# Ân Đức Tam Bảo — Bản Hiệu đính (Trang 136–140)

> Ngày hiệu đính: 2026-04-28 | Phạm vi: Trang 136–140

---

## Trang 136

Việc không có các ân đức, phẩm hạnh nhưng lại cố ý phô diễn cho người khác thấy mình đang sở hữu chúng được gọi là "Sāṭheyya" (Che đậy/Giả mạo). Chẳng hạn như lúc vắng người thì hành xử tùy tiện, nhưng hễ thấy bóng dáng người đến thì lập tức tỏ vẻ trang nghiêm, đạo mạo.

Hội chúng Thánh Tăng (Ariyasaṅgha) tuyệt đối không dùng những thủ đoạn xảo trá, những hành vi giả tạo hay mưu mẹo hòng làm cho người khác nể trọng để kiếm cầu lợi lộc và tín đồ. Chư vị luôn thực hành một cách chân thật, ngay thẳng trên đạo lộ hướng đến Niết-bàn, không chút quanh co, gồ ghề.

Những bậc Thánh thực hành một cách chánh trực như thế đã hiện hữu vô cùng nhiều trong lịch sử. Tuy nhiên, vì ngày nay có không ít những kẻ thực hành thiếu chân thật, thậm chí vì kế mưu sinh mà làm tổn hại đến Giáo pháp, nên tôi xin trích dẫn một câu chuyện từ kinh điển về thói xảo quyệt này để quý vị cùng suy ngẫm.

Vị "A-la-hán" trong chum: Thuở xưa, có một vị tu sĩ nọ vì muốn dân chúng lầm tưởng mình đã đắc quả, nên đã bí mật chôn một cái chum lớn (loại chum đựng nước khổng lồ) ngay dưới sàn hương phòng. Hễ nghe tiếng tín đồ thập phương tìm đến, vị ấy lập tức chui xuống giấu mình trong cái chum đó.

Khi mọi người thưa hỏi: "Kính bạch thầy, sư phụ đâu rồi?", các đệ tử đáp rằng: "Sư phụ đang ở trong phòng". Nhưng khi họ bước vào phòng tìm kiếm thì chẳng thấy ai. Khi họ thắc mắc: "Không có ai cả, sư phụ đã đi đâu rồi?", các đệ tử lại bảo: "Mới lúc nãy thầy vẫn còn ngồi ở đây mà". Đến khi họ quay lại nhìn lần nữa, thì thấy vị tu sĩ đã an vị trên giường thấp (chỗ ngồi). Họ kinh ngạc hỏi: "Bạch thầy, thầy vừa đi đâu về ạ?". Vị ấy liền buông lời bóng gió bằng giọng điệu như bậc đã đắc tầng thiền hay thắng trí: "Bậc Sa-môn là vậy, muốn đi đâu đến đâu là tùy ý". Nghe xong, mọi người đều vô cùng sùng bái và tin rằng vị ấy là một bậc Thánh (A-la-hán).

## Trang 137

Lời khuyên: Hỡi các bậc thiện tín! Dù là tu sĩ hay cư sĩ, nếu tâm địa không trong sạch và chánh trực thì thật là tệ hại. Làm sao ta có thể đặt niềm tin vào một kẻ thiếu sự chân thật và ngay thẳng?

Vì lẽ đó, đối với những vị Thầy mà quý vị tôn thờ, dẫu các ngài không uyên bác về chữ nghĩa (kinh điển) nhưng nếu thực hành giới hạnh nghiêm cẩn và sống đời chánh trực, thì các ngài thật xứng đáng để quý vị nương tựa cúng dường. Ngược lại, đối với những kẻ không có kiến thức nhưng giả vờ thông tuệ, không có đức hạnh nhưng giả vờ hiền lương, thì quý vị tuyệt đối không nên tôn thờ.

Ngày nay, hạng người "mèo giả làm thầy tu" - những kẻ có chút ít tri thức nhưng tâm địa gian xảo - hiện diện rất nhiều. Những kẻ có trí xảo mà lại thiếu chân thật này còn đáng sợ hơn cả những kẻ gian dối thông thường.

Vì vậy, khi đứng trước những kẻ tự quảng bá mình là "có thần dược, thông kinh bác sử, hay thi triển được phép mầu", không chỉ giới phụ nữ vốn nhẹ dạ cả tin, mà ngay cả những người đàn ông thiếu suy xét cũng cần phải hết sức tỉnh giác.

Chính bản thân quý vị cũng phải giữ lòng chánh trực. Việc không có tài sản nhưng tỏ vẻ giàu sang, không có giới hạnh nhưng tỏ vẻ đức độ, không thấu hiểu nhưng tỏ vẻ am tường... thảy đều là biểu hiện của sự thiếu chân thật.

## Trang 138

Do đó, hãy quán niệm về ân đức "Ujuppaṭipanno" (Bậc Trực Hạnh) của hội chúng Thánh Tăng để tự răn mình sống đời ngay thẳng, đồng thời dẫn dắt những người xung quanh cũng sống chân thật như vậy.

Đối với những kẻ thiếu sự chân thật, dẫu là tu sĩ hay cư sĩ, hãy cố gắng tránh xa trong khả năng của mình. Nếu bắt buộc phải tiếp xúc, hãy giữ thái độ "thân gần nhưng tâm cách biệt" (ngoài mặt xã giao nhưng lòng không hòa lẫn).

Mở đầu về Ân đức Ñāyappaṭipanno (Bậc Như Lý Hạnh)
(Phần Cần Ghi Nhớ / Học Thuộc)

(3) So Bhagavā - của Đức Thế Tôn, bậc thù thắng ấy.
Sāvakasaṅgho - Hội chúng đệ tử Thánh nhân (Ariya) gồm tám hạng...

Ñāyappaṭipanno - chư vị đã thấu suốt sự thiêu đốt kinh hoàng của ngọn lửa thống khổ luân hồi, nên dẫu cho y phục đang mặc hay mái tóc trên đầu có bị bốc cháy, chư vị cũng chẳng màng dập tắt mà chỉ chuyên tâm thực hành giáo pháp để đạt đến Niết-bàn - nơi duy nhất mà mọi ngọn lửa khổ đau được dập tắt hoàn toàn và vĩnh viễn.

## Trang 139

Ý nghĩa cần xem xét:
Ân đức Ñāyappaṭipanno thể hiện ý nghĩa: "Bậc thực hành giáo pháp vì mục đích đạt đến Niết-bàn".
*[Ñāya: Niết-bàn (Đạo lộ chân lý) + Paṭipanna: Thực hành/Lối sống.]*

Hội chúng Thánh Tăng là những bậc đã chứng kiến và thấu triệt sự khốc liệt của những ngọn lửa thống khổ trong vòng luân hồi mênh mông, nên chư vị dốc trọn tâm lực thực hành vì mục tiêu Niết-bàn - nơi tịch diệt của mọi khổ đau. Dù có gặp phải tai ương thiêu đốt ngay trên thân thể, chư vị cũng không để tâm trí xao nhãng khỏi đạo lộ ấy.

Chính vì vậy, một khi đã đắc quả Thánh, chư vị sẽ không còn phải trôi lăn vô định trong vòng luân hồi nữa; chậm nhất cũng chỉ tái sanh thêm 7 kiếp ở cõi Dục (Kāma-bhūmi) rồi sẽ nhập Bát-niết-bàn vĩnh cửu.

Câu chuyện về một vị Tỳ-khưu: Một vị Tỳ-khưu nọ trong khi đang chặt tỉa cành cây đã vô ý làm tổn thương con của một vị thiện thần (Bhummadeva) ngụ ở đó. Vị thiện thần đã bạch lại sự việc lên Đức Phật, Ngài liền đặt định học giới: "Từ nay về sau, các vị Tỳ-khưu không được phép chặt phá cây cối (hành vi hủy hoại sự sống của thực vật)".

Sau khi Đức Phật nhập diệt, có một vị Tỳ-khưu bị bọn đạo tặc bắt trói bằng những sợi dây leo mỏng manh và bỏ lại giữa rừng sâu. Khi lửa rừng bùng lên và lan tới gần, vị Tỳ-khưu ấy hoàn toàn có thể dùng sức bứt đứt sợi dây leo để chạy thoát, nhưng ngài nghĩ rằng: "Nếu bứt đứt dây leo (cây tươi), ta sẽ phạm tội Ưng đối trị (Pācittiya); một khi phạm giới, tâm ta không thể định tĩnh để chứng đắc Thánh pháp được". Thế nên, Ngài đã quyết định nghiêm trì học giới của Phật, nhiếp tâm quán chiếu giáo pháp ngay trong ngọn lửa. Cuối cùng, Ngài đã đắc quả A-la-hán ngay trước khi thân xác bị thiêu rụi và nhập Bát-niết-bàn giữa đám cháy.

## Trang 140

Lời khuyên: Hãy khởi tâm kính tín trước sự hy sanh mạng sống để nghiêm trì giới luật vì mục tiêu Niết-bàn của chư vị Thánh Tăng. Có câu: "Người không thọ trăm tuổi nhưng đời gặp trăm tai", hễ khi nghịch cảnh ập đến, quý vị chớ nên vì muốn tìm chút dễ chịu tạm bợ mà phạm vào các ác hạnh bất thiện.

Hãy suy niệm rằng: "Trong Niết-bàn không có cái thân Danh-Sắc - vốn là cội nguồn của mọi đau khổ này. Chính vì có cái thân này mà ta mới có vợ con, quyến thuộc, để rồi phải gánh chịu những nỗi khổ chia ly, lo toan cho họ. Niết-bàn, nơi hoàn toàn vắng bóng Danh và Sắc, chắc chắn là nơi an lạc tĩnh tại tột cùng". Hãy nỗ lực thực hành để thấu triệt được Niết-bàn - nơi không còn khái niệm "ta" hay "người", chỉ còn sự Tịch tĩnh An lạc (Santīsukha) vĩnh hằng.

Mở đầu về Ân đức Sāmīcippaṭipanno (Bậc Thích Đáng Hạnh)
(Phần Cần Ghi Nhớ / Học Thuộc)

(4) So Bhagavā - của Đức Thế Tôn, bậc thù thắng ấy.
Sāvakasaṅgho - Hội chúng đệ tử Thánh nhân (Ariya) gồm tám hạng... *(Tiếp tục ở Trang 141)*