VẤN ĐÁP GIỚI LUẬT

Abhayalankara Sayadaw (Mahavihara)

CÂU 1. ĐỜI SỐNG NHÀ SƯ KHÔNG TIỀN BẠC

Hỏi: Thưa Sayadaw, các sư vừa không có người hộ Tăng (kappiyakāraka), vừa không có thí chủ hộ độ tứ vật dụng lại không được cầm tiền, nếu vậy thì các sư làm sao mà tồn tại được, nếu cần một thứ gì đó thì phải làm sao, kính mong Sayadaw chỉ dạy!

Đáp: Ở trong kinh điển có đề cập Bhikkhācāravattena, điều này rất là quan trọng. Một số người nói: “Tiền không cầm, tiền không có, kappiya cũng không thì làm sao sống đây!”. Bởi vậy Bikkhācāravattena đã được Đức Phật đề ra, nghĩa là “có được đầy đủ những nhu cầu thiết yếu bằng việc thực hành hạnh đi khất thực”. Một vị Tỳ-kheo được trao cho chiếc bình bát, với chiếc bình bát, mọi thứ vị ấy cần đều có thể có được đầy đủ rồi (icchāsaya). Bản thân một vị sư thì cần những gì? Để có được những thứ mình cần hãy đi bát khất thực từng nhà. Nếu có thí chủ tác bạch tứ vật dụng thì có thể hỏi xin từ họ, hoặc nếu có bà con thân quyến thì cũng có thể hỏi xin từ bà con thân quyến. Nếu không có bà con thân quyến hộ độ, người tác bạch tứ vật dụng cũng không có thì đi khất thực thôi, lâm y, ôm bình bát rồi đi tới đứng trước ngôi nhà mà mình nghĩ rằng họ có thể cúng dường. Đứng trước nhà họ xong, dù họ cúng dường thứ gì cũng phải từ chối vì thứ họ cúng dường không phải thứ mình cần. Cúng dường tiền hay vật thực cũng từ chối. Khi từ chối như vậy, mục đích là muốn họ hỏi xem mình có nhu cầu về thứ gì. Kiểu như: “Thưa sư, sư nhận được thứ gì? Sư cần gì ạ?” Nếu được hỏi như vậy, vị sư cần cuốn sách có thể trả lời là cần cuốn sách. Nếu có thể, tất nhiên họ sẽ cúng dường. Còn nếu không thì họ sẽ nói: “Dạ con xin xám hối sư!” rồi thỉnh mình đi nhà khác. Đây là cách các sư tìm kiếm tứ vật dụng phù hợp với mong muốn của Đức Phật. Những thứ cần thiết đã được giải quyết bằng cách thực hành hạnh đi khất thực như vậy rồi. Có sự thực hành gọi là hạnh đi bát khất thực. Các sư cần phải thực hành theo cách thức như vậy.

Ngày nay, cách thực hành đúng đắn không còn được biết đến nữa, ngay cả phía chư Tăng cũng nhiều vị không biết nên mới đi đến từng nhà rồi nhận sự cúng dường tiền. Những cách thức như đi trên đường rồi nhận cúng dường tiền đang dần xuất hiện. Vì vậy, một vị sư cần phải thực hiện đúng theo phận sự của vị sư như đã nói ở trên.

CÂU 2. CHA MẸ MANG NỢ, LÀM SAO TRẢ GIÚP

Hỏi: Thưa Ngài, nợ nần của cha mẹ đang mang, bằng cách nào có thể trả giúp được ạ?

Đáp: Với những vị Tỳ-kheo có cha mẹ đang mắc nợ, nếu như vị Tỳ-kheo là một người có đóng góp cho Giáo Pháp cũng như có ơn với chư Tăng thì chư Tăng trong ngôi chùa vị ấy đang sống có thể thay mặt vị ấy cùng nhau trả giúp. Việc trả nợ giúp này cần phải thông báo và xin sự đồng ý của chư Tăng. Cần thông báo tới chư Tăng rằng: “Ba mẹ của vị Tỳ-kheo này đang mắc nợ như vầy, như vầy, … với hình thức giúp đỡ vị ấy, xin chư Tăng xả cho vị ấy phần vật dụng của chư Tăng có giá trị tương đương với khoản nợ này.”  Nếu chư Tăng đồng ý thì được phép làm như vậy. Trong trường hợp khoản nợ vượt quá mức độ cho phép của chư Tăng thì phải giải quyết bằng hình thức đi khất thực. Vật dụng của chư Tăng là vật dụng đã được cúng dường với mục đích sử dụng cho chư Tăng, nếu dùng cho cá nhân nhiều quá thì không được phép. Nếu ở mức độ hợp lí thì thông báo, xin phép chư Tăng rồi sử dụng. Còn đối với khoản nợ lớn thì chư Tăng có thể tập hợp lại cùng nhau đi khất thực rồi trả nợ giúp vị ấy. Với hình thức đi khất thực có thể giải quyết được vấn đề này.

CÂU 3. NẾU GẠO, DẦU HẾT THÌ LO LIỆU NHƯ THẾ NÀO?

Hỏi: Thưa Ngài, trong giai đoạn phải đương đầu với nỗi khổ chiến tranh, nếu không có thí chủ cúng dường vật thực không có, mà trong chùa, gạo và dầu trong chùa được cũng sắp hết thì phải xử lí như thế nào ạ?

Đáp: Vấn đề này cũng tương tự như đã trả lời ở câu hỏi trên. Nếu có cận sự nam, cận sự nữ hộ độ tứ vật dụng thì có thể thông báo cho họ việc chùa đang dần hết gạo. đang bị hết. Đối với thí chủ hộ độ tứ vật dụng hoặc bà con thân quyến, các sư trong chùa có thể tới nói với họ. Nếu như không có ai cả thì như sư đãmới  nói, có thể đi khất thực từng nhà và nhận sự cúng dường.

Những hoàn cảnh như vậy thời Đức Phật cũng đã từng gặp phải, thậm chí từng trải qua rất nhiều là đằng khác. Đó là lí do tại vì sao trong Luật lại đề cập vấn đề này rất rõ ràng và kĩ lưỡng. Nếu thời Đức Phật chưa từng gặp phải thì có lẽ những điều luật về vấn đề này đã lờ mờmơ hồ không rõ ràng rồi. Có thể khẳng định Nnhững vấn đề đang diễn ra hiện giờhiện nay cũng đã từng diễn ra ở gặp phải từ thời Đức Phật. Gặp phải như thế nào thì phải kể đến cCâu chuyện của vị Tỳ- kheo tên Sudinna là một minh chứng. Tỳ- kheo Sudinna bước vào giáo pháp bằng đức tin trong sạch. Sau khi xuất gia, Ngài đi tới một vùng quê khác và ở đó trong khoảng tám8 hạ thay vì sống ở quê của Ngài. Tám hạ tức là Ttám năm trường. Khi đó, vùng quê nơi Ngài đang ở phải đương đầu với nạn đói(dubbhikkhantara), suốt thời kì nạn đói, đời sống chư Tăng gặp phải những điều kiện không thuận lợi. Lúc ấy trong Ngài khởi lên suy nghĩ: “Ừ thì cũng đã lâu ngày rồi ta chưa về thăm quê nhà, nếu ta quay về, ta sẽ có cơ hội để tế độ cha mẹcha mẹ ta sẽ có nơi để tỏ lòng tôn kính, ta và chư Tăng cũng sẽ có được sự thuận lợi về vật thực. Thôi được, ta sẽ quay về!” Nghĩ rồi, Ngài thỉnh chư Tăng cùng đi. Đương nhiên, cha mẹ của Ngài sau đó đã cúng dường vật thực tới Ngài cùng tất cả chư Tăng đi cùng.

Chúng ta thấy Vvới cách thức như vậy, vị Tỳ- kheo được phép hỏi xin sự hộ độ từ thân quyến cũng như từ thí chủ hộ độ tứ vật dụng. Nếu không thì, như đã nói, chư Tăng ôm bình bát đi khất thực, đứng trước nhà thí chủ và nhận sự cúng dường.

CÂU 4. TỲ- KHEO TỰ MÌNH NẤU ĂN CÓ ĐƯỢC KHÔNG?

Hỏi: Thời bây giờ, trong khi các loại dịch gây ra bởi virus đang lan rộng (thời điểm đang bùng phát dịch Covid 19), việc đi khất thực của chư Tăng là không nên. Khi đó các vị tự nấu ăn trong chùa của mình rồi dùng thì có hợp luật không thưa Ngài?

Đáp: Nếu việc nấu ăn được thực hiện bởi kappiya (người hộ Tăng), hay Sa-di, sau đó dâng đến chư Tỳ-kheo thì được phép. Tỳ-kheo tuyệt đối không được phép tự nấu.

Nếu kappiya hay Sadi nấu thì được. Tỳ kheo không được tự mình nấu. Kappiya nấu rồi dâng, Sadi nấu rồi dâng thì được. Tỳ kheo tuyệt đối không được phép tự nấu.

CÂU 5. CÓ NÊN CÚNG DƯỜNG TIỀN KHÔNG?

Hỏi: Thưa Ngài, ở cổng phía Nam của Ttháp Shwedagon, có những vị Tỳ- kheo đưa ra nhiều lí do khác nhau chẳng hạn như có vị nói là dép bị hỏng rồi hỏi xin tiền.  Nếu chúng con cúng dườngdương thì có hợp luật không ạ?

Đáp: Trong trường hợp đó thì không nên cúng dường. Việc cúng dường tiền này hoàn toàn giống với việchoàn toàn giống với việc ủng hộsẽ vô tình tiếp tay cho những nhà sưtu giả. Nếu là nhà tusư thực sự thì quý vị phải suy nghĩ cách khác chứsẽ tự xoay sởphải suy nghĩ cách khác chứ, đã nhắc tới tiền rồi thì chắc chắn là không hợp luật!, Có thể cúng dường những thứ vật dụng cần thiết khác cho chư Tăng. Nếu có thể cúng dường những thứ vật dụng cần thiết cho chư Tăng cũng được vậy. Nếu vị đó cần dép, thí chủú có thể cúng dường dép.! Nếu vị đó cần chai nước uống, nên cúng dường chai nước.! Nếu vị đó cần sáchvở thì hãy cúũng dường sáchvở.

Trong tình huống trên, thí chủ có thể hộ độ đúng pháp Ttheo cách sau:, nếu vị sư tới, mình thí chủ chắp tay rồi hỏi: “Thưa sư, sư cần gì ạ?” Nếu vị ấy trả lời: “Dép sư bị đứt!” thì mình nên đáp: “Con thỉnh sư chờ ở đây một lát ạ!”, rồi chạy nhanh chóng đi mua dép. Nếu thực sự vị sư cần tiền thì sau đó sẽ không lấy dép, rõ ràng vị ấy chỉ đang yêu cầumuốn xin tiền thôi. Nếu như chỉ đang yêu cầu tiền thôi thìNếu xin tiền thì thí chủ chẳng có lí do gì để mình cúng dường cả. Ngược lại, Nnếu thực sự đúng là một người vị đang cần dép do dép bị hỏng thì người đóvị ấy đương nhiên sẽ nhận đôi dép được cúng dường hợp thời đến mình chứ, nếu vậynhư thế thì không phải nhà sưngười tu giả.  Chính vì vậy các pcư sĩ Phật tửPhật tử nam, nữ cần phân biệt giữa thật và giả bằng cách thưa rằng: “Thưa sư, thỉnh sư đợi ở đây một lát, nếu không con thỉnh sư đi cùng con, sư cần gìvở hay bút cũng được, con sẽ cúng dường ạ!” Làm như vậy. Nếu Phật tửử nhất quán, ai nấy đều làm được theo cách đó thì những nhà tu giả sẽ dần dần biến mất. Nếu không, Bằng không, mọi người cứ vô tư rút tiền ra một cách dễ dàng rồi cúng dường thì những người giả dạng nhà sưtu kiếm ăn sẽ ngày một nhiều hơnra tăng. Ngày nào Vvẫn còncó người sẵn sàng cúng dường tiềnn bạc,  thì đương nhiên cũng ngày ấy sẽ còn những người đội lốt nhà tu, lợi dụng Phật giáo kiếm ăn như vậy. Nếu không có người cúng dường thìNếu không có người cúng dường tiềnKhông còn người cung cấp sẽ giúp triệt tiêu nhu cầu, những người kiếm ăn như vậy cũng sẽ không tồn tại được.

Ngài Leydi Sayadaw thường xuyên dạy rằng: “Chừng nào vẫn còn những người cúng dường theo cách này thì những nhà tu giả vẫn còn lực lượngngười tiếp tay sau lưng nên đương nhiên họ sẽ càng mạnh dạn và ngang nhiên tiếp tục làm. Nếu không còn những người cúng dường tiền bạc thì họ sẽ không tồn tại được, vì không có lí do để tiếp tục kiếm sống như trước nên họ sẽ phải dừng lại. Vì vậy, đừng làm những việc tiếp thêm sức mạnh cho những người phá giới.” Ngài Sayadaw luôn luôn nhấn mạnh điều này.

CÂU 6: TỲ-KHEO BÓI TOÁN VÀ CHỮA BỆNH CÓ HỢP LUẬT KHÔNG

Hỏi: Thưa Ngài, chư Tỳ-kheo Kheo bói toán và chữa bệnh thì có hợp luật không ạ?

Đáp: Việc bói toán là không được phép. Việc chư Tỳ- kheo xem bói hay chữa bệnh được liệt kê trong 22 loại tà mạng (anesana ). Những vật dụng có được từ việc xem bói cũng không hợp luật đối với chư Tăng. Dù quý vị cư sĩ Phật tử có sở thích xem bói thì cũng không nên tới hỏi các vị sư làm thầy bói mà nên , đếni hỏi các vị thầy bói ngoài đời ấy. Nếu màVì khi quý vị đi tới hỏi các vị sư làm hành nghề thầy bói thì vị sư ấy sẽ tự làm giảm đi phẩm hạnh, giá trị của mình vì hai nguyên nhân. Thứ nhất, Vviệc trở thành một vị sư mà lại chấp nhận tin vào bói toán thì nghĩa là đã hủy hoại đức tin vào nghiệp và quả của nghiệp (Kammasakata sammādiṭṭhi) là điều thứ nhất. Tiếp theo, điều thứ haiKế đến, là sự phá hoại đi giới hạnh của mình. Việc dựa dẫm, tin tưởng quá nhiều vào bói toán có thể dẫn tới đức tin vào nghiệp và quả của nghiệp bị hủy hoại. Muốn thi đậu mà không nỗ lực, lại đi nhờ thầy bói yểm chú vào chiếc bút bi thì những việc kiểu như vậy rất không bình thường. Muốn thi đậu thì phải cố gắng học chứ!. Câu hỏi đặt ra: “Vậy chẳng lẽ không cần sự hỗ trợ của nghiệp sao?” thì thực ra là có cần. Nhưng thầy bói thì chẳng phải là nghiệp cũng chẳng phải là người điều khiển nghiệp. Nghiệp vốn nằm trong tay quý vị mà. Quý vị sẽ phải làm gì? Sáng thức dậy thật sớm, đảnh lễ Đức Phật, dâng nước, dâng hoa tới Đức Phật… hay việc thọ trì ngũ giới là những nghiệp mà chính quý vị có thể tự tạo đó thôi. Nghiệp là cần thiết, thực sự cần thiết. Nhưng thầy bói thì không thể giúp nghiệp của quý vị tốt đẹp lên được. Thầy bói giải hạn chẳng thể thay đổi được bất cứ điều gì đối với nghiệp của ai cả.

CÂU 7: VIỆC CÚNG DƯỜNG TIỀN BẮT ĐẦU XUẤT HIỆN KHI NÀO?

Hỏi: Thưa Ngài, trước thời kì vua Min-don thì việc cúng dường tiền đã có chưa ạ?

Đáp: Rất hiếm. Thậm chí có thể nói là không có. Chỉ sau thời kì vua Min-don, vấn đề cúng dường tiền xu mới xuất hiện, nhưng rất ít và không phổ biến. Thời đó chưa phân ra trường phái Shwechin hay Sudammā, tất cả chư Tăng đều tuôn thủ theo giới không nhận tiền. Nếu người nào mà nhận thì sẽ bị chỉ trích, bị chê trách bởi số đông. Thế nên, không ai dám công khai nhận tiền, cũng không ai dám công khai cúng dường tiền cả. Nếu có thì họ thực hiện một cách lén lút chứ không lộ liễu. Việc cúng dường tiền công khai tuyệt đối không có trong giai đoạn đó. Chỉ sau thời kì vua Min-don, vấn đề cúng dường tiền và nhận tiền công khai mới xuất hiện, dần dần thì không ai còn ghê sợ, hổ thẹn khi nhận tiền nữa. Việc làm này hiện nay gần như được xem là hợp luật. Thậm chí những người biết đến điều giới chư Tăng không được nhận tiền cũng trở nên hiếm hoi. Gần đây, nhờ việc chia sẻ giới luật rộng rãi cho cư sĩ nên dần dần mới có người biết đến.

CÂU 8: TIỀN CỦA TỲ-KHEO DÙNG XÂY CHÙA CÓ ĐƯỢC KHÔNG?

Hỏi: Thưa Ngài, một vị Tỳ-kheo dùng tiền được cúng dường cho mình để thêm vào việc xây nhà ăn thì nhà ăn đó có hợp luật không ạ?

Đáp: Không được. Tiền của Tỳ-kheo cho vào là không được. Trước đây từng có một vị Sayadaw đến hỏi vấn đề này. Ví dụ, cư sĩ cúng dường tiền với lời tác bạch là: “Thưa Ngài, chúng con cúng dường cho việc xây nhà ăn ạ!”. Vị sư nhận số tiền đó. Khi ấy, vì việc nhận tiền nên vị sư bị phạm giới tác ác (dukkaṭa). Tuy nhiên, số tiền đó không cần phải xả bỏ (nissaggiya). Tại sao vậy? Vì số tiền đó không phải của vị Tỳ kheo, nó không được cúng dường cho vị ấy. Vậy tiếp theo số tiền đó cần phải xử lí như thế nào? Số tiền phải được giao lại cho ban hộ Tự hoặc nhóm phụ trách việc xây dựng. “Chú kappiya! Đây là tiền được cúng dường cho chùa.” nói xong rồi giao lại cho họ. Sau đó họ dùng số tiền đó để xây dựng chùa, cốc liêu, vv… thì những cốc liêu được xây dựng là hợp luật. Còn nếu như vị sư không giao lại tiền cho nhóm phụ trách mà tự mình đi mua xi măng, cốt thép,... thì lại không hợp luật. Về vấn đề nhận tiền, nếu vị Tỳ-kheo nhận cho bản thân mình thì số tiền ấy tuyệt đối phải xả bỏ, còn nếu nhận cho chùa thì không cần, giao lại cho ban hộ Tự là được.

Còn một điều cần chú ý nữa, nếu vị sư dùng tiền của mình bỏ thêm vào việc xây dựng nhà ăn thì lại hoàn toàn không hợp luật. Tại sao? Vì đó là tiền của vị Tỳ-kheo. Nếu vị ấy cúng dường số tiền mình có được cho việc xây dựng thì số tiền đó thuộc về phần phải xả bỏ. Do vậy, quan trọng là lời tác bạch của thí chủ. Phân biệt như thế nào thì ở đây, nếu như nói là: “Thưa sư, con xin thành kính cúng dường sư ạ!” rồi đưa tiền cho vị sư thì số tiền đó thuộc về vị ấy. Nếu đã là tiền của vị sư thì phải xả bỏ, không thể đóng góp vào đâu để sử dụng được. Còn nếu như nói là: “Dạ con xin cúng dường cho chùa” rồi đặt vào tay vị sư thì số tiền đó không phải của vị ấy mà là của chùa, khi đó vị ấy không có quyền xả bỏ số tiền này. Do vậy các sư phải dựa vào lời tác bạch cúng dường của thí chủ để quyết định.

Với câu hỏi này, quý Phật tử đang xây dựng chùa và vị sư dùng tiền cá nhân thêm vào thì không hợp luật.

Hỏi: Dạ thưa Sayadaw, nếu không hợp luật thì nhà ăn đó phải xử lí như thế nào ạ?

Đáp: Phải làm gì tiếp theo à? Phải xả bỏ thôi! Nhà ăn đó phải xả cho cư sĩ. Vị sư có thể nói: “Nhà ăn này không hợp luật nên chư Tăng không sử dụng được, sư xả bỏ cho quý vị!”, sau đó xả bỏ là xong.

Hỏi: Thưa Sayadaw, ví dụ như trong nhà ăn đó có những bộ bàn ăn, cư sĩ chúng con dùng những bàn ăn ấy sửa soạn vật thực rồi cúng dường cho chư Tăng, như vậy thì những bàn thức ăn ấy có hợp luật không ạ?

Đáp: Quý vị muốn hỏi về những bàn ăn đặt trong nhà ăn đó đúng không? Nếu trước đó đã xả bỏ hoàn toàn cho cư sĩ rồi thì với hình thức là đồ dùng của cư sĩ, quý vị có thể thỉnh mời chư Tăng dùng được. Còn nếu không xả thì chư Tăng không được phép bước lên hay sử dụng nhà ăn này. Vậy nên phải xả bỏ, giao lại hoàn toàn quyền sở hữu cho cư sĩ, họ muốn làm gì là quyền của họ. Nếu họ muốn dùng nó làm chánh điện rồi thỉnh chư Tăng đến đó để cho giới hay thuyết pháp thì đều được, nhưng chư Tăng không được ở đó. Có thể giải quyết theo cách này.