## PAGE 574 ၅ ၃ ၁ မထေရ်ကြီးမှာ ကံအားလျော်စွာ ပါဋလိပုတ် ဒကာကြီး ရပ်နေသော အစွန်ဘက်မှ ဝင်ကြွလာလေရာ ဒကာကြီးမှာ ဝမ်းသာအားရ မထေရ်ကြီးအနား သို့ တိုးသွားကာ မထေရ်ကြီး၏ ခြေဖမျက်နှစ်ဘက်ကို အားရပါးရ ကိုင်တွယ်၍ နဖူးဖြင့်ဦးတိုက်လေသည်။ ဦးတိုက်ပြီးမော့ဖူးရာ ပါးစပ်က— အရှင်ဘုရား…၊ အရပ်တော်တယ်ရှည်မြင့်ပါလား” ဟု လျှောက်ထား မိလေ၏။ စင်စစ်မထေရ်ကြီးမှာ မရှည်မပု အလောတော်မျှသာ ဖြစ်လေသည်။ မထေရ်ကြီးမှာ ပရိသတ်ခံနေသဖြင့် ရုတ်တရက် ရွှေ့သို့ မကြွနိုင်သေးပဲ ရှိနေစဉ် မှာပင်’ .. “အဲ...ထင်သလောက်လဲ အရပ်တော် မရှည်လှပါဘူးဘုရား။ သို့သော် ငြားလဲ အရှင်ဘုရားများ၏ ကျေးဇူးတော်ဂုဏ်သတင်းကတော့ဖြင့် စိမ်းပြာတဲ့ သမုဒ္ဒရာကြီးကိုကျော်ဖြတ်လာပြီး ဇမ္ဗူ ဒိပ်တကျွန်းလုံး ဖုံးလွှမ်းကျော်ကြားနေ ပါတယ်ဘုရား။ တပည့်တော်များ ပါဋလိပုတ်ကပါဘုရား။ အရှင်ဘုရားများ ဂုဏ်သတင်းကြားသိရလို့ လာရောက်ဖူးမြော်ရပါသဖရား။” မထေရ်ကြီးအား အများနည်းတူ ညဦးကတဲက စီစဉ်လာသော ` ဆွမ်းခဲ ဖွယ်များကိုဆက်ကပ်လှူပြီးနောက် အသင့်ယူလာသောသင်္ကန်းများကို ဆက်ကပ် ၍ ရှင်ရဟန်းပြုလေသည်။ ပါဋလိပုတ် ဦးပဉ္စင်းကြီးမှာ ရက်ပိုင်းမျှဖြင့် ရဟန်း ကိစ္စ ပြီးမြောက်သွားလေသည်။ နှမြောတွန့်တိုမှုမရှိ၊ အလှူအတန်းရက်ရောခြင်း၊ သီလဝန္တရဟန်းတို့အားဖူးမြော်လိုစိတ်ရှိခြင်း၊ တရားစကားနာကြားမှတ်သားလို ခြင်း၊ ဤအခြေခံ အရည်အချင်းကောင်း သုံးမျိုး(တိဌာန)ရှိထားသူများ အလွယ် တကူပင်တရားထူးရနိုင်ကြောင်း သင်ခန်းစာသာဓက ဝတ္ထုတပုဒ် ဖြစ်ပေသည်။ (အံ-ဋ္ဌ-၂။ ၁၃၂-တိဌာနသုတ် သီလဂုဏ်အဖွင့်။) ရဟန္တာ ဟုတ်-မဟုတ် စုံစမ်းနည်းများနှင့် ရဟန္တာ စုံစမ်းခဲ့သူများ “ငါရဟန်းကိစ္စပြီးပြီ” ဆိုကာမျှဖြင့် လက်ခံခြင်း, ကန့်ကွက်ငြင်းဆန်ခြင်း မပြုရ၊ ဒိဋ္ဌ သုတ မုတ,ဝိညာတ ခန္ဓာ အာယတန ဓာတ် စသည် ခြောက်မျိုးတို့ဖြင့် အဆင့်ဆင့် မေးမြန်းစိစစ်ရကြောင်း၊ စိစစ်ပုံများကို ဟောတော်မူထားသည်။ ဥပရိပဏ္ဏာသပါဠိတော် ဆဗ္ဗိသောဓနသုတ်သည် အရိယာ, ရဟန္တာဟု ပြောဆိုသောပုဂ္ဂိုလ်အား စိစစ်ပုံကို ပြသောသုတ်ဖြစ်သည်။ (မ-၃၊၇၉-၈၆။) ဝိနည်းပါဠိတော်(စတုတ္ထပါရာဇိက)၌လည်း စစ်ဆေးပုံခြောက်မျိုး ရှိပေ သည်။ (ဝိ-ဋ္ဌ’၂၊ ဂ ၁။) ## PAGE 575 ၁။ ဈာန်မဂ်ဖိုလ်တို့တွင် သင်သည် အဘယ်ကိုရသနည်း။ ၂။ အဘယ်ပုံနှလုံးသွင်း၍ ရသနည်း။ ၃။ အဘယ်အချိန်မှာ ရသနည်း။ ၄။ အဘယ်နေရာ၌ ရသနည်း။ ၅။ အဘယ်ကိလေသာတို့ကို ပယ်ပြီးပြီနည်း။ ၆။ အဘယ်တရားတို့ကို ရသနည်း။ ဤနည်းအတိုင်း အဆင့်ဆင့် မေးမြန်းစိစစ်ရ၏။. ဖြေဆိုနိုင်တိုင်းလည်း မယုံကြည်ရသေး။ဗဟုသုတရှိသူဖြစ်လျှင်လည်း အထိုက်အလျှောက် ဖြေဆိုနိုင်သေး သဖြင့် ကျင့်စဉ်နည်းများကို ထပ်မံစိစစ်ရသေးသည်။ ထိုမျှဖြင့်လည်း လက်မခံထိုက်သေးချေ။ ပုထုဇဉ်ဖြစ်လျက်လည်း ရဟန္တာ ပုဂ္ဂိုလ်တို့၏ အမူအကျင့်မျိုး ရှိနေတတ်သဖြင့် နည်းဥပါယ် အမျိုးမျိုးဖြင့်လည်း ခြောက်လှန့်၍ စုံစမ်းရလေသည်။ ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်တို့ မည်သည် ဦးခေါင်းပေါ်၌ မိုးကြိုးကျသော်လည်း ကြောက်လန့်ခြင်း၊ တောင့်ခိုင်ခြင်း၊ကြက်သီးမွေးညင်းထခြင်း မရှိတော့ပြီ။ပုထုဇဉ် မှာမူ အနည်းငယ်မျှဖြင့်ပင် ကြောက်လန့်တတ်လေသည်။ (ကြောက်လန့်ခြင်းသည် ဒေါသ၏ လက္ခဏာပင်တည်း။) သီဟိုဠ်ခေတ်တွင် ထင်ရှားကျော်ကြားတော်မူသောဒီဃဘာဏက အဘယ မထေရ်သည် ရဟန်းတပါးအား စုံစမ်းရာ အခက်အခဲတွေ့နေသဖြင့် နောက်ဆုံး သူငယ်တယောက်အား ကြိုတင်သညာပေးထားရဖူး၏။ ရဟန္တာဟုဆိုသော ရဟန်း ကလျာဏီမြစ်၏ ပင်လယ်သို့ စီးဆင်းရာဆိပ်၌ ရေချိုးစဉ် ထိုသူငယ်သည် ခပ်လှမ်း လှမ်းက ရေ၌ငုပ်လျှိုးပြီး ထိုရဟန်း၏ ခြေထောက်ကို ဆွဲလိုက်၏။ ထိုရဟန်းမှာ မိကျောင်းဆွဲပြီထင်၍ ငယ်သံပါအောင် အော်ဟစ်လေတော့၏။ ထိုအခါကျမှသာ ပုထုဇဉ်ဟု သိကြရလေတော့သည်။ “စန္ဒမုခ တိဿမင်း”လက်ထက်က မဟာဝိဟာရကျောင်းတိုက်ကြီး၌ သီတင်း သုံးသော ရဟန္တာမထေရ်ကြီးတပါးသည် မျက်စိသီမှုန်လှသဖြင့် မိမိကျောင်း၌ပင် နေထိုင်တော်မူရ၏။ ထိုမင်းသည် မထေရ်ကြီးအား ရဟန္တာ ဟုတ်, မဟုတ် စုံစမ်းလိုသဖြင့် ကျောင်းရှိသံဃာများဆွမ်းခံကြွသွားကြခိုက် မထေရ်ကြီးအပါးသို့ အသာအယာ ခြေသံမကြားအောင် သွားပြီးလျှင် မထေရ်ကြီး၏ ခြေထောက်ကို မြွေကဲ့သို့ ထင် အောင် ကိုင်ဆွဲလိုက်ရာ မထေရ်ကြီးမှာ မည်သို့မျှ လှုပ်ရှားခြင်းမရှိချေ။ “သင် ဘယ်သူလဲ”ဟု မေးတော်မူလျှင်- " “တပည့်တော် တိဿပါ အရှင်ဘုရား”ဟု လျှောက်ထားရလေ၏။ “ဟဲ့…တိဿ…၊ အမွှေးနံ့ရပါကလား”ဟု မိန့်တော်မူလေသည်။ , ## PAGE 576 အချို့သော သက္ကာယဒိဋ္ဌိအားကြီးသည့် ပုထုဇဉ်များလည်း ကြောက်လန့် ခြင်း မရှိတတ်။ လောဘတဏှာ စုံစမ်းခြင်းအားဖြင့်လည်း စမ်းသပ်ဖူးလေသည်။ အဘယ့်ကြောင့်ဆိုသော် ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်တို့ဟူသည် သာယာ နှစ်သက်မှု တဏှာမှန်သမျှကို အကြွင်းမဲ့ပယ်သတ်ပြီး ဖြစ်တော်မူကြလေသည်။ အထူးသဖြင့် ရသတဏှာကိုလည်း ပယ်တော်မူထားကြသည်ဖြစ်ရာ - နတ်ပြည်၌ရှိသော နတ်သုဒ္ဓာ ရသာမျိုးကိုပင် နှစ်သက်ခြင်း မရှိကြတော့ပြီ။ ဝသဘ’ခေါ် မင်းတပါးသည် ထိုသဘောကိုနှလုံးသွင်းမိသဖြင့် ရဟန္တာဟု ဆိုသော မထေရ်တပါးအား နန်းတော်သို့ပင့်၍ ၎င်းမထေရ်၏အနီး မြင်လောက်ရာ ရှေ့၌ပင် မင်းကြီးကိုယ်တိုင် ဆီးချဉ်သီးများကို ဖျော်ရည်လုပ်ရန် ခွက်တခုဖြင့် နယ်၍နယ်၍ နေ၏။ ရဟန္တာဆိုသော မထေရ်လည်း ရှေ့၌ ဆီးချဉ်သီးများ နယ် နေသည်ကိုကြည့်ယင်း ခံတွင်း၌ တံတွေးလျှာရည်များ ယိုကျလာကာ လျှာကို လူးလည်းမျိုချနေသည်ကို တွေ့ရလေ၏။ (မ-ဋ္ဌ- ၄၊ ၆၆- ဆဗ္ဗိသောဓနသုတ် အဖွင့်။) ဗဟုဟုတအဖြစ် ပါဠိ, အဋ္ဌကထာတို့၌ ရှိ၍သာ ပြလိုက်ရပေ၏။ လူများစု အတွက်ကား မလိုအပ်။ သာသနာအတွက် တာဝန်ရှိသော ပုဂ္ဂိုလ်များပင်လျှင် ရဟန္တာဟုဆိုသော ပုဂ္ဂိုလ်များကို စစ်ဆေး စုံစမ်းကြရာ ပရိယတ္တိ အမြင်သက်သက်ဖြင့် အထင်သေး၊ အမြင်သေး ရှုတ်ချပြောဆိုမေးမြန်းသည်များကို ဖတ်ရှု ကြားသိရပေရာ တာဝန် လေးလှပါဘိသည်။ ကိုယ်တွေ့ ဘ ဝ သံ သ ရာ ဒုက္ခကို ထုတ်ဖော်ပြခဲ့သူ သုမနာ ထေရီမကြီး [ယင်းထေရီမကြီးအကြောင်း ဓမ္မပဒအဋ္ဌကထာ၌ သုကရပေါတိကာ” ဝတ္ထုဟု လာရှိသည်။ “အိန္ဒိယ, သီဟိုဠ်, မြန်မာ သံသရာလည်သောအမျိုးသမီး'ဟု “ရတနာသုံးပါး ကျေးဇူး”စာအုပ်၌ ဖော်ပြခဲ့ပါသည်။ အထပ်ထပ် ဖတ်ရှုကြားနာ ရလေ အကျိုးများလေဖြစ်၍ ဤ၌လည်း ထပ်မံဖော်ပြပါအံ့။ဖော်ပြရာတွင်လည်း ကိုယ်ပိုင်ဘာသာပြန်ဆို ဖော်ပြရခြင်းထက် ကျေးဇူးရှင် မဟာစည် ဆရာတော် ဘုရားကြီး၏ “ဓမ္မစကြာတရားတော်၌လည်း ဤဝတ္ထုကို ဟောပြထားသည်ဖြစ်ရာ သမိုင်းကြောင်းနှင့်တကွ ငုပ်ကွယ်နေသော သတ္တဝါတို့၏ တဏှာဗီဇ အဘိဓမ္မာ သဘာဝများကိုပါ ကြည်ညိုရပါသဖြင့် ဆရာတော်ဟောပြောသည့်အတိုင်း ဖော်ပြ ပါအံ့။]