## PAGE 646 သိဟိုဠ်ခေတ် စံတော်ဝင် အရိယာများ ၆ဝ ၃ ယာနဂိုဏ်း၏ ပိဋကကိုလည်းကောင်း လက်ခံ သင်ယူပို့ချကုန်၏။ ထိုပိဋကဟိုတွင် ဓမ္မရုစိဂိုဏ်း၏ ပိဋကကို လက်ခံထားကြောင်းမှာ ပြခဲ့ပြီးဖြစ်၍ ထင်ရှားသည်သာ။ မဟိသာသက အစရှိသော ဂိုဏ်းတို့၏ ပိဋကကို လက်ခံသည်၏ အဖြစ်မှာမူ ဖာဟီယန်မည်သော တရုတ်ရဟန်းတော်၏ ခရီးစဉ် မှတ်တမ်း အဆိုဖြင့် လည်း ကောင်း၊ အဋ္ဌကထာတို့၌ ပယ်ထားသော ဝဏ္ဏပိဋကစသော အမည်၏ အစွမ်း အားဖြင့်လည်းကောင်း သိအပ်၏။ မဟာယာနပိဋကကို လက်ခံသည်၏ အဖြစ် မှာလည်း ထို့အတူပင် သိအုပ်ပေ၏။ (အရှင် မဟိန္ဒထေရ် သီဟိုဠ်သာသနာပြု ကြွပုံမှအစ ဤတိုင်အောင် စာ သားများမှာ ကျေးဇူးရှင် မဟာစည်ဆရာတော်ဘုရားကြီး၏ ပိဒ္ဓိမဂ် မြန်မာပြန် နိဒါန်းမှ ကောက်နုတ်ဖော်ပြချက်များသာ ဖြစ်ပါသည်။ အပြည့်အစုံကို ထိုနိဒါန်း ၌ ရှုပါကုန်။) သေ ဝန်ခံချက် ပြဆိုလတ္တံ့ သော နောက်ဆက်တွဲ (ဂ) “သီရိလံကာ သီဟိုဠ်ကျွန်း ထင်ရှား သောမြို့ရွာဒေသ ကျောင်းကန် စေတီများ ခရီးစဉ် သမိုင်းအချုပ်မှာ အဋ္ဌကထာ, ဋီက ဒီပဝံ, မဟာဝံသ, ပါဠိ မြန်မာပြန်များနှင့်တကွ အောက်ပါစာအုပ်များ မှ သင့်လျော်သလို ထုတ်နုတ်ပေါင်းစပ်၍ ဖော်ပြလိုက်ပါသည်။ ၁။ DICTIONARY OF PALI_PROPER NAMES (ဒေါက်တာ မာလလာ ဆေကရ ၁၉၆၀။ D.P.N.) ၂။ ဗုဒ္ဓသာသနိက ပဌဝီဝင်ကျမ်းကြီး (တောင်ပေါက်ဆရာတော် ဦးစက္ကပါလ၊ ၁၃၂၀-ခုနှစ်။) ၃။ ၄။ .၅။ ဗုဒ္ဓနိုင်ငံတော် ပ-ဒု-တ။ (ဆရာတော် ဦးသံဝရာ ဘိဝံသ၊ ဖျာပုံ မြို့။ ၁၉၆၈-ခုနှစ်။) လံကာဒီပနိုင်ငံခြား ဗဟုဿုတ စာအုပ်ကြီး။ (၁၉၃၇-ခုနှစ်မှစ၍ သီဟိုဠ်ဣန္ဒိယ စသည်၌ နှစ်ပေါင်းများစွာ နေထိုင်လေ့လာခဲ့သော ဘိက္ခုသောသဓမ္မ၊ မော်သာယာကျောင်း၊ ပုလောမြို့ ရေးသည်။ ၁၉၅၂-ခုနှစ်။) မဟာ မဟာထေရလလိတ(ဆရာတော် ဦးပညာထေရုပ္ပတ္တိ၊ သီဟိုဠ်၌ ငါးနှစ်ကျော် နေထိုင်၍ B.A.Horns ဘွဲ့ရ၊ ပခုက္ကူမြို့၊ ဝိသုတာရာမတိုက် ဂဏဝါစက ဓမ္မာစရိယ ကျမ်းပြုဆရာတော် အရှင်ကေလာသ ရေးသည်။ ၁၃၃၉-ခုနှစ်။) ## PAGE 647 နောက်ဆက်တွဲ (ဂ) သီရိလံကာ သီဟိုဠ်ကျွန်း ထင်ရှားသော မြို့ရွာဒေသ ကျောင်းကန် စေတီများ ခရီးစဉ်သမိုင်းအချုပ် သီဟဠ, တမ္ပပတ္တိ, လင်္ကာဒီပခေါ် သီဟိုဠ်ကျွန်း (ယခု သီရိလံကာ)သည် ဣန္ဒိယပြည်တောင်ဘက် ဣန္ဒိယပင်လယ်အတွင်း၌ တည်ရှိသည်။ ဣန္ဒိယဆိပ်မှ ၂၂- မိုင်၊ ကာလကတ္တားမှ-၁၂၃၀၊ ရန်ကုန်မှ-၁၂၃၅၊ လန်ဒန်မှ-၄၇၆၀-မိုင် ကွာ၏။ အလျား ၂၇ဝ-မိုင်၊ အနံ-၁၄၀-မိုင်၊ အကျယ်စတုရန်း ၂ ၅ ၃ ၃ ၂-မိုင် ရှိ၏။ ၁ ၉ ၃၅-ခုနှစ် သန်းခေါင်စာရင်းအရ လူဦးရေငါးသန်းကျော် ခြောက်သန်း နီးပါး၊ သံဃာ တသောင်း နှစ်ထောင့်လေးရာ (၁၂၄၀၀)ကျော် ရှိသည်။ ယခု လူဦးရေ ၁၃-သန်းခန့် ရှိ၏။ ဝိဇယဗာဟုမင်းသား ဘုရားရှင် ပရိနိဗ္ဗာန်ပြုသည့်နေ့ သီဟိုဠ်ကျွန်း၌ ကူးလာ၍ မင်းပြုသည်။ ထိုအခါမှစ၍ လူနေဒေသ ဖြစ်လာ၏။ မင်းဆက်ပေါင်း ၁၇၇။ ခရစ်-၁၅၀၅-ခုနှစ် ပေါ်တူဂီလူမျိုးများ၊ ၁၆၀၂-၁၆၅၈-ခုနှစ် ဒတ်ချ်(နယ်သာလင်)များ၊ ၁၇၉၆-ခုနှစ် ဗြိတိသျှများ သိမ်းပိုက်ခြင်း ခံရ၏။ ၁၉၄၈-ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီ ၄-ရက်နေ့ ဒိုမီနီယံ လွတ်လပ်ရေးရ၍ ၁ ၉ ၇၂-ခုနှစ် မေလ-၂၂ ရက်နေ့မှစ၍ “သီရိလံကာ သမ္မတနိုင်ငံ” ဖြစ်လာသည်။ အနောက်တိုင်းသားများက “စီလုန် (Ceylon)” ဟု ခေါ်၏။ သာသနာ စတင်ချိန် ဘုရားဖြစ်တော်မူပြီး ၉-လမြောက် တကြိမ်၊ ၅-ဝါအရ တကြိမ်၊ ဂ-ပါ အရ တကြိမ် သုံးကြိမ် ကြွတော်မူဖူး၏။ သာသနာ ၂ ၃ ၆−ခုနှစ်၊ တတိယ သံဂါယနာအပြီး ကိုးတိုင်း ကိုးဌာန သာသနာပြုလွှတ်ရာ အသောကမင်းကြီးသားတော် အရှင်မဟိန္ဒ သမီးတော် သင်္ဃ မိတ္တာထေရီမကြီးတို့ ပဓာန သာသနာပြုရာဌာန ဖြစ်ခဲ့၏။ အသောကမင်း နန်းစံ တဆယ့်ရှစ်နှစ်၊ ဒေဝါနံ ပိယတိဿမင်း နန်းတက်စ ခုနစ်လ၊ အရှင်မဟိန္ဒထေရ် ၁၂−ဝါအရ သာသနာ စတင်ပြန့်ပွားသည်။ ## PAGE 648 ၆ ၀ ၅ မြတ်စွာဘုရား တတိယအကြိမ် ကြွစဉ် နောက်ပါ ရဟန္တ ာငါးရာနှင့် တကွ သမာပတ်ဝင်စားရာ သီတင်းသုံးရာ သမိုင်းဝင် ၁၆-ဌာနတို့၌ စေတီကြီး ၁၆-ဆူ တည်ထားသည်။ သောဠသဌာနခေါ်၏။ ရှေးမြို့တော်ဟောင်းများ’တမ္ဗပဏ္ဏိ၊ဥပတိဿ၊ မဟာဂါမ၊ အနုရာဓ၊သီဟ ဂိရိ၊ ဟု ဠတ္တိ။ ယခု မြို့တော်အမည် ကန္ဒီ(သေခဏ္ဍသေလ)၊ ကိုလမြို့(ကောလမ္ဗု)။ ရှေးအရန်မြို့ အမည်များက ဂလု၊ မဟာတိတ္ထ၊ ရတနပုရ၊ တိကောဏ၊ မလယ။ သမိုင်းဝင် ၁၆.ဌာန ၉။ ဒက္ခိဏသာခါ-မဟာဗောဓိ ၁၀။ မရီစဝရို့ (ကုန္တ)စေတီ ၁၁။ မဟာစေတီ ၁။ မဟိယင်္ဂဏစေ ၂။ နာဂဒီပစေတီ ၃။ ကလျာဏီစေတိ ၄။ စက်တော်ရာစေတီ ၁၂။ ထူပါရာမငစတီ ၅။ ဒိဝါဂုဟာစေတီ ၁၃။ အဘယဂိရိစေတီ ၆။ ဒီဃဝါပိုစေတီ ၁၄။ ဇေတဝနစေတီ ၇။ မုတိယင်္ဂဏစေတီ ၁၅။ သိလာစေတီ ဂ။ တိဿမဟာဝိဟာရစေတီ ၁ ၆ ။ ခီရစေတီ။ (ပါရာဇိကဏ် အဋ္ဌကထာ၌ ၁၊ ၃၊ ၆၊ ၇၊ ၉၊ ၁၁၊ ၁၂- ခုနစ်ဌာန သာ လာသည်။) အနုရာဓ အနုရာဓသည် မူလ ဝိဇယမင်းသား၏ အမတ်က ရွာတည်၏။ နောက် ပဏ္ဍဝါသုဒေဝနှင့် ဘဒ္ဒကစ္စာနာ သာကီဝင်မင်းတို့တွင် သားခုနစ်ဦးရှိရာအနုရာမ နှင့် ရောဟဏတို့သည် အသီးအသီး ရွာတည်၍နေကြရာမှ အနုရာဓရာ၊ ရောဟဏ ရွှာများ ဖြစ်ပေါ်လာသည်။ အနုရာဓကား ကျွန်းမြောက်ပိုင်း ကဒမ္မမြစ်ကမ်း(ကိုလံဗိုမှ အရှေ့မြောက် ၁၂၇-မိုင်၊ ဣန္ဒိယသွား တလိုင်းမင်းနား သင်္ဘောဆိပ်မှ ၈၂-မိုင်)၌ တည်ရှိ၏။ (ရောဟဏ နောက်မှာကြည့်။) အနုရာဓမ္မာမှ နေပြည်တော်အဖြစ်သို့ သာကီဝင် အနုရာဓ မင်းသား၏တူတော် ပဏ္ဍုကာဘယ (၃၉၄-၃၀၇-ဘီ-စီ) မင်းက မူလ ဥပတိဿရွာမှ ပြောင်းရွှေ့ နန်းစိုက်ရန်တည်၏။ မူလအနုရာဓရွာ အနီး၌ပင် အနု ရာဓ နက္ခတ်နှင့်စန်း ယှဉ်ခိုက် တည်ထောင်၍ သုံးထပ်ကွမ်း အနုရာဓ မည်လေ တော့သည်။