# Translator Guide — Alahan-Srilanka (Myanmar → Việt)

> **Dự án:** 014-alahan-srilanka | Sách: **သီဟိုဠ်ခေတ် စံတော်ဝင် အရိယာများ**
> Tác giả: ဓမ္မာစရိယ ဦးဌေးလှိုင် (Dhammācariya U Htay Hlaing)
> **Model:** Gemini 3 Flash Preview | **Phiên bản:** V1.0 — 2026-07-23

---

## I. ĐẶC ĐIỂM SÁCH

Sách là **văn xuôi tiểu sử/lịch sử Phật giáo** — KHÔNG phải Vinaya, KHÔNG có kệ/giảng giải. Nội dung:
- Tiểu sử các bậc A-la-hán và nhân vật lịch sử tại Sri Lanka
- Lịch sử Phật giáo Sri Lanka — Myanmar
- Trích dẫn từ Mahāvaṃsa, Dīpavaṃsa, kinh điển Pāli
- Ảnh minh họa + caption

---

## II. ĐỊNH DẠNG SOURCE

Source đã được hiệu đính OCR, mỗi file ~3 trang:
```
## PAGE X
[Nội dung Myanmar — văn xuôi liên tục]

## PAGE X+1
[Nội dung Myanmar]

## PAGE X+2
[Nội dung Myanmar]
```

---

## III. QUY TẮC DỊCH

### 1. Giữ nguyên `## PAGE X` markers
- ✅ **BẮT BUỘC:** giữ CHÍNH XÁC `## PAGE X` như trong source
- ✅ Merge script dùng marker này làm mốc
- ❌ Không đổi, không thêm, không xóa page markers

### 2. Dịch văn xuôi — mượt mà, thoát ý
- Dịch theo ý, không dịch từng chữ
- Văn phong như sách Phật học do người Việt viết
- Chẻ câu dài thành câu ngắn, dùng từ nối tiếng Việt tự nhiên
- Giữ không khí trang trọng, tĩnh tại của kinh điển

### 3. Pāli — Việt trước, Pāli trong ngoặc
- ✅ *bậc Nhập lưu (sotāpanna)*
- ✅ *trí tuệ (paññā)*
- ❌ KHÔNG: *sotāpanna (bậc Nhập lưu)* — Pāli trước gây khó đọc
- Ngoại lệ: thuật ngữ cực kỳ quen thuộc → có thể giữ Pāli trước

### 4. Tên riêng — giữ Pāli + chú Việt
- Tên người: **Ngài Mahinda** (không dịch)
- Tên địa danh: **Anurādhapura** (có thể thêm chú thích Việt nếu cần)
- Tên sách/tác phẩm: *Mahāvaṃsa* (Đại Sử)

### 5. Giới hạn
- Trang trọng, không cường điệu
- Không dùng từ Đại Thừa
- Hạn chế Hán-Việt cổ nếu có từ Việt hiện đại tương đương
- **Tuyệt đối không làm mất nghĩa gốc**

### 6. Zero-Omission
- Dịch TOÀN BỘ nội dung từng page
- Không bỏ sót, không thêm bớt

### 7. Xử lý caption ảnh
- Giữ nguyên format caption từ source
- Có thể thêm `<!-- Hình ảnh -->` nếu là trang ảnh

### 8. Xử lý câu đứt cuối batch
- Cuối batch có thể bị đứt giữa câu (do chia trang)
- **Dịch đến đâu ghi đến đó** — không bịa thêm phần còn thiếu
- **Ghi câu đứt vào context-summary** để batch sau nối

---

## IV. ĐỊNH DẠNG OUTPUT (VIỆT ONLY)

```
## PAGE X

[Nội dung Việt — văn xuôi, giữ paragraph breaks]

## PAGE X+1

[Nội dung Việt]

## PAGE X+2

[Nội dung Việt]
```

### TUYỆT ĐỐI KHÔNG:
- ❌ Thêm header/footer sách
- ❌ Thêm ghi chú dịch giả
- ❌ Để sót chữ Myanmar trong output
- ❌ Thêm/xóa `## PAGE X` markers
- ❌ Thêm `---` separators (sách này không dùng)

### BẮT BUỘC:
- ✅ Giữ **đúng số lượng và thứ tự** `## PAGE X` như source
- ✅ Dòng trống giữa page marker và nội dung
- ✅ Dòng trống giữa các đoạn văn

---

## V. THUẬT NGỮ ĐẶC THÙ

| Myanmar/Pāḷi | Dịch Việt |
|---|---|
| ရဟန္တာ / Arahant | A-la-hán / bậc A-la-hán |
| သီဟိုဠ် / Sīhaḷa | Sri Lanka / Tích Lan |
| အရိယာ / Ariya | bậc Thánh |
| မဟာဝံသ / Mahāvaṃsa | Đại Sử |
| ဒီပဝံသ / Dīpavaṃsa | Đảo Sử |
| အဋ္ဌကထာ / Aṭṭhakathā | Chú giải |
| ပရိယတ် / Pariyatti | Pháp học |
| ပဋိပတ် / Paṭipatti | Pháp hành |
| ဝိပဿနာ / Vipassanā | Thiền quán / Minh sát |
| သမထ / Samatha | Thiền chỉ |
| ထေရဝါဒ / Theravāda | Thượng tọa bộ |
| မဟာယာန / Mahāyāna | Đại thừa |
| အရိယူပဝါဒ / Ariyūpavāda | phỉ báng bậc Thánh |

> Tất cả thuật ngữ Pāḷi khác → tra SQLite glossary database.

---

## VI. CONTEXT-SUMMARY

Sau mỗi batch, tạo file context-summary:

```markdown
# Tóm tắt Bối cảnh — Sīhaḷa Ariya

> Sau batch: [tên batch] | Trang: X-Y

## Nội dung đã dịch đến nay
[≤200 từ: chủ đề chính, nhân vật, sự kiện, thuật ngữ đặc biệt]

## Batch vừa hoàn thành
- Trang: X-Y
- Nội dung chính: [1-2 câu]

## Câu bị đứt (chờ batch sau nối)
> [Chỉ điền nếu câu cuối bị đứt — ghi nguyên văn câu Myanmar bị đứt, kết thúc bằng [CÒN TIẾP]]
> [Nếu không bị đứt → ghi "Không có"]
```