## PAGE 49 1 ၃။ ထို့ပြင် ပါဠိတော်၏အနက်အဓိပ္ပာယ် အဖွင့်ကျမ်း (အဋ္ဌကထာ) များကိုလည်း ဗုဒ္ဓရှင်တော်မြတ် သက်တော်ထင်ရှား ရှိစဉ်ကပင် ဗုဒ္ဓနှင့် ဗုဒ္ဓသာဝကကြီးများ ဟောကြား ဖွင့်ဆိုထားသည်ကို သံဂါယနာ ခေတ်အဆက်ဆက် ဆက်လက်ဆောင်ယူ ဖွင့်ဆိုခဲ့ကြ သော်လည်း သာသနာ့အာဇာနည်. အတုမဲ့ပုဂ္ဂိုလ်ကျော် အရှင် မဟာဗုဒ္ဓဃောသမှာ နောက်ဆုံး အချောကိုင် တာဝန်ယူတော် မူရသော ကံကြီးရှင်, ဉာဏ်ကြီးရှင်ဖြစ်သဖြင့် အဋ္ဌကထာဆရာကြီး အား ပခုံးချင်းယှဉ်ကာ ပို၍ပင် ရက်ရက်စက်စက် (ဝါ)မိုက်မဲစွာ ဝေဖန်ခဲ့ကြ ဝေဖန်နေကြလေသည်။ ဤကား အသိအမြင်လည်း မကွဲ၊ အစွဲလည်းနာသော ပုထုဇဉ်ကမ္ဘာမှ လက်လွတ်ခြေလွတ် ဝေဖန်ချက်များ ဖြစ်ကုန်၏။ “ဒီလိုလား ဟိုလိုလား? မဆုံးနိုင်သော မေးခွန်းပုစ္ဆာ ပြဿနာ စိစစ်ချက် များထုတ်ကာ ဒိဋ္ဌိဝိစိကိစ္ဆာ ဖြစ်နေသည်ကိုပင် ပညာဟု ထင်မှားကြလေ၏။ ထေရဝါဒ သာသနာ နယ်ပယ်သစ်ဖွင့်ရာ၌ ဥစ္ဆေဒ,သဿတ စာပေလောင်းရိပ်မိကာ သဒ္ဓာ သီလ ခေါင်းပါးသော ထေရဝါဒီ ပရိယတ္တိ စာပေပညာရှိကြီးအချို့ပင် ဒိဋ္ဌိဝိစိကိစ္ဆာ သံယောင်လိုက်၍ (ပါးစပ်အငှားလိုက်၍) ပြစ်တင်ဝေဖန်မိကြရလေ၏။ ' တသာသနာတွင်မှတယောက်ဟု ဆိုစလောက်သောကံကြီးရှင်၊ ဉာဏ်ကြီးရှင် များ၏ သီလ၊ သမာဓိ၊ ပညာ အဇ္ဈတ္တိကသာသနာ အင်အားများကို ထည့်၍ မတွက်မိပဲ သာသနာအပြင်ဘက်မှ စာပေပညာရှင်များကဲ့သို့ပင် ဘာသာဗေဒ စာပေ အက္ခရာမျှလောက်ကိုသာ အပေါ်ယံကြည့် ကြည့်၍ မိမိတို့၏ အသိအမြင် ကို အထင်ရောက်လွန်းကြလေ၏။ မည်သို့ရှိစေ၊ ပြဿနာတွေများသော်လည်း အဖြေကား ရှင်းပါ၏။ စံတော်ဝင် အရိယာ ပုဂ္ဂိုလ်ထူးကြီးများသည်လည်း ပြဿနာ များစွာအတွက် အဖြေကြီးများပင် ဖြစ်ပါကုန်၏။ ၁။ ထေရဝါဒသာသနာ ပိဋက သမိုင်းရေစီးကြောင်းကို ကောင်းမွန် မှန်ကန်စွာ သိရှိထားလျှင်သော် လည်းကောင်း၊ (အခန်း-၁၊ “စတုတ္ထ သံဂါယနာ၏ ရာဇဝင်နောက်ခံ မြင်ကွင်း ကျယ်”မှ“တကမ္ဘာလုံးရှိ ထေရဝါဒီအားလုံးတို့၏ကိုယ်စား စတုတ္ထ သံဂါယနာတင်ပွဲ အထိနှင့် ဤကျမ်းနိဒါန်း (၄) “အရှင်မဟာ ဗုဒ္ဓဃောသနှင့် အဋ္ဌကထာများတွင်လည်း ဖတ်ရှူနိုင်၏။) ## PAGE 50 ၂။ ထေရဝါဒသာသနာ့ အရေးအခင်းများတွင် ခေတ်အဆက်ဆက် ဦးဆောင်ဦးရွက် အသက်နှင့် ဆောင်ကြဉ်းတော်မူခဲ့ကြသော၊ ဆောင်ကြဉ်းတော် မူနေကြသော (အတ္ထိ လောကေ သမဏ ဗြာဟ္မ ဏာ သမ္မဂ္ဂတာ သမ္မာပဋိပန္နာ)ပဘိန္န ပဋိသမ္ဘိဒါပတ္တ (ပုဒ်ပါဌ် အက္ခရာ သဒ္ဒါအနက် အက္ခရဗေဒနှင့် သဘာဝတ္ထအရာ ဖြန်းဖြန်း ကဲ့ သိမြင်သူ) ဆဠာဘိည (ဘဝများစွာ ကမ္ဘာထုတ်ချင်း ဟင်း လင်းအပြင် ထိုးဖောက် သိမြင်နိုင်၍ တန်ခိုး ဖန်ဆင်းနိုင်သူ) သာသနာ့ဝန်ဆောင် ရဟန္တာအရှင်မြတ်ကြီးများ၏ အသိအမြင်ကို သက်ဝင် ယုံကြည်ထားလျှင်သော် လည်းကောင်း၊ · ၃။ သို့မဟုတ်၊ စံတော်ဝင် အရိယာအရှင်မြတ်ကြီးများ၏ လမ်းစဉ် တော်အရ ပါဠိတော်နှင့် အဋ္ဌကထာတို့၌ မိန့်မှာတော်မူသည့် အတိုင်း ရှစ်ဖြာမဂ္ဂင် သတိပဋ္ဌာန်ကျင့်စဉ် ကို လက်တွေ့ ကိုယ်တွေ့ ကျင့်ကြံထားလျှင်သော် လည်းကောင်း၊ ထေရဝါဒ ပိဋက ကျမ်း စာနှင့် ထေရဝါဒ သာသနာလဝန်းကြီးအပေါ် ရှစ်ဝဲ ဖုံးအုပ် လာသော ဒိဋ္ဌိဝိစိကိစ္ဆာ မိစ္ဆာ တိမ်သလာများကို လွယ်ကူစွာပင် ဖယ်ရှားနိုင်ကြပေလိမ့်မည်။ ကြည်လင်ပြတ်သားသော အမြင်ကို ရလာနိုင်ပေသည်။ ကိုယ်တိုင်ကိုယ်ပိုင်ဆုံးဖြတ်ချက်ချနိုင်၍ “ဘုရားဟောလို့၊ စာထဲမှာပါလို့ မျက်စိမှိတ်ယုံရသောအဖြစ်မျိုး မရှိတော့ချေ။ ယုတ်စွအဆုံးလွန်စွာကြောက်လန့် ဖွယ်ကောင်းလှသော ပြောမှား၊ ရှေးမှား(အပါယသံဝတ္တနိက) ဘေးကြီးမှမူ လွတ်ကင်းနိုင်လေသည်။ လက်တွေ့ကိုမှ ယုံကြည်သော ယနေ့ခေတ်ကားပြဆိုပြီး“မမေးထိုက်သော၊ မဆုံးနိုင်သော အကျိုးမဲ့မေးခွန်းများ တစတစချုပ်ငြိမ်းကာ ထေရဝါဒသာသနာ သည် ကမ္ဘာအရပ်ရပ်၌ နယ်သစ်ပယ်သစ်ပင် ဖွင့်လှစ်နေချေပြီ။ နယ်သစ်ပယ်သစ်ဖွင့်လှစ်နေပြီဖြစ်သော ယနေ့ထေရဝါဒ သာသနာတော် စစ်ကြောင်းကြီးများအတွက် ပရိယတ်၊ပဋိပတ်နှစ်ရပ်လောက်လို၊ပြည့်စုံတော်မူကြ သော ဤ “သီဟိုဠ်ခေတ် စံတော်ဝင် အရိယာ ပုဂ္ဂိုလ်ထူးကြီးများ’ သည်လည်း အင်အားကြီးမား၍ မမြင်ရသော ပဲ့တင်သံ တွန်းအားကြီးများပင် ဖြစ်ပါပေ၏။ စင်စစ်...သီဟိုဠ်ခေတ် `စံတော်ဝင်အရိယာပုဂ္ဂိုလ်ထူးကြီးများကား ဗုဒ္ဓ ရှင်တော်မြတ်မရှိသည့်နောက် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ဗုဒ္ဓသာသနာတော် တရပ်လုံး အတွက် အခက်အခဲအမျိုးမျိုးကြားမှ ဦးဆောင်ဦးရွက်ပြုကာ နမူနာစံပြ၊ပရိယတ်, ပဋိပတ်ပုံစံချ၍ ပထမဦးစွာ နယ်ပယ်သစ်' ရပ်တည်ပြတော်မူခဲ့ကြလေပြီ။ ## PAGE 51 (၂) သီဟိုဠ်နှင့်ဣန္ဒိယ သာသနာ့နောက်ခံ ရာဇဝင် သီဟဠဒီပ၊တမ္ဗပဏ္ဏိဒီပ၊ လင်္ကာဒီပစသည် ခေါ်ဝေါ်သော သီဟိုဠ်ကျွန်း (ယခု သီရိလင်္ကာ)သည် မဇ္ဈိမဒေသ (ဣန္ဒိယပြည်ကြီး)၏ တောင်ဘက် .ဣန္ဒိယ သမုဒ္ဒရာအတွင်း၌ တည်ရှိ၏။ ဣန္ဒိယဆိပ်ကမ်းမှ ၂၂-မိုင်၊ ကာလကတ္တားမှ ၁၂၃၀-မိုင်၊ လန်ဒန်မှ ၄၇၆၀-မိုင်၊ ရန်ကုန်မှ ၁၂၃၅-မိုင် ဝေးက္ခာ၏။ အလျား၂၇၀-မိုင်၊အနံ၁၄၀-မိုင်၊အကျယ်စတုရန်း၂၅ ၃၃၂-မိုင်ရှိသော နိုင်ငံဖြစ်သည်။ ၁၉၆၃-ခုနှစ်သန်းခေါင်စာရင်းအရ လူဦးရေ ၁ဝ-သန်း၊ယခု ၁၃-သန်း ခန့်၊သံဃာတော်လေးသောင်းခန့်ရှိ၍ ထေရဝါဒငါးနိုင်ငံအဝင်အပါ နိုင်ငံတနိုင်ငံ ဖြစ်လေသည်။