## PAGE 478 66 ၄ ၃ ၅ ကြာလာသောအခါ ရပ်ရွာရှိ ဒကာ,မကာမများ သံသယ ဝင်လာကြ၏။ ရဟန်းတော်တွေဟာ ငါတို့နှင့်သာ စကား မပြောတာလား၊ သူတို့ အချင်းချင်းကော မပြောကြဘူးလား၊ တပါးနှင့်တပါး မခေါ် မပြော ဖြစ်နေကြ တယ် ဆိုယင် ဧကန္တ ရန်ဖြစ်ထားကြလို့နေမှာပဲ။ လာကြပါ၊ တပါးနှင့် တပါး တောင်းပန် သည်းခံပြီး ကျေအေးအောင် လုပ်ချေကြပါစို ့”ဟု ဆိုကာ စိုးရိမ် စိတ်ဖြင့် ကျောင်းသို့ပင် လိုက်လာကြ၏။ ကျောင်းသို့ရောက်၍ ကြည့်ကြသောအခါ ရဟန်းတော် ငါးကျိပ်မှာ တနေ ရာတည်း၌ နှစ်ပါးအတူ နေသည်ကိုပင် မတွေ့ကြရချေ။ ထိုအခါ စဉ်းစားဉာဏ် ´ ရှိသော ဒကာတဦးက “မိတ်ဆွေတို့၊ ငါတို့ ထင်တာမဟုတ်ဘူး။ရန်ဖြစ်တဲ့ပုဂ္ဂိုလ်များရဲ့နေရာဟာ ဒါမျိုး မဟုတ်ဘူး။ ကြည့်စမ်း၊ စေတီ ရင်ပြင်, ဗောဓိ ရင်ပြင်တော်တွေမှာလဲ တံမြက်လှည်းထားလိုက်တာ ရှင်းလို့။ တံမြက်စည်းတွေလဲ ကျကျနန စနစ်တကျ ထားတယ်။ ဟိုမှာ…သောက်ရေ သုံးရေတွေလဲ အဆင်သင့်ပဲ”ဟု ပြောဆိုပြန်သွား ကြလေ၏။ ရဟန်းတော် ငါးကျိပ်တို့လည်း ထိုဝါတွင်း ကာလမှာပင် ရဟန်းကိစ္စ. ပြီးမြောက်ကာ “ဝိသုဒ္ဓိ ပဝါရဏာ-သန့်ရှင်း စင်ကြယ်သူ ပုဂ္ဂိုလ်မြတ်တို့၏ ပဝါ ရဏာ=ဖိတ်ကြားခြင်းပွဲကို ဆင်နွှဲတော်မူနိုင်ကြလေ၏။ (မ-ဋ္ဌ-၁၊ ၂၆၂-၃- မဟာသတိပဋ္ဌာနသုတ် အဖွင့်။ ဒီ-ဋ္ဌ-၁၊ ၁၆၉။သံ-ဋ္ဌ-၃၊ ၂၂ဝ-၃။ အဘိ-ဋ္ဌ-၂၊ ၃ ၃ ၃။ထေရ-ဋ္ဌ-၁၊ ၂၂။ အပ-ဋ္ဌ-၁၊ ၁ ၅ ၉။ ယင်း-၂၊၃၄။ သုတ္တနိ-ဋ္ဌ-၁၊ ၄၇။) သမ္ပဇည တရားလေးပါးကို အာ ားဖြည့်သောကျင့်ဝတ် ဂတ ပစ္စာဂတဝတ်ကို ပြရာ၌ အသွားသာဆောင်၍ အပြန်မဆောင်သူ၊ အပြန်သာဆောင်၍ အသွားမဆောင်သူ၊ အသွားရော အပြန်ပါ ဆောင်သူ၊ အသွားရောအပြန်ပါ မဆောင်သူဟု လေးမျိုးပြထားသည်။ အသွားရောအပြန်ပါ ကမ္မဋ္ဌာန်းမပါပဲ ဆွမ်းခံသူသည် သာသနာတွင် ရှက်ဖွယ်လိလိ ဖြစ်ပေ၏။ ရဟန်းတော်တိုင်း ရှေးအခါက အသွားအပြန် ရနိုင် သမျှ ရအောင် ဆောင်ခဲ့ကြရသည်။ အနည်းဆုံး ယခုအခါ မေတ္တာကမ္မဋ္ဌာန်း လောက်ကိုမူ ပါသင့်ပေ၏။ ပါသည်ဆိုရာ၌ ခြေလှမ်းမလပ်သော ပါဝင်မှုမျိုးကို ဆိုလိုပေသည်။ ဤကျင့်ဝတ်သည် သာသနာတော်နှစ် ၉၇၀-မတိုင်မီ၊ အဋ္ဌကထာ ဆရာ ကြီးများ လက်ထက်တော် မရောက်မီကပင် ဣန္ဒိယ, သီဟိုဠ် သာသနာပြု ရဟန္တာ ## PAGE 479 မထေရ်ကြီးများ အစဉ်အဆက် ရဟန်းတော်တိုင်း လိုက်နာရန် သတ်မှတ်ထား သော ်ကမ္မဋ္ဌာန်း ဥပဒေသကြီး” တခုဟုပင် ဆိုသင့်လေသည်။ ဤဝတ်အတိုင်း ဆောင်ရွက်ပါက ဥပနိဿယ ပြည့်စုံပါလျှင် ပထမ အရွယ်၌ပင် ရဟန်းကိစ္စ ပြီးစေနိုင်၍ ဗောဓိဆုကြီးများကို အလျင်အမြန် ရင့်သန် စေသည်ဟု မိန့်မှာတော်မူကုန်၏။ (အသေးစိတ်ကို အဋ္ဌကထာတို့၌ ရှုပါကုန်။) စင်စစ် ဤ ဂတပစ္စာဂတဝတ် ကျင့်စဉ်သည် သမ္ပဇည တရားလေးပါးကို ကြီးထွားလွယ်အောင် သတ်မှတ်ပေးသော ကျင့်စဉ်ဖြစ်၏။ သမ္ပဇည တရားလေးပါးမှာ- ၁။ သာတ္ထကသမ္ပဇဉ်- မိမိလုပ်မည့် အလုပ်ကို အကျိုးရှိ-မရှိ သိမြင် ရခြင်း (ပညာ)၊ ၂။ သပ္ပါယသမ္ပဇဉ်= အကျိုးရှိသောအလုပ်ပင် ဖြစ်စေကာမူ အခြေ အနေ အခါအခွင့် သင့်မသင့် ချင့်ချိန် သိမြင်ရခြင်း၊ (ဘုရားဖူး ခြင်းသည် အကျိုးရှိသော်လည်း ပွဲတော် အခါမျိုးကို ရှောင်ရ သည်။) ၃။ ဂေ ါစရသမ္ပဇဉ်= မိမိ ရှုပွား လက်ကိုင်ထားသော တရားရှုကွက် တရားအာရုံကို မလွတ်တမ်း နှလုံးသွင်း သိမှတ်နေရခြင်း၊ ၄။ အသမ္မောဟသမ္ပဇဉ်= အမြဲ နှလုံးသွင်းနေသဖြင့် ရုပ်နာမ်ဓမ္မကို မတွေမဝေ သေသေချာချာ ပိုင်ပိုင်နိုင်နိုင် သိသော ဉာဏ် အမြင် ရခြင်း၊ ပထမနှစ်မျိုးသည် လောကီ လောကုတ္တရာ နှစ်ဖြာအတွက် အသုံးကျ၏။ သို့သော် ကမ္မဋ္ဌာန်းမဟုတ်သေး။ ကမ္မဋ္ဌာန်း အလုပ်အတွက် ရွှေ့ပြေး အထောက် အကူ ဖြစ်၏။ “ဂေါစရသမ္ပဇဉ်’သာလျှင် ပဓာနဖြစ်သည်။ ဂေါစရ ဆိုသည်မှာ “စားကျက်=အာရုံ’ရွှေကွင်းရှူကွက်”ဟု ဆိုလိုသည်။ ဝမ်းဗိုက်၌ ဖောင်းမှု ပိန်မှု ရှုမှတ်သူသည် အမြဲတမ်း အထူးသဖြင့် ဆွမ်းခံ အသွားအပြန် ထိုအာရုံကိုသာ သိနေရသည်။ သို့မဟုတ် ခြေထောက် ဗယ်လှမ်း သည် ညာလှမ်းသည်၊ ကြွသည်, လှမ်းသည်, ချသည် ကြားသည် မြင်သည် စသော သတိပဋ္ဌာန်အာရုံ ရှုကွက်တခုခုကို ကိုင်မိ သိမိလျက်သား ရှိနေရ၏။ နှာခေါင်း ထွက်လေ ဝင်လေ ရှုမှတ်သူဖြစ်လျှင်လည်း ထိုနည်းလည်း ကောင်းပင် မိမိရှုမှတ်မှုကို သွားရ လာရသော နေရာတိုင်း၌ မလွှတ်တမ်း ရှုမှတ် ရှိသော၊ လွတ်သွားလျှင် လွှတ်သွားသည်ဟု ယူဆရသော နေရာရောက်အောင် ## PAGE 480 ၄၃၇. ခြေလှမ်းနောက်ပြန်ဆုတ်၍ အသစ် ပြန်ရှုမှတ်ရသော ကျင့်ဝတ်ဖြစ်၏။ ဂေါစရ သမ္ပဇဉ်ကို (ဝါ) ကမ္မဋ္ဌာန်းအသိကို အမြန်ဆုံး တိုးတက်အောင် လုပ်ပေးသော ကျင့်ဝတ်ကောင်းကြီး ဖြစ်ပေသည်။ ဆွမ်းခံ အသွားအပြန်မျှသာ မဟုတ်။ မည်သည့် နေရာ၌မဆို သူတော် ကောင်းကြီးများ သတ်မှတ်ထားသော ထိုဂတ ပစ္စာဂတ ကျင့်ဝတ်ကို နှလုံးမူ ရိုသေသော အားဖြင့် မပြတ်မလပ် တရစပ် အမှတ်ချင်း ရှေ့နောက်စပ်အောင် ရှုပွား၍ နေရမည်မှာ ယောဂီ၏ ပဓာန အလုပ်ကြီးပေတည်း ။ “ဂေါစရသမ္ပဇဉ်” ပြည့်စုံသွားလျှင် (ဝါ) အထွတ်အထိပ် (သိခါပ္ပတ္တ)သို့ ရောက်သွားလျှင် “အသမ္မောဟ သမ္မဇဉ်သည် အထူး (တမင်) လုပ်နေရသည် မဟုတ်၊ အလိုလို ဖြစ်လာလိမ့်မည်။ ခြေလှမ်းကို မှတ်သိသွားလျှင် ထိုခြေတလှမ်း၌ပင် အကြောင်းခံစိတ်၊ ထို စိတ်ကြောင့် လှုပ်ရှားသော လေဓာတ်၊ ထိုလေဓာတ်၏ တွန်းပို့ ထောက်ခံ ပင့် မြောက်မှု ကြောင့် ကြွခြင်း လှမ်းခြင်း စသည် အဆင့်ဆင့် ဖြစ်ပျက် ပြောင်းလဲ နေသည်ကို (ဝါ) ငါ, ငါ့ဟာမပါ၊ ရုပ်နာမ် သဘာဝများသာ ဓမ္မနိယာမအရ သူ ့အလုပ် သူလုပ်နေသည်ကို သဲသဲကွဲကွဲ တပိုင်းစီ တပတ်စီ ထင်ထင်လင်းလင်း ရှင်းရှင်းကြီး သိမြင်သွားမည်သာ ဖြစ်၏။ ယင်းကိုပင် အသမ္မောဟသမ္ပဇဉ်”ခေါ် သည်။ (အဋ္ဌကထာ၌ ကျယ်ဝန်းစွာ ပြထား၏။ ကောင်းလှပေသည်။) ရဟန္တာ မဖြစ်ဖူးသော ဆွမ်းစားဇရပ်မရှိ ဤကျင့်ဝတ်, ဤသမ္မဇဉ်များကြောင့် ရှေးအခါက သီဟိုဠ် ကျွန်းကြီး တကျွန်းလုံး တခုတည်းသော ကမ္မဋ္ဌာန်းကျောင်းကြီး ဖြစ်နေကြောင်း (မ-ဋ္ဌ-၂၊ ၂၆၁။ သံ-ဋ္ဌ-၂၊ ၂၁၂- ကလိင်္ဂရသုတ်အဖွင့်။) မဟာဝိဟာရ ကျောင်းတော် ကြီး၏ တောင်ဘက်မုခ်ကရပ်၍ မဟာစေတီကြီးကို ဖူးမြော်ရာ (ဗုဒ္ဓာရမ္မဏဖြင့်) ရဟန်းတော်သုံးသောင်း ရဟန္တာဖြစ်တော်မူခဲ့ကြကြောင်း၊ ထို ့အတူ အနောက် မုခ် မြောက်မုခ်၊ အရှေ့မုခ်နှင့် သပ္ပာယဖြစ်သော မဟာနာဂလိုဏ် စိတ္တလတောင် စသည်တို့၌ မရေမတွက်နိုင်အောင် တရားထူးရကြကြောင်း (ဝိသုဒ္ဓိမဂ်-၁၊၁၂၄။ မ-ဋ္ဌ-၁၊ ၂၆၉။ သံ-ဋ္ဌ-၃၊ ၂၂၀- သတိသုတ်အဖွင့်။) နေရာများစွာ၌ ဖတ်ရှု ကြည်ညိုရလေသည်။ ရှေးအခါက ဆွမ်းခံရဟန်းတော်များရွာတိုင်း၌ နားနေတည်းခို၍ ဆွမ်း ဘုဉ်းပေးရန် ဆွမ်းစားဇရပ်များရှိရာ သီဟိုဠ်ကျွန်း ဆွမ်းစားဇရပ်တိုင်း ရဟန္တာ