## PAGE 487 သတိကောင်းသော မထေရ်များ -အဋ္ဌကထာဆရာကြီးသည် သီဟိုဠ်သာသနာထွန်းကားစဉ်က သတိကောင်း သောမထေရ်များနှင့်စပ်၍ အောက်ပါသာဓကဝတ္ထုများကို တင်္းဆာင်တော် မူခဲ့၏။ - ၁။ မဟာဂတိမ္မ အဘယထေရ်— ယင်းမထေရ်ကြီးသည် အလွန်သတိ ကောင်းလှသဖြင့် တပည့်များက- “အရှင်ဘုရား……၊အဘယ်အချိန်ကစပြီး အောက်မေ့တော် မူနိုင်ပါသလဲ” ဟုလျှောက်ကြရာ မထေရ်ကြီးက- “ငါ့ရှင်တို့…၊ ငါသည် မွေးဖွား၍ငါးရက်မျှသာရှိသေးသော အရွယ်က ပြောဆိုသောစကားသံမှစ၍ အောက်မေ့နိုင်ပေ၏”ဟုဖြေတော်မူသည်။ ထိုမထေရ် ကြီးသည် မွေးဖွား၍ ငါးရက်အရတွင် မင်္ဂလာရှိသောနို ့ဃနာဆွမ်းကို ကျီးကန်း ထိုးဆိတ်သည်ကိုမြင်လျှင် “…ဟဲ ့”ဟု အသံပြု၍ ကျီးနှင်ဖူးသည်ဟု ဆိုလေ သည်။ ၂။ ဒီဃဘာဏက အဘယထေရ်’ယင်းမထေရ်ကြီးသည် တပည့်များ က မေးလျှောက်သဖြင့် မွေးဖွား၍ ကိုးရက်ရသော အရွယ်မှစ၍ သတိရကြောင်း မိန့်တော်မူဖူး၏။ မထေရ်၏မယ်တော်သည် သားမွေးဖွား၍ ကိုးရက်အရတွင် ပက်လက်အိပ် နေသောသားငယ်အား နမ်းရှုပ်ရန် ခေါင်းငုံ ့လိုက်သောအခါ မယ်တော်၏ ခေါင်းမှ တပြည်သားခန့်ရှိသော မုလေးပန်းများသည် ထုံးဖွဲ့ထားရာမှ ပြေကျ လာသောဆံပင်များနှင့်အတူ သားငယ်၏ရှင်ပတ်ပေါ်၌ ကျခဲ့ဖူး၏။ ထိုအဖြစ် အပျက်မှစ၍ အောက်မေ့နိုင်သည်ဟု မိန့်တော်မူခြင်း ဖြစ်သည်။ ၃။ တိပိဋကစူဠာဘယထေရ်-ယင်းမထေရ်ကြီးကားအနုရာဓမြို့၌ ရှိသမျှ လူများအားလုံး နံနက်အခါ မြို့တံခါးသုံးပေါက်ကိုပိတ်၍ တံခါး တခုတည်းကသာ အထွက်ခိုင်းပြီး အသီးအသီးနာမည်မေးထားရ လျှင်လူကုန်၍ ညနေ ပြန်လည်ဝင်စေသောအခါ တဦးချင်း၏ အမည်ကိုပင်ပြောပြနိုင်သည်ဟု ဆိုလေသည်။ထိုမျှ သတီကောင်း တော်မူ၏။(ဒီ-ဋ္ဌ-၂၊ ၁၂ဝ- မဟာပရိနိဗ္ဗာနသုတ်အဖွင့်။) ဤကား ရိုးရိုးမှတ်မိသော သတိသဘောမျိုးဖြစ်နိုင်၏။ လက်ဖျစ်တတွက် ကုဋေတသိန်းချုပ်ပျက်နေသောစိတ်ကိုပင် ရှုမှတ်နေသော တရားသတိ၊ ဘဝ ပေါင်းများစွာ ကမ္ဘာပေါင်းများစွာကို အောက်မေ့ဆင်ခြင်နိုင်သော ပုဗ္ဗေနိဝါ သဉာဏ်သတိများ မဟုတ်တတ်သေးဟု ဆိုရပေမည်။ ## PAGE 488 မာတုဂါမကလေး၏ အပြုံးကြောင့် ရဟန္တာ ဖြစ်သော စေတိယထောင်နေ မဟာတိဿထေရ် " “ရဟန်းတို့၊ ရဲရဲ ပြောင်ပြောင် တောက်လောင်သော, ထက်ဝန်းကျင် တောက်ပသော, တခဲနက် မီးလျှံသဖွယ်ဖြစ်သော, လောလောပူသော သံချောင်းဖြင့် မျက်စိကို ထက်ဝန်းကျင်မှ ထိုးဖောက်ခြင်းက ကောင်းမြတ်သေး၏။ မျက်စိဖြင့် မြင်သိဖွယ် ရူပါရုံတို့၌ မိန်းမ ယောက်ျားအစရှိသော ပုံသဏ္ဌာန်နိမိတ်အသေး စိတ် ခြေလက် အင်္ဂါ (အနုဗျဉ္ဇန)တို့ကို (သိရှိအောင်ပြု) ယူခြင်း သည် မသင့်မြတ်သည်သာလျှင်တည်း။ " (သံ-၂၊ ၃၇၇-အာဒိတ္တပရိယာယသုတ်။) စေတိယတောင်နေ မဟာတိဿထေရ်သည်လည်း ဣန္ဒြေကို စောင့်စည်း ရာတွင် စံတော်ဝင် အရှင်မြတ်တပါး ဖြစ်တော်မူ၏။ တနေ့သော နံနက်တွင် မဟာတိဿထေရ်သည် သပိတ်ကို လွယ်လျက် အသုဘဘာဝနာဖြင့် စေတိယတောင်ထက်မှ ဆင်းကြွကာ အနုရာဓမြို့ဘက်သို့ ဆွမ်းခံထွက်တော်မူလာ၏။ မာတုဂါမကလေးတဦးလည်း မိမိ လင်ယောက်ျား နှင့် ရန်ဖြစ်ကာ အနုရာဓမှ မိဘဆွေမျိုးများရှိရာသို့ နံနက် စောစော တကိုယ် တည်း ထွက်လာသည်။ နတ်ကညာကဲ့သို့ ကောင်းစွာဝတ်စားဆင်ယင်၍ ဖြီးလိမ်း ပြင်ဆင်ထားလေသည်။ လမ်းခရီးအကြား၌ နှစ်ဦးသားဆုံမိကြလေရာ မာတုဂါမကလေးသည် မထေရ်ကို မြင်လျှင် (ရာဂ) စိတ်ဝင်စားကာ ဖောက်ပြန်လာသဖြင့် မထေရ် ကြားလောက်အောင် အသံထွက်၍ ရယ်သွမ်းသွေးလေ၏။ အသံသည် ကမ္မဋ္ဌာန်း အလုပ်၌ ဆူးငြောင့်ခလုတ် စူးဝင်ထိခိုက်မိသည်နှင့်တူလေရာ “ဘာပါလိမ့်မလဲ”ဟု မထေရ်က အသံလာရာသို့ ရုတ်တရက်ကြည့်လိုက်မိရာ မာတုဂါမကလေး မထေရ် ကို ပြုံးရယ်လျက် စိုက်ကြည့် နေချိန် ဖြစ်၍ သွားများကိုသာ အထင်းသား မြင်တော်မူလေ၏။ မထေရ်သည် အသုဘသညာ အသုဘ ကမ္မဋ္ဌာန်း စီးဖြန်းလေ့ကျက်လေ့ ရှိခဲ့သည်အတိုင်း မာတုဂါမကလေး၏သွားများကို မြင်လိုက်ရသည်နှင့် အသုဘ ဘာဝနာ အဋ္ဌိက(အရိုးစု) ပဋိဘာဂနိမိတ် ထင်လာ၏။ ထိုအခိုက်၌ပင် ဥပစာရ ဈာန်မှ ပထမဈာန်ထိ ရရှိသွားလေသည်။ ## PAGE 489 မည်၊လှပအောင် ဝတ်စား ဆင်ယင် ပြင်ဆင် ဖြီးလိမ်းထားသော်လည် မထေရ်၏အမြင်၌ အရိုးစုကြီးသာ ထင်လေဘော့သည်။ယောက်ျား, မိန်းမ ဟူ၍ ပင် မထင်သိတော့ချေ။ ထိုပထမဈာန်ကို အခြေခံ၍ ဝိပသနာလှူားတော်မူရာ ဝိပဿနာဉာဏ် အဆင့်ဆင့်၊ မဂ်ဉာဏ်အဆင့်ဆင့် ရင့်ကျက်ကာ ဂိုနေရာ၌ပင် ရဟန္တာ ဖြစ်တော် မူလေသည်။ ထိုမာဟုဂါမကလေး၏ ခင်ပွန်းသည်ယောက်ျားလည်း သူ့ဇနီးသွားရာ လမ်းအကိုင်း နောက်မှ လိုက်လံ ရှာဖွေရာ မထေရ်ကို တွေ့လျှင်- “အရှင်ဘုရား…၊ ဒီလမ်းမှာ ဒကာမ တယောက်များ မတွေ့လိုက်မိဘူး လား ဘုရား”ဟု လျှောက်ရာ- " “အင်း…၊ ဒီလမ်းမှာ သွားတော့သွားတာ တွေ့လိုက်တယ်၊ ယောက်ျား လား၊ မိန်းမလားလဲ မသိပါဘူး၊ ဒီလမ်းမှာ တကယ်တော့ အရိုးစုကြီး တဦး သွားလေရဲ့”ဟုသာ ရုတ်တရက် မိန့်တော်မူလိုက်လေသည်။ (ဝိသုဒ္ဓိမဂ်-၁၊ ၂ဝ- ၁။ ၁၈၇၊ ၁၈၈။ မဟာဋီကာ-၁၊ ၄၈-၉။) "မဟာစည်ထေရ်မြတ်အတ္ထုပ္ပတ်”စာအုပ်စာမျက်နှာ-၁ ၄၅၊ သီဟိုဠ်သာသ နာပြုကြစဉ် ခရီးသွားမှတ်တမ်း၌ မဟာတိဿထေရ် မာတုဂါမကဂလးနှင့်တွေ့၍ တရားရသောဌာနသည် ယခုအခါ စေတိယတောင်ခေါ် မဟိန္တလေ့တောင်နှင့် အနုရာဓမြို့ အကြား မြတ်လေးပန်းဥယျာဉ် တည်ရှိနေသော ကျောင်းနေရာ ဖြစ်သည်ဟု ဆိုလေသည်။ အမိုးအကာ မရှိသော အိမ် ယထာ အဂါရံ ဒုစ္ဆန္နံ၊ ဝုဋ္ဌိ သမတိဝိဇ္ဈတိ။ ဧဝံ အဘာဝိတံ စိတ္တံ၊ ရာဂေါ သမတိဝိဇ္ဈတိ။ အမိုးချင်းစပ်အောင် ကောင်းစွာ မမိုးအပ်သော အိမ်ကို မိုးရေ ပေါက်သည် ထိုးဖောက်ဖျက်ဆီးသကဲ့သို့ ထို့အတူ မပွားများသော လျောင်းထိုင်သွားရပ် အမှတ်ချင်းစပ်အောင် မရှုမှတ်နိုင်သော စိတ် ကိုလည်း ရာဂသည် ဝင်ရောက် ထိုးဖောက် နှောင့်ယှက် ဖျက်ဆီးလေ တော့၏။ (ဓမ္မပဒ·၁၄-၅။)