# Ân Đức Tam Bảo (Ratanàtthagunaram) - Dịch Song Ngữ
*Batch: Trang 166 đến Trang 170*

---

## Trang 166

**[Myanmar]**
သာသနာသုံးရပ်
(၁) ပရိယတ္တိသာသနာ-ပါဠိတော်နှင့် အဋ္ဌကထာကျမ်းစာများ။
(၂) ပဋိပတ္တိသာသနာ-တရားတော်အတိုင်း ကျင့်ကြံအားထုတ်မှု။
(၃) ပဋိဝေဓသာသနာ-မဂ်ဖိုလ်နိဗ္ဗာန်တရားကို သိကြ ရကြမှု။

**[Việt]**
**Ba phương diện Giáo Pháp (Sāsana):**
(1) **Pariyatti-sāsana (Pháp Học):** Hệ thống Thánh điển Pāḷi và các bản Chú giải (Aṭṭhakathā).
(2) **Paṭipatti-sāsana (Pháp Hành):** Sự nỗ lực tu tập, thực hành theo đúng giáo lý.
(3) **Paṭivedha-sāsana (Pháp Thành):** Sự thấu triệt và chứng đắc các Thánh quả Đạo, Quả và Niết-bàn.

**[Myanmar]**
သံဃာတော်သည် သာသနာတော်မဟုတ်, သာသနာ့ဝန်ဆောင် များသာတည်း၊ ထိုသာသနာ့ဝန်ဆောင်ဖြစ်ကြသော သံဃာတော် များ၏ တာဝန်ကား အထက်ပါ သာသနာသုံးမျိုးကို ကိုယ်တိုင် အားထုတ်ခြင်း, သူတပါးကို နားလည်အောင် ပို့ချဟောပြခြင်း အားဖြင့် ကွယ်ပျောက်မသွားအောင် စောင့်ရှောက်ရခြင်းတည်း။

**[Việt]**
Chư Tăng không phải là bản thân Giáo Pháp, mà là những vị "Gánh vác trọng trách Giáo Pháp" (Sāsanā-vun-saung). Trách nhiệm của chư Tăng là tự mình nỗ lực thực hành ba phương diện Giáo Pháp nêu trên, đồng thời giảng dạy và truyền bá để giúp người khác thấu hiểu, ngõ hầu giữ gìn ngọn đèn Chánh Pháp không bị lụn tắt.

**[Myanmar]**
ဘုရားလက်ထက် ဆောင်ွက်တော်မူပုံ။ ။ဤသာသနာသုံးရပ်ကို မကွယ်ပအောင် ဘုရာလက်ထက်တော်မှစ၍ ကျမ်းဂန်တတ်သိ ပညာရှိအပေါင်းတို့သည် အဆက်ဆက် ဆောင်ရွက်တော်မူလာခဲ့ ကြလေသည်၊ 

**[Việt]**
**Sự hộ trì từ thời Đức Phật:** Để ba phương diện Giáo Pháp này không bị mai một, kể từ thời Đức Phật còn tại thế, các bậc thiện trí am tường kinh điển đã liên tục kế thừa và gánh vác sứ mệnh này qua nhiều thế hệ. 

**[Myanmar]**
အကယ်၍ ရှေးရှေးက သံဃာတော်များသည် ကိုယ်ကျိုးအတွက်သက်သက်ကြည့်၍ တရားကိုချည်း အားထုတ် နေခဲ့ကြ၍ သော်လည်းကောင်း, ရဟန်းသံဃာများကို အဆက်ဆက် စာပေမပို့ချဘဲ အေးအေးနေခဲ့ကြသော်လည်းကောင်း, ဒကာ ဒကာမတွေကိုသာ ဟောပြ၍နေခဲ့ကြသော်လည်းကောင်း ဤ သာသနာသုံးရပ်သည် ဘုရားရှင် ပရိနိဗ္ဗာန်စံတာ်မူပြီးနောက် မကြာခင် ကွယ်ပျောက်ခဲ့ရာ၏၊ 

**[Việt]**
Nếu thuở xưa chư Tăng chỉ lo tu tập giải thoát cho riêng mình, hoặc sống đời nhàn hạ mà không chịu truyền dạy kinh điển cho các thế hệ kế thừa, hoặc chỉ mải mê thuyết pháp cho hàng cư sĩ; thì chắc chắn ba phương diện Giáo Pháp này đã sớm tan biến không lâu sau khi Đức Phật nhập Bát-niết-bàn. 

**[Myanmar]**
စာချဆရာတော်တို့၏ အပင်ပန်းခံ လျက် ကျမ်းဂန်ပြုခြင်း, အဆက်ဆက် စာပို့ချခြင်းကြောင့်သာ ယခုတိုင်အောင်ပင် ဤသာသနာတော်ကြီးကို အားလုံးတွေ့ကြုံရ ပေသည်၊ 

**[Việt]**
Chính nhờ sự hy sinh thầm lặng, chịu bao nhọc nhằn để biên soạn kinh sách và miệt mài giảng dạy của các bậc thầy truyền pháp (Sā-khya Sayadaw) mà cho đến tận ngày nay, chúng ta vẫn còn duyên lành được hội ngộ với đại giáo pháp thiêng liêng này.

---

## Trang 167

**[Myanmar]**
သာသနာတော် တည်တံ့ရေးကို သတိပြုမိသောအခါ ကျမ်းပြု စာချဆရာတော်များသည် အထူးကြည်ညိုစရာ ကောင်းလှ ပါပေသည်၊ ထို့ကြောင့် ကျမ်းဂန်တတ်သိ ပညာရှိများကို “ဘုရား အရာထား၍ ဘုရားရှင်ကိုယ်စား သာသနာပြုပုဂ္ဂိုလ်များ”ဟု မြှောက်စားခဲ့ကြပေသည်။

**[Việt]**
Mỗi khi nghĩ về sự trường tồn của Giáo Pháp, lòng chúng ta lại trào dâng niềm kính tín sâu sắc đối với các bậc thầy biên soạn và giảng dạy kinh điển. Vì vậy, những bậc thiện trí am tường Tam Tạng luôn được tôn vinh là những vị "Thay mặt Đức Thế Tôn để hộ trì và duy trì sự sống của Giáo Pháp".

**[Myanmar]**
သာသနာဆောင်ရွက်ခဲ့ပုံ အစဉ်

**[Việt]**
**Lịch sử các kỳ Kết tập Tam Tạng (Saṅgāyanā):**

**[Myanmar]**
ပဋ္ဌမ သင်္ဂါယနာတင်ခြင်း။ ။ဘုရာရှင် ပရိနိဗ္ဗာန်စံတော်မူပြီး နောက်၌ ၃-ရက်လောက်အကြာမှာ အရှင်မဟာကဿပ ရှေ့တွင် ရဟန်းတစ်ပါးက မဖွယ်မရာစကားဖြင့် ရှင်တော်ဘုရားကို ထိပါး ပုတ်ခတ်ခြင်းကြောင့် ပရိနိဗ္ဗာန်စံပြီး၍ လေးလမြောက်မှာ အရှင် မဟာကဿပကိုယ်တိုင် ကြီးကြပ်၍ ပိဋကတ်တော်များကို စီစဉ်ကာ သင်္ဂါယနာတင်ခဲ့ရသည်။ 

**[Việt]**
**Kết tập lần thứ nhất:** Chỉ ba ngày sau khi Đức Phật nhập diệt, có một vị Tỳ-khưu đã buông lời bất kính xúc phạm đến Ngài ngay trước mặt Ngài Mahā Kassapa. Vì lẽ đó, vào tháng thứ tư sau khi Phật diệt độ, chính Ngài Mahā Kassapa đã chủ trì cuộc đại kết tập để hệ thống hóa toàn bộ kinh điển Tam Tạng. 

**[Myanmar]**
[အားလုံးပေါင်း၍ တညီတညွတ်တည်း ရွတ်ဆိုကြခြင်းကို “သင်္ဂါယနာတင်ခြင်း”ဟုခေါ်ရသည်။ သံ+ ဂါယနာ၊ သံ-စုပေါင်း၍+ဂါယနာ-ရွတ်ဆိုခြင်း။]

**[Việt]**
*[Việc cùng nhau đồng thanh tụng đọc một cách nhất quán được gọi là "Saṅgāyanā" (Kết tập). Saṃ: Cùng nhau/Tập thể + Gāyanā: Tụng đọc/Hát lên].*

**[Myanmar]**
ဒုတိယ သင်္ဂါယနာတင်ခြင်း။ ။ထို့နောက် အနှစ်တစ်ရာလောက် ကြာပြန်လျှင် ရဟန်းအချို့တို့ ငွေအလှူခံမှုကြောင့် “အရှင်မဟာ ယသ” တိုက်တွန်းချက်အရ ဒုတိယသင်္ဂါယနာ တင်ခဲ့ရပြန်သည်။ [မအပ်မရာ ငွေအလှူခံမှုကား သို့ကလောက်ပင် အရေးကြီး၏။]

**[Việt]**
**Kết tập lần thứ hai:** Khoảng một trăm năm sau đó, do một số vị Tỳ-khưu phát sinh hành vi sai trái là thọ nhận tiền bạc dâng cúng, nên theo lời thỉnh cầu của Ngài Mahā Yasa, cuộc kết tập lần thứ hai đã được tiến hành để chấn chỉnh giới luật. *[Việc thọ nhận tiền bạc bất chính là một vấn đề cực kỳ nghiêm trọng đối với phạm hạnh Sa-môn].*

**[Myanmar]**
တတိယ သင်္ဂါယနာတင်ခြင်း။ ။ထို့နောက်ဘုရားရှင် ပရိနိဗ္ဗာန် စံ၍ အနှစ် ၂၃၅-နှစ်မြောက်တွင် ဓမ္မာသောကမင်းကြီး၏ လက်ထက်မှာ...

**[Việt]**
**Kết tập lần thứ ba:** Vào năm 235 sau Phật Niết-bàn, dưới triều đại của Đại đế Dhammāsoka (A-dục)... *(Tiếp tục ở Trang 168)*

---

## Trang 168

**[Myanmar]**
သာသနာတော်ဝင်၍ တိတ္ထိတို့ နှောင့်ယှက်မှုကြောင့် “အရှင်မောဂ္ဂလိပုတ္တတိဿ”အမှူးပြုလျက် တတိယ သင်္ဂါယနာ တင်ခဲ့ရပြန်သည်။

**[Việt]**
...do các tu sĩ ngoại đạo (Titthiya) lẻn vào hàng ngũ Tăng già gây rối loạn, nên dưới sự chủ trì của Ngài Moggalliputta Tissa, cuộc đại kết tập lần thứ ba đã được tổ chức thành công.

**[Myanmar]**
စတုတ္ထ သင်္ဂါယနာတင်ခြင်း။ ။ထိုသင်္ဂါယနာတင်ပြီးနောက် သာသနာတော်သည် သီဟိုဠ်ကျွန်းနှင့်တကွ အရပ်ရပ် ပျံ့နှံ့လေရာ သထုံပြည်တိုင်အောင် ရောက်လာလေသည်၊ သီဟိုဠ်ကျွန်း၌ များစွာ စည်ပင်ထွန်းကားစဉ် “ဗြဟ္မဏတိဿ”သူပုန်ဘေးကြီး ဖြစ်ပေါ်လာ၍ ပြည်ရွာ မငြိမ်သက်ရကား ရဟန်းအများပင် မဇ္ဈိမဒေသ အိန္ဒိယ ဘက်သို့ ကူးသွားကြရလေသည်။

**[Việt]**
**Kết tập lần thứ tư:** Sau kỳ kết tập này, Giáo Pháp lan tỏa đến đảo quốc Sri Lanka (Lanka) và nhiều vùng đất khác, thậm chí đến tận vương quốc Thaton (Myanmar). Trong lúc Giáo Pháp đang hưng thịnh tại Lanka thì cuộc biến loạn Brāhmaṇatissa xảy ra khiến đất nước bất ổn, rất nhiều vị Tỳ-khưu phải lánh sang vùng Trung Ấn.

**[Myanmar]**
ထိုအခါ ကျမ်းတတ်အကျော် အချို့ဆရာတော်တို့သည် သီဟိုဠ်ကျွန်းမှာ ကျန်ရစ်ခဲ့ကြ၍ လူအများလည်း တောထဲ၌ ပုန်း အောင်းနေရကား ဆွမ်းဘောဇဉ်ကို မျှတအောင် မဆိုထားဘိ, စားကောင်းရာရာ သစ်သီးသစ်ရွက်ကိုမျှ မှန်မှန်လှူနိုင်သူ မရှိသဖြင့် ရံဖန်ရံခါ အစာအာဟာရကို မရကြပါ၊ 

**[Việt]**
Lúc bấy giờ, một số bậc đại sư uyên bác vẫn kiên trì bám trụ lại đảo quốc Lanka. Vì dân chúng phải trốn tránh trong rừng sâu, nên việc dâng cúng vật thực vô cùng khan hiếm, ngay cả rau trái rừng cũng chẳng có đủ để thọ dụng hằng ngày, chư Tăng thường xuyên phải chịu cảnh đói khát. 

**[Myanmar]**
သို့သော် နှုတ်တက်ဆောင် ထားသော ကျမ်းဂန်များကို မေ့မည်စိုးသောကြောင့် ရေစိုသော သဲပြင်ပေါ်မှာ လျောင်းပြီးလျှင် ရင်မပူရအောင် ရင်ဘတ်ပေါ်မှာ သဲစိုတင်၍ ပိဋကတ်တော်များကို ရွတ်အံသရဇ္ဈာယ်ကာ ဆောင်ွက် ခဲ့ရှာကြပေသည်။ (လုံ့လတော် ကြီးမား၍ သာသနာတော်မှာ ကျေးဇူးတော် များကြပါပေစွာ့။)

**[Việt]**
Tuy nhiên, vì lo sợ kho tàng kinh điển vốn đang được lưu giữ bằng trí nhớ (thuộc lòng) sẽ bị mai một, các Ngài đã nằm trên bãi cát ướt bên bờ biển, đắp cát ướt lên ngực để làm dịu cơn đói khát cháy bỏng, rồi nỗ lực đọc tụng, ôn tập Tam Tạng kinh điển không ngừng nghỉ. (Thật kính phục thay nghị lực phi thường và công đức lớn lao của chư vị đối với Giáo Pháp!)

---

## Trang 169

**[Myanmar]**
ထို့နောက် သူပုန်ဘေးကြီး ငြိမ်းအေးသွားသောအခါ အားလုံး သံဃာတော်များ သီဟိုဠ်ကျွန်းသို့ ပြန်ရောက်ကြသဖြင့် နောက်နောင် အခါ ယခုလိုဘေးကြီး ဖြစ်လာခဲ့လျှင် နောင်လာနောက်သားတို့ ပိဋကတ်တော်ကို နှုတ်တက်ဆောင်နိုင်ရန် ခဲယဉ်းမည်ကို မြင်တော် မူကြ၍ ပရိနိဗ္ဗာန်စံတော်မူပြီးနောက် အနှစ်(၄၅ဝ)လောက်မှာ ဝဋ္ဋဂါမဏိမင်း၏ လက်ထက်၌ ပိဋကတ်တော်များကို ပေရွက်ပေါ် ရေးသားစေ၍ စတုတ္ထသင်္ဂါယနာ တင်တော်မူခဲ့ရပြန်သည်။ 

**[Việt]**
Sau khi biến loạn chấm dứt, chư Tăng tề tựu trở lại Lanka. Nhận thấy nếu những thảm họa tương tự tái diễn, các thế hệ mai sau khó lòng lưu giữ trọn vẹn kinh điển bằng trí nhớ, nên vào khoảng năm 450 sau Phật Niết-bàn, dưới thời vua Vaṭṭagāmaṇī, chư Tăng đã quyết định viết toàn bộ Tam Tạng lên lá bối. Đây chính là cuộc kết tập lần thứ tư (theo truyền thống phương Nam). 

**[Myanmar]**
[စတုတ္ထ သင်္ဂါယနာမတင်မီက ယခုကာလလို စာဖြင့်ရေးသားမထားဘဲ နှုတ်တက်ရအောင် ဆောင်ခဲ့ကြပါသည်။]

**[Việt]**
*[Trước kỳ kết tập thứ tư này, kinh điển hoàn toàn được lưu truyền bằng trí nhớ truyền khẩu, không hề có văn bản viết tay].*

**[Myanmar]**
ပဉ္စမသင်္ဂါယနာတင်ခြင်း။ ။စတုတ္ထသင်္ဂါယနာ တင်ပြီးနောက် မြန်မာနိုင်ငံတွင် သထုံမှ ပုဂံသို့ သာသနာဆက်၍ အင်းဝနေပြည် တော်၌ “ရွှေနန်းကျော့ရှင် နရပတိ”မင်း၏ လက်ထက်ရောက်သော အခါ “သိုဟန်ဘွား”ခေါ် ရှမ်းလူမျိုးက နှောင့်ယှက် အုပ်စိုးလာ သဖြင့် သာသနာတော် ကစဉ့်ကရဲဖြစ်ကာ ကျမ်းစာများကို မီးရှို့ ပြီးလျှင် ရဟန်းတော်အမြောက်အများကို သတ်ဖြတ်ကြရာတွင် စာတတ်ပုဂ္ဂိုလ်ချည်းပင် သုံးရာကျော်လောက် ပါသွားသတဲ့၊ 

**[Việt]**
**Kết tập lần thứ năm:** Sau khi Chánh Pháp được truyền từ Thaton đến Bagan, rồi đến thời triều đại Ava của vua Shwenankyawshin Narapati; một vị bạo chúa tên là Thohanbwa đã xâm lược và đàn áp Giáo Pháp. Hắn ra lệnh đốt sạch kinh sách và tàn sát vô số vị Tỳ-khưu, trong đó có hơn 300 bậc đại sư uyên bác nhất đã hy sinh. 

**[Myanmar]**
ထိုအခါ ကျန်ရစ်သော ရဟန်းတော်များက စာပေများကို စုဆောင်းကြရာ ဝိနည်းငါးကျမ်းတွင် ပရိဝါပါဠိတော်ကို ရှာဖွေမရဘဲ ရှိလေသော် အတော်ကြာအောင် လိုက်၍ ရှာကြမှ နှုတ်လွတ်ရသော တောကျောင်း ဘုန်းတော်ကြီး “အရှင်ဒီပ”ကို တွေ့၍ ကူးယူကြရလေသတဲ့။

**[Việt]**
Lúc bấy giờ, chư Tăng còn sống sót đã nỗ lực thu gom kinh sách còn sót lại. Trong bộ Luật Tạng (Vinaya), bản văn Parivāra (Tập Yếu) đã bị thất lạc hoàn toàn. Sau một thời gian dài tìm kiếm, chư vị mới gặp được Ngài Dīpa, một vị ẩn sĩ trong rừng sâu vốn đã thuộc lòng bộ này, nhờ đó mà bản văn mới được phục hồi.

**[Myanmar]**
ထိုသို့ ကြိုးကြိုးစားစားနှင့် မြန်မာဆရာတော်များ ဆောင်ရွက် လာခဲ့ကြရာ မင်းတုန်းမင်းလက်ထက်မှာ “ပဉ္စမသင်္ဂါယနာတင်” အနေသို့ ရောက်အောင် တံဆိပ်ရဆရာတော်ကြီးများ ပြင်ဆင် လျက် ကျောက်ထက်အက္ခရာ တင်တော်မူခဲ့ကြပေသည်၊ 

**[Việt]**
Với tinh thần tinh tấn ấy, các bậc Thầy Myanmar đã không ngừng hộ trì Giáo Pháp. Đến thời vua Mindon (Mẫn-Đông), các bậc Đại Thượng tọa đã tiến hành hiệu đính và khắc toàn bộ Tam Tạng lên các phiến đá cẩm thạch. Đây chính là cuộc Kết tập lần thứ năm. 

---

## Trang 170

**[Myanmar]**
ထိုမင်း တရား၏ သာသနာတော်ကို မြှောက်စား ချီးမြှင့်မှုကြောင့် ယခုအခါ မြန်မာနိုင်ငံ သာသနာတော်သည် အဘိဓမ္မာဘက်နှင့် ဝိနည်းဘက်၌ သီဟိုဠ်, ယိုးဒယား, တိဗက်, ဂျပန်, တရုတ်ပြည်၌ရှိသော သာသနာ ထက် သာလွန်ကောင်းမြတ်လျက် ရှိပေသည်။

**[Việt]**
Nhờ sự hộ trì vĩ đại của vị minh quân ấy, ngày nay Giáo Pháp tại Myanmar, đặc biệt là phương diện Vi-diệu-pháp (Abhidhamma) và Luật tạng (Vinaya), đã đạt được sự tinh anh và hưng thịnh vượt trội hơn hẳn so với nhiều quốc gia Phật giáo khác.

**[Myanmar]**
ဤသို့ ဘုရားရှင် ပရိနိဗ္ဗာန်စံလွန်တော်မူသည်မှ စ၍ သာသနာ တော်ကြီး ကွယ်ပျောက်သင့်ပါလျက် မကွယ်ပျောက်ရလေအောင် ဆောင်တော်မူလာကြသော အရိယာသံဃာတော်များနှင့် ပုထုဇဉ် ပညာရှိအပေါင်း သူတော်ကောင်းတို့သည် နောင်လာနောက်သား ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်များအဖို့မှာ လွန်စွာ ကျေးဇူးများကြပါပေသည်။

**[Việt]**
Kể từ khi Đức Thế Tôn nhập diệt, dẫu đã trải qua bao thăng trầm tưởng chừng như mai một, nhưng nhờ công đức gánh vác của các bậc Thánh Tăng cùng những bậc trí giả phàm phu đức hạnh, ngọn đèn Chánh Pháp vẫn tiếp tục rạng ngời. Chư vị thật là những đại ân nhân đối với hàng hậu học chúng ta.

**[Myanmar]**
အထူးသတိပေးချက်။ ။ဤပြခဲ့သော စကားစဉ်အရ သံဃာ့ ရတနာ၏ အကြောင်းအရာနှင့်တကွ သာသနာ့ဝန်ဆောင်ပုဂ္ဂိုလ် များကို ရွေးချယ်တတ်လောက်ပါပြီ၊ တစ်ရံတစ်ခါ သံဃာကုန် ရည်မှန်း၍ လှူဒါန်းရာ၌ ပုဂ္ဂိုလ်ကောင်း-ဆိုးကို ရွေးချယ်ဖို့ မလိုပါ၊ ပုဂ္ဂိုလ်ကို မမှန်းဘဲ သံဃာအားလုံးကို မှန်းနိုင်ပါလျှင် သင်္ကန်း တစ်ထည်လောက်ဖြင့်လည်း သံဃိကဒါန မြောက်ပါ၏။

**[Việt]**
**Lời cảnh báo đặc biệt:** Qua mạch dẫn giải này, chắc hẳn quý vị đã biết cách nhận diện và tôn kính những bậc gánh vác trọng trách Giáo Pháp (Tăng bảo). Khi thực hiện sự cúng dường lên Tăng (Saṅghika), hành giả không cần phải phân biệt vị tu sĩ đó là bậc hiền hay kẻ phạm giới, mà chỉ cần hướng tâm đến toàn thể hội chúng Tăng già. Chỉ với một tấm y, nếu tâm quý vị hướng về Tăng bảo chung, thì đó vẫn là đại thiện sự cúng dường lên Tăng vô cùng cao quý.

**[Myanmar]**
ကျောင်းကန်တိုက်တာ တည်ဆောက် ကိုးကွယ်ကြရာ၌ကား အတွင်းအပြင် စိတ်နေသဘောထားနှင့်တကွ အနေအထိုင် ပညာ အရည်အချင်းတို့ကို အတော်ကြာအောင် စုံစမ်းပြီးမှ ကိုးကွယ်သင့်...

**[Việt]**
Tuy nhiên, khi có ý định xây dựng thiền viện, tu viện để nương tựa tu học lâu dài, quý vị cần dành thời gian tìm hiểu kỹ lưỡng về đạo hạnh, trí tuệ và lối sống của vị thầy trụ trì trước khi quyết định... *(Tiếp tục ở Trang 171)*