## PAGE 628 မဟာဗောဓိပင် ရှေးအခါ သမယက ဤသီဟိုဠ်ကျွန်းကြီးအရှင် ဘုရင်တပါးသည် ဗုဒ္ဓ ရှင်တော်ဘုရား . ပွင့်တော်မူသော မဟာဗောဓိပင်၏ မျိုးစေ့ကို ရယူရန် သံတမန် တဦးကို စေလွှတ်၍ ဆောင်ယူခဲ့ပြီးလျှင် ဘုရားကျောင်းကြီး၏ နံဘေး၌ စိုက်ပျိုး သောအခါ ပေ(၂၀၀) အမြင့်ရှိသော ဗောဓိပင် ပေါက်လာလေသည်။ ဗောဓိပင်သည် အရှေ့တောင်ဘက်သို့ ကိုင်းညွတ် ယိမ်းယိုင်လာသော အခါ ဘုရင်မင်းမြတ်သည် လဲကျလိမ့်မည်ဟု စိုးရိမ်းတာ် မူသောကြောင့် ထိပ်ဝ အကျယ် ရှစ်ထ,ကိုးကွာမျှရှိသော သစ်သားထောက်တို့ဖြင့် ၎င်ဗောဓိပင်ကို ကောက်ကန်ကူညီ၍ ထားလေသည်။ ဗောဓိပင်သည် ဒေါက်ထောက်ကန်၍ ထားသောနေရာမှ အမြစ်ထွက်၍ ဒေါက်ကိုထွင်းဖောက်လျက် မူလရှိရင်းဒေါက်ကို ၄-ထွာခန့် ကြီးထွားလာစေ ပြီးလျှင် မြေကြီးသို့ဆင်းသက်၍ အမြစ်တွယ်လေသည်။ ဒေါက်-တလျှောက်လုံး ကွဲအက်၍ နေငြားသော်လည်း ဗောဓိအမြစ်တို့ဖြင့် ဝန်းရံလျက်ရှိနေသောကြောင့် ထုတ်ပစ်ခြင်းကို မပြုချေ။ ဗောဓိပင်ခြေရင်း၌ တန်ဆောင်းတော်ကြီးတခု ဆောက် လုပ်၍ ၎င်း တန်ဆောင်းတော်ကြီးအတွင်း၌ တင်ပျဉ်ခွေ တည်ထားတော်မူသော ရုပ်ပွားဆင်းတုတော်ကို တိုင်းသားသူပြည် ရဟန်းရှင်လူတို့သည် အစဉ်မပြတ် သွားရောက်၍ ဆည်းကပ်ဖူးမြော် ပူဇော်ကြလေသည်။ မြတ်စွယ်တော် ဤကျွန်း၌ ဗုဒ္ဓရှင်တော်ဘုရား သွားတော် (စွယ်တော်) ကိန်းဝပ်တော် မူသော အဆောက်အအုံကြီးတခုကိုလည်း ဆောက်လုပ်ထားကြလေသည်။ အထက်ပါ အဆောက်အအုံနှစ်ခုတို့သည် ရတနာ ခုနစ်ပါးတို့၏ အရောင် အဝါတို့ဖြင့် တပြောင်ပြောင် တောက်ပလျက် ကြီးကျယ် ခမ်းနားလှပါပေ၏။ ဥပုသ်နေ့တိုင်း လမ်းပေါ်က တရားပွဲများ ဘုရင်မင်းမြတ်သည် ဗြဟ္မဝိဟာရ တရား ၄-ပါးတို့ကိုသေချာစွာလိုက်နာ စောင့်ရှောက်လျက် တိုင်းပြည်အတွင်း၌ မှီတင်းနေထိုင်ကြကုန်သော တိုင်းသား ပြည်သူ များဗိုလ်လူတို့ကိုလည်း ရတနာသုံးရပ်တရားမြတ်၌ ဆည်းကပ်မှီခိုကြည်ညို လိုက်ပါစေရန် အစဉ်မပြတ် တိုက်တွန်းတော်မူလေသည်။ ## PAGE 629 ၅ ဂ ၆ ဤသိဟိုဠ်ကျွန်းကြီးသည် ယဉ်ကျေးလိမ္မာ ဆယ်ဖြာသော ရာဇဓမ္မတို့နှင့် ပြည့်ဝစုံလင်သော မင်းကောင်းမင်းမြတ်များ စိုးမိုး အုပ်ချုပ်တော်မူသည့်အခါ ကာလကစ၍ ငတ်မွတ်ခေါင်းပါးခြင်းတည်းဟူသော ဒုဗ္ဘိက္ခန္တရဘေး တိုက်ခိုက် လုယူ ရန်မူသတ်ဖြတ်ခြင်းတည်းဟူသော သတ္ထန္တရဘေးတို့မှ လွတ်ငြိမ်းချမ်းသာ ကြလေသည်။ ရဟန်းတော်များနှင့်သာဆိုင်သော ဘဏ္ဍာတော်တိုက် အတွင်း၌လည်း ရတနာအဖိုးတန် ကျောက်သံပတ္တမြားနှင့်တကွ အဖိုးမဖြတ်နိုင်သော ပုလဲရတနာ ပေါင်းများစွာ ရှိလေသည်။ ဤကျွန်းကြီး၌ ဗုဒ္ဓသာသနာတော်ကို သက်ဝင်ယုံကြည်သူ ဂုဏ်အသရေရှိ လူကြီးလူကောင်းများစွာရှိ၍ ကုန်သည်ကြီးတို့၏ အမြဲနေထိုင်ရာ အိမ်ဂေဟာ တို့သည်လည်း အလွန်ပင်ကြီးကျယ်ခမ်းနား များပြားလျက် လမ်းကြီးလမ်းငယ် အသွယ်သွယ်တို့ကိုလည်း ညီညွတ်ပြေပြစ် ကျစ်လျစ်ကောင်းမှုန်စွာပြုပြင်ထားကြ လေသည်။ 10 လစဉ်မပြတ် လာန်ရှင်ရက် လဆုတ်ရှစ်ရက်, လလယ် နေ့တို့၌ တရားပွဲကျင်းပရန်အလို့ငှာ လမ်းဆုံလမ်းဝ လမ်းလေးခုတို့၌ တရာ-ဟောမဏ္ဍပ် များကို ဆောက်လုပ်ထား၍ အရပ်လေးမျက်နှာမှ ရဟန်းရှင်လူ များဗိုလ်လူတို့ သည် တရားတော်များကို ကြားနာမှတ်သားရန် စုရုံးလာရောက်ကြလေသည်။ သီဟိုဠ်ကျွန်းကြီး၌ သီတင်းသုံးနေထိုင်တော်မူကြကုန်သော ရဟန်းတော် တို့သည် (၅၀၀၀)ကျော်(၆၀၀၀)ခန့်ရှိသည့်ဟု ကျွန်းသူကျွန်းသားတို့ ပြော ဆိုကြလေသည်။ ထိုရဟန်းတော် တို့သည် တိုင်းသူ ပြည်သား လူအများတို့ထံ “ပိဏ္ဍစာရိက” အကျင့် ဆွမ်းခံခြင်းဖြင့် “ဘောဇန သပ္ပာယ’ မျှတတော်မူကြ လေလည်း ဘုရင်မင်းမြတ်သည် မိမိတိုင်းပြည်အတွင်း၌(၅၀၀၀)(၆၀၀)ကျော်ခန့် မျှရှိသော ဆင်းရဲသား သူတောင်းစားတို့အား သီးသန့်ခြားနား၍ နေရာပေး ထားပြီးလျှင် အစာအာဟာရ လိုချင်သော သူတောင်းစားတို့သည် မိမိတို့ခွက် များဖြင့် သွားရောက်တောင်းခံကြသောအခါ အစွမ်းရှိသလောက် မြောက်မြား စွာ ရရှိကြလေသည်။ စွယ်တော်လှည့်ပွဲကြီး မြတ်စွာဘုရား၏စွယ်တော်ကို နယုန်လပြည့်နေ့၌ အစဉ်မပြတ် ပင့်ဆောင် ပူဇော်ကြလေသည်။ ဘုရင်မင်းမြတ်သည် စွယ်တော်မြတ်ကို မပင့်ဆောင်မိ ဆယ်ရက်ကကြိုတင်၍ မင်္ဂလာဆင်တော်ကြီးတစီးကို ကြီးကျယ်ခမ်းနားစွာကကြိုး တန်ဆာဆင်ပြီးလျင် အသံဩဇာကောင်းစွာပြည့်စုံသောယောက်ျားတယောက် ## PAGE 630 မင်းဝတ်တန်ဆာများဖြင့် ဝတ်စားဆင်ယင်စေလျက် မင်္ဂလာဆင်ကြီးပေါ်တွင် စီးစေပြီးသောအခါ စည်တော်များကိုရွမ်း၍ အသံကျယ်လှစ္စာ (တမြို့လုံးပူဇော် ကြရန်) ကြွေးကြော်စေလေသည်။ (စွယ်တော်လှည့်ပွဲကို အဘယဂိရိကျောင်းက ဦးစီးလုပ်ပုံ အကျယ်ရေးထားသည်။) ဘရိကကျောင်းတိုက်နှင့် အရှင်ဓမ္မဂုတ္တထေရ်၏အံ့ဖွယ် အဘယဂိရိကျောင်းတိုက်မှ အရှေ့ဘက်လိပေါင်း ၄၀-အက္ခာအဝေးတွင် ရဟန်းတော်ပေါင်း (၂၀၀၀)မျှသီတင်းသုံး နေထိုင်တော်မူကြသော “ဘဒ္ဒရိက ခေါ်ကျောင်းတိုက်ကြီးနှင့်“မဟီတလေခေါ် သောဗုဒ္ဓဘာသာနှင့် စပ်လျဉ်းသည့် တောင်တခု ရှိလေသည်။ ဘဒ္ဒရိက ကျောင်းတိုက်၌ သိတင်းသုံးတော် မူကြသော ရဟန်းတော် အပေါင်းတို့တွင် “အရှင်ဓမ္မဂုတ္တ’ မထေရ်မြတ်ကို တိုင်းသူပြည်သား လူအများ တို့သည် အထူးအားဖြင့် မြတ်နိုးကော်ရော် ဖူးမြော်ကြည်ညိုသဒ္ဓာပိုကြလေ သည်။ ထိုမထေရ်မြတ်သည် နှစ်ပေါင်း လေးဆယ်ကျော်တိုင်တိုင် ကျောက်ဂူ အတွင်း၌ သီတင်းသုံးနေထိုင်တော်မူ၍— မေတ္တာကမ္မဋ္ဌာန်းကို စီးဖြန်းပွားများတော် မူလေသည်။ အရှင်ဓမ္မဂုတ္တ မထေရ်မြတ်၏ တန်ခိုးရှိန်စော် မေတ္တာတော်သည် အဟိတ်တိရစ္ဆာန် ဖြစ်သော ကမ္ဘာ့ရန်သူမြွေနှင့်ဖား’သည်ပင်လျှင် တဦးနှင့်တဦး နှိပ်စက်ညှဉ်းပန်းခြင်း မရှိ ကြပ် တွင်းတခုထဲ၌ အတူတကွ ဆက်ဆံပေါင်းသင်း ညီညွတ်စွာ မှီတင်းနေထိုင် ခြင်းကို ဖြစ်စေနိုင်လောက်အောင် ထက်မြက်သော အာနုဘော် ရှိလေသည်။ မဟာဝိဟာရ ကျောင်းတိုက်ကြီး မြို့တော်၏တောင်ဘက် ခုနစ်-လိအက္ခာတွင် “မဟာဝိဟာရ’ကျောင်းတိုက် ကြီးတည်ရှိ၍ ရဟန်းတော်ပေါင်း ( ၃ဝ ဝဝ) အမြဲသီတင်းသုံးတော် မူလေသည်။ ထိုရဟန်းတော်များအနက် ရဟန်းတော်တပါးသည် ဗုဒ္ဓရှင်တော်ဘုရား၏ အာဏာဒေသနာစောင့်ထိန်းအပ်သောဝိနည်း သိက္ခာပုဒ်တော်များကို မကျိုး မပေါက် မပြောက်မကျား ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်တော်မူ၍ မထေရ်မြတ်၏ အကျင့်သီလတော်မြတ်သည် ဝါဂွမ်းပုံပမာဏ ဖြူဖွေး စင်ကြယ်လှသောကြောင့် အာသဝေါခန်းခြောက် သံသရာမှထွက်မြောက်ပြီးသောရဟန္တာ အရှင်မြတ် ဖြစ် လိမ့်မည်ဟု ဖူးမြင်ရသူ အားလုံးတို့၏ စိတ်နှလုံး၌ ယူကျုံးမှတ်သား ဖြစ်ပွား လောက်အောင် ကြည်ညိုဖွယ်ကို ဆောင်တော်မူလေသည်။