# terms

pali: Samaṇa
myanmar: ရဟန်း / သမဏ
vietnamese: Bậc tu hành
desc_pali: Samaṇa — pabbajito, samitapāpo, samaṇadhammo
category: saṅgha
desc_vi:
Bậc xuất gia tu hành — người từ bỏ đời sống thế tục để tu tập giải thoát, đồng nghĩa với sa-môn, nhà tu khổ hạnh thời Phật


pali: Tumhe (you-pl)
myanmar: အရှင်တို့
vietnamese: Các ông / Các người
desc_pali: Tumhe — dutiyā bahuvacana, bhagavā bhikkhū ālapati
category: saṅgha
desc_vi:
Đại từ nhân xưng 'you' số nhiều trong kinh điển — dùng để dịch lời Đức Phật nói với chư Tăng. Tuyệt đối không dùng 'bạn' (quá thân mật, không phù hợp văn phong kinh điển Theravada).


pali: Thullaccaya
myanmar: ထုလ္လစ္စယ
vietnamese: Trọng tội / Thô tội
desc_pali: thulla+accaya — garukāpatti, pārājikassa upakkilesa
category: āpatti
desc_vi:
Tội nặng — mức độ thấp hơn Pārājika, thường do cố ý phạm giới nặng nhưng chưa đủ yếu tố thành Pārājika


# procedures

title: I. QUY TRÌNH DỊCH 4 BƯỚC (Subagent)
category: quy_trinh
content:
### Bước 1: Tra cứu Glossary (RAG)
- **Trước khi dịch**, tìm kiếm thuật ngữ liên quan đến đoạn cần dịch từ CSDL vector `data/vinaya_terms_vec.db`
- Chỉ lấy các thuật ngữ liên quan đến đoạn hiện tại, không nạp toàn bộ glossary
- Đưa vào Prompt Phần 2

### Bước 2: Duy trì Bối cảnh Rút gọn (Summary Buffer)
- Chỉ gửi bản tóm tắt ngắn gọn (≤200 từ) về nội dung các trang trước
- Cập nhật tóm tắt sau mỗi 5 trang
- Đưa vào Prompt Phần 3

### Bước 3: Cấu trúc Prompt cho Subagent
Gồm 4 phần:
- **Phần 1:** Chỉ dẫn cố định — quy tắc dịch Pāḷi/Myanmar → Việt (hành văn trang trọng)
- **Phần 2:** Thuật ngữ (biến thiên) — danh sách từ vựng vừa truy xuất từ RAG
- **Phần 3:** Bối cảnh (rút gọn) — tóm tắt nội dung các trang trước
- **Phần 4:** Dữ liệu nguồn — tối đa 5 trang văn bản cần dịch

### Bước 4: Kiểm soát Subagent
- **Timeout:** 300 giây (`runTimeoutSeconds: 300`)
- **Output:** Chỉ trả về nội dung dịch thuật thuần túy, không giải thích rườm rà
- **Kết thúc:** Ghi `> 📖 Tiếp theo: tiếp trong file`

---


title: II. ĐỊNH DẠNG SONG NGỮ (Myanmar → Việt)
category: quy_trinh
content:
### Nguyên tắc cốt lõi
- **Myanmar GIỮ NGUYÊN VĂN** (literal transcription), không sửa chữa, không chuẩn hóa
- Myanmar luôn đặt **trước** đoạn tiếng Việt tương ứng
- Dịch sát nghĩa, đối chiếu đoạn-đoạn

### Cấu trúc file
```markdown
# Vinaya-saṅkhipa-kyam · Tập XX: [Tên phần]

> Nguyên tác: Ngài Ledi Sayadaw | Dịch: Myanmar → Việt

---

## XX — [Phần tội] (tiếp)

---

**Trang XX**

[Myanmar văn xuôi]
→ [Việt]

### Kệ [SỐ] — [Tiêu đề]

[Kệ Myanmar]
→ [Kệ dịch nghĩa Việt]

[Myanmar giải thích]
→ [Việt giải thích]

---

> 📖 Tiếp theo: tiếp trong file
```

### Quy ước ký hiệu
- **Trang:** `**Trang XX**`
- **Kệ:** `### Kệ [SỐ] — [Tiêu đề]`
- **Dịch nghĩa:** Dùng `→` làm dấu phân cách giữa Myanmar gốc và Việt dịch
- **Pāḷi:** Giữ trong ngoặc đơn khi cần chú thích sau từ Việt

---


title: III. HỆ THUẬT NGỮ NGÀI INDACANDA
category: quy_trinh
content:
### Thuật ngữ tội (āpatti)
| Myanmar/Pāḷi | Chỉ dùng | KHÔNG dùng |
|---|---|---|
| ပါရာဇိက / Pārājika | Bất cộng trụ | — |
| သံဃာဒိသိသ် / Saṅghādisesa | Tăng tàn | — |
| အနိယတ / Aniyata | Bất định | — |
| နိဿဂ္ဂိယပါစိတ် / Nissaggiya-pācittiya | Ưng xả đối trị | — |
| သုဒ္ဓပါစိတ် / Suddha-pācittiya | Ưng đối trị | — |
| ပါဋိဒေသနီယ / Pāṭidesanīya | Ưng phát lộ | — |
| သေခိယ / Sekhiya | Ưng học pháp | — |
| အဓိကရုဏသမထ / Adhikaraṇasamatha | Diệt tránh pháp | — |
| ဒုက္ကဋ် / Dukkaṭa | Tác ác | — |
| အနာပတ္တိ / Anāpatti | Vô tội | — |

### Thuật ngữ chung
| Myanmar/Pāḷi | Dịch |
|---|---|
| သံဃာ / Saṅgha | Tăng / Tăng-già / Tăng chúng |
| သီလ / Sīla | Giới |
| သိက္ခာပဒ / Sikkhāpada | Học giới |
| ပါတိမောက် / Pātimokkha | Giới bổn Pātimokkha |
| ဥပုသ် / Uposatha | Lễ Bố-tát |
| သိမ် / Sīmā | Tăng-già yết-ma giới |
| ကပ္ပိယ / Kappiya | Như pháp |
| အကပ္ပိယ / Akappiya | Phi như pháp |
| ကပ္ပိယကာရက / Kappiyakāraka | Người hợp pháp |
| အဓိဋ္ဌာန် / Adhiṭṭhāna | Xác định / Phát nguyện thọ trì |
| ဝိကပ္ပနာ / Vikappanā | Ký thuyết / Chỉ định |
| ဒေသနာ / Desanā | Sám hối |
| အာပတ် / Āpatti | Tội |
| ဆန္ဒ / Chanda | Sự đồng thuận |
| ကံ / Kamma | Tăng sự |
| ရဟန်း | Tỳ-kheo |
| သာမဏေ / Sāmaṇera | Sa-di |
| သင်္ကန်း / Cīvara | Y |

### Từ vựng cố định (quy ước tuyệt đối)
| Myanmar/Pāḷi | Chỉ dùng | Tuyệt đối KHÔNG dùng |
|---|---|---|
| Sammāsambuddho | Bậc Chánh Đẳng Giác | Bậc Chánh Tự Giác |
| ratana | Tam Bảo / bảo vật | Tam Bửu |
| dhamma → Chánh Pháp | Chánh Pháp | Chính Pháp |
| Ānanda | A-nan-đà | A-na-đà |
| ဆောင် | Thi tụng | Th tụng |
| ariya-saṅgha | Thánh Tăng | Đức Tăng |

### Quy ước viết Pāḷi
- Viết liền compound: *saṅghānussati-kammaṭṭhāna*, *ariyasaṅgha*, *dakkhināvibhaṅga-sutta*
- Giữ nguyên dấu macron/sinh hóa (ā, ī, ū, ñ, ṭ, ḷ, ṇ)
- Không dùng gạch nối trừ khi cần phân tách rõ 2 stem riêng biệt

---


title: IV. KIỂM SOÁT & KỶ LUẬT
category: quy_trinh
content:
### Kiểm soát dịch thuật
- **Chỉ dịch khi được lệnh** — không tự ý dịch tiếp
- Mỗi batch tối đa 5 trang
- Sau mỗi file, chờ xác nhận trước khi dịch file tiếp theo

### Kiểm soát context
- Nếu context vượt quá 80% hạn mức (400k/512k tokens) → xóa lịch sử trao đổi trung gian
- Chỉ giữ: Chỉ dẫn hệ thống + Đoạn văn nguồn hiện tại
- Đặt thuật ngữ quan trọng và yêu cầu dịch ở cuối prompt (chống "Lost in the Middle")

### Tiêu chuẩn chất lượng
- **Zero-Omission:** Không tóm tắt, gộp bước, bỏ sót
- **Myanmar trước, Việt sau** — tuyệt đối không bỏ Myanmar gốc
- Sau mỗi file: kiểm tra lại — nếu thiếu Myanmar → sửa ngay
- **"Verse" → "Kệ"** — đã đồng bộ toàn bộ 19 file

### Văn phong
- Trang trọng, tĩnh tại, thoát ý nhưng không làm mất nghĩa gốc
- Lược bỏ giải thích rườm rà — ý nghĩa đã rõ trong thuật ngữ Pāḷi
- Không dùng từ cường điệu ("vinh quang", "cao quý nhất")
- **Không dùng từ Đại Thừa** (ví dụ: "Ấm", "Tham ái"...)

---


title: V. TIẾN ĐỘ DỊCH
category: quy_trinh
content:
### Đã hoàn thành
| File | Nội dung | Trạng thái |
|---|---|---|
| 01–12 | Pārājika → Suddha-Pācittiya (đầu) | ✅ |
| 13 | Suddha-Pācittiya (tiếp) | ✅ (đã bổ sung Myanmar thiếu) |
| 14 | Nissaggiya-Pācittiya (y, kaṭhina) | ✅ |
| 15 | Nissaggiya-Pācittiya (vàng bạc) | ✅ (đã bổ sung Myanmar thiếu) |
| 16 | Nissaggiya-Pācittiya (vật cấm) | ✅ |
| 17 | Suddha-Pācittiya (nói dối, mắng...) | ✅ |
| 18 | Suddha-Pācittiya (rượu, chơi nước...) | ✅ |
| 19 | Suddha-Pācittiya (chê, đánh, vu khống...) | ✅ |

### Chờ dịch
| File | Dự kiến |
|---|---|
| 20–37 | ⏳ Chờ lệnh |

---


title: VI. CSDL GLOSSARY
category: quy_trinh
content:
- **Đường dẫn:** `data/vinaya_terms_vec.db`
- **Bảng:** `terms` (pali, myanmar, vietnamese, desc_vi, desc_pali, category)
- **Vector:** `term_vec` (1024-dim embedding, sqlite-vec)
- **Số thuật ngữ hiện tại:** 50
- **Tra cứu:** Python → `sqlite3` → SQL query theo category hoặc keyword

---


title: VII. CÂU LỆNH MẪU
category: quy_trinh
content:
### Tra cứu glossary
```bash
python3 -c "
import sqlite3
conn = sqlite3.connect('data/vinaya_terms_vec.db')
for r in conn.execute(\"SELECT pali, myanmar, vietnamese FROM terms WHERE category='āpatti'\"):
    print(r)
"
```

### Spawn subagent dịch (định dạng mới)
```javascript
sessions_spawn({
  task: "[Phần 1: Chỉ dẫn]... [Phần 2: Thuật ngữ]... [Phần 3: Bối cảnh]... [Phần 4: Dữ liệu nguồn]...",
  mode: "run",
  runTimeoutSeconds: 300
})
```


