## PAGE 301 ၁၆၂ ရုပ်ပုံ ရှင်ကျင့်ဝတ် အထိပ် သာသနာတော်ကို ကလေးကစားသလို မပြုကြဘို့ အကြောင်း ထပ်လောင်း၍ သတိပေးပါသည်။ ဆယ်ပါးသီလနှင့်စပ်၍ မှတ်ဘွယ် ဝေရမဏိတွင် ထားရပုံ။ ။သရဏဂုံယူပြီး၍ ရှင်သာမဏေ ဖြစ်လျှင် သိက္ခာပုဒ်ဆယ်ပါးကို အထူးဆောက်တည်ဘွယ် မလို၊ အလိုလိုဆောက်တည်ပြီး ဖြစ်တော့၏၊ ဥပမာ’သိမ်အတွင်း၌ ရဟန်းဖြစ်လျှင်ဖြစ်ခြင်း ဝိနည်း သိက္ခာပုဒ်တော်အားလုံး အထူး မဆောက်တည်ရဘဲ အလိုလိုဆောက်တည်ပြီး ဖြစ်နေသကဲ့သို့တည်း၊ ထို့ကြောင့် ဤ ရှင်သာမဏေပြုပေးခဏ်းဝယ် ပါဠိတော်အဋ္ဌကထာများ၌ “သိက္ခာပဒံ သမာဒိယာမိ”ဆိုသော (သိက္ခာပုဒ်ဆောက်တည် ပုံပြ) စကားကို မသုံးစွဲဘဲ “ပါဏာတိပါတာ ဝေရမဏိ” တိုင်ရုံသာ အသုံးပြုလေသည်။ အဋ္ဌကထာ။ ။ဧတ္တာဝတာ ဟိ သာမဏေရဘူမိယံ ပတိဋ္ဌိ- တော ဟောတိ၊ သစေ ပန ဂတိမာ ဟောတိ ပဏ္ဍိတဇာတိကော၊ အထဿတသ္မိံယေဝ ဌာနေ သိက္ခာပဒါနိ သိတဗ္ဗာနိ=သရဏဂုံ ယူပြီးချိန်တိုင်အောင် ဤမျှလောက် ဖြင့် ရှင်သာမဏေအရာ၌ တည်ပြီးဖြစ်တော့၏၊ အကယ်၍ ထိုသာမဏေသစ်သည် ဉာဏ်ထက်သူဖြစ်လျှင် … ထိုသူ့အား ထိုသရဏဂုံယူရာ အရပ်၌ပင် သိက္ခာပုဒ်တို့ကို (ဆရာက)ရွတ် ပြထိုက်ကုန်၏၊ ( သိက္ခာပုဒ်တို့ကို ရွှတ်ပြ၍ ရအောင်ချပေး ရမည်-ဟူလို)။ [ဝိနည်းမဟာဝါ ပဗ္ဗဇ္ဇက္ခန္ဓက။] ဆရာများအတွက် မှတ်ဘွယ် ၁၆၃ ဆက်ဦးအံ့’ဤအဋ္ဌကထာ၌ “ဉာဏ်ထက်လျှင် ထိုနေရာ မှာပင် ချပေးလိုက်”ဟု ညွှန်ပြသဖြင့် “ ဉာဏ်မထက်၍ တခဏနှင့်ရမည့်သူ မဟုတ်လျှင် ဖြည်းဖြည်းမှရအောင် ကျက် ပါစေ”ဟု ခွင့်ပြုရာရောက်၏၊ ထိုသိက္ခာပုဒ်ဆယ်ပါးကိုလည်း ဘုရားမိန့်တော်မူသည့်အတိုင်း ချပေးရမည်ဟု ဆို၏၊ ဘုရား မိန့်တော်မူပုံကား- အနုဇာနာမိ ဘိက္ခဝေ သာမဏေရာနံ ဒသသိက္ခာပဒါနိ တေသု စ သာမဏေရေဟိ သိဒ္ဓိတုံ၊ ပါဏာတိပါတာ ဝေရမဏိ ။ပ။ ဇာတရူပ ရဇတပ္ပဋိဂ္ဂဟဏာ ဝေရမဏိ” ဤသို့ မိန့်တော်မူသည်။ - " " မှတ်ချက်။ ။ပါဠိတော်၌ “ဝေရမဏိ”” ဟု … ရတ္တိ”ကဲ့သို့ ဒုတိယာဝိဘတ်ဖြင့် ပြထားသည်မှာ “ အနု ဇာနာမိ+သိက္ခာပဒါနိ = သိက္ခာပုဒ်တို့ကို+ခွင့်ပြုတော်မူ၏ ဟူသော အပေါင်းဝါကျ၌ သိက္ခာပဒါနိနှင့် လိုက်အောင် ထားခြင်းဖြစ်သည်၊ သိက္ခာပုဒ် ၁၀-ပါးသရုပ်ကို ရေတွက်၍ ပြရာ၌ကား “ ဝေရမဏိ” ဟု ပဌမာဝိဘတ်ဖြင့်သာ ပြခွင့် ရှိသည်၊ ပါဠိတော်အတိုင်း အတိအကျ သင်ပြလိုလျှင်လည်း ပါဠိမြန်မာ ၂-မျိုးလုံး သင်ပြသင့်ပါသည်။ " ပါဠိလိုချည်း သင်ပြခြင်းကား ပါဠိကို နားမလည်သော မြန်မာကလေးများအတွက် အကျိုးမရပါ၊ ထို့ကြောင့် အဋ္ဌကထာ၌ “တာနိ ပါဠိယံ အာဂတနယေန ဥဂ္ဂဟေတုံ အသက္ကောန္တဿ ယာယ ကာယစိ ဘာသာယ အတ္ထဝသေနပိ အာစိက္ခိတုံ ဝဋ္ဋတိ == ထိုသိက္ခာပုဒ်တို့ကို ပါဠိတော်လာသော နည်းဖြင့် သင်ယူခြင်းငှါ မစွမ်းနိုင်ငံသော သာမဏေများ အတွက် မည်သည့်ဘာသာနှင့်မဆို အနက်အဓိပ္ပါယ်အား ## PAGE 302 ၁၆၄ ရုပ်ပုံ ရှင်ကျင့်ဝတ် ဖြင့်လည်း ပြောပြသင့်၏” ဟု မိန့်တော်မူသည်၊ ထို့ကြောင့် ဤကျမ်းငယ်၌ သိက္ခာပုဒ် ၁၀-ပါးကို ပါဠိမြန်မာ ၂-မျိုးလုံး တွဲဘက်၍ ပြထားသော်လည်း မြန်မာလို သက်သက်လည်း ပြောနိုင်, ရှမ်းလူမျိုးဖြစ်လျှင် ရှမ်းလို ဘာသာပြန်၍လည်း ပြောနိုင်ကြောင်းကို သိကြပါလေ။ သိက္ခာပဒံသမာဒိယာမိ မထည့်ရ။ ။အဋ္ဌကထာ၌ “ပါဏာ- တိပါတာ ဝေရမဏိ သိက္ခာပဒံ သမာဒိယာမိ= ပါဏာတိပါတမှ ရှောင်ကြဉ် ကြောင်း သိက္ခာပုဒ်ကို ဆောက်တည်ပါ၏” ဟု လူအများ ဆောက်တည်သလိုဆောက်တည်ပုံကို ပဌမပြထားသော်လည်း ထိုနည်းကို “ပါဠိတော်နှင့် ရှေးအဋ္ဌကထာတို့၌ မရှိ”ဟု အဋ္ဌ ကထာဆရာကိုယ်တိုင် ပယ်ခဲ့လေပြီ။ [အန္ဓကဋ္ဌကထာယံ ပန “အဟံ ဘန္တေ ဣတ္တန္နာမော ယာဝဇီဝံ ပါဏာတိပါတာ ဝေ- ရမဏိ သိက္ခာပဒံ သမာဒိယာမီ” တိ ဧဝံ သရဏဒါနံ ဝိယ သိက္ခာပဒဒါနိပိ ဝုတ္တံ၊ တံ နေဝ ပါဠိယံ န အဋ္ဌကထာသု အတ္ထိ၊ တသ္မာ ယထာပါဠိယာဝ ဥဒ္ဒိသိတဗ္ဗာနိ၊ ပဗ္ဗဇ္ဇာ ဟိသရဏ- ဂမနေဟေဝ သိဒ္ဓါ၊ သိက္ခာပဒါနိ ပန ကေဝလံ သိက္ခာပရိ- ပူရဏတ္ထ ဇာနိတဗ္ဗာနိ။ အဋ္ဌကထာ။] ပယ်လည်း ပယ်ထိုက်ပေ၏၊ ဘာ့ကြောင့်နည်း... သာမဏေများမှာ လူတို့ကဲ့သို့ သိက္ခာပုဒ် ၁၀-ပါးကို တမင်္ဂလာ* ဆောက်တည်ဘွယ် မလိုသောကြောင့် တည်း၊ ဤစကားကို သတိထား၍ ယခုခေတ် ရှင်ပြု ပေးရာ သရဏဂုံ ထပ်စေရာတို့၌ “သိက္ခာပဒံ သမာဒိ ယာ” မထည့်ဘဲ “ဝေရမဏိ”လောက်တွင်သာ ဆို ၁၆၅ ဆရာများအတွက် မှတ်ဘွယ် စေသင့်ကြပါသည်။ [အဋ္ဌကထာဝယ် .. လိင်္ဂနာသန ခဏ်း၌ “ဝံ သန္ဓေပိ။ပ။ ပုန ဒါတဗ္ဗာနိ”ဟု လာရာ၌ လည်း ဒါတဗ္ဗာနိအရ ဤပြခဲ့သည့်အတိုင်း ၁၀-ပါး သီလချပေးသော အပေးကိုသာ ယူပါ။ ပါဏာတိ ပါတ-စသော သိက္ခာပုဒ်များကို လိင် ၁၀-ပါး မှတ် ဘွယ်ကျမှ ပြပါမည်။ ဝိကာလဘောဇန။ ။နံနက်စောစော အာရုဏ်တက်သည်မှ စ၍ နေ့လည် မွန်းတည့်တိုင်အောင် အချိန်သည် ရဟန်းသာမဏေနှင့် ဥပုသ်သည်တို့ ဆွမ်းခဲဘွယ် သောက်ဘွယ်တို့ကို စားသောက်နိုင်ရာ အချိန်ကာလမည်၏၊ မွန်းလွဲသည်မှစ၍ နောက်အာရုဏ်တိုင်အောင် ကာလသည် “ဝိကာလ”မည်၏၊“စားသောက်ဘို့ရာ အချိန်လာလ မဟုတ် ဟု ဆိုလိုသည်၊ ထိုဝိကာလ၌ ဆွမ်းခဲဘွယ်နှင့် လက်ဘက်ရည် စသည်ကို မစားမသောက်ကောင်း၊ စားသောက်လျှင် ဤ ဝိကာလဘောဇန သိက္ခာပုဒ် ပျက်တော့၏၊ နေလွှဲအခါ၌ မှုတ် သိပ် ဆာလောင်လျှင် ဘိလပ်ရည် ထန်းလျက်ရည်နှင့် ဖျော် ရည်ကို သောက်ကောင်း၏၊ ကြွင်းသော မှတ်ဘွယ်ကို ဆေး ပစ္စည်းခဏ်း၌ ပြခဲ့ပြီ။ ပါဠိတော်။ ။ ယာမကာလိကံ၊ ( မွန်းတည့် သည်မှစ၍ နောက်ဆုံး ညဉ့်ယာမ်ကာလ တိုင်အောင် သောက်ထိုက်သော) ဖျော်ရည်စသည်ကို၎င်း။ သတ္တာဟကာ- လိကံ၊ (၇-ရက် ပတ်လုံး စားသုံးထိုက်သော) စတုမဓူစသည် ကို၎င်း။ ယာဝဇီဝိကံ၊ (အသက်ထက်ဆုံး စားသုံးထိုက်သော) ဆေးကို၎င်း။ အာဟာရတ္ထာယ၊ အာဟာရ အကျိုးငှါ။ ## PAGE 303 ၁၆၆ ရုပ်ပုံ ရှင်ကျင့်ဝတ် (အကြောင်းထူးမရှိဘဲ စားချင်လို့)။ ပဋိဂ္ဂဏှာတိ၊ခံယူအံ့။ (အကပ်ခံအံ့။) အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ၊ ဒုက္ကဋ်အာပတ်သင့်၏။ အဇ္ဈောဟာရေ အဇ္ဈာဟာရေ၊မျိုတိုင်းမျိုတိုင်း၌။ အာပတ္တိ- ဒုက္ကဋဿ၊၏။ပ။ပစ္စယေ၊(ယာမကာလိကအတွက် ဆာလောင် မှုတ်သိပ်ခြင်း ငတ်ခြင်း, သတ္တာဟနှင့် ယာဝဇီဝိကအတွက် အနာရောဂါ)အကြောင်းသည်။ သတိ၊ရှိလျှင်။ပရိဘုဉ္စတိ၊သုံး ဆောင် စားသောက်အံ့။ အနာပတ္တိ၊အာပတ် မသင့်။ [“အာ ပတ်”ဟူရာဝယ် ရှင်သာမဏေ၌ ဒဏ်ထိုက်၏။ ဥပုသ်သည်၌ သီလညှိုး၏။ နစ္စ ဂီတ။ပ။ ဝိသူက ဒဿန။ ။ရဟန်းသာမဏေ ဥပုသ် သည်တို့မှာ ကိုယ်တိုင် မကကောင်း, သီချင်းမဆိုကောင်း, မတီးမှုတ်ကောင်းသည့် ပြင် (ကလေးစသော) သူတပါးကိုလည်း အက, အဆို အတီး အမှုတ် မခိုင်းကောင်းကြောင်းကို“နစ္စ ဂီတ ဝါဒိတ” ဟူသော စကား ၃-နှုန်းဖြင့် ပြ၏၊ သူတို့ဘာသာ ဖြစ်စေ အဖိုးအခပေး၍ ဖြစ်စေ က-ဆို တီးမှုတ်ရာအရပ်သို့ သွား၍ မကြည့်ကောင်းကြောင်း နားမထောင်ကောင်းကြောင်းကို ကား “ဝိသူကဒဿန”ဟူသောစကားဖြင့် ပြသည်။ ဋီကာ။ ။အတ္တနာ နစ္စနနစ္စာပနာဒိဝသေန နစ္စာစဂီတာစ ဝါဒိတ္တာ စ အန္တမသော မယူရနစ္စာဒိဝသေနာပိ ပဝတ္တာနံ နစ္စာဒီနံ ဝိသူကဘူတာ (“သဗ္ဗပါပဿ အကရဏံ” ဟူသော ဘုရား အဆုံးအမတော်နှင့် မလျော်သဖြင့် ဆန့် ကျင်ဘက် စသဘွယ် ဖြစ်သော) ဒဿနာစ ဝေရမဏီတိ ဆရာများအတွက် မှတ်ဘွယ် ၁၆၇ ဧဝမေတ္ထ အတ္ထော ဒဋ္ဌဗ္ဗော။ တေရသကဏ် မဟာခန္ဓက အဖွင့်။ မိမိနေရာအရပ်သို့ ရောက်လာလျှင်ကား ရဟန်းသာမဏေ တို့မှာ ကြည့်ရှုနားထောင်သည့် အတွက် သိက္ခာပုဒ်ကား မပျက်ပေ၊ သို့သော် စိတ်ထည်းမှာ သာယာလျှင် (ခုကာလ ပြောသလို) ` သီလညှိုးဘွယ်ရှိသောကြောင့် မျက်စိအောက် ရောက်လာစေကာမူ ဂရုစိုက်၍ မကြည့်ဘဲ ရှောင်လွှဲနိုင်မှသာ သီလ စင်ကြယ်သည်ဟု ဆိုရပေမည်။ [ဗြိတနိသိန္နသယနော- ကာသေ ပန အာဂတံ ဂစ္ဆန္တဿ ဝါ အာပါတဂတံ ပဿတော သိယာ သံကိလေသော န ဝီတိက္ကာမော”-ဋီကာ။] မာလာဂန္ဓ…ဋ္ဌာန။ ။ “မာလာ+ဂန္ဓ+ဝိလေပန” ၃-ပုဒ်ကို “ဓာရဏ+မဏ္ဍန+ဝိဘူသန” ၃-ပုဒ် " ,, နှင့် အစဉ်အတိုင်းတွဲ၍ “မာလာဓာရဏ=ပန်းကိုဆောင်ခြင်း ပန်ခြင်း”နိမ့်ရာအရပ်ကို ပြည့်လာအောင် ဖို့သိပ်ကောင်းသော သနပ်ခါး စသည်ကို “ဂန္ဓ=နံ့သာ”ဟု ခေါ်၍ ထိုနံ့သာဖြင့် ကျောက်ပေါက်ရာ စသည်၌ ဖို့သိပ်ခြင်းကို “ဂန္ဓ မဏ္ဍန”ဟု ခေါ်၏။ ရေမွှေးစသော မွှေးကြိုင်သော အနံ့, အရေအဆင်း ကြည်လင်လှပအောင် လိမ်းကျံခြယ်လှယ်ရသော မျက်နှာချေ ပေါင်ဒါမှုန့် စသည်ကို “ဝိလေပန”ဟု ခေါ်၍ ထိုရေမွှေး မျက်နှာချေ စသည်တို့ဖြင့် ဆွတ်ဖျန်း လိမ်းကျံခြင်းကို “ဝိလေပန ဝိဘူသန”ခေါ်၏၊ ထိုသို့ ပန်းပန်ခြင်း နံ့သာပြစ် တို့ဖြင့် နိမ့်ရာအရပ်ကို ဖို့သိပ်ခြင်း, ရေမွှေး မျက်နှာချေ စသည်တို့ဖြင့် ဆွတ်ဖျန်း လိမ်းကျံခြင်း၏ အကြောင်းရှင်း ## PAGE 304 ၁၆၇ ရုပ်ပုံ ရှင်ကျင့်ဝတ် ဖြစ်သော စေတနာကို “ဌာန”ဟု ခေါ်သည်။ [ဤကား အများယူရိုးဖြစ်၏၊ ဤကျမ်းအယူကို နောက်၌ မှတ်ချက် ပြအံ့။] အဋ္ဌကထာ။ ။မာလာတိ ယံ ကိဉ္စိ ပုပ္ပံ။ ဂန္ဓန္တိ ယံ ကိဉ္စိ ဂန္ဓ ဇာတံ။ ဝိလေပနန္တိ ဆဝိရာဂ ကရဏံ။ တတ္ထ ပိဠန္ဓန္တော ဓာရေတိ နာမ=ပန်းပန်သူသည် ပန်းကိုဆောင်သူ မည်၏။ ဦနဋ္ဌာနံ ပူရေန္တော မဏေတိ နာမ=သနပ်ခါးနံ့သာ ပြစ်တို့ဖြင့် နိမ့်ရာအရပ်ကို ပြည့်အောင် ဖိသိပ်သူသည် အသား အရေကို တန်ဆာဆင်သူမည်၏။ ဂန္ဓဝသေန ဆဝိရာဂဝသေန စ သာဒယန္တောဝိဘူသေတိ နာမ= အနံ့ကိုဖြစ်စေ အသားအရေ တပ်စွဲဘွယ်ရှိအောင်ဖြစ်စေ သာယာသူသည် လိမ်းကျံ ခြယ် လှယ်သူ မည်၏။ [သီလက္ခန်စသည်။] မှတ်ချက်။ ။ဤအဋ္ဌကထာ၌ “ပိဠန္မန္တော ဓာရေတိ နာမ” ကို ထောက်၍ မာလာနှင့် ဓာရဏတွဲ၍ အနက် အဓိပ္ပါယ် ယူရမည်မှာ သေချာ၏၊ ထို့အတူပင် ဂန္ဓနှင့် မဏ္ဍန ဝိလေပနနှင့် ဝိဘူသနကိုလည်း တွဲစပ်၍ အနက်အဓိပ္ပါယ် မှတ်လေ့ရှိကြ၏၊ ထိုမှတ်သားမှုကိုကား စဉ်းစားသင့်၏၊ ထင်ရှားစေအံ့—-ဂန္ဓန္တိ ဝါသဏ္ဏဓူမာဒိကံ (နံ့သာအမှုန့် နံ့သာအခိုး=အမွှေးတိုင်အစရှိသော) ဝိလေပနတော အညံ ယံကိဉ္စိ ဂန္ဓဇာတံ (ဝိလေပနတွင် မပါဝင်သော အမွှေးအကြိုင် ဟူသမျှ= ရေမွှေးနံ့သာဆီစသည်၊) ဝိလေပနန္တ ဝိလေပနတ္ထ (လိမ်းဘို့ရာ) ပိသိက္ခာ ပဋိယတ္တိ(ကြိတ်ချေ၍ စီမံအပ်သော) ယံကိဉ္စိ ဆဝိရာဂကၡဏံ (သူ့ကို လိမ်းလျှင် အရေအဆင်း ဆရာများအတွက် မှတ်ဘွယ် ၁၆၉ လှပသော သနပ်ခါး မျက်နှာချေ ပေါင်ဒါမှုန့်) – [တေရသ- ကဏ်ဋီကာ။] သေတိ " “ဦနဋ္ဌာနံ ပူရေန္တော မဏေတိ နာမ” အရ ကျောက် ပေါက်ခွက်စသော နိမ့်ရာအရပ်ကို ဖြည့်သိပ်ရာ၌ နံ့သာအမှုန့် စသော ပြခဲ့သော ဂန္ဓများဖြင့် ဖိသိပ်၍ မဖြစ်၊ ဝိလေပနတွင် ပါဝင်သော သနပ်ခါးနံ့သာအပြစ်တို့ဖြင့်သာ ဖိသိပ်၍ ဖြစ် စရာရှိ၏၊ “ဂန္ဓဝသေန ဆဝိရာဂဝသေန စ သာဒယန္တော ဝိဘူ- နာမ၌လည်း ဂန္ဓဝသေနကို ထောက်၍ ဂန္ဓနှင့်ရော ဝိလေပနနှင့်ရော ဝိဘူသနကို တွဲစေလိုကြောင်း ထင်ရှား၏။ ထို ့ကြောင့် “မာလာ+ဂန္ဓ+ဝိလေပန” ၃-ပုဒ်၌ “ဓာရ- ဏ+မဏ္ဍန+ဝိဘူသန”၃-ပုဒ်နှင့် အစဉ်အတိုင်း တွဲစပ်ရသော ယထာသင်္ချာနည်းဟု မယူဘဲ ရသင့်သလို တွဲစပ်ရသော ယထာ လာဘယောဇနာနည်းဟုသာ ယူသင့်မည် ထင်သည်။ [ခုဒ္ဒက အဋ္ဌကထာ၌ “မာလာဒီသု ဓာရဏာဒီနိ ယထာသင်္ချေ ယော- ဇေတဗ္ဗာနိ” ဟူသော အဖွင့်ကိုလည်း မဟာခန္ဓကအဖွင့် တေရသကဏ် ဤဋီကာသည်ပင် နှစ်သက်ဟန် မတူ၊ ထို ကြောင့် “ခုဒ္ဒကဋ္ဌကထာယံ။ပ။ တ္တေကမေဝ ဝုတ္တံ=ခုဒ္ဒက အဋ္ဌကထာ၌ (သေချာစွာ ရှင်း၍ မဖွင့်ဘဲ) အစဉ်အတိုင်း တွဲစပ်ရမည်ဟု ဤမျှလောက်သာ ဆိုသည်”ဟု မနှစ်သက်သံ ဖြင့် ဖွင့်သွားလေသည်။] ဥစ္စာသယန မဟာသယန။ ။ဥစ္စာသယန= မြင့်သောနေ ရာ” ဟူသည် တတောင့်ထွာ ထက် မြင့်သော ခြေရှိသော ထိုင်ခုံ ခုတင်စသော နေရာ များတည်း၊ အခြေတတောင့်ထွာထက်ပိုနေလျှင် ထိုပိုသော ## PAGE 305 ၁၇ဝ ရုပ်ပုံ ရှင်ကျင့်ဝတ် အခြေကို ဖြတ်ပြီးမှသာ ထိုင်ကောင်း အိပ်ကောင်းသည်၊ အခြေ၌ ခြင်္သေ့ရုပ် ကျားရုပ်စသော တောကောင် သားရဲ ရုပ်ပါသော ပလ္လင်လည်း ဥစ္စာသယနဟုပင် (ခုဒ္ဒသိက္ခာဋီကာ ဆိုသတတ်၊ “မဟာသယန”ဟူသည် ရဟန်းသာမဏေတို့ “မထိုင်ကောင်း … မအိပ်ကောင်း” ဟု ဘုရားပညတ်တော် ဟု မူထားသေား အခမ်းအနား ဆန်းကြယ်သော အခင်းများ တည်း။ ထို မဟာသယနတချို့ကား-ဂေါနက=လက် ၄-သစ်ထက် လွန်အောင် အမွေးရှည်သော ကော်ဇောကြီး၊ စိတ္တက= အကွက်အပြောက်တို့ဖြင့် ဆန်းကြယ်စွာ ချုပ်အပ် ယက်အပ် သော သားမွေးအခင်း၊ ပဋိက=ဆေးရောင်အမျိုးမျိုးမဆိုးဘဲ အဖြူထည်သက်သက် သားမွှေးဖြင့် ယက်အပ်သော အခင်း၊ ပဋလိက=ပန်းပြောက်ခြယ်လျက် သားမွေးဖြင့် ယက်အပ် သောအခင်း၊ တူလိက=လဲဝါဂွမ်း အဆာသွတ်ထားသော အခင်း၊ ဤသို့စသည်ဖြင့် မဟာသယန များစွာရှိ၏။ မှတ်ချက်။ ။ယခုခေတ် သိုးမွှေးကော်ဇော အခင်းများ သည်ဤမဟာသယန၌ ပါဝင်နေသောကြောင့် ခုတင် ကုလားထိုင်ပေါ်၌ခင်း၍ ရဟန်းသာမဏေ ဥပုသ်သည် တို့ မအိပ်မထိုင်ကောင်း၊ ကြမ်းပြင်ပေါ်၌ကား ခင်း၍ ထိုင် ကောင်း အိပ်ကောင်းပါ၏၊ လဲသွတ်ထားသော မွေ့ရာဖုံ (ထိုင်စရာ) ကိုမူ ဘယ်မှာမှ မအိပ် မထိုင်ကောင်း၊ [“အနု ဇာနာမိ ဘိက္ခဝေ အာသန္ဒိယာ ပါဒေ ဆိန္ဒိတွာ ပရိဘုဉ္စိတုံ ဆရာများအတွက် မှတ်ဘွယ် ၁၇၁ ။ပ။ အဝသေသံ ဘူမတ္ထရဏံ(မြေပြင် ကြမ်းပြင်ပေါ်၌ အခင်း ကို) ကာတုံ” [သေနာသနက္ခန္ဓက ပါဠိတော်။] .66 - တရံတခါ ဆွမ်းကျွေး တရားနာစသော ကိစ္စများ၌ လူတို့ က ခုတင် ကုလားထိုင်ပေါ်မှာ ခင်းပေးသော်လည်း လဲဝါဂွမ်း အဆာသွတ်သော အခင်း၌ မထိုင်ကောင်း၊ ဂေါနက စသော ကော်ဇောများ၌ကား ထိုင်ကောင်း၏၊ ထို ဂေါနက စသည် ၌လည်း လဲလျောင်း၍ကား မအိပ်ကောင်း။ [“အနုဇာနာမိ ဘိက္ခဝေ ထပေၻာ တီဏိ (အာသန္ဓိ ပလ္လင်္က တူလိကံ) ဂိဟိဝိကတံ အဘိနိသီဒိတုံ၊ နဝ အဘိနိပဇ္ဇိတုံ”။] ဇာတရူပ ရဇတ ပဋိဂ္ဂဟဏ။ ။ဇာတရူပ = ရွှေ+ရဇတ= ငွေ၊ငွေ”ဟူသော စကား၌ အရောင်းအဝယ်လုပ်နိုင်သော ငွေစက္ကူများလည်း ပါဝင်၏၊ “ပဋိဂ္ဂဟဏ = ခံယူခြင်း” ဟူရာ၌ ငွေလှူလျှင် ကိုယ်တိုင် အလှူခံခြင်း, သို့မဟုတ် ကပ္ပိယ တယောက်ယောက်ကို (ယူလိုက်ပါ စသည်ဖြင့်) ခံယူစေခြင်း,“အရှင်ဘုရားအား လှူပါ၏ဟုပြော၍ အနီး၌ ချထားသည်ကို (တနေရာ၌ အပ်နှံ ထားသည်ကို) စိတ်ဖြင့် သာယာခြင်း ဤ ၃-မျိုးလုံး ပါဝင်၏၊ ရဟန်းများ၌ ခံယူလျှင် ပါစိတ်အာပတ်သင့်၏၊ ကိုင်လျှင် ( အနာမာသဒုက္ကဋ် အာပတ်သင့်၏၊ ရှင်သာမဏေနှင့် ၁၀-ပါးသီလ ဥပုသ်သည်များမှာ ဤသိက္ခာပုဒ် ပျက်၏။ အဋ္ဌကထာ။ ။ဇာတရူပန္တိ သုဝဏ္ဏ။ -ရတန္တိ ကဟာ- ပဏော၊(ကျပ်) လောဟမာသကော(ကြေး ပဲပိုက်ဆံ) ဇတုမာသကော ( ချိပ်ပဲပိုက်ဆံ ) ဒါရုမာသကော (သစ်သားပဲပိုက်ဆံ) ယေ ဝေါဟာရံ ဂစ္ဆန္တိ (ရောင်းဝယ်၍ ယေ