့် အခါမျှ မှုန်း မတည့်’ ဆိုသော ဝေါဟာရ စကား များသည်လည်းကောင်း၊ မာရ်နတ်နှင့် တန်ခိုး ပြိုင်ရာ၌ ဂဠုန် သဏ္ဌာန်၊ ကျားသဏ္ဌာန်၊ ဘီလူးသဏ္ဌာန် အပြိုင်အဆိုင် ဖန်ဆင်း၍ တန်ခိုးပြခြင်း(ဝိကုဗ္ဗနိဒ္ဓိ)ကို ဘုရားရှင် အာပတ် တပ်၍တားမြစ် ထားသည်ဖြစ်ရာ ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်များ ဘုရား စကားတော်ကို (သာမန်ကိစ္စတွင် အစွမ်းပြသည့် အနေဖြင့်) ကျူးလွန်ပါမည် လော။